Luận văn thạc sĩ phân tích các nhân tố tác động đến chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn hose luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phân tích các nhân tố tác động đến chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt của các công ty niêm yết, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phạm Thị Vân An
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Chính Sách Chi Trả Cổ Tức Tiền Mặt Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Sàn HOSE
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. HỒ CHÍ MINH

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
• 1.1. Giới thiệu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Nghiên cứu về các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức
• 2.1.1. Tác động của các nhân tố vĩ mô
• 2.1.1.1. Chính sách cổ tức trong môi trường có thuế
• 2.1.1.2. Chính sách cổ tức trong môi trường lạm phát
• 2.1.1.3. Chính sách cổ tức trong điều kiện kinh tế vĩ mô
• 2.1.2. Tác động của các nhân tố nội tại của doanh nghiệp
• 2.2. Nghiên cứu thực nghiệm về các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức
• 2.2.1. Nghiên cứu của Fama và French (2001)
• 2.2.2. Nghiên cứu của Denis và Osobov (2006)
• 2.2.3. Nghiên cứu của Hedensted và Raaballe (2007)
• 2.2.4. Nghiên cứu của Kashif Imran (2011)
• 2.2.5. Một số nghiên cứu thực nghiệm khác trên thế giới
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.3.2.1. Thống kê mô tả
• 2.3.2.1.1. Tình hình chi trả cổ tức của các Công ty niêm yết trên sàn HOSE
• 2.3.2.1.2. Đặc điểm các công ty chi trả và không chi trả cổ tức
• 2.3.2.1.2.1. Đặc điểm về tỷ suất sinh lợi (ROE)
• 2.3.2.1.2.2. Đặc điểm về lợi nhuận giữ lại (SC/BE)
• 2.3.2.1.2.3. Đặc điểm về quy mô công ty (MV)
• 2.3.2.1.2.4. Đặc điểm về chi trưởng (MV V)
• 2.3.2.2. Phân tích hiệu quả diễn các nhân tố tác động đến cổ tức trên mỗi cổ phần
• 2.3.2.2.1. Hồi quy theo phương pháp Pooled OLS, FEM, REM
• 2.3.2.2.2. Kiểm định mô hình
• 2.3.2.2.2.1. Kiểm định so sánh giữa REM và Pooled OLS
• 2.3.2.2.2.2. Kiểm định Hausman
• 2.3.2.2.3. So sánh phương pháp Pooled OLS và FEM
• 2.3.2.2.4. Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi
• 2.3.2.2.5. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 2.3.2.3. Kết quả hồi quy
• 2.3.2.3.1. Các kết quả nghiên cứu chính
• 2.3.2.3.2. Thảo luận về kết quả nghiên cứu
• 2.3.2.3.3. Hạn chế nghiên cứu
• 2.3.2.3.4. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách chi trả cổ tức

Chính sách chi trả cổ tức là một trong những quyết định quan trọng của doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của cổ đông. Việc chi trả cổ tức bằng tiền mặt hay cổ phiếu, thời điểm và mức chi trả đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Theo nghiên cứu, chính sách chi trả không chỉ phản ánh tình hình tài chính của công ty mà còn chịu tác động từ nhiều yếu tố bên ngoài như môi trường kinh tế vĩ mô và các yếu tố nội tại của doanh nghiệp. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE), việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến cổ tức tiền mặt là rất cần thiết để hiểu rõ hơn về hành vi của các công ty niêm yết.

1.1. Tác động của các yếu tố vĩ mô

Các yếu tố vĩ mô như chính sách thuế, lạm phát và tình hình kinh tế toàn cầu có ảnh hưởng lớn đến chính sách chi trả của doanh nghiệp. Trong môi trường có thuế, doanh nghiệp có thể chọn cách chi trả cổ tức thấp để tiết kiệm thuế cho cổ đông. Nghiên cứu của Gene Amromin (2003) cho thấy, khi thuế cổ tức giảm, tỷ lệ công ty chi trả cổ tức tăng lên. Bên cạnh đó, lạm phát cũng có thể tác động đến quyết định chi trả cổ tức. Doanh nghiệp có thể giữ lại lợi nhuận để duy trì hoạt động trong bối cảnh giá cả tăng cao. Điều này cho thấy rằng, tình hình tài chính và các yếu tố kinh tế vĩ mô cần được xem xét kỹ lưỡng khi phân tích chính sách chi trả cổ tức.

