CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN CHUNG VE CÔNG TAC PHAN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Hoạt động tài chính doanh nghiệp Doanh nghiệp là chủ thể kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân, hoạt động kinh doanh trên thị trường nhăm làm tăng giá trị của chủ sở hữu. Doanh nghiệp là một cách thức tô chức hoạt động kinh tế của nhiều cá nhân.
Có nhiều hoạt động kinh tế chỉ có thể thực hiện được bởi các doanh nghiệp chứ không phải các cá nhân. Ở Việt Nam, theo luật doanh nghiệp: doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch 6n định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh- tức là thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đâu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời. Tài chính doanh nghiệp là tổng thể những quan hệ giá trị giữa doanh nghiệp với các chủ thé trong nền kinh tế. Các quan hệ tài chính doanh nghiệp chủ yếu bao gồm: 1.
Quan hệ giữa doanh nghiệp với nhà nước. Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tải chính. Quan hệ giữa doanh nghiệp với các thị trường khác. Quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp.
Các quan hệ tài chính doanh nghiệp được thê hiện trong cả quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Để tiến hành sản xuất kinh doanh, nhà doanh nghiệp phải giải quyết các van dé sau đây: Thứ nhất: nên đầu tư dài hạn vào đâu và bao nhiêu cho phù hợp với loại hình sản xuất kinh doanh lựa chọn? Đây là chiến lược đầu tư dài hạn của doanh nghiệp và là cơ sở dự toán vôn đâu tư. SV: Võ Trung Thông 9 Lớp: TCDN29B Chuyên dé thực tập tốt nghiệp Thứ hai: nguồn vốn đầu tư mà doanh nghiệp có thể khai thác và sử dụng là nguồn nào. Thứ ba: nhà doanh nghiệp sẽ quản lý hoạt động tài chính như thế nào? Chắng hạn như: sử dụng lợi nhuận, phân tích, đánh giá, kiểm kê các hoạt động tài chính; đảm bảo cân băng qua sự thu chi phù hợp.
Đây là các quyết định ngắn hạn và chúng liên quan chặt chẽ tới quản lý tài sản lưu động của doanh nghiệp. Mặc dù ba van đề trên không phải là tất cả mọi khía cạnh của tài chính doanh nghiệp saong đây là những van dé quan trọng nhất. Hoạt động tài chính doanh nghiệp là giải quyết tốt ba vấn đề trên. Dé đạt được những mục tiêu dé ra doanh nghiệp cần phải có những quyết định đúng đăn về tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp luôn luôn phải chủ động trước mọi diễn biến phức tap của môi trường xung quanh dé từ đó đưa ra được quyết định phù hợp, có như vậy doanh nghiệp mới có thé ton tại và phát triển. Để có được những quyết định phù hợp đó thì một trong những công việc quan trọng mà doanh nghiệp phải tiến hành đó là phân tích tài chính doanh nghiệp. Như vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp là một bộ phận của hoạt động tài chính doanh nghiệp. Và ngược lại, hoạt động tài chính doanh nghiệp lại là cơ sở cho quá trình phân tích tài chính.
Thông qua phân tích tai chính nhà doanh nghiệp sẽ đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp dé từ đó đưa ra những quyết định phù hợp và đúng đắn. Khai niệm phân tích tài chính doanh tài nghiệp Phân tích tài chính là sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và các công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó. Mỗi quan tâm hàng dau của phân tích tài chính doanh tai nghiệp là phân tích các báo cáo tài chính và các chỉ tiêu đặc trưng tài chính từ đó đưa ra các SV: Võ Trung Thông 10 Lép: TCDN29B Chuyên dé thực tập tốt nghiệp thông tin về khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, khả năng hoạt động và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Chính các thông tin đưa ra sẽ giúp cho người sử dụng thông tin xem xét một cách chỉ tiết hoạt động tài chính doanh nghiệp trong quá khứ và hiện tại, để từ đó nhận biết, phán đoán, dự báo và đưa ra các quyết định tài chính, quyết định đầu tư và tài trợ phù hợp.
Từ đó góp phan giúp doanh nghiệp có thé tồn tại và phát triển trong thời buổi nền kinh tế thị trường đang khó khăn như hiện nay. Mục tiêu phan tích tài chính doanh nghiệp Thông qua việc phân tích các báo cáo tài chính và các chỉ tiêu tài chính đặc trưng, các thông tin về mối quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với ngân sách nhà nước, với thị trường, với nội bộ doanh nghiệp, phân tích tài chính sẽ cho thấy những điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nhờ đó những người quan tâm đến hoạt động của công ty sẽ có các biện pháp và quyết định phù hợp. Những quyết định của nhà quản lý đều liên quan trực tiếp hay gián tiếp tới khả năng phát triển, khả năng tối đa hóa tài sản của chủ sở hữu doanh nghiệp.
