^ ^ ÌÌAÌ HOC QIJOC « l A HA IVOI • • • TRLfÒNG DAI HOC KHOA HOC XÀ HÓI & NHÀN VÀN *** cf/i/ff ^/ti Q/til ^U'i^l^ THI PHAP THEODORE DREISER QUA CAC TIÉU THUYÈT "JENNY GERHARD!" VA "BI KICH MY" LUÀN VÀN THAC SÌ KHOA HOC VÀN HOC Chuyén ngành : Ly luàn vàn hoc Ma so : 5 04 01 Ngiròi Imóng dùn klioa hoc: PGS. Nguyén Llén EV-^^ HANOI, 2001 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xin chàn thành càm an PGS. Nguyén Huy Lién, ngUài da tgn tình huàng dàn em hoàn thành luàn vàn này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MUC LUC • • A.
Giói han de tài 6 3. Muc dich, ^ nghla cùa de tài 6 4. Lich str vàn de 7 5. Phuong phàp nghién curu va thao tàc thi phàp hoc 10 B.
Fhàn nói dung 14 CHUONG 1. Quan nièm nghé thuàt cùa Theodore Dreiser va nhùng phàt hién ve de tài, loai hình nhàn vàt va he thtìng xung dot 14 1. Quan niém nghé thuàt cùa Theodore Dreiser ve nhOng mÒi quan he giira con nguòi va hoàn cành xà hòi 14 2. Nhirng phàt hién mói ve de tài va loai hình nhan vàt 16 3.
Càu trùc cùa nhOng tình huéng va xung dot 26 CHUQNG 2. Yéu tÓ vó thiic va nghé thuàt tàm 1^ 35 CIIUDNG 3. Khòng gian nghé thuàt 49 1. Nhffng màng khòng gian tuong phàn va dèi làp 51 2.
Khòng gian cùa nhiJng tà'n bi kich va su sup 66 59 CHUQNG 4. Nhung tìm tòi ve thè loai 69 1. Tinh da dang cùa càc yéu té thè loai 70 2. NhO-ng sàng tao va càch tàn ve he thÒng thè loai 76 3.
Nhùng nguyén tàc tÓ chùrc càc yéu tÒ thè loai trong càu trùc tiéu thuyét 83 C. Fhàn két luàn 86 Tal liéu tham khào 90 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com A- PHAN MÒ DAU 1. Ly do chon de tài Vàn hoc My hién nay con là ITnh vuc mói me, it dugc nghién ciru va giàng day ò ntróc ta. Nhung trong xu thè mò cùa va làm ban vói càc nuóc trén thè giói, ké cà Hoa Ky thì viéc nghién cihi va tìm hiéu vàn hoà, van hoc My là r^t càn thiét nham góp phàn tàng cuóng quan he hihi nghi va hiéu biét giOa nhàn dàn hai nuóc.
Vàn hoc My khòng co mot bé day lich str nhu nhiéu nén vàn hoc khàc trén thè giói, tuy vày su phàt trién nhanh chóng cùa vàn hoc My tu cu6i thè ky XIX khièn cho giói nghién cùu ò nuóc ta khi bàt dàu di vào ITnh vuc mói này vàn khòng khòi choàng ngap truóc mot dai duomg bao la ciia vàn chuang My vói nhiéu nhà vàn kiét xuà^t va nhGng sàng tao nghé thuàt co nhOng dóng góp quan trong vào kho tàng vàn hoà cùa nhàn loai. Cho dèn nay, à nuóc ta hàu nhu chua co nhiéu tàc phàm cùa nhOrig nhà vàn My xuà!t sàc thuòc thòi ky duong dai duac dich va xuà!t ban. Ve càc nhà vàn hién dai My, cung chi co Ernest Hemingway, Jack London, Theodore Dreiser dà duac dich tuang d6i nhiéu. Ve Hemingway thì dà co khà nhiéu luàn vàn thac si va tién sT duac bào ve òr nuóc ta.
