Phân tích thực trạng chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ

Khóa luận phân tích thực trạng chuỗi cung ứng xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ

• Tác giả: Nguyễn Hưng Trung Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Bùi Dũng Thể
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Phân tích thực trạng chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan chuỗi cung ứng xi măng Công ty Cổ phần Long Thọ

Công ty Cổ phần Long Thọ đóng vai trò then chốt trong ngành sản xuất vật liệu xây dựng tại Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp sở hữu bề dày lịch sử phát triển gắn liền với các công trình hạ tầng miền Trung. Hoạt động chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại đây vận hành theo mô hình liên kết chặt chẽ. Hệ thống quản lý bao gồm khâu thu gom nguyên liệu đầu vào, vận hành nghiền clinker và lưu chuyển thành phẩm ra thị trường. Giai đoạn 2020 - 2022 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của doanh nghiệp trước nhiều biến động kinh tế. Nguồn vốn chủ sở hữu đạt mức ổn định trên 119 tỷ đồng, tạo điểm tựa tài chính vững chắc. Đơn vị chủ động nguồn lực để điều tiết quy trình sản xuất và tồn kho. Chuỗi cung ứng duy trì sự cân bằng giữa cung và cầu trên địa bàn tỉnh. Dòng tiền kinh doanh được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm khả năng thanh toán cho nhà cung cấp. Các mắt xích trong chuỗi luôn phối hợp nhịp nhàng để giảm thiểu thời gian gián đoạn. Mô hình này giúp công ty khẳng định vị thế thương hiệu trên thị trường vật liệu xây dựng truyền thống.

1.1. Lịch sử hình thành và năng lực sản xuất xi măng

Công ty Cổ phần Long Thọ tiền thân là doanh nghiệp nhà nước với truyền thống sản xuất vôi và xi măng lâu năm. Doanh nghiệp đã đầu tư dây chuyền nghiền xi măng công suất lớn để phục vụ nhu cầu địa phương. Nhà máy đặt tại vị trí giao thông thuận tiện trên địa bàn Thừa Thiên Huế. Lợi thế này giúp đơn vị tiếp cận nhanh chóng với mạng lưới đường bộ và đường thủy nội địa. Năng lực sản xuất xi măng bao gồm các dòng sản phẩm chất lượng cao như xi măng Portland hỗn hợp PCB30 và PCB40. Doanh nghiệp luôn duy trì công suất vận hành ổn định qua từng năm. Quy trình kiểm định chất lượng sản phẩm tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia. Đội ngũ kỹ sư tay nghề cao bảo đảm máy móc luôn hoạt động liên tục.

1.2. Mô hình dòng vận động chuỗi cung ứng tổng thể

Mô hình chuỗi cung ứng xi măng Long Thọ bao gồm ba dòng chảy cơ bản gồm thông tin, vật chất và tài chính. Dòng vật chất bắt đầu từ nguồn cung clinker, thạch cao và các loại phụ gia khoáng hoạt tính. Nguyên liệu nhập về kho bãi được đưa trực tiếp vào trạm nghiền phối trộn. Xi măng thành phẩm được đóng bao hoặc xuất rời cho khách hàng công nghiệp. Dòng thông tin kết nối chặt chẽ giữa phòng kinh doanh, kế hoạch điều độ và các nhà phân phối. Dòng tài chính phản ánh qua các giao dịch thanh toán đúng hạn cho đối tác cung ứng. Sự liên kết nhịp nhàng giữa ba dòng chảy bảo đảm tiến độ sản xuất không bị gián đoạn. Tồn kho thành phẩm luôn được duy trì ở mức an toàn nhằm đáp ứng kịp thời các đơn hàng đột xuất.

II. Thực trạng chuỗi cung ứng xi măng Long Thọ giai đoạn 2020 2022

Giai đoạn 2020 - 2022 mang đến nhiều biến động phức tạp đối với thị trường vật liệu xây dựng trong nước. Đại dịch toàn cầu cùng giá nhiên liệu leo thang đã tạo sức ép nặng nề lên chi phí đầu vào. Giá clinker và than đá nhập khẩu tăng cao làm đội giá thành sản xuất xi măng tại Long Thọ. Báo cáo tài chính cho thấy nợ phải trả của công ty tăng trưởng qua từng năm, chủ yếu là nợ ngắn hạn phục vụ thu mua nguyên liệu. Tốc độ tăng nợ lần lượt đạt 6,04% năm 2021 và 10,36% năm 2022. Áp lực quay vòng vốn lưu động gia tăng đáng kể trong bối cảnh thanh khoản thị trường suy giảm. Mặc dù công ty chủ động nguồn vốn tự có, việc quản lý công nợ khách hàng vẫn gặp nhiều trở ngại. Nhiều công trình xây dựng đình trệ dẫn tới việc tồn đọng vốn tại các khoản phải thu. Năng lực kho bãi đôi khi rơi vào tình trạng quá tải cục bộ vào mùa thấp điểm. Sự phối hợp giữa các phòng ban chức năng chưa thực sự đồng bộ khiến thông tin dự báo nhu cầu còn sai lệch.

2.1. Tồn tại trong công tác kiểm soát thu mua nguyên liệu

Công tác kiểm soát chu trình thu mua tại Công ty Cổ phần Long Thọ còn bộc lộ một số nhược điểm cố hữu. Việc phụ thuộc vào số lượng ít nhà cung ứng clinker lớn tạo rủi ro ép giá khi thị trường biến động. Hoạt động kế hoạch hóa thu mua nguyên liệu chiến lược chưa gắn kết chặt chẽ với điều kiện tác nghiệp thực tế. Quy trình kiểm tra chất lượng kho bãi tại thời điểm nhập hàng chưa được số hóa hoàn toàn. Đội ngũ kiểm soát vật tư chủ yếu đối chiếu chứng từ thủ công, tốn nhiều thời gian xử lý dữ liệu. Công tác dự báo biến động giá nguyên vật liệu đầu vào chưa đạt độ chính xác cao. Những yếu tố này làm phát sinh chi phí lưu kho và giảm tính chủ động của chuỗi cung ứng.

2.2. Điểm nghẽn trong kênh phân phối và vận tải logistics

Kênh phân phối xi măng của Long Thọ vẫn phụ thuộc nặng nề vào các đại lý cấp một truyền thống. Mạng lưới bán lẻ phân tán khiến việc kiểm soát giá bán cuối cùng tới tay người tiêu dùng gặp khó khăn. Doanh nghiệp chưa thiết lập được hệ thống theo dõi hành trình đơn hàng theo thời gian thực. Đội xe vận tải thuê ngoài chiếm tỷ trọng lớn, gây biến động cước phí vận chuyển khi giá xăng dầu tăng vọt. Tình trạng thiếu phương tiện vận chuyển chuyên dụng trong các đợt cao điểm mùa xây dựng làm chậm tiến độ giao hàng. Mối liên kết thông tin giữa nhà máy và các đại lý phân phối còn lỏng lẻo. Hệ quả là doanh nghiệp chưa khai thác hết tiềm năng thị trường tại các vùng ven biển lân cận.

III. Giải pháp tối ưu chuỗi cung ứng xi măng Công ty Long Thọ

Để khắc phục hạn chế và gia tăng sức cạnh tranh, Công ty Cổ phần Long Thọ cần triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược. Trọng tâm hàng đầu là tái cấu trúc quy trình thu mua nguyên vật liệu theo hướng đa dạng hóa nguồn cung. Doanh nghiệp cần chủ động thiết lập hợp đồng cung ứng dài hạn với các đối tác clinker uy tín để ổn định giá. Tiếp theo, việc đầu tư nâng cấp công nghệ tự động hóa trong khâu nghiền và đóng bao xi măng là đòi hỏi cấp thiết. Ứng dụng giải pháp quản lý chuỗi cung ứng thông minh giúp tối ưu hóa chi phí vận hành kho vận. Công ty nên áp dụng phương pháp quản lý hàng tồn kho hiện đại như Just-In-Time để cắt giảm chi phí lưu kho thừa thãi. Hệ thống thông tin nội bộ cần được tích hợp liên thông giữa bộ phận sản xuất, kho bãi và bán hàng. Công tác quản trị rủi ro dòng tiền và công nợ khách hàng cần được siết chặt qua các hạn mức tín dụng thương mại. Những biện pháp này tạo đòn bẩy vững chắc giúp chuỗi cung ứng đạt hiệu suất cao nhất.

3.1. Nâng cấp hệ thống kiểm soát chu trình thu mua vật tư

Doanh nghiệp cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá và sàng lọc nhà cung ứng clinker, thạch cao định kỳ. Cơ chế đấu thầu minh bạch giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn nguyên liệu chất lượng với mức giá cạnh tranh nhất. Công ty nên tăng cường kiểm soát chu trình mua sắm thông qua thiết lập định mức tiêu hao nguyên liệu chi tiết cho từng ca sản xuất. Hoạt động kiểm tra chất lượng hàng nhập cần trang bị máy móc phân tích nhanh tại cổng kho. Nhân viên phụ trách vật tư phải theo dõi sát sao diễn biến thị trường hàng hóa để lập kế hoạch mua hàng dự phòng hợp lý. Sự phối hợp chặt chẽ giữa kế hoạch mua sắm và ngân sách tài chính sẽ tối ưu hóa dòng tiền chi trả.

3.2. Ứng dụng công nghệ số trong phân phối và quản lý kho

Triển khai phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp ERP là bước đi chiến lược đối với công ty Long Thọ. Hệ thống phần mềm này cho phép theo dõi mức tồn kho thành phẩm xi măng theo thời gian thực tại các kho bãi. Doanh nghiệp cần thiết lập cổng thông tin điện tử kết nối trực tiếp với mạng lưới đại lý tiêu thụ chính. Các đại lý có thể dễ dàng đặt hàng, theo dõi lộ trình vận chuyển và đối soát công nợ tức thì. Doanh nghiệp nên tối ưu hóa lịch trình vận tải bằng các thuật toán định tuyến giao hàng thông minh. Sự chuyển đổi số này sẽ loại bỏ hoàn toàn các sai sót phát sinh từ xử lý giấy tờ truyền thống, đồng thời rút ngắn chu kỳ giao dịch đơn hàng.

IV. Đánh giá chuỗi cung ứng xi măng Long Thọ và bài học ứng dụng

Nghiên cứu chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ giai đoạn 2020 - 2022 mang lại cái nhìn toàn diện về thực trạng ngành vật liệu. Dù đối mặt với vô vàn khó khăn từ suy thoái kinh tế và giá nguyên liệu tăng, công ty vẫn giữ vững sự ổn định. Khả năng tự chủ nguồn vốn sở hữu lớn trên 119 tỷ đồng chính là trụ cột duy trì năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, để bứt phá mạnh mẽ trong tương lai, doanh nghiệp bắt buộc phải đổi mới tư duy quản trị vận hành. Tích hợp chuỗi cung ứng theo chiều dọc và hiện đại hóa công nghệ phân phối sẽ bảo đảm sự phát triển bền vững. Kinh nghiệm từ Long Thọ cung cấp bài học giá trị cho các doanh nghiệp xi măng quy mô vừa tại miền Trung. Việc cân đối giữa rủi ro tài chính và mức tồn kho an toàn là yếu tố sống còn cho hoạt động logistics. Doanh nghiệp vật liệu xây dựng cần kiên định theo đuổi mục tiêu tinh gọn chuỗi cung ứng để tạo dựng lợi thế dài hạn.

4.1. Đúc kết kết quả vận hành chuỗi cung ứng của công ty

Giai đoạn 2020 - 2022 chứng minh sức bền bỉ đáng ghi nhận của chuỗi cung ứng xi măng Công ty Cổ phần Long Thọ. Đơn vị đã hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo toàn vốn chủ sở hữu và điều tiết dòng tiền kinh doanh linh hoạt. Quy trình sản xuất xi măng duy trì chất lượng cơ lý đạt chuẩn, giữ vững lòng tin nơi khách hàng truyền thống. Doanh nghiệp thích ứng tốt trước những cú sốc đứt gãy logistics do đại dịch gây ra trên diện rộng. Khả năng thanh toán nợ ngắn hạn đúng kỳ hạn góp phần bảo vệ uy tín thương hiệu của công ty trên thị trường tài chính địa phương. Đây là nền tảng quan trọng cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

