Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp Chương 2: Phân tích thực trạng tài chính của Công ty Cổ phần Du lịch Thương mại và Đầu tư Bắc Thăng Long Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tài chínhở Công ty Cổ phần Du lịch Thương mại và Đầu tư Bắc Thăng Long. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.1 Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Khái niệm, mục đích, vai trò củaphân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Khái niệm về phân tích tài chính doanh nghiệp Khái niệm tài chính doanh nghiệp được hình thành từ cuối thế kỷ XIX và đã trở thành môn học cơ bản, bắt buộc của tất cả các sinh viên khối ngành kinh tế trên toàn thế giới. Tài chính doanh nghiệp được hiểu một cách tổng quát là “quan hệ giá trị giữa doanh nghiệp và các chủ thể trong nền kinh tế”. Doanh nghiệp điển hình có bốn mối quan hệ giá trị cơ bản sau: - Quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước - Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính - Quan hệ giữa doanh nghiệp với các thị trường khác - Quan hệ nội bộ của doanh nghiệp Với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, của kinh tế thị trườngphân tích tài chính doanh nghiệp là vấn đề được quan tâm hàng đầu của lãnh đạo các công ty cũng như các nhà đầu tư đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay khi việc huy động vốn qua thị trường chứng khoán ngày càng trở nên quan trọng.
Từ các góc độ nhìn nhận của các chủ thể trong nền kinh tế đã hìn thành nhiều khái niệm phân tích tài chính, tuy nhiên định nghĩa mang tính khái quát và được dùng phổ biến hiện nay như sau: “Phân tích tài chính doanh nghiệp là sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và các công cụ cho phép xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó. Quy trình thực hiện phân tích tài chính ngày càng được áp dụng rộng rãi trong mọi đơn vị kinh tế tự chủ nhất định về tài chính như các doanh nghiệp thuộc mọi hình thức, được áp dụng trong các tổ chức xã hội, tập thể và các cơ quan quản lý, tổ chức công cộng.2 Mục đích của phân tích tài chính doanh nghiệp Từ các góc độ đánh giá và các cương vị khác nhau, mỗi người thực hiện phân tích tài chính với các mục đích có sự khác biệt tương đối. Vai trò của phân tích tài chính đối với nhà quản trị. Nhà quản trị phân tích tài chính nhằm đánh giá hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xác định điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp.
Đó là cơ sở để định hướng các quyết định của Ban Tổng giám đốc, Giám đốc tài chính, dự báo tài chính: kế hoạch đầu tư, ngân quỹ và kiểm soát các hoạt động quản lý. Phân tích tài chính đối với nhà đầu tư. Nhà đầu tư cần biết tình hình thu nhập của chủ sở hữu - lợi tức cổ phần và giá trị tăng thêm của vốn đầu tư. Họ quan tâm tới phân tích tài để nhận biết khả năng sinh lãi của doanh nghiệp.
Đó là một trong những căn cứ giúp họ ra quyết định bỏ vốn vào doanh nghiệp hay không? c. Phân tích tài chính đối với người cho vay. Người cho vay phân tích tài chính để nhận biết khả năng cho vay và trả nợ của khách hàng. Chẳng hạn, quyết định để cho vay, một trong những vấn đề mà người cho vay cần xem xét là doanh nghiệp có thực sự có nhu cầu vay hay không? Khả năng trả nợ của doanh nghiệp như thế nào? Ngoài ra, phân tích tài chính cũng rất cần thiết với người hưởng lương trong doanh nghiệp, đối với cán bộ thuế, thanh tra, cảnh sát kinh tế, luật sư… Dù họ công tác ở lĩnh vực khác nhau, nhưng họ đều muốn hiểu biết về hoạt động của doanh nghiệp để thực hiện tốt hơn công việc của họ.
Như vậy, mối quan tâm hàng đầu của các nhà phân tích tài chính là đánh giá khả năng xảy ra rủi ro phá sản tác động tới doanh nghiệp mà biểu hiện của nó là khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, khả năng hoạt động cũng như khả năng sinh lãi của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, các nhà phân tích tài chính tiếp tục nghiên cứu và đưa ra những dự đoán về kết quả hoạt động nói chung và mức doanh lợi nói riêng của doanh nghiệp trong tương lai. Nói cách khác, phân tích tài chính là cơ sở để dự đoán tài chính. Phân tích tài chính có thể được ứng dụng theo nhiều hướng khác nhau: với mục đích tác nghiệp (chuẩn bị các quyết định nội bộ), với mục đích 8 nghiên cứu, thông tin và theo vị trí của nhà phân tích (trong doanh nghiệp hoặc ngoài doanh nghiệp).
Tuy nhiên, trình tự phân tích và dự đoán tài chính đều phải tuân theo các nghiệp vụ phân tích thích ứng với từng giai đoạn dự đoán. Giai đoạn dự đoán Nghiệp vụ phân tích Chuẩn bị và xử lý các nguồn thông tin: Áp dụng các công cụ phân tích tài chính: Thông tin kế toán nội bộ. Xử lý thông tin kế toán. Thông tin khác từ bên ngoài.
Tính toán các chỉ số. Tập hợp các bảng biểu. Giải thích và đánh giá các chỉ số và bảng Xác định biểu hiện đặc trưng biểu, các kết quả. Triệu chứng hoặc hội chứng Cân bằng tài chính.
- những khó khăn. Năng lực hoạt động tài chính. Điểm mạnh và điểm yếu. Cơ cấu vốn và chi phí vốn.
Cơ cấu đầu tư và doanh lợi. Phân tích thuyết minh Nguyên nhân khó khăn. Nguyên nhân thành công. Xác định: Tiên lượng và chỉ dẫn Hướng phát triển.
Giải pháp tài chính hoặc giải pháp khác.3 Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính có vai trò hết sức quan trọng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Phân tích tài chính tốt sẽ có tác động thúc đẩy sự phát triển của hoạt động kinh doanh, nâng cao được hiệu quả kinh doanh. Bằng việc phân tích tài chính, các nhà quản lý có thể đánh giá chính xác thực trạng tài chính doanh nghiệp. Tóm lại phân tích tài chính có những vai trò sau: 9 - Đáp ứng đủ vốn cho hoạt động và phát triển của doanh nghiệp.
Để tiến hành hoạt động sản xuất - kinh doanh, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có một lượng vốn nhất định, bao gồm vốn kinh doanh, vốn đầu tư xây dựng cơ bản, vốn vay và các loại vốn khác. Doanh nghiệp có nhiệm vụ tổ chức, huy động các loại vốn cần thiết cho nhu cầu hoạt động kinh doanh hiện tại cũng như đáp ứng đủ vốn cho nhu cầu phát triển của doanh nghiệp. - Huy động vốn với chi phí thấp nhất. Bảo đảm vốn cho hoạt động kinh doanh và sự phát triển của doanh nghiệp chưa đủ mà hoạt động tài chính còn phải tính toán, xem xét chi phí huy động và sử dụng vốn.
Trên thực tế, các nguồn vốn khác nhau sẽ có chi phí huy động và sử dụng khác nhau hoặc cùng một nguồn vốn nhưng chi phí huy động và sử dụng vốn giữa các thời kỳ cũng không giống nhau. Vì vậy, các nhà quản trị cần xác định nguồn vốn và mức độ huy động từng nguồn vốn ở những khoảng thời gian khác nhau để sao cho chi phí huy động và sử dụng vốn ở mức thấp nhất. - Sử dụng hiệu quả các nguồn vốn. Sau khi huy động, các nhà quản lý cần tiến hành phân phối, quản lý và sử dụng vốn đã huy động một cách hợp lý, có hiệu quả cao nhất trên cơ sở chấp hành các chế độ, chính sách quản lý kinh tế - tài chính và kỷ luật thanh toán của Nhà nước.
Việc sử dụng vốn có hiệu quả thể hiện qua mức lợi ích hay kết quả thu được trên một đồng vốn là cao nhất hay ngược lại, số vốn bỏ ra trên một đơn vị lợi ích hay kết quả thu được là thấp nhất. - Quyết định việc tăng, giảm vốn và quyết định đầu tư vốn. Việc tăng, giảm vốn hay đầu tư vốn phụ thuộc vào nhiều vấn đề như: nhu cầu mở rộng hay thu hẹp quy mô kinh doanh, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, lĩnh vực kinh doanh, thị trường đầu tư…ở góc độ này, hoạt động tài chính giữ trọng trách trong việc quyết định tăng, giảm vốn hay quyết định đầu tư vốn.2 Các phương pháp sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp 1.1 Phương pháp tỷ số Phương pháp tỷ số là phương pháp phổ biến trong phân tích tài chính doanh nghiệp. 10 Phương pháp tỷ số là phương pháp trong đó sử dụng các tỷ số đơn được thiết lập bởi chỉ tiêu này so với chỉ tiêu khác để phân tích.
Đây là phương pháp mang tính thực tiễn cao với các điều kiện áp dụng ngày càng được bổ sung và hoàn thiện. Bởi vì các lý do sau: - Nguồn thông tin kế toán và tài chính được cải tiến và được cung cấp đầy đủ hơn. Đó là cơ sở để hình thành các tỷ lệ tham chiếu tin cậy cho việc đánh giá một tỷ số của một doanh nghiệp hay một nhóm doanh nghiệp; - Việc áp dụng công nghệ tin học cho phép tích luỹ dữ liệu và thúc đẩy nhanh quá trình tính toán hàng loạt các tỷ số; - Phương pháp phân tích này giúp nhà phân tích khai thác có hiệu quả những số liệu và phân tích hàng loạt các tỷ số theo chuỗi thời gian liên tục hoặc theo từng giai đoạn. Về nguyên tắc đánh giá: khi sử dụng phương pháp tỷ số cần xác định được các ngưỡng, các tỷ số tham chiếu.
Để đánh giá tình trạng tài chính của một doanh nghiệp cần so sánh các tỷ của doanh nghiệp với các tỷ số tham chiếu. Như vậy phương pháp so sánh luôn được sử dụng kết hợp với các phương pháp phân tích tài chính khác.2 Phương pháp so sánh Phương pháp so sánh là phương pháp phân tích chủ yếu được dùng trong phân tích. Khi thực hiện phân tích, nhà phân tích thường so sánh theo thời gian (so sánh kỳ này với kỳ trước) để nhận biết xu hướng thay đổi tình hình tài chính của doanh nghiệp. Ngoài ra nhà phân tích còn so sánh theo không gian (so sánh với mức trung bình của ngành) để đánh giá vị thể của doanh nghiệp trong ngành.