Ve hai nhà vàn con lai, chùng tòi chon Dreiser, vi theo tòi, tàc phàm cùa nhà vàn này hién dang con gai mò nhiéu v^n de quan trong cùa nghé thuàt thè hién va khàc hoa hién thuc cùa xà hòi phuang tày, mot xa hòi chùa day nhiJng màu thuàn phóc tap va gay gàt. Dreiser là mot trong nhiJng dai biéu xuàt sàc cùa vàn hoc hién thuc chù nghla Phuang Tày, dóng thòi lai co nhung càch tàn mang LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bóng dàng phói thai cùa chù nghla hién dai, nén co nhiéu vàn de co thè bàn cài va tìm hiéu ve quan he giiia truyén thóng va càch tàn trong vàn hoc, cung nhu xuàt phàt tìlf co so này de di sàu phàt hién nhimg dóng góp va sàng tao cùa Dreiser ó6ì vói tién trình phàt trién cùa vàn hgc My va thè giói. Giói han de tal Nghién cihi ve Dreiser, luàn vàn khòng di sàu vào nói dung tu tuòng, cùng nhu càc yéu té xà hòi hgc, phong càch nghé thuàt v., ma tàp trung vào thi phàp cùa Dreiser qua hai tiéu thuyét cùa òng. Tuy nhién khi bàn ve thi phàp, tà't yéu cflng phài lién he tói càc yéu to' nói trén.
Ngoài ra luàn vàn cung so sành tàc phdm cùa Dreiser vói tàc ph<'im cùa mot sé nhà vàn khàc, nham làm nói bàt càc dàc dièm cùa thi phàp Dreiser. Muc dich, y nghla cùa de tal 3. Ly luàn Viéc nghién culi thi phàp Dreiser dugc dat trong phóng cành cùa vàn hgc hién dai My, nén nguòi viét hy vgng ràng luàn vàn co thè góp phàn vào viéc tìm hiéu mot s6 và'n de nghé thuàt cùa vàn hgc My - nhUng vàn de ma hién nay con it dugc de càp tói trong giói sàng tàc cung nhu giói phé bình nghién citu à nuóc ta. Hai tàc phà'm cùa Dreiser dugc dùng làm chat liéu co bàn cùa luàn vàn là hai cuÒn tiéu thuyét xuàt sàc nhàt cùa nhà vàn.
Bòi cành xà hòi dugc miéu tà trong hai tàc phdm (thòi ky cuòi thè ky XIX) va thòi ky nhà vàn sàng tàc (dàu thè ky XX) déu thuòc vào thòi ky nuóc My LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dang trén dà phàt trién chù nghia tu bàn. Vói mot quan diém chinh tri tièn bó va càm quan nghé thuàt sàc ben, thi phàp Dreiser dà co nhung tìm tòi sàng tao trong viéc phàn ành va khàc hoa hién thuc cùa xà hòi tu bàn ma trong dò nói bàt lén tình trang tha hoà ve dao due, su bàt bình dàng, thói dua tranh tàn nhàn trong quan he giOa nguòi va nguòi. Muc dich cùa luàn vàn là qua viéc tìm hiéu nhfing sàng tao dòc dao cùa thi phàp Dreiser nham phàt hién nhOng dóng góp cùa nhà vàn dò'i vói su phàt trién cùa tiéu thuyét My nói riéng va tiéu thuyét thè giói nói chung. Thuc tién Luàn vàn ce gang góp mot sÒ phàt hién nhò vào viéc nghién curu nghé thuàt cùa mot nhà vàn My.
Nguòi viét mong rang còng trình nhò bé này co thè duac su dung làm tài liéu tham khào cho càc sinh vién va sinh vién cao hoc trong viéc nghién culi vàn hoc phuang Tày cung nhu ùng dung càc thao tàc ve thi phàp hoc. Ljch sur vàn de Cho dèn nay ò nuóc ta, viéc giói thiéu va nghién cóu Theodore Dreiser va tàc phàm cùa òng khòng nhiéu. Truóc hèt co mot vài trang giói thiéu tiéu su tàc già va nói dung tàc phàm cùa Nguyén Tàm, nguòi dich tiéu thuyét Jennie Gerhardt (NXB Phu Nu - 1984) va Nguyén Due Quyèt, nguòi dich tiéu thuyét Bi kich My (NXB Vàn Nghé TP HCM - 1988). Hai bài giói thiéu này chi tóm tàt còt truyén va dua ra mot vài nhàn xét chung chung ve tàc già.
Chàng han, Nguyén Tàm viét: "Trong bau tròi vàn chuang cùa nuóc My thè ky XX, Theodore Dreiser là mot trong nhung ngòi sao sàng nhàt". 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com v e nghién cóu co bài Vài net ve vàn hoc hién dai My va nhà vàn Theodore Dreiser cùa Nguyén Diic Dàn dàng trong Tap Chi Vàn Hgc sd 4, nàm 1996. Bài viét này dugc rut ra tir cuÒn sàch Hành Trình Vàn Hgc My (Nxb vàn Hgc, 1996) cùa cùng mot tàc già. Dièm qua mot s6 tàc phàm chù yéu cùa nhà vàn, tàc già nhàn xét ràng: "Cùng vói Whitman, Dreiser là guong mat manh nhàt va dòc dào nhàt cùa nén vàn hgc My.
ft co nhà vàn nào co ành huòng sàu ròng nhu vày trong còng chùng" [12-242]. Mot vài trang trong cuÒn Ho Sor Vàn Hoà My cùa Hihi Nggc (Nxb Thè Giói, nàm 1997) cung giói thiéu ve cuòc dòi va sàng tàc cùa Dreiser. Òng cung dành già cao vai trò cùa Dreiser trong xu huóng vàn hgc tién bó ò My, nhung òng mói chi dièm qua nói dung va cÒt truyén càc tàc phàm chinh cùa Dreiser. Giào su Hoàng Trinh vói mot vài càu trong cuÒn Phuang Tày, vàn hoc va con ngifài (Nxb Khoa Hgc Xà Hòi, nàm 1971) cùng ca nggi Dreiser cùng vói Jack London, Michael Gold, Arthur Miller.là nhùng nhà vàn My "néu cao tinh thàn phàn dàu bào ve con nguòi phé phàn bgn tu bàn cuòng bao, àp bue va phàn biét chùng toc" [29-9,10].
Bài viét Téòdo Draiza, nhà vàn hién thuc vi àgi cùa nhàn dàn My cùa Dàng Thè Binh {Tgp Chi Vàn Hgc sÒ 2 nàm 1966) là còng trình nghién curu khà ky liròng ve càc tiéu thuyét chù yéu cùa nhà vàn này. Tàc già khàng djnh ràng càc tàc phàm cùa Dreiser khòng chi co già tri hién thuc va tò cào xà hòi tu san, ma con co già tri nghé thuàt nifa. Òng viét: "Téòdo Draiza dà ve nhùng bue tranh lón ve thuc tién xà hòi tu bàn My, nhung dóng thòi òng cùng di sàu vào tàm 1^ nhùng con nguòi trong xà hòi ày (. Nhùng tiéu thuyét cùa òng, mac dàu dat nén móng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trén nhihig su viéc thuc.
khòng phài là nhung thién phóng su. Nhung tàc phàm dò déu thàm duam su rung càm cùa mot nhà nghé si va cùa mot nguòi óiu tranh cho mot xà hòi còng bang. Dò khòng phài là nhOng t^m ành ma là nhOng bue tranh cùa mot nghé si thién tài. "Trong giói han cùa mot bài bào, tàc già chua thè de càp tói nhung phàt hién ve nghé thuàt, phong càch va thi phàp cùa nhà vàn.
Hai còng trình co lién quan tói và^n de xu huóng nghé thuàt va thi phàp trong vàn hoc phuang tày nói chung va vàn hoc My nói riéng là hai bài viét cùa giào su Nguyén Dure Nam: Tiì cài nhìn véphirang Tày hién àgi dèh viéc phàn chia va dành già càc khiiynh hi/àng vàn hgc (Tap chf Vàn Hoc, sÒ 3, nàm 1976) va Sàng tàc cita Giémx Gióix va vàn chiùrng hién àgi chù nghla Phiùmg Tày (Tap chi Vàn Hoc, sÒ 5, nàm 1978). Hai còng trình này dà xuàt phàt tu ca so ^ thùc he néu lén cuòc dàu tranh giua chù nghTa hién thuc tién bó va càc xu huóng nghé thuàt phàn dòng trong vàn hoc Phuang Tày. NhGng nàm gàn day, giói nghién cihi ò nuóc ta khòng chi tìm hiéu nói dung tu tuòng cùa càc tàc phàm vàn hoc phuang tày, ma con di sàu nghién curu càc vàn de phong càch, thi phàp, ky thuàt va thù phàp cùa càc nhà vàn phuang tày. Chàng han càc tàc già eu6n sàeh Lich su vàn hgc Phàp thekyXK{]>iXB Thè Giói, 1994) dà dành nhiéu trang tìm hiéu va phàn tich nhCfng càch tàn ve thi phàp va hình thùc nghé thuàt cùa càc nhà vàn thuòc eàc xu huóng nghé thuàt nhu chù nghTa hién sinh, tiéu thuyét mói v.