BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------------------------- VÕ HOÀNG QUANG KHÁNH PHÂN TÍCH NHU CẦU VÀ BỐ TRÍ HÀNG KHÔNG CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ LONG THÀNH LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH -------------------------------------- CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT VÕ HOÀNG QUANG KHÁNH PHÂN TÍCH NHU CẦU VÀ BỐ TRÍ HÀNG KHÔNG CẢNG HÀNG KHÔNG QUỐC TẾ LONG THÀNH Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. DAPICE NGUYỄN XUÂN THÀNH Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -ii- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/05/2015 Học viên Võ Hoàng Quang Khánh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -iii- LỜI CẢM ƠN Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy Cô trong Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đã tận tình giảng dạy cho tôi trong suốt thời gian tham gia học tập từ năm 2013, đặc biệt là giai đoạn nghiên cứu thực hiện luận văn với sự hướng dẫn nhiệt tình, thông tuệ và chu đáo của Thầy Nguyễn Xuân Thành và thầy David O. Ngoài ra, xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Thiện Tống, Tiến sĩ Lương Hoài Nam và Tiến sĩ Lê Hồng Giang đã tận tình giúp đỡ trong quá trình định hướng đề tài. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến tất cả những người thân, bạn bè đã giúp đỡ, động viên và cùng tôi trải nghiệm thời gian học tập, nghiên cứu đầy thú vị này. Xin chân thành cảm ơn.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/05/2015 Học viên Võ Hoàng Quang Khánh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -iv- TÓM TẮT Giao thông hàng không hiện đại đã trở nên rất phổ biến với tốc độ tăng trưởng cao trên thế giới ngày nay cũng như ở Việt Nam. Cho đến hiện nay, Cảng hàng không Quốc tế (CHKQT) Tân Sơn Nhất vẫn là sân bay có lượng hành khách và hàng hóa thông qua lớn nhất Việt Nam, phục vụ nhu cầu hàng không cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh (TP. HCM) và các tỉnh lân cận (vùng TP. Trong những năm vừa qua, lượng hành khách và hàng hóa thông qua CHKQT Tân Sơn Nhất ngày càng tăng cao.
Theo báo cáo của Tổng cục hàng không Việt Nam, lượng hành khách năm 2014 đã đạt 22,1 triệu khách, vượt công suất thiết kế hiện nay là 20 triệu khách/năm. Các phương án hiện nay để giải quyết nhu cầu hàng không cho vùng TP.HCM là: i/ Cải tạo mở rộng CHKQT Tân Sơn Nhất; ii/ Xây mới CHKQT Long Thành và sau đó đóng cửa CHKQT Tân Sơn Nhất; iii/ Xây mới CHKQT Long Thành và vẫn duy trì CHKQT Tân Sơn Nhất như hiện tại; iv/ Xây mới CHKQT Long Thành và đồng thời cải tạo mở rộng CHKQT Tân Sơn Nhất. Việc lựa chọn phương án tuỳ thuộc vào dự báo tăng trưởng nhu cầu hàng không và năng lực đáp ứng của hệ thống cảng hàng không trong vùng. Với tổng công suất 100 triệu khách/năm và 18,7 tỷ USD vốn đầu tư, trong bối cảnh nợ công của Việt Nam đang tăng cao, CHKQT Long Thành cần được tiến hành phân tích kỹ lưỡng sự thiết thực và hiệu quả của dự án.
Với mục tiêu đánh giá lại phần dự báo về nhu cầu hàng không và phân tích các phương án phối hợp giữa sân bay cũ và mới, các câu hỏi nghiên cứu của luận văn là: i/ Kịch bản dự báo nào là phù hợp đối với nhu cầu tăng trưởng hàng không vùng TP. HCM? ii// Năng lực mở rộng tối ưu của CHKQT Tân Sơn Nhất có đáp ứng được nhu cầu tăng trưởng hàng không? iii/ Trong trường hợp cần phải xây mới CHKQT Long Thành, phương án bố trí hàng không như thế nào để khai thác tối ưu năng lực của các sân bay? Kết quả phân tích cho thấy sự cần thiết của CHKQT Long Thành để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng hàng không sắp tới. Đồng thời, trong ngắn hạn phải tiếp tục mở rộng CHKQT Tân Sơn Nhất. Cần phải xây mới CHKQT Long Thành theo như quy mô dự kiến, thậm chí đẩy nhanh tiến độ sớm hơn.
Tuy nhiên, định hướng xây dựng CHKQT Long Thành trở thành cảng trung chuyển là không phù hợp. Việc phân bổ hành khách quốc nội và quốc tế sẽ được quyết định bởi các hãng bay và các đơn vị vận hành khai thác hàng không. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -v- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii LỜI CẢM ƠN.
iv MỤC LỤC .v DANH MỤC BẢNG BIỂU. viii DANH MỤC HÌNH VẼ.x DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. xi DANH MỤC TỪ KHOÁ. xii DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC.
xiii GIỚI THIỆU. Bối cảnh chính sách. Vấn đề chính sách. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Cấu trúc luận văn.8 THÔNG TIN DỰ ÁN. Lịch sử hình thành dự án. Quy mô dự án.
Vốn đầu tư dự án .14 DỰ BÁO HÀNG KHÔNG. Độ co giãn của tăng trưởng cầu hàng không với tăng trưởng kinh tế .18 Độ co giãn trung vị theo ACI .19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -vi- Độ co giãn tại các nước đang phát triển của IATA .19 Độ co giãn theo kịch bản tăng trưởng của Trung Quốc .19 Độ co giãn tính toán từ lịch sử phát triển từ năm 2005-2014 của CHKQT Tân Sơn Nhất. Tăng trưởng kinh tế của vùng TP.23 Dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam.23 Dự báo tăng trưởng GDP của vùng TP. Thống kê sản lượng hàng không thông qua CHKQT Tân Sơn Nhất .23 Sản lượng hành khách theo số liệu của Cục hàng không Việt Nam và Tổng cục thống kê .24 Sản lượng hành khách theo số liệu của Cục thống kê TP.26 Thống kê lượng khách quốc tế đến Việt Nam.
Dự báo sản lượng hành khách hàng không .28 Dự báo tăng trưởng cầu hàng không .29 Dự báo sản lượng hành khách hàng không.30 Tổng hợp các kịch bản dự báo sản lượng hành khách hàng không. Đánh giá kết quả dự báo .34 BỐ TRÍ HÀNG KHÔNG. Bố trí hàng không trong trường hợp không có dự án CHKQT Long Thành .35 Năng lực đáp ứng của CHKQT Tân Sơn Nhất hiện tại .35 Khả năng mở rộng CHKQT Tân Sơn Nhất. Đặc điểm thiết kế của sân bay.
Tắc nghẽn vùng trời và đường bộ giao thông tiếp cận. Chi phí mở rộng CHKQT Tân Sơn Nhất.39 Đánh giá năng lực đáp ứng của CHKQT Tân Sơn Nhất .40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bố trí hàng không khi có dự án CHKQT Long Thành.43 Đánh giá năng lực đáp ứng khi có dự án CHKQT Long Thành.44 Tổng hợp các phương án bố trí hàng không. Khuyến nghị chính sách .47 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -viii- DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1-1 Khoảng cách đến trung tâm thành phố của 100 sân bay đông khách nhất thế giới năm 2011.
5 Bảng 2-1 Dự báo nhu cầu hàng không. 13 Bảng 2-2 Tóm tắt các giai đoạn đầu tư CHKQT Long Thành. 15 Bảng 3-1 Độ co giãn ước lượng của cầu hành khách hàng không. 19 Bảng 3-2 Thống kê lượng hành khách hàng không tại Trung Quốc.
20 Bảng 3-3 Thống kê lượng hành khách thông qua CHKQT Tân Sơn Nhất. 22 Bảng 3-4 Tổng hợp độ co giãn theo các kịch bản. 22 Bảng 3-5 Dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam. 23 Bảng 3-6 Dự báo tăng trưởng GDP điều chỉnh cho vùng TP.
23 Bảng 3-7 Sản lượng hành khách thông qua CHKQT Tân Sơn Nhất. 24 Bảng 3-8 Sản lượng hàng hóa thông qua CHKQT Tân Sơn Nhất. 25 Bảng 3-9 Số chuyến bay cất hạ cánh tại CHKQT Tân Sơn Nhất. 26 Bảng 3-10 Sản lượng thông qua CHKQT Tân Sơn Nhất – Cục thống kê TP.
27 Bảng 3-11 Lượng khách quốc tế đến Việt Nam qua đường hàng không năm 2014. 27 Bảng 3-12 Lượng khách quốc tế đến Việt Nam qua đường hàng không năm 2012. 28 Bảng 3-13 Dự báo tăng trưởng cầu hàng không. 29 Bảng 3-14 Dự báo tăng trưởng cầu hàng không.
30 Bảng 3-15 Dự báo tăng trưởng hành khách của ACI giai đoạn 2012-2031. 31 Bảng 3-16 Dự báo hành khách hàng không theo Báo cáo đầu tư CHKQT Long Thành. 31 Bảng 3-17 Dự báo hành khách nội địa. 33 Bảng 3-18 Tốc độ tăng trưởng một số sân bay Châu Á đã vượt ngưỡng công suất CHKQT Tân Sơn Nhất.
34 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -ix- Bảng 4-1 Năng lực đáp ứng hiện tại của CHKQT Tân Sơn Nhất. 35 Bảng 4-2 Tổng hợp lượng hành khách trên đường bộ giao thông tiếp cận. 39 Bảng 4-3 Tổng hợp một số sân bay có khoảng cách hẹp giữa hai đường băng. 41 Bảng 4-4 Công suất của CHKQT Tân Sơn Nhất và Long Thành.
43 Bảng 4-5 Năng lực đáp ứng của CHKQT Tân Sơn Nhất và Long Thành. 44 Bảng 4-6 Công suất thiếu hụt của CHKQT Tân Sơn Nhất và Long Thành. 44 Bảng 5-1 Bảng tổng hợp sản lượng hành khách qua các sân bay Trung Quốc. 56 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -x- DANH MỤC HÌNH VẼ Hình vẽ 1-1 Danh sách 30 sân bay lớn nhất năm 2000.
1 Hình vẽ 1-2 Danh sách 30 sân bay lớn nhất năm 2011. 1 Hình vẽ 1-3 Danh sách 30 sân bay lớn nhất năm 2030. 2 Hình vẽ 1-4 Giá trị đầu tư xây dựng cho 1 hành khách của các sân bay trong khu vực Đông Nam Á. 7 Hình vẽ 2-1 Quá trình hình thành dự án CHKQT Long Thành.
10 Hình vẽ 2-2: Mặt bằng tổng thể CHKQT Long Thành .