CHƯƠNG I. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Lý luận cơ bản về tiêu thụ xăng dầu 1.1 Vai trò của xăng dầu đối với nền kinh tế Xăng dầu là những sản phẩm được chế biến từ quá trình khai thác và tinh chế dầu mỏ. Từ dầu mỏ qua quá trình hoá dầu người ta có thể tách ra làm nhiều loại xăng dầu có đặc tính kỹ thuật khác nhau như: xăng Mogas 92, xăng Mogas 95, dầu diezel, dầu hoả, mazut, khí hoá lỏng … Xăng dầu là một loại chất lỏng để bốc hơi, dể cháy nổ nên tỷ lệ hao hụt lớn. Mặc dù chứa đựng nhiều nguy cơ nhưng nó lại rất cần thiết đối với cuộc sống con người.
Nhu cầu xăng dầu của nước ta khá lớn và chiếm một vị trí đặt biệt quan trọng trong tất cả các hoạt động của ngành. Xăng dầu là loại năng lượng chủ yếu của đời sống kinh tế xã hội trong nước nói riêng và cả thế giới nói chung. Trong những năm cuối thế XX, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật thì con người đã tìm ra những nguồn năng lượng mới thay thế cho nguồn năng lượng xăng dầu như: năng lượng mặt trời, năng lượng lòng đất, năng lượng hạt nhân…Do những nguồn năng lượng này chỉ cung cấp với một tỷ lệ nhỏ và giá thành lại quá cao. Vì thế hiện nay tạm thời thế giới vẫn chưa tìm được loại nào cung cấp năng lượng thay thế hoàn toàn cho xăng dầu.
Nó là đầu vào quan trọng của các ngành sản xuất kinh doanh và cả trong cả sinh hoạt hàng ngày của con người. Với đường lối chỉ đạo đúng đắn của Đảng và nhà nước, nền kinh tế của nước ta đang ngày càng phát triển, thu nhập người dân tăng. Người ta có xu hướng chuyển sang sử dụng các sản phẩm cao cấp, các tiện nghi hiện đại hơn như ô tô, xe máy, các loại sản phẩm điện tử tiên tiến. Nhu cầu đi lại và các hoạt động giải trí nhiều hơn dẫn đến lượng xăng dầu tiêu thụ ngày càng nhiều, hơn nữa xăng dầu là mặt hàng chiến lược trong quá trình sản xuất, củng cố quốc phòng cũng như trong đời sống xã hội.
Do đó, việc cung ứng đầy đủ, kịp thời phục vụ cuộc sống sinh hoạt, nhu cầu xã hội, thúc đẩy nền kinh tế phát triển là nhiệm vụ cần thiết mà ngành phải thực hiện. Từ những lý do trên cho thấy vị trí của xăng dầu trong đời sống cũng như trong sự nghiệp đổi mới của đất nước là cực kỳ quan trọng. Sinh viên Cung Trọng Thái Hoà 6 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Trương Thị Hương Xuân 1.2 Khái niệm, vai trò, ý nghĩa của hoạt động tiêu thụ sản phẩm 1.1 Khái niệm hoạt động tiêu thụ Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Tiêu thụ sản phẩm thực hiện mục đích của sản xuất và tiêu dùng, đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nới tiêu dùng.
Nó là khâu lưu thông hàng hoá, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất, phân phối và một bên là tiêu dùng. Trong quá trình tuần hoàn các nguồn vật chất, việc mua và bán các sản phẩm được thực hiện. Giữa hai khâu này có sự khác nhau, quyết định bản chất của hoạt động thương mại đầu ra của doanh nghiệp. Thực tiễn cho thấy, ứng với mỗi cơ chế kinh tế, công tác tiêu thụ sản phẩm được thực hiện bằng nhiều hình thức khác khác nhau.
Trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, nhà nước quản lý kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh. Các doanh nghiệp chủ yếu thực hiện chức năng sản xuất kinh doanh, việc bảo đảm các yếu tố vật chất cho doanh nghiệp như: nguyên vật liệu, nhiên liệu… sẽ theo chỉ tiêu cấp phát. Hoạt động tiêu thụ trong thời kỳ này chủ yếu là giao nộp sản phẩm cho các đơn vị theo các địa chỉ và giá cả do nhà nước định sẵn. Tóm lại, trong nền kinh tế tập trung khi mà ba vấn đề trung tâm là: Sản xuất cái gì? Sản xuất bao nhiêu? Và sản xuất cho ai? đều do nhà nước quy định thì tiêu thụ sản phẩm chỉ là việc tổ chức bán sản phẩm hàng hoá sản xuất ra theo kế hoạch và giá cả được quy định từ trước.
Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp phải tự mình quyết định ba vấn đề trung tâm đó, cho nên việc tiêu thụ sản phẩm càng được hiểu là một quá trình kinh tế bao gồm nhiều khâu từ việc nghiên cứu thị trường, xác định nhu cầu của khách hàng, tổ chức sản xuất đến việc xúc tiến bán hàng…nhằm mục đích đạt hiệu quả cao nhất.2 Vai trò của hoạt động tiêu thụ Đối với các doanh nghiệp, tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng quyết định sự tồn tại và phát tiển của doanh nghiệp. khi sản phẩm của doanh nghiệp được tiêu thụ trên thị trường tức là nó đã được người tiêu dùng chấp nhận để thoả mản nhu cầu nào đó. Sức tiêu thụ sản phẩm thể hiện uy tín của doanh nghiệp, chất lượng sản phẩm, sự thích ứng với nhu cầu tiêu dùng và sự hoàn thiện của các hoạt động dịch vụ. Nói cách Sinh viên Cung Trọng Thái Hoà 7 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Trương Thị Hương Xuân khác, tiêu thụ sản phẩm phản ánh đầy đủ những điểm mạnh yếu của doanh nghiệp.