4.2. Khả năng ứng dụng thực tế cho doanh nghiệp sản xuất xi măng

Mô hình thực tiễn tại Long Thọ mang lại những hàm ý quản trị sâu sắc cho toàn bộ ngành vật liệu xây dựng miền Trung. Các doanh nghiệp sản xuất cần chú trọng kiểm soát chặt chẽ hợp đồng mua bán clinker để giảm thiểu rủi ro biến động giá. Việc thiết lập liên minh logistics với các công ty vận tải uy tín giúp chia sẻ gánh nặng chi phí và tăng khả năng đáp ứng giao nhận. Bên cạnh đó, việc xây dựng chính sách bán hàng linh hoạt kết hợp giám sát công nợ đại lý nghiêm ngặt sẽ ngăn chặn tình trạng nợ đọng kéo dài. Doanh nghiệp cần lấy tinh gọn quy trình làm kim chỉ nam để duy trì lợi nhuận ổn định trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra yêu cầu tất yếu đối với các doanh nghiệp trong việc thiết lập và tối ưu hóa hệ thống cung ứng nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh. Trong nền kinh tế Việt Nam, ngành công nghiệp xi măng giữ vai trò nền tảng trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đóng góp liên tục vào tốc độ tăng trưởng kinh tế chung. Tuy nhiên, thị trường xi măng đang diễn ra sự cạnh tranh gay gắt giữa nhiều thương hiệu lớn như Bỉm Sơn, Nghi Sơn, Phú Sơn và Đồng Lâm. Thực tế này đòi hỏi mỗi đơn vị sản xuất phải xây dựng một mô hình chuỗi cung ứng khác biệt, kết hợp chặt chẽ giữa đặc tính sản phẩm, thị trường mục tiêu và hệ thống phân phối.

Công ty Cổ phần Long Thọ là đơn vị công nghiệp tại tỉnh Thừa Thiên Huế chuyên sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng phục vụ khu vực miền Trung, tiền thân là Công ty Sản xuất kinh doanh Vật liệu xây dựng thành lập năm 1975. Mặc dù thương hiệu đã có chỗ đứng nhất định, doanh nghiệp vẫn chịu áp lực cạnh tranh trực tiếp từ các nhà sản xuất xi măng lớn tại địa phương và khu vực lân cận. Việc rà soát, đánh giá toàn diện chuỗi cung ứng xi măng trở thành yêu cầu cấp thiết để công ty duy trì thị phần và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng hoạt động chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ giai đoạn 2020 – 2022, đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động chuỗi cung ứng trong thời gian tới.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Thứ nhất: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động quản trị chuỗi cung ứng tại doanh nghiệp sản xuất.
   • Thứ hai: Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ qua số liệu thực tế giai đoạn 2020 – 2022.
   • Thứ ba: Đề xuất các giải pháp hoàn thiện hoạt động quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại công ty trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực hiện tại Công ty Cổ phần Long Thọ, địa chỉ số 42 Phùng Chí Kiên, phường An Đông, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế và các cơ sở sản xuất trực thuộc tại Cụm Công nghiệp Thủy Phương, thị xã Hương Thủy.
• Phạm vi thời gian: Số liệu đánh giá thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2020 đến 2022. Các định hướng và giải pháp được đề xuất định hướng áp dụng cho giai đoạn 2023 – 2028.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các khâu cốt lõi trong chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng bao gồm lập kế hoạch - dự báo, tổ chức thu mua nguyên vật liệu, hoạt động sản xuất, mạng lưới phân phối và hệ thống thông tin hỗ trợ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các công trình nghiên cứu về chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng (SCM) của các tác giả trong và ngoài nước:

• Khái niệm và bản chất chuỗi cung ứng được tổng hợp từ Lambert và cộng sự (1998), Mentzer và cộng sự (2001), Harland và cộng sự (2001), Souviron (2007), Hồ Tiến Dũng (2009). Bản chất chuỗi cung ứng được xác định là hệ thống các tổ chức, con người, hoạt động, thông tin và nguồn lực liên quan đến sự di chuyển sản phẩm từ nguồn nguyên liệu đến tay người tiêu dùng cuối cùng.
• Cấu trúc chuỗi cung ứng: Phân định hai dạng mô hình gồm cấu trúc chuỗi cung ứng đơn giản (Nhà cung cấp – Doanh nghiệp – Khách hàng) và cấu trúc chuỗi cung ứng mở rộng có sự tham gia của các nhà cung cấp dịch vụ logistics (kho bãi, vận chuyển, dịch vụ hỗ trợ) theo tiếp cận của Nguyễn Công Bình (2008).
• Khung nội dung quản trị chuỗi cung ứng: Vận dụng mô hình tham chiếu hoạt động chuỗi cung ứng (SCORR) với 4 khâu vận hành cơ bản: Hoạch định (dự báo nhu cầu và lập kế hoạch), Tìm kiếm nguồn cung (tổ chức thu mua), Hoạt động sản xuất và Hoạt động phân phối.
• Công cụ điều hành sản xuất và chất lượng: Công thức xác định lịch trình sản xuất dựa trên thời gian hết hàng $R = P / D$ (trong đó $R$ là thời gian hết hàng, $P$ là lượng tồn kho sẵn có, $D$ là lượng cầu theo ngày hoặc tuần); công cụ kiểm soát quy trình bằng thống kê (SPC) và hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008.
• Khung phân tích môi trường: Vận dụng phân loại nhân tố tác động của Nguyễn Thị Kim Anh (2014), chia thành môi trường bên ngoài (văn hóa xã hội, kinh tế, chính trị - luật pháp, công nghệ, tự nhiên) và môi trường bên trong (nhân sự, tài chính, quy mô sản xuất, công nghệ).
• Cơ sở thực tiễn: Khảo cứu mô hình quản trị chuỗi cung ứng xi măng tại Công ty Cổ phần PETEC Bình Định, rút ra bài học kinh nghiệm về việc ứng dụng hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM), tích hợp dữ liệu phân phối trung tâm và nghiên cứu công nghệ nhận dạng tần số vô tuyến (RFID) trong quản lý kho.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai qua các bước:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất các báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh từ bộ phận kế toán; số liệu nhân sự từ bộ phận tổ chức - hành chính; và các báo cáo cung ứng vật tư, kế hoạch sản xuất, điều vận từ bộ phận cung ứng của Công ty Cổ phần Long Thọ giai đoạn 2020 – 2022.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Tiến hành phỏng vấn sâu và thảo luận trực tiếp với 3 nhân sự phụ trách tại bộ phận cung ứng (gồm 2 nhân viên trực tiếp thực hiện công tác quản trị chuỗi cung ứng và 1 cán bộ quản lý bộ phận) nhằm thu thập thông tin về quy trình tác nghiệp thực tế, các rào cản thông tin và quy chế phối hợp nội bộ.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu:
  • Thống kê mô tả: Hệ thống hóa các chỉ tiêu về sản lượng, lao động, tài sản, nguồn vốn và tỷ lệ sai sót.
  • Phương pháp so sánh: Áp dụng so sánh số tuyệt đối và tương đối (tỷ lệ %) để thấy rõ mức độ biến động qua từng năm (2021/2020 và 2022/2021); áp dụng so sánh tỷ trọng cơ cấu nhằm phân tích sự dịch chuyển trong cơ cấu tài sản, nguồn vốn và thành phần lao động.
  • Phân tích và tổng hợp logic: Liên kết các biến số thực nghiệm với khung lý thuyết SCORR để chỉ ra các điểm nghẽn của chuỗi cung ứng xi măng tại doanh nghiệp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động quản trị chuỗi cung ứng tại doanh nghiệp

Chương này tập trung làm rõ hệ thống lý luận căn bản về chuỗi cung ứng và quản trị chuỗi cung ứng:

• Phân tích mục tiêu cốt lõi của SCM bao gồm gia tăng lượng vật tư đầu vào kịp thời, cắt giảm chi phí tồn trữ qua việc nâng cao vòng quay hàng tồn kho, và tối thiểu hóa chi phí điều hành nội bộ. Khóa luận phân tích 4 thách thức lớn mà doanh nghiệp phải đối mặt: cân bằng cung - cầu, biến động lượng đặt hàng (hiệu ứng Bullwhip), hạn chế của các mô hình dự báo định lượng và tính bất định từ môi trường tự nhiên, xã hội.
• Chi tiết hóa 4 nội dung vận hành theo mô hình SCORR:
  1. Dự báo và lập kế hoạch: Phối hợp 4 biến số thị trường (nguồn cung, lượng cầu, đặc tính sản phẩm, môi trường cạnh tranh) để xây dựng kế hoạch tổng thể trung - dài hạn và kế hoạch tác nghiệp cho từng khâu.
  2. Tổ chức thu mua: Quy trình 5 bước gồm mua hàng, quản lý tiêu thụ, tuyển chọn nhà cung ứng, đàm phán hợp đồng và quản lý thực hiện hợp đồng.
  3. Hoạt động sản xuất: Thiết kế sản phẩm chuẩn hóa, lập lịch trình sản xuất dựa trên thời gian hết hàng ($R = P/D$), phân bổ công suất nhà xưởng và kiểm soát sai hỏng bằng công cụ SPC.
  4. Hoạt động phân phối: Phân định hai hình thức vận chuyển (phân phối trực tiếp và phân phối theo lộ trình định sẵn), quản lý đơn hàng theo nguyên tắc nhập dữ liệu một lần duy nhất, vận hành hệ thống kho và quản lý quy trình logistics ngược (thu hồi hàng lỗi, hỏng).
• Tổng kết các bài học kinh nghiệm từ trường hợp thực tế của Công ty Cổ phần PETEC Bình Định: Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu tập trung, phân bổ trung tâm phân phối theo địa lý, ứng dụng phần mềm CRM và chuẩn bị điều kiện triển khai công nghệ RFID.

Chương 2: Thực trạng hoạt động quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại công ty cổ phần Long Thọ

Chương 2 phản ánh chi tiết bức tranh hoạt động và thực trạng chuỗi cung ứng tại đơn vị nghiên cứu:

• Lịch sử hình thành và phát triển: Tiền thân là Nhà máy Vôi nước Long Thọ xây dựng từ năm 1896 dưới thời Pháp thuộc bởi hãng tư nhân Bogaert. Tháng 7/1975, chính quyền tiếp quản và thành lập Ban khôi phục; ngày 01/7/1976 đi vào hoạt động với số vốn ban đầu 37.000.000 đồng. Ngày 01/7/1977, nhà nước đầu tư dây chuyền xi măng lò đứng công suất 20.000 tấn/năm. Doanh nghiệp từng là Doanh nghiệp Nhà nước hạng I giai đoạn 1994 – 2005 trước khi chính thức cổ phần hóa vào tháng 12/2005. Các sản phẩm chủ lực gồm xi măng PCB30, PCB40 nhãn hiệu đầu rồng, gạch Terrazzo, ngói màu, gạch Block và tấm lợp Fibro. Tháng 4/2021, công ty hoàn thành di dời toàn bộ nhà máy xi măng về Cụm Công nghiệp Thủy Phương, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Đánh giá các nguồn lực doanh nghiệp giai đoạn 2020 – 2022:

Bảng 1: Tình hình nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần Long Thọ giai đoạn 2020 – 2022

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2020 (Người)	Năm 2021 (Người)	Năm 2022 (Người)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	187	204	212	+9,1	+3,9
1. Phân theo giới tính
- Nam	143	157	163	+9,8	+3,8
- Nữ	44	47	49	+6,8	+4,3
2. Phân theo trình độ học vấn
- Đại học, trên đại học	37	46	48	+24,3	+4,3
- Cao đẳng, trung cấp	15	17	17	+13,3	0,0
- Thợ kỹ thuật bậc 3/7 đến 7/7	135	141	147	+4,4	+4,3

Lao động nam chiếm trên 75% tổng số nhân sự do tính chất sản xuất vật liệu nặng nhọc; thợ kỹ thuật chiếm khoảng 70%, bảo đảm tay nghề vận hành trực tiếp tại các xí nghiệp; tỷ lệ lao động đại học và trên đại học tăng mạnh năm 2021 (+24,3%) đáp ứng yêu cầu kiện toàn bộ máy quản lý và kỹ thuật.

Bảng 2: Cơ cấu tài sản và nguồn vốn của Công ty Cổ phần Long Thọ giai đoạn 2020 – 2022

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2020 (Triệu đồng)	Năm 2021 (Triệu đồng)	Năm 2022 (Triệu đồng)	Biến động 2021/2020 (%)	Biến động 2022/2021 (%)
A. Tài sản ngắn hạn	71.407	59.212	53.488	-17,08	-9,67
B. Tài sản dài hạn	76.063	102.723	102.299	+25,26	+7,37
Trong đó: Tài sản dở dang dài hạn	44.000+	Lớn	Lớn	Tăng	Duy trì cao
Tổng tài sản	147.470	161.935	155.787	+4,76	-0,84
C. Nợ phải trả (100% nợ ngắn hạn)	28.182	37.333	32.980	+6,04	+10,36
- Nợ dài hạn	0	0	0	0,0	0,0
D. Vốn chủ sở hữu	119.288	124.602	122.807	+4,45	-1,44
Tổng nguồn vốn	147.470	161.935	155.787	+4,76	-0,84

Cơ cấu tài sản dịch chuyển mạnh sang tài sản dài hạn (chiếm trên 63% - 65% tổng tài sản), phản ánh hoạt động đầu tư mua sắm máy móc và xây dựng dở dang trong quá trình di chuyển nhà máy sang cụm công nghiệp mới. Nguồn vốn có độ an toàn tài chính cao khi vốn chủ sở hữu chiếm trên 80% tổng nguồn vốn, không phát sinh nợ dài hạn.

• Phân tích thực trạng các mắt xích chuỗi cung ứng xi măng:
  • Dự báo và lập kế hoạch: Kế hoạch sản lượng xi măng biến động không ổn định, sụt giảm trong năm 2021 do ảnh hưởng thị trường và phục hồi trong năm 2022. Kế hoạch nhu cầu nguyên vật liệu biến động đồng pha với sản lượng. Tỷ lệ sai số trong công tác dự báo được theo dõi định kỳ qua các biên bản kiểm soát.
  • Tổ chức thu mua: Công ty thiết lập quy trình kiểm soát chặt chẽ sai phạm trong mua sắm vật tư. Tỷ lệ đáp ứng giữa số lượng thu mua thực tế so với kế hoạch nhu cầu đối với các loại nguyên liệu chính (clinker, thạch cao, phụ gia) luôn duy trì ở mức cao, đạt trên 90%.
  • Hoạt động sản xuất: Quy trình sản xuất xi măng nghiền mịn và đóng bao được thực hiện tại nhà máy mới. Hệ thống quản lý chất lượng duy trì theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008, có sự giám sát của đại diện lãnh đạo chất lượng (QMR) và áp dụng kiểm soát sai hỏng từng công đoạn.
  • Hoạt động phân phối: Vận hành song song kênh trực tiếp (bán trực tiếp cho người tiêu dùng, cơ sở gần nhà máy) và kênh gián tiếp (qua hệ thống đại lý, nhà phân phối vật liệu xây dựng và cung ứng cho các dự án xây dựng công trình). Doanh nghiệp sở hữu đội xe tải chuyên dụng 17 xe, bảo đảm chủ động trong khâu giao nhận vật tư và thành phẩm.
  • Ứng dụng công nghệ thông tin: Việc truyền tải dữ liệu đơn hàng và kế hoạch cung ứng còn rời rạc, chủ yếu thực hiện qua điện thoại, văn bản giấy và email, thiếu nền tảng phần mềm SCM chuyên dụng hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
• Đánh giá chung: Công tác kiểm soát sai lỗi và chủ động phương tiện vận tải đạt hiệu quả tốt; tuy nhiên, mối liên kết thông tin giữa các bộ phận còn chậm, dự báo chưa theo sát biến động thị trường và chi phí quản lý vận hành còn cao.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại công ty cổ phần Long Thọ

Chương này đề xuất hệ thống giải pháp xuất phát từ mục tiêu sản xuất kinh doanh và các điểm nghẽn đã nhận diện:

• Xác định mục tiêu: Duy trì thương hiệu xi măng Long Thọ tại thị trường Thừa Thiên Huế và mở rộng thị phần tại các tỉnh miền Trung, nâng cao năng lực sản xuất sau khi ổn định mặt bằng tại Cụm Công nghiệp Thủy Phương.
• 6 nhóm giải pháp cụ thể:
  1. Kết nối các bộ phận trong chuỗi cung ứng xi măng: Xây dựng cơ chế phối hợp trực tiếp và chia sẻ số liệu định kỳ giữa phòng thị trường, phòng kỹ thuật, xí nghiệp xi măng và bộ phận cung ứng nhằm rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng.
  2. Dự báo và lập kế hoạch chuỗi cung ứng: Kết hợp phương pháp định lượng với thông tin thị trường thực tế; tính toán lượng đặt hàng kinh tế và dự báo lượng cầu theo mùa vụ xây dựng để lập kế hoạch sản xuất sát với nhu cầu tiêu thụ.
  3. Ứng dụng công nghệ thông tin: Đầu tư phần mềm quản trị chuỗi cung ứng tích hợp; nghiên cứu triển khai hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM) để theo dõi lịch sử đối tác và từng bước chuẩn bị ứng dụng mã vạch/RFID trong quản lý kho bãi vật tư.
  4. Quản lý nguồn cung ứng nguyên liệu đầu vào: Thiết lập danh mục nhà cung cấp ưu tiên đối với clinker và phụ gia khoáng; ký kết các hợp đồng nguyên tắc dài hạn để ổn định giá mua, giảm thiểu rủi ro biến động giá nguyên vật liệu.
  5. Nâng cao năng lực sản xuất xi măng: Tối ưu hóa hiệu suất vận hành của dây chuyền nghiền xi măng tại địa điểm mới; đào tạo nâng cao tay nghề cho đội ngũ thợ kỹ thuật bậc 3/7 đến 7/7 nhằm giảm tỷ lệ tiêu hao nguyên nhiên liệu.
  6. Hoàn thiện công tác nghiên cứu thị trường: Tăng cường hoạt động theo dõi giá bán và chính sách chiết khấu của các đối thủ trực tiếp (Đồng Lâm, Bỉm Sơn); đẩy mạnh tiêu thụ qua kênh gián tiếp tại các dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các kết quả định lượng và giá trị đóng góp cụ thể:

• Phản ánh chính xác hiện trạng nguồn lực và tài chính của Công ty Cổ phần Long Thọ qua chuỗi số liệu 3 năm: Số lượng lao động tăng từ 187 người lên 212 người; quy mô tài sản duy trì ở mức trên 147 tỷ đến gần 162 tỷ đồng; vốn chủ sở hữu bảo đảm trên 80% cơ cấu vốn, tạo nền tảng tự chủ tài chính vững chắc cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
• Xác định được năng lực thực tế của chuỗi cung ứng: Khâu thu mua duy trì tỷ lệ đáp ứng trên 90% nhu cầu nguyên vật liệu sản xuất; khâu phân phối tự chủ với đội ngũ 17 xe tải vận chuyển, đáp ứng kịp thời đơn hàng cho cả kênh phân phối trực tiếp và gián tiếp.
• Làm rõ quy trình luân chuyển vật tư và thành phẩm xi măng (PCB30, PCB40 nhãn hiệu đầu rồng) từ khâu khai thác/nhập nguyên liệu, nghiền mịn, đóng bao đến tiêu thụ trong bối cảnh doanh nghiệp vừa hoàn thành việc di dời nhà máy vào Cụm Công nghiệp Thủy Phương tháng 4/2021.
• Đóng góp về mặt giải pháp: Đưa ra 6 nhóm biện pháp hoàn thiện mang tính thực tế cao cho doanh nghiệp; đồng thời trình bày các kiến nghị cụ thể gửi cơ quan quản lý Nhà nước (về chính sách quy hoạch vùng nguyên liệu, hỗ trợ mặt bằng công nghiệp) và Tổng công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (về điều phối thị trường và ổn định nguồn cung clinker).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn xuất phát từ điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Giới hạn về phạm vi dữ liệu: Chuỗi số liệu phân tích chỉ tập trung trong mốc thời gian 3 năm (2020 – 2022). Đây là giai đoạn thị trường chịu tác động bất thường từ dịch bệnh và biến động kinh tế vĩ mô, đồng thời trùng khớp với thời điểm doanh nghiệp thực hiện di dời nhà máy (tháng 4/2021), do đó một số chỉ tiêu chưa phản ánh trạng thái ổn định lâu dài.
• Giới hạn về mẫu khảo sát sơ cấp: Dữ liệu phỏng vấn trực tiếp chỉ giới hạn ở 3 nhân sự thuộc bộ phận cung ứng (2 nhân viên và 1 quản lý). Đề tài chưa mở rộng khảo sát diện rộng đối với các nhà cung cấp nguyên vật liệu đầu vào và các đại lý phân phối trong hệ thống tiêu thụ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu vận hành chuỗi cung ứng trong giai đoạn sau năm 2022 khi nhà máy tại Cụm Công nghiệp Thủy Phương đã vận hành ổn định; mở rộng mô hình khảo sát định lượng đến mạng lưới nhà phân phối cấp 1, cấp 2 tại các tỉnh miền Trung; nghiên cứu bài toán tối ưu hóa chi phí vận tải cho đội xe tải 17 chiếc bằng các thuật toán định tuyến giao hàng.

Giá trị tham khảo

Nội dung khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với sinh viên, học viên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Quản trị kinh doanh: Đề tài cung cấp tài liệu nghiên cứu thực tế về cách vận dụng mô hình SCORR vào một doanh nghiệp sản xuất công nghiệp nặng cụ thể.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng biểu tổng hợp cơ cấu nhân sự, tài sản, nguồn vốn và phương pháp đối chiếu giữa kế hoạch nhu cầu với khối lượng thu mua thực tế (Bảng 2.1, Bảng 2.2 và các biểu mẫu quy trình kiểm soát chuỗi cung ứng).
• Đối với cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng: Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn về việc tổ chức phân phối kết hợp giữa đội xe tự có (17 xe) với các kênh gián tiếp, cùng bài học kinh nghiệm về chuẩn bị điều kiện hạ tầng thông tin khi di dời cơ sở sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

1. Lịch sử hình thành và sự kiện di dời nhà máy của Công ty Cổ phần Long Thọ diễn ra như thế nào?

Công ty Cổ phần Long Thọ có tiền thân từ Nhà máy Vôi nước Long Thọ, thành lập năm 1896 bởi hãng tư nhân Bogaert. Sau năm 1975, nhà máy được chính quyền tiếp quản và khôi phục hoạt động từ ngày 01/7/1976 với số vốn ban đầu 37.000.000 đồng. Doanh nghiệp từng là Doanh nghiệp Nhà nước hạng I và hoàn thành cổ phần hóa vào tháng 12/2005. Đến đầu tháng 4/2021, công ty đã hoàn tất công tác di dời toàn bộ nhà máy xi măng từ địa điểm cũ về Cụm Công nghiệp Thủy Phương, phường Thủy Phương, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.

2. Tình hình nhân sự và cơ cấu lao động tại công ty giai đoạn 2020 – 2022 biến động ra sao?

Tổng số lao động của công ty tăng trưởng đều đặn qua các năm, từ 187 người năm 2020 lên 204 người năm 2021 (+9,1%) và đạt 212 người năm 2022 (+3,9%). Cơ cấu lao động mang tính đặc thù ngành sản xuất vật liệu xây dựng với lao động nam chiếm trên 75% (143 – 163 người); thợ kỹ thuật bậc 3/7 đến 7/7 chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 70% tổng số lao động (135 – 147 người); lao động có trình độ đại học, trên đại học tăng mạnh trong năm 2021 (tăng 24,3%, từ 37 lên 46 người) nhằm phục vụ công tác quản lý và vận hành kỹ thuật.

3. Tình hình tài sản và nguồn vốn của công ty có đặc điểm gì nổi bật?

Giai đoạn 2020 – 2022, tổng tài sản của công ty dao động từ 147.470 triệu đồng đến 161.935 triệu đồng, trong đó tài sản dài hạn chiếm ưu thế (từ 51,58% năm 2020 tăng lên 65,67% năm 2022) do ghi nhận chi phí đầu tư tài sản dở dang dài hạn phục vụ việc xây dựng nhà máy mới. Về nguồn vốn, công ty có tính tự chủ tài chính rất cao khi vốn chủ sở hữu luôn chiếm trên 80% tổng nguồn vốn (đạt 122.807 triệu đồng năm 2022). Nợ phải trả chỉ chiếm dưới 20% và hoàn toàn là nợ ngắn hạn, doanh nghiệp không sử dụng nợ dài hạn.

4. Năng lực và phương thức phân phối sản phẩm xi măng của công ty được tổ chức như thế nào?

Công ty vận hành hệ thống phân phối qua hai kênh chính: kênh phân phối trực tiếp (cung ứng thẳng cho các công trình dân dụng, khách hàng lẻ gần nhà máy) và kênh phân phối gián tiếp (qua hệ thống đại lý, nhà phân phối vật liệu xây dựng và các đơn vị nhà thầu xây dựng lớn). Doanh nghiệp sở hữu và duy trì đội xe tải chuyên dụng gồm 17 xe, trực tiếp đáp ứng phần lớn nhu cầu vận chuyển và giao nhận hàng hóa trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế và khu vực miền Trung.

5. Bài học thực tiễn nào được tác giả đúc kết từ mô hình của Công ty Cổ phần PETEC Bình Định?

Từ phân tích thực tế tại Công ty Cổ phần PETEC Bình Định, tác giả rút ra các bài học kinh nghiệm để áp dụng cho Công ty Cổ phần Long Thọ bao gồm: (1) Nhanh chóng xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu làm trung tâm kết nối và chia sẻ thông tin với nhà cung ứng; (2) Thiết kế, phân bổ các trung tâm phân phối hợp lý theo địa bàn địa lý; (3) Thiết lập hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM) phân loại rõ ràng từng nhóm đối tác để duy trì quan hệ lâu dài; (4) Từng bước nghiên cứu ứng dụng công nghệ hiện đại như RFID nhằm nâng cao hiệu quả quản trị hàng tồn kho và giảm thiểu thất thoát.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Hưng Trung Hiếu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về chuỗi cung ứng theo mô hình SCORR và phân tích toàn diện thực trạng chuỗi cung ứng sản phẩm xi măng tại Công ty Cổ phần Long Thọ giai đoạn 2020 – 2022. Kết quả nghiên cứu làm nổi bật năng lực tài chính tự chủ với vốn chủ sở hữu trên 80%, khả năng đáp ứng nguyên vật liệu trên 90% và tính chủ động của đội xe phân phối 17 chiếc, đồng thời chỉ ra các hạn chế về dự báo thị trường và ứng dụng công nghệ thông tin. Các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2023 – 2028 có tính khả thi, gắn liền với thực tế tái ổn định sản xuất tại Cụm Công nghiệp Thủy Phương và cung cấp cơ sở kiến nghị hữu ích cho các cơ quan quản lý ngành xi măng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHUỖI CUNG ỨNG TẠI DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về chuỗi cung ứng 1. Khái niệm về chuỗi cung ứng Thuật ngữ Chuỗi cung ứng (Supply Chain) bắt đầu xuất hiện vào cuối những năm 80 và ngày càng trở nên phổ biến ở những năm 90. Trên thế giới có nhiều nhà khoa học đã đưa ra định nghĩa về chuỗi cung ứng: Lambert và cộng sự (1998) đã định nghĩa: “chuỗi cung ứng là sự liên kết với các công ty nhằm đưa sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ vào thị trường”.

Mentzer và cộng sự (2001) cho rằng: “chuỗi cung ứng là một tập hợp ba hoặc nhiều tổ chức trực tiếp tham gia vào dòng chảy của hàng hóa, dịch vụ, tài chính và thông tin từ một nhà cung cấp đến người tiêu dùng cuối cùng”. Harland và cộng sự (2001) cho rằng: “chuỗi cung ứng là mạng lưới cung ứng và đưa ra một khái niệm tổng quát hơn. Mạng lưới cung ứng là mạng lưới các công ty liên kết với nhau nhằm mục đích chính là để cung cấp, sử dụng và chuyển hóa nguồn lực để cung cấp các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ cho khách hàng”. Theo Souviron (2007) cho rằng: “chuỗi cung ứng là một mạng lưới bao gồm các tổ chức có liên quan, thông qua những mối liên kết từ phía trên và phía dưới, trong các quá trình và hoạt động khác nhau, sản sinh ra các giá trị dưới hình thức là sản phẩm, dịch vụ đến tay người tiêu dùng cuối cùng.

Việc sắp xếp năng lực của các thành viên trong chuỗi cung ứng ở phía trên hay phía dưới nhằm mục đích tạo ra giá trị lớn hơn cho người sử dụng, với chi phí thấp hơn trong toàn bộ chuỗi cung ứng”. Theo Hồ Tiến Dũng (2009), cho rằng: “chuỗi cung ứng là chuỗi các thông tin và cả các quá trình kinh doanh hay cung cấp một sản phẩm, dịch vụ cho khách hàng ngay từ khâu sản xuất và phân phối đến người tiêu dùng cuối cùng”. Như vậy, theo thời gian định nghĩa về chuỗi cung ứng đã dần hoàn thiện hơn. Một cách tổng quát thì chuỗi cung ứng là hệ thống các tổ chức, con người, hoạt động, thông tin và các nguồn lực liên quan tới việc di chuyển sản phẩm hay dịch vụ từ nhà cung cấp hay nhà sản xuất đến người tiêu dùng.

Hoạt động chuỗi cung ứng liên quan đến biến chuyển các tài nguyên thiên nhiên, nguyên liệu và các thành phần một sản SVTH: Nguyễn Hưng Trung Hiếu 5 Lớp: K54A Logistics & QLCCU Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS. TS Bùi Dũng Thể phẩm hoàn chỉnh để giao cho khách hàng cuối cùng. Trong các hệ thống chuỗi cung ứng phức tạp, các sản phẩm được sử dụng có thể tái nhập vào chuỗi cung ứng tại bất kỳ thời điểm nào giá trị còn lại có thể tái chế được. Đặc điểm chuỗi cung ứng Việc các mặt hàng, sản phẩm được cung cấp cho thị trường với số lượng đầy đủ, chất lượng chuẩn mực và có giá thành cạnh tranh là mục tiêu chính của chuỗi cung ứng.

Để thực hiện mục tiêu này, chuỗi cung ứng cần mang những đặc điểm cụ thể sau: Đầu tiên, chuỗi cung ứng là một chuỗi các hoạt động liên quan đến nhau và có độ phức tạp cao nên việc đảm bảo sự cân bằng trong toàn bộ chu trình là vô cùng quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng các nguồn nhân lực. Tất cả các bên liên quan có trách nhiệm phải hoạt động chính xác để có thể vận hành thông suốt. Để làm được điều này, mỗi giai đoạn cần được lập kế hoạch chi tiết và đơn giản, cân nhắc đến các rủi ro tiềm ẩn đồng thời có các biện pháp phòng ngừa kịp thời. Thứ hai, một chuỗi cung ứng hoạt động hiệu quả là một chuỗi cung ứng có thể thực hiện tốt đồng thời các giai đoạn nhưng chi phí tối ưu.

Thứ ba, để chuỗi cung ứng thực hiện được mục tiêu của nó, nhà cung cấp, hãng vận tải, nhà sản xuất, khách hàng, công nghệ… vừa phải làm việc độc lập, vừa phải phối hợp hiệu quả với mục đích chung là đưa ra sản phẩm đến tay khách hàng cuối cùng một cách hài lòng. Cuối cùng, chuỗi cung ứng cần có khả năng giao tiếp năng động. Trong suốt quá trình từ khâu cung cấp đến khâu giao hàng cuối cùng cần có một luồng thông tin minh bạch và liên tục. Cấu trúc của chuỗi cung ứng 1.

Cấu trúc chuỗi cung ứng đơn giản Với hình thức đơn giản nhất, một chuỗi cung ứng bao gồm công ty, các nhà cung cấp và khách hàng của công ty đó. Đây là tập hợp những đối tượng tham gia cơ bản để tạo ra một chuỗi cung ứng cơ bản. Cấu trúc chuỗi cung ứng đơn giản được mô tả: Nhà cung cấp Doanh nghiệp Khách hàng Hình 1.1: Mô hình cấu trúc chuỗi cung ứng đơn giản (Nguồn: Nguyễn Công Bình, 2008) SVTH: Nguyễn Hưng Trung Hiếu 6 Lớp: K54A Logistics & QLCCU Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS. TS Bùi Dũng Thể 1.

Cấu trúc chuỗi cung ứng mở rộng Với hình thức cấu trúc mở rộng thì doanh nghiệp mua hàng hóa và nguyên vật liệu từ nhà cung cấp khác nhau, thông qua các nhà cung cấp dịch vụ (như vận chuyển, bốc xếp) và cuối cùng doanh nghiệp sẽ phân phối hàng hóa cho hệ thống khách hàng (phân phối gián tiếp) và người tiêu dùng trực tiếp. Chuỗi cung ứng mở rộng gồm có ba loại đối tượng tham gia truyền thống. - Thứ nhất là doanh nghiệp cung cấp sản phẩm cho nhà cung cấp hay nhà cung cấp cuối cùng ở vị trí bắt đầu chuỗi cung ứng một cách mở rộng. - Thứ hai là khách hàng của khách hàng hoặc khách hàng cuối cùng ở vị trí kết thúc quá trình của chuỗi cung ứng.

- Thứ ba là các công ty cung cấp dịch vụ cho các công ty khác trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp mình. Các công ty này đặc biệt cung cấp các dịch vụ về tài chính, tiếp thị, hậu cần và công nghệ thông tin. Đối với ngành bán sỉ và bán lẻ, trọng tâm của quản trị chuỗi cung ứng là những vấn đề về vị trí và hậu cần hơn là vấn đề sản xuất, đó là hoạt động logistics. Là quá trình tối ưu hóa về vị trí và thời điểm vận chuyển và dự trữ nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến người tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng hoạt các hoạt động kinh tế.

Cấu trúc chuỗi cung ứng mở rộng được mô tả: Nhà cung cấp Nhà cung Công ty Khách Khách hàng cuối cùng cấp hàng cuối cùng (nhà phân phối) Nhà cung cấp dịch vụ Hình 1.2: Mô hình cấu trúc chuỗi cung ứng mở rộng (Nguồn: Nguyễn Công Bình, 2008) Từ mô hình trên, để một cấu trúc chuỗi cung ứng hiệu quả cần phải: - Cấu trúc chuỗi cung ứng phải phù hợp với chiến lược của doanh nghiệp và cấu trúc này phải được lựa chọn dựa trên chiến lược mà chuỗi cung ứng của doanh nghiệp đang theo đuổi. SVTH: Nguyễn Hưng Trung Hiếu 7 Lớp: K54A Logistics & QLCCU Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS. TS Bùi Dũng Thể - Tập trung từ đầu đến cuối trong tất cả các giai đoạn của chuỗi cung ứng. Một cấu trúc chuỗi cung ứng hiệu quả sẽ phải chú trọng từ đầu đến cuối và chỉ ra sự tích hợp cần thiết cả trong và ngoài doanh nghiệp để tạo ra giá trị cho tổng thể doanh nghiệp.

- Tính đơn giản, một cấu trúc chuỗi cung ứng tốt phải được xây dựng trên cơ sở các quy trình đơn giản và hợp lý, nhằm giảm thiểu độ phức tạp, chi phí và năng lực quản lý. Các quy trình phải rõ ràng, dễ hiểu cho người thực thi. - Sự thống nhất, cấu trúc chuỗi cung ứng phải có độ tin cậy cao, đảm bảo tính minh bạch và gắn kết khăng khít giữa các quy trình, cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin. Tuy nhiên, những nỗ lực tối ưu hóa chuỗi cung ứng của doanh nghiệp sẽ không mang lại hiệu quả cao nếu không có sự cộng tác của các nhà cung cấp.

Các hoạt động của chuỗi cung ứng 1. Các thành viên trực tiếp tham gia trong chuỗi cung ứng - Nhà sản xuất (NSX) là các tổ chức sản xuất ra sản phẩm, NSX bao gồm những công ty sản xuất nguyên vật liệu và công ty sản xuất thành phẩm. - Nhà phân phối (NPP) là những công ty tồn trữ hàng với số lượng lớn từ NSX và phân phối sản phẩm đến khách hàng. NPP cũng được xem là nhà bán sỉ.

NPP bán sản phẩm cho nhà kinh doanh khác với số lượng lớn hơn so với khách hàng mua lẻ. - Nhà bán lẻ tồn trữ sản phẩm và bán cho khách hàng với số lượng nhỏ hơn. Nhà bán lẻ trong khi bán hàng cũng nắm bắt ý kiến và nhu cầu của khách hàng rất chi tiết. - Khách hàng hay người tiêu dùng là bất kỳ cá nhân, tổ chức nào mua và sử dụng sản phẩm.

Khách hàng là tổ chức có thể mua một sản phẩm để kết hợp với sản phẩm khác rồi bán chúng cho khách hàng khác là người sử dụng sản phẩm sau khi mua sản phẩm về tiêu dùng. Các thành viên gián tiếp tham gia trong chuỗi cung ứng Ngoài những thành viên trực tiếp trong chuỗi cung ứng còn có các thành viên gián tiếp. Đó là những tổ chức cung cấp dịch vụ. - Nhà cung cấp dịch vụ đó là những tổ chức cung cấp dịch vụ cho NSX, NPP, nhà bán lẻ và khách hàng.

Nhà cung cấp dịch vụ có những chuyên môn và kỹ năng đặc biệt ở một hoạt động riêng biệt trong chuỗi cung ứng. Chính vì thế, họ có thể thực hiện SVTH: Nguyễn Hưng Trung Hiếu 8 Lớp: K54A Logistics & QLCCU Khóa Luận Cuối Khóa GVHD: PGS. TS Bùi Dũng Thể những dịch vụ này hiệu quả hơn và với mức giá tốt hơn so với chính các NSX, NPP, nhà bán lẻ hay người tiêu dùng làm điều này. - Nhà cung cấp dịch vụ phổ biến nhất là nhà cung cấp vận tải và dịch vụ nhà kho.

Đây là các công ty xe tải và công ty kho hàng, thường được biết đến là nhà cung cấp hậu cần. Mối quan hệ giữa các thành viên trong chuỗi cung ứng Trong bất kỳ chuỗi cung ứng nào cũng có các mối quan hệ sau: - Mối quan hệ giữa NPP với các nhà cung ứng (nhà sản xuất), là mối quan hệ thượng nguồn, mối quan hệ này nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ hàng hóa hay dịch vụ trong một chuỗi cung ứng và mang lại lợi ích cho các bên.