Đồng thời việc phân tích tài chính cũng sẽ cho thấy khả năng tiếp ứng đầu tư, tài trợ, thanh toán nợ. Qua đó nhà doanh nghiệp biết nên đầu tư cho doanh nghiệp như thế nào, sử dụng và khai thác những nguồn nào là hợp lý. Phân tích tài chính cung cấp những chỉ tiêu kinh tế tài chính cần thiết giúp kiểm tra phân tích tổng hợp toàn diện, có hệ thống tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình thực hiện các chỉ tiêu tài chính của doanh nghiệp. Nhà quản lý tài chính khi phân tích tài chính cần phải cân nhắc tính toán tới mức độ rủi ro, khả năng sinh lãi của doanh nghiệp.
Giữa hai yếu tố rủi ro và doanh lợi có mối tương quan nhất định: rủi ro càng lớn thì doanh lợi càng cao và ngược lại. Mối quan tâm hàng đầu của những nhà quản lý tài chính là đánh giá rủi ro, phá sản tác động đến doanh nghiệp mà biểu hiện của nó là kha năng thanh toán, khả năng hoạt động, khả năng cân đối vốn và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó các nhà phân tích tiếp tục nghiên cứu và đưa SV: Võ Trung Thông 1 Lép: TCDN29B Chuyên dé thực tập tốt nghiệp ra các dự đoán về kết quả họat động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai. Ngoài ra phân tích tài chính còn cung cấp những thông tin, số liệu để kiểm tra, giám sát tình hình hạch toán kinh doanh, tình hình chấp hành các chính sách chế độ kinh tế tài chính của doanh nghiệp.
Nền kinh tế ngày càng phát triển thì việc phân tích tài chính ngày càng trở nên quan trọng vì nó là một trong những yếu tố quyết định sự tồn tại va phát triển của doanh nghiệp. Phân tích tài chính doanh nghiệp cho thấy khả năng và tiềm năng kinh tế của doanh nghiệp, do đó sẽ giúp cho công tác dự báo, lập kế hoạch tài chính ngăn hạn và dài hạn. Hiện nay việc phân tích tài chính được rất nhiều đối tượng quan tâm. Tuy nhiên những người phát triển tài chính ở những cương vị khác nhau sẽ nhăm các mục tiêu khác nhau.
Phân tích tài chính đối với các nhà quản trị Các hoạt động nghiên cứu tài chính trong doanh nghiệp được gọi là phân tích tài chính nội bộ, khác với phân tích tài chính bên ngoài do các nhà phân tích bên ngoài doanh nghiệp tiến hành. Do có thông tin đầy đủ và hiểu rõ về doanh nghiệp, các nhà phân tích tài chính trong doanh nghiệp có nhiều lợi thế dé có thé phân tích tốt nhất. Nha quản trị phân tích tài chính nhằm những mục tiêu sau đây: - Tạo thành các chu kỳ đánh giá đều đặn về các hoạt động kinh doanh quá khứ, tiễn hành cân đối tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, trả nợ, rủi ro tài chính của doanh nghiệp. - Định hướng các quyết định của ban tổng giám đốc cũng như của giám đốc tài chính: quyết định dau tư, tài trợ, phân chia lợi tức cô phan.
- Là cơ sở cho dự báo tài chính: kế hoạch đầu tư. - Cuối cùng, phân tích tài chính là công cụ dé kiểm soát các hoạt động quản lý. SV: Võ Trung Thông 12 Lép: TCDN29B Chuyên dé thực tập tốt nghiệp Phân tích tài chính làm nổi bật tam quan trọng của dự báo tài chính và là cơ sở cho các nha quản tri, làm sáng tỏ không chỉ chính sách tai chính ma còn làm rõ các chính sách chung. Phân tích tài chính đối với nhà dau tư Các nhà đầu tư là cá nhân hoặc doanh nghiệp quan tâm trực tiếp đến tính toán các giá trị của doanh nghiệp vì họ đã giao vốn cho doanh nghiệp và có thê phải chịu rủi ro.
Thu nhập của họ là tiền chia loi tức cổ phần và gia tri tăng thêm của vốn đầu tư. Hai yếu tố này chịu ảnh hưởng của lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp. Ngoài ra, một phần không nhỏ thu nhập mà các nha đầu tư kỳ vọng là phần giá trị tăng thêm của vốn đầu tư do sự biến động của giá cổ phiếu trên thị trường. Các nhà đầu tư thường không hài lòng với lợi nhuận tính theo số sách kế toán mà họ thường dựa vào kết quả phân tích tài chính của các nhà chuyên môn dé dự báo về triển vọng của doang nghiệp, đánh giá cô phiếu của doanh nghiệp.
Họ rất quan tâm tới tình hình thu nhập của chủ sở hữu, tới khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Dé là một trong những căn cứ giúp nhà đầu tư ra quyết định có bỏ vốn vào doanh nghiệp hay không, có nên mua thêm hay bán cô phiếu mà họ đang nam giữ. Các cô đông cá nhân của các công ty lớn nói chung phải dựa vào các nhà chuyên môn. Ho là những người chuyên nghiên cứu các thông tin kinh tế tai chính, có những cuộc tiếp xúc trực tiếp với ban giám đốc tài chính của công ty làm rõ triển vọng phát triển của doanh nghiệp và đánh giá các cô phiếu trên thị trường tài chính.