Nó gắn người sản xuất với người tiêu dùng, giúp cho các nhà sản xuất hiểu thêm về kết quả sản xuất của mình và nhu cầu của khách hàng. Về phương diện sản xuất, tiêu thụ sản phẩm có vai trò trong việc cân đối giữa cung và cầu vì nền kinh tế quốc dân là một thể thống nhất với những tương quan tỷ lệ nhất định. Sản phẩm sản xuất ra được tiêu thụ tức là sản xuất đang diễn ra một cách bình thường và trôi chảy, tránh được sự mất cân đối, giữ được bình ổn trong sản xuất, đồng thời tiêu thụ sản phẩm cũng giúp các đơn vị xác định phương hướng và bước đi của kế hoạch sản xuất cho giai đoạn tiếp theo. Thông qua tiêu thụ sản phẩm, dự đoán được nhu cầu tiêu dùng của xã hội nói chung và từng khu vực nói riêng đối với từng loại sản phẩm.
Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp sẽ xây dựng được các kế hoạch phù hợp, nhằm đạt được hiệu quả cao nhất.3 Ý nghĩa của việc đẩy mạnh công tác tiêu thụ Như chúng ta đã biết, tiêu thụ sản phẩm là quá trình thực hiện giá trị hàng hoá, quá trình chuyển hoá hình thái giá trị của hàng hoá từ hàng sang tiền hay hiểu một cách chung nhất là từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị và đồng thời vòng chu chuyển vốn của doanh nghiệp được hình thành. Có tiêu thụ đựơc sản phẩm thì doanh nghiệp mới thu được vốn và vì thế quá trình tái sản xuất mới được giữ vững và có điều kiện để phát triển mở rộng. Sản xuất hàng hoá có tiêu thụ được thì doanh nghiệp mới có thể xá định kết quả kinh doanh của mình một cách cụ thể là lãi hay lỗ và lãi lỗ ở mức độ nào. Hơn nữa trong nền kinh tế thị trường đang ngày càng cạnh tranh khóc liệt thì tiêu thụ sản phẩm góp phần cãi tiến khoa học kỹ thuật.
Trước nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, đối với họ sản phẩm không đơn thuần chỉ đẹp về mẫu mã mà còn đảm bảo về mặt chất lượng. Do đó, các doanh nghiệp luôn tìm mọi cách để nâng cao, cải tiến chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người tiêu dùng. Từ những ý nghĩa trên dẫn đến sự cần thiết phải đẩy mạnh hoạt động tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. (Nguồn: Luận văn Công tác tiêu thụ sản phẩm và một số yêu cầu của việc duy trì và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm-TS Trương Văn Đạo) Sinh viên Cung Trọng Thái Hoà 8 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Trương Thị Hương Xuân 1.3 Nội dung của hoạt động tiêu thụ sản phẩm Như ta đã biết, tiêu thụ nằm trong khâu lưu thông hàng hoá, là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng, vì vậy, có tiêu thụ được sản phẩm thì mới thực hiện được chức năng giá trị của hàng hoá và đảm bảo cho quá trình sản xuất được liên tục.
Vì vậy, nội dung hoạt động tiêu thụ sản phẩm trong nền Kinh Tế thị trường cho phép doanh nghiệp sử dụng các biện pháp nhằm bán được sản phẩm để thực hiện mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra đó là lợi nhuận. Đó cũng chính là yếu tố đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trong tương lai.1 Nội dung cơ bản của hoạt động tiêu thụ a. Điều tra và nghiên cứu thị trường Bất cứ doanh nghiệp nào khi tham gia vào thị trường đều phải tiến hành điều tra nghiên cứu thị trường về sản phẩm để xây dựng chiến lược và phương án kinh doanh lâu dài. Để hoạt động tiêu thụ đạt hiệu quả cao, việc nghiên cứu thị trường có vai trò rất quan trọng, từ đó doanh nghiệp có thể đưa ra những chiến lược, phương án kinh doanh phù hợp và có hiệu quả nhất.
Cụ thể hơn, nghiên cứu thị trường là hoạt động điều tra, nghiên cứu, xác định nhu cầu thị trường về các loại sản phẩm, hàng hoá kinh doanh để từ đó xác định được thị trường đang cần những gì, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của nó ra sao, dung lượng thị trường (khả năng tiêu thụ) về sản phẩm đó như thế nào. Lập kế hoạch tiêu thụ sản phẩm Bằng hệ thống các chỉ tiêu, kế hoạch tiêu thụ sản phẩm phải phản ánh được nội dung cơ bản về khối lượng tiêu thụ sản phẩm bao gồm cả về hiện vật và giá trị, có phân theo hình thức tiêu thụ, cơ cấu sản phẩm, cơ cấu thị trường tiêu thụ và giá cả tiêu thụ…là căn cứ để xây dựng các kế hoạch hậu cần vật tư, sản xuất, kỹ thuật, tài chính… c. Chuẩn bị hàng hoá để xuất bán Là việc thực hiện một số hoạt động liên quan đến sản phẩm, làm cho sản phẩm đó phù hợp với quá trình vận chuyển, lưu thông hàng hoá, nhu cầu tiêu dùng. Tổ chức hoàn chỉnh sản phẩm và đưa hàng về kho thành phẩm, các nghiệp vụ về chuẩn bị hàng hoá: tiếp nhận, phân loại, kiểm tra chất lượng sản phẩm, đính nhãn hiệu, nhãn mác, sắp xếp hàng hoá ở kho phân loại… Sinh viên Cung Trọng Thái Hoà 9 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Trương Thị Hương Xuân d.