II. Các nhân tố nội tại của doanh nghiệp

Các yếu tố nội tại như lợi nhuận, quy mô công ty và khả năng sinh lời cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định chính sách chi trả cổ tức. Nghiên cứu của Fama và French (2001) chỉ ra rằng, các công ty có quy mô lớn và lợi nhuận cao thường có khả năng chi trả cổ tức tốt hơn. Điều này được thể hiện qua mối quan hệ đồng biến giữa lợi nhuận công ty và cổ tức tiền mặt. Ngược lại, các công ty có tốc độ tăng trưởng cao thường giữ lại lợi nhuận để đầu tư, dẫn đến khả năng chi trả cổ tức thấp. Điều này cho thấy rằng, việc phân tích các yếu tố nội tại là cần thiết để hiểu rõ hơn về quyết định chi trả cổ tức của doanh nghiệp.

2.1. Lợi nhuận và quy mô công ty

Lợi nhuận là một trong những yếu tố quyết định chính trong việc chi trả cổ tức. Theo nghiên cứu của Denis và Osobov (2006), các công ty có lợi nhuận cao thường có tỷ lệ chi trả cổ tức lớn hơn. Bên cạnh đó, quy mô công ty cũng ảnh hưởng đến khả năng chi trả cổ tức. Các công ty lớn thường có nguồn lực tài chính dồi dào hơn, từ đó có khả năng chi trả cổ tức ổn định. Điều này cho thấy rằng, lợi nhuận và quy mô công ty là hai yếu tố quan trọng cần được xem xét trong việc phân tích chính sách chi trả cổ tức.

III. Kết luận và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách chi trả cổ tức không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn cao. Các nhà quản lý tài chính có thể sử dụng những thông tin này để đưa ra quyết định hợp lý về việc chi trả cổ tức, từ đó tối ưu hóa lợi ích cho cổ đông. Việc hiểu rõ các yếu tố tác động sẽ giúp doanh nghiệp điều chỉnh chính sách chi trả cổ tức phù hợp với tình hình tài chính và môi trường kinh tế. Điều này không chỉ giúp duy trì lòng tin của cổ đông mà còn góp phần nâng cao giá trị công ty trên thị trường chứng khoán.

3.1. Đề xuất cho các công ty niêm yết

Các công ty niêm yết trên sàn HOSE nên thường xuyên đánh giá lại chính sách chi trả cổ tức của mình dựa trên các yếu tố nội tại và vĩ mô. Việc này không chỉ giúp công ty duy trì sự ổn định trong chi trả cổ tức mà còn tạo ra sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư. Hơn nữa, các công ty cũng nên chú trọng đến việc công bố thông tin minh bạch về chính sách chi trả cổ tức để tăng cường niềm tin của cổ đông và thu hút thêm vốn đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng phát triển, chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt của các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) trở thành một chủ đề nghiên cứu quan trọng. Tính đến cuối năm 2012, có 308 công ty niêm yết trên sàn HOSE, trong đó 235 công ty được lựa chọn nghiên cứu với 1.092 quan sát trong giai đoạn 2007-2012. Tỷ lệ chi trả cổ tức phổ biến nhất nằm trong khoảng 10%-20%, phù hợp với mức lãi suất ngân hàng và lạm phát tại Việt Nam. Tuy nhiên, có đến 34,9% công ty không chi trả cổ tức trong năm 2012, phản ánh sự đa dạng trong chính sách cổ tức của các doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích các nhân tố tác động đến chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn HOSE, tập trung vào các yếu tố như cổ tức năm trước, thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), lợi nhuận thực hiện, quy mô công ty, tính thanh khoản và tăng trưởng doanh thu. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng với 857 quan sát để kiểm định các mối quan hệ này, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản trị tài chính trong việc xây dựng chính sách cổ tức phù hợp, góp phần tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và lợi ích cổ đông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến chính sách cổ tức, bao gồm:

• Lý thuyết tín hiệu (Signaling Theory): Chính sách cổ tức được xem như một tín hiệu về sức khỏe tài chính và triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp đối với nhà đầu tư.
• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Cost Theory): Cổ tức giúp giảm chi phí đại diện bằng cách hạn chế dòng tiền tự do mà ban quản trị có thể sử dụng không hiệu quả.
• Mô hình Fama và French (2001): Phân tích tác động của quy mô công ty, khả năng sinh lời và tăng trưởng đến quyết định chi trả cổ tức.
• Các khái niệm chính: Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE), lợi nhuận giữ lại (SC/BE), quy mô công ty (MV), cơ hội tăng trưởng (MV/BV), cổ tức trên mỗi cổ phần (DPS), thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), tính thanh khoản (LIQ), tăng trưởng doanh thu (SG).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với dữ liệu bảng thu thập từ 235 công ty niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn 2007-2012, tổng cộng 1.092 quan sát, sau khi loại bỏ các quan sát không đầy đủ còn 857 quan sát. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và các nghị quyết đại hội cổ đông.

Phân tích hồi quy đa biến được thực hiện bằng ba phương pháp: Pooled OLS, Mô hình ảnh hưởng cố định (FEM) và Mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên (REM). Các kiểm định Breusch-Pagan, Hausman và kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi, tự tương quan được áp dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất. Cuối cùng, mô hình hồi quy GMM (Generalized Method of Moments) theo Arellano-Bond được sử dụng để xử lý hiện tượng biến nội sinh, phương sai thay đổi và tự tương quan trong dữ liệu bảng.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên công trình của Kashif Imran (2011) với biến phụ thuộc là cổ tức trên mỗi cổ phần (DPS), các biến độc lập gồm cổ tức năm trước (DPSit-1), thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), lợi nhuận (PROF), quy mô công ty (lnMV), tính thanh khoản (LIQ) và tăng trưởng doanh thu (SG).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của cổ tức năm trước và lợi nhuận: Kết quả hồi quy GMM cho thấy cổ tức trên mỗi cổ phần năm trước (DPSit-1) có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê ở mức 1% với hệ số 0,436, cho thấy các công ty có xu hướng duy trì chính sách cổ tức ổn định qua các năm. Lợi nhuận thực hiện (PROF) cũng có ảnh hưởng tích cực và ý nghĩa ở mức 5% với hệ số 0,00047, chứng tỏ lợi nhuận cao thúc đẩy mức chi trả cổ tức cao hơn.

2. Không có ý nghĩa của EPS, quy mô, tính thanh khoản và tăng trưởng doanh thu: Các biến EPS, quy mô công ty (lnMV), tính thanh khoản (LIQ) và tăng trưởng doanh thu (SG) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy, mặc dù có xu hướng đồng biến với cổ tức trên mỗi cổ phần.

3. Đặc điểm công ty chi trả cổ tức: Thống kê mô tả cho thấy các công ty chi trả cổ tức có ROE trung bình 0,193, cao hơn đáng kể so với 0,05 của các công ty không chi trả. Lợi nhuận giữ lại (SC/BE) của các công ty chi trả cổ tức thấp hơn (0,556 so với 0,726), phản ánh khả năng tích lũy lợi nhuận cao hơn. Tuy nhiên, quy mô công ty và cơ hội tăng trưởng (MV/BV) không cho thấy sự khác biệt rõ ràng giữa hai nhóm.

4. Tình hình chi trả cổ tức: Tỷ lệ chi trả cổ tức phổ biến nhất là từ 10%-20%, chiếm hơn 50% số công ty trong các năm nghiên cứu. Một số công ty duy trì mức chi trả cổ tức cao liên tục, ví dụ Công ty cổ phần đá Núi Nhỏ với tỷ lệ chi trả lên đến 70% năm 2012.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết về chính sách cổ tức ổn định và mối quan hệ tích cực giữa lợi nhuận và cổ tức. Việc duy trì mức chi trả cổ tức năm trước làm giảm sự không chắc chắn cho nhà đầu tư và phản ánh sự ổn định trong chính sách tài chính của doanh nghiệp. Lợi nhuận cao tạo điều kiện cho doanh nghiệp chi trả cổ tức lớn hơn, đồng thời tránh tích lũy quá nhiều lợi nhuận giữ lại gây lãng phí nguồn lực.

Mặc dù EPS, quy mô công ty, tính thanh khoản và tăng trưởng doanh thu có xu hướng ảnh hưởng tích cực, nhưng không đạt mức ý nghĩa thống kê, có thể do đặc thù thị trường Việt Nam hoặc các yếu tố khác chưa được đưa vào mô hình. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Kashif Imran (2011) tại Pakistan và Denis & Osobov (2006) tại nhiều quốc gia, cho thấy tính ổn định của chính sách cổ tức và vai trò quan trọng của lợi nhuận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ chi trả cổ tức theo năm và bảng thống kê mô tả các chỉ tiêu tài chính của công ty chi trả và không chi trả cổ tức để minh họa rõ nét hơn sự khác biệt giữa các nhóm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Duy trì chính sách cổ tức ổn định: Các doanh nghiệp nên xây dựng và duy trì chính sách chi trả cổ tức ổn định qua các năm nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư và giảm thiểu rủi ro biến động giá cổ phiếu. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty.

2. Tăng cường quản lý và nâng cao lợi nhuận: Tập trung cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh để tăng lợi nhuận, từ đó có nguồn lực chi trả cổ tức tốt hơn. Thời gian: kế hoạch trung hạn 3-5 năm; Chủ thể: Ban điều hành và phòng tài chính.

3. Cải thiện minh bạch thông tin tài chính: Đảm bảo công bố thông tin chính xác, kịp thời về tình hình tài chính và chính sách cổ tức để nâng cao uy tín trên thị trường. Thời gian: hàng quý, hàng năm; Chủ thể: Phòng quan hệ nhà đầu tư.

4. Mở rộng nghiên cứu và áp dụng các yếu tố mới: Doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu nên xem xét bổ sung các yếu tố như dòng tiền tự do, rủi ro kinh doanh, ảnh hưởng của chính sách thuế và lạm phát để hoàn thiện chính sách cổ tức phù hợp với điều kiện thị trường Việt Nam. Thời gian: nghiên cứu và áp dụng trong 1-2 năm tới; Chủ thể: Các tổ chức nghiên cứu và ban quản trị doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị tài chính doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách cổ tức, từ đó xây dựng chiến lược chi trả cổ tức phù hợp nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.

2. Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp cơ sở để đánh giá chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên sàn HOSE, hỗ trợ quyết định đầu tư hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính: Là tài liệu tham khảo quan trọng để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về chính sách cổ tức trong bối cảnh thị trường mới nổi như Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Hỗ trợ trong việc xây dựng các chính sách và quy định liên quan đến công bố thông tin và quản lý hoạt động chi trả cổ tức của doanh nghiệp niêm yết.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt có vai trò gì đối với doanh nghiệp?
   Chính sách này giúp đảm bảo lợi ích cho cổ đông, tạo niềm tin và ổn định giá cổ phiếu, đồng thời phản ánh sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến việc chi trả cổ tức?
   Nghiên cứu cho thấy cổ tức năm trước và lợi nhuận thực hiện là hai nhân tố có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến mức chi trả cổ tức.

3. Tại sao quy mô công ty và tăng trưởng doanh thu không có ý nghĩa thống kê trong nghiên cứu?
   Có thể do đặc thù thị trường Việt Nam hoặc các yếu tố khác chưa được đưa vào mô hình, cần nghiên cứu thêm để làm rõ.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp duy trì chính sách cổ tức ổn định?
   Bằng cách lập kế hoạch tài chính dài hạn, quản lý hiệu quả lợi nhuận và duy trì dòng tiền ổn định để đảm bảo khả năng chi trả cổ tức đều đặn.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các công ty niêm yết trên sàn khác không?
   Mặc dù có thể tham khảo, nhưng do đặc thù từng thị trường, cần điều chỉnh mô hình và kiểm định lại với dữ liệu phù hợp của từng sàn.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định cổ tức năm trước và lợi nhuận thực hiện là hai nhân tố chính ảnh hưởng đến chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn HOSE giai đoạn 2007-2012.
• Các công ty có chính sách cổ tức ổn định, duy trì mức chi trả qua các năm nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
• Quy mô công ty, EPS, tính thanh khoản và tăng trưởng doanh thu không có ý nghĩa thống kê trong mô hình hồi quy, tuy có xu hướng đồng biến với cổ tức.
• Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ đặc điểm và nhân tố ảnh hưởng chính sách cổ tức tại thị trường Việt Nam, hỗ trợ nhà quản trị và nhà đầu tư trong việc ra quyết định.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng mẫu, kéo dài thời gian nghiên cứu và bổ sung các yếu tố như dòng tiền tự do, rủi ro và ảnh hưởng chính sách thuế để hoàn thiện hơn mô hình chính sách cổ tức.

Các nhà quản trị doanh nghiệp và nhà nghiên cứu nên áp dụng kết quả này để xây dựng chính sách cổ tức hiệu quả, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng nhằm nâng cao chất lượng quản lý tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM PHẠM THỊ VÂN AN PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CỔ TỨC BẰNG TIỀN MẶT CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SÀN HOSE LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM PHẠM THỊ VÂN AN PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CHI TRẢ CỔ TỨC BẰNG TIỀN MẶT CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SÀN HOSE Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2013 123doc LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin chân thành cảm ơn Cô Nguyễn Thị Liên Hoa đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo, góp ý và động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp này. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn đến Quý Thầy, Cô những người đã tận tình truyền đạt kiến thức cho tôi trong ba năm học cao học.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn Cô Trần Thị Tuấn Anh đã chỉ dẫn về kinh tế lượng để tác giả hoàn thành luận văn này. Cuối cùng, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình tôi, những người thân luôn luôn hỗ trợ và thường xuyên động viên tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Hồ Chí Minh, tháng năm 2013 Học viên Phạm Thị Vân An 123doc MỤC LỤC Trang MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ. i DANH MỤC VIẾT TẮT.

iii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI .2 Mục tiêu nghiên cứu: .3 Cấu trúc luận văn. 2 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Nghiên cứu về các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức: .1 Tác động của các nhân tố vĩ mô .1 Chính sách cổ tức trong môi trường có thuế: .2 Chính sách cổ tức trong môi trường lạm phát: .3 Chính sách cổ tức trong điều kiện kinh tế vĩ mô: .2 Tác động của các nhân tố nội tại của doanh nghiệp .2 Nghiên cứu thực nghiệm về các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức: .1 Nghiên cứu của Fama và French (2001) .2 Nghiên cứu của Denis và Osobov (2006) .3 Nghiên cứu của Hedensted và Raaballe (2007) .4 Nghiên cứu của Kashif Imran (2011): .5 Một số nghiên cứu thực nghiệm khác trên thế giới:.1 Phƣơng pháp nghiên cứu .2 Dữ liệu nghiên cứu .3 Mô hình nghiên cứu .1 Thống kê mô tả .1 Tình hình chi trả cổ tức của các Công ty niêm yết trên sàn HOSE .2 Đặc điểm các công ty chi trả và không chi trả cổ tức .1 Đặc điểm về tỷ suất sinh lợi (ROE): .2 Đặc điểm về lợi nhuận giữ lại (SC/BE): .3 Đặc điểm về quy mô công ty (MV): .4 Đặc điểm về c h i t ng trưởng (MV V): .2 Phân tích h i qu đ iến các nhân tố tác động đến cổ tức trên mỗi cổ phần .1 Hồi quy theo phương pháp Pooled OLS, FEM, REM .2 Kiểm định mô hình.1 Kiểm định so sánh giữa REM và Pooled OLS.2 Kiểm định Hausman .3 So sánh phư ng pháp Pooled OLS và FEM .4 Kiểm định hiện tượng phư ng sai thay đổi.5 Kiểm định hiện tượng tự tư ng quan .3 Kết quả hồi quy .1 Các kết quả nghiên cứu chính .2 Thảo luận về kết quả nghiên cứu .3 Hạn chế nghiên cứu .4 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 35 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 39 123doc i DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ HÌNH VẼ DANH MỤC BẢNG BIỂU ảng 2.1 Hồi quy logit để giải thích việc công ty chi trả cổ tức của Fama & French (2001) ảng 2.2 Đặc điểm của Công ty chi trả và không chi trả cổ tức ảng 2.3 Hồi quy logit để giải thích chính sách chi trả cổ tức của Denis và Osobov (2006) ảng 2.4 Hồi quy logit để giải thích chính sách chi trả cổ tức của Hedensted và Raaballe (2007) ảng 2.5 ảng mô tả và kỳ vọng các biến ảng 2.6 Kết quả hồi quy của Kashif Imran (2011) ảng 2.7 Tóm tắt kết quả nghiên cứu trước đây ảng 3.1: Mô tả kỳ vọng dự kiến của mô hình ảng 4.1 Thống kê mô tả các biến ảng 4.2 Kiểm định sự tư ng quan giữa các biến trong mô hình ảng 4.3 Kết quả hồi quy theoPooled OLS, FEM, REM trong mô hình ảng 4.4 Kết quả hồi quy mô hình DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1: Tình hình chi trả cổ tức của các Công ty niêm yết trên sàn HOSE từ 2007- 2013 (theo số lượng) Hình 2: Tình hình chi trả cổ tức của các Công ty niêm yết trên sàn HOSE từ 2007- 2013 (theo tỷ lệ) 123doc ii DANH MỤC VIẾT TẮT FEM: Mô hình ảnh hưởng cố định (Fixed Effects Model) REM: Mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên (Random Effects Model) OLS: ình phư ng tuyến tính nhỏ nhất (Ordinal Least Square) ROE: Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (Return on equity) GMM: Generalized Methods of Moments Posearn: Lợi nhuận dư ng SC: Vốn cổ phần (Share capital) BE: Giá trị sổ sách của vốn chủ sở hữu ( ook equity) MV: Giá trị thị trường của tài sản (Maket value of assets) BV: Giá trị thị trường của tài sản ( ook value of assets) DPS: Cổ tức trên mỗi cổ phần (Dividend per share) EPS: Thu nhập trên mỗi cổ phần (Earnings per share) PROF: Lợi nhuận ròng LIQ: Khả n ng thanh toán hiện thời (Liquity) SG: T ng trưởng doanh thu (Sales grow) HOSE: Thị trường chứng khoán TP.

Hồ Chí Minh HNX: Thị trường chứng khoán TP. Hà N i NYSE: Thị trường chứng khoán NewYork (NewYork Stock Exchange) CRSP: Trung tâm nghiên cứu các chỉ số chứng khoán (Center for Research in Securitiy Prices) 123doc iii TÓM TẮT Mục tiêu chính của nghiên cứu nhằm tìm hiểu các đặc điểm của công ty chi trả cổ tức và các công ty chi trả cổ tức cao.Tácgiả sử dụng phư ng pháp nghiên cứu định lượng để kiểm định tác đ ng giữa những nhân tố khác nhau đến việc chi trả cổ tức bằng tiền mặt của các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán TP. Những nhân tố mà tác giả nghiên cứu trong bài này bao gồm cố tức n m trước, thu nhập trên mỗi cổ phần, lợi nhuận thực hiện, quy mô công ty, tính thanh khoản và t ng trưởng doanh thu. Mẫu nghiên cứu với 235 công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chi Minh (HOSE) trong khoảng thời gian từ n m 2007 đến n m 2012, tạo thành 857 quan sát.

Kết quả phân tích hồi quy cho thấy cổ tức trên mỗi cổ phần có quan hệ đồng biến với mức chi trả cổ tức n m trước và lợi nhuận thực hiện trong n m. Thu nhập trên mỗi cổ phần, quy mô công ty, tính thanh khoản và t ng trưởng doanