LỜI MỞ ĐẦU Nước ta đang tiến hành công cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nhằm đảm bảo mục tiêu dân giàu nước mạnh xã hội công bằng văn minh. Để biến điều đó thành hiện thực, một trong những nhiệm vụ phải làm là phát triển nền kinh tế đất nước, bằng cách phải có nền công nghiệp hiện đại khoa học kỹ thuật tiên tiến. Các ngành công nghiệp nói chung và ngành sản xuất nói riêng đang đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự mở mang nền kinh tế nước nhà. Trong ngành sản xuất thì có ngành sản xuất than đá hiện nay, các ngành sản xuất dầu mỏ, khí đốt, điện năng đang phát triển nhưng chưa mạnh do vậy ngành sản xuất than đang giữ vai trò trọng yếu, quyết định, trong một số ngành công nghiệp như hoá chất, luyện kim, nhiệt điện v.
Than còn là mặt bằng xuất khẩu bán lấy ngoại tệ để mua máy móc, thiết bị, phụ tùng thay thế máy. Vật liệu kỹ thuật cho các ngành công nghiệp. Nhận rõ tầm quan trọng đó, Đảng và Nhà nước đã quan tâm đầu tư tích cực xây dựng và phát triển ngành Than. Là thành viên của Tổng Công ty Than Việt Nam (nay là Tập đoàn Công nghiệp than - Khoáng sản Việt Nam), Công ty TNHH một thành viên than Mạo Khê – TKV đã xác định vai trò, nhiệm vụ của mình, Công ty phải thực hiện đồng bộ các biện pháp để sử dụng có hiệu quả các nguồn lực như: vốn, thiết bị, khoa học công nghệ, tài nguyên môi trường; xây dựng bộ máy quản lý cho phù hợp với lực lượng sản xuất; áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật, cải tiến tổ chức sản xuất, tổ chức lao động, đưa sản lượng hàng năm tăng lên không ngừng, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng doanh thu, tăng thu nhập, ổn định và từng bước nâng cao đời sống cho cán bộ công nhân viên.
Ngoài sự lãnh đạo của Đảng của Chính phủ, sự lãnh đạo trực tiếp của Tập đoàn Công nghiệp than - Khoáng sản Việt Nam, Công ty TNHH một thành viên than Mạo Khê - TKV nói riêng đã thấy được nhiệm vụ quan trọng của mình mà đang nỗ lực phấn đấu để sản xuất ra nhiều than chất lượng tốt, góp phần vào công cuộc phát triển nền kinh tế nước nhà. 1 Được sự giúp đỡ của giám đốc, các phòng ban của Công ty than Mạo Khê trực tiếp là phòng Tài chính- Kế toán trong thời gian thực tập em đã chọn được đề tài của chuyên đề là: "Phân tích tài chính và biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty TNHH một thành viên than Mạo Khê - TKV". Nội dung chuyên đề được chia làm 3 phần: Phần I: Cơ sở lý luận chung về phân tích tài chính doanh nghiệp Phần II: Phân tích tình hình tài chính của Công ty TNHH một thành viên than Mạo Khê - TKV Phần III: Biện pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính của Công ty TNHH một thành viên than Mạo Khê – TKV Bài khóa luận của em được hoàn thành là nhờ sự giúp đỡ, tạo điều kiện của ban lãnh đạo cùng các cô, chú, anh, chị trong Công ty, đặc biệt là sự chỉ bảo, hướng dẫn tận tình của cô giáo – Thạc sĩ Hoàng Thị Hồng Lan. Tuy nhiên do còn hạn chế nhất định về trình độ và thời gian nên bài viết của em không tránh khỏi những thiếu sót.
Vì vậy em rất mong được sự chỉ bảo của các thầy cô và góp ý của các bạn để bài viết của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Sinh viên thực hiện Hoàng Thị Huyền 2 PHẦN I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH 1. Khái niệm, ý nghĩa và mục đích của phân tích tài chính a.
Khái niệm Phân tích tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra về nội dung kết cấu, thực trạng các chỉ tiêu tài chính trên báo cáo tài chính; từ đó so sánh đối chiếu các chỉ tiêu tài chính trên báo cáo tài chính với các chỉ tiêu tài chính trong quá khứ, hiện tại, tương lai ở tại doanh nghiệp, ở các doanh nghiệp khác , ở phạm vi ngành, địa phương, lãnh thổ quốc gia…nhằm xác định thực trạng, đặc điểm, xu hướng, tiềm năng tài chính của doanh nghiệp để cung cấp thông tin tài chính phục vụ việc thiết lập các giải pháp quản trị tài chính thích hợp, hiệu quả. Ý nghĩa Phân tích tài chính là một công cụ hết sức quan trọng đối với người quản lý doanh nghiệp. Bằng các phương pháp được sử dụng, phân tích tài chính giúp cho các đối tượng có liên quan có những dự đoán chính xác về tình hình tài chính của doanh nghiệp, qua đó có những quyết định phù hợp với lợi ích của họ. Có rất nhiều đối tượng quan tâm và sử dụng thông tin kinh tế tài chính của doanh nghiệp như các nhà quản lý, các nhà đầu tư tài chính, các ngân hàng, người lao động…Những người ở những cương vị khác nhau thì phân tích tài chính nhằm các mục tiêu khác nhau: _ Đối với nhà quản lý doanh nghiệp: Mục tiêu cơ bản của việc phân tích tài chính chủ yếu là: + Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh và việc thực hiện các biện pháp tài chính của doanh nghiệp, từ đó tạo cơ sở đưa ra các quyết định quản lý thích hợp.
+ Xác định tiềm năng phát triển của doanh nghiệp. + Xác định các điểm yếu cần được khắc phục, cải thiện. 3 _ Đối với các nhà đầu tư, cho vay: phân tích tài chính giúp họ đánh giá được khả năng sinh lời, mức độ rủi ro, khả năng hoàn trả…của công ty, từ đó có nên quyết định đầu tư hay cho doanh nghiệp vay vốn không ? _ Đối với cơ quan Nhà nước : phân tích tài chính giúp Nhà nước nắm được tình hình tài chính của doanh nghiệp để từ đó đề ra các chính sách vĩ mô đúng đắn nhằm tạo hành lang pháp lý cho doanh nghiệp hoạt động. _ Đối với người lao động: phân tích tài chính giúp họ định hướng việc làm của mình, trên cơ sở đó yên tâm dốc sức vào hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty tùy thuộc vào công việc được phân công, đảm nhiệm.
_ Đối với công ty kiểm toán: phân tích tài chính doanh nghiệp giúp công ty kiểm toán kiểm tra được tính hợp lý, trung thực của các số liệu, phát hiện sai sót, gian lận của doanh nghiệp về mặt tài chính. Mục đích Từ ý nghĩa trên ta có thể thấy được mục đích của phân tích tài chính: _ Cung cấp đầy đủ, kịp thời và trung thực các thông tin tài chính cho chủ sở hữu, người cho vay, nhà đầu tư, ban lãnh đạo doanh nghiệp để họ có những quyết định đúng đắn trong tương lai. _ Đánh giá đúng thực trạng doanh nghiệp trong kì báo cáo về vốn, tài sản, hiệu quả của việc sử dụng vốn và tài sản hiện có, tìm ra các tồn tại và nguyên nhân của nó để có biện pháp đối phó thích hợp trong tương lai. _ Cung cấp những thông tin về tình hình huy động vốn, các hình thức huy động vốn, chính sách vay nợ, mức độ sử dụng các loại đòn bấy nhằm đạt được yêu cầu gia tăng lợi nhuận trong tương lai.
Các phƣơng pháp phân tích tài chính doanh nghiệp Để đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều phương pháp phân tích, nhưng tiêu biểu là các phương pháp chính sau: a. Phương pháp so sánh Phương pháp so sánh là phương pháp phân tích được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong phân tích kinh tế nói chung và phân tích tài chính nói riêng, xác định vị 4 trí và xu hướng biến động của các chỉ tiêu phân tích. Sử dụng phương pháp cần quan tâm đến tiêu chuẩn để so sánh, điều kiện so sánh, kĩ thuật so sánh. Tiêu chuẩn để so sánh: Tiêu chuẩn so sánh là chỉ tiêu của một kì được lựa chọn làm gốc so sánh.
Gốc so sánh được xác định tùy thuộc vào mục đích phân tích. Khi tiến hành so sánh cần có hai đại lượng trở lên và các đại lượng phải đảm bảo tính chất so sánh được. Điều kiện so sánh: _ So sánh theo thời gian: đó là sự thống nhất về nội dung kinh tế, thống nhất về phương pháp tính toán, thống nhất về thời gian và đơn vị đo lường. _ So sánh theo không gian: tức là so sánh giữa các số liệu trong ngành nhất định, các chỉ tiêu cần phải quy đổi về cùng quy mô và điều kiện kinh doanh tương tự nhau.
Kĩ thuật so sánh: Để đáp ứng các mục tiêu sử dụng của các chỉ tiêu so sánh,quá trình so sánh giữa các chỉ tiêu đựơc thể hiện dưới 3 kĩ thuật so sánh sau đây: _ So sánh số tuyệt đối: là kết quả của phép trừ giữa trị số của kì phân tích với kì gốc của các chỉ tiêu kinh tế. Kết quả so sánh phản ánh sự biến động về quy mô hoặc khối lượng của chỉ tiêu phân tích. _ So sánh số tương đối: là kết quả của phép chia giữa trị số của kì phân tích với kì gốc của các chỉ tiêu kinh tế.Kết quả so sánh phản ánh kết cấu, mối quan hệ, tốc độ phát triển và mức độ phổ biến của chỉ tiêu nghiên cứu. _ So sánh số bình quân: biểu hiện tính chất đặc trưng chung về mặt số lượng, nhằm phản ánh đặc điểm chung của một đơn vị, một bộ phận hay một tổng thể chung có cùng một tính chất.
Từ đó cho thấy sự biến động về mặt quy mô hoặc khối lượng của chỉ tiêu phân tích, mối quan hệ tỷ lệ, kết cấu của từng chỉ tiêu trong tổng thể hoặc biến động về mặt tốc độ của chỉ tiêu đang xem xét giữa các thời gian khác nhau, biểu hiện tính phổ biến của chỉ tiêu phân tích. Qúa trình phân tích theo kĩ thuật của phương pháp so sánh có thể thực hiện theo 2 hình thức chính sau : 5 _ So sánh theo chiều dọc: là quá trình so sánh, xác định tỷ lệ, quan hệ tương quan giữa các dữ kiện trên báo cáo tài chính của kì hiện hành. _ So sánh theo chiều ngang: là quá trình so sánh, xác định tỷ lệ và chiều hướng tăng giảm của các dữ kiện trên báo cáo tài chính của nhiều kì khác nhau.Tuy nhiên cần chú ý trong thời kì có lạm phát, kết quả tính được chỉ có ý nghĩa khi chúng ta đã loại trừ ảnh hưởng của biến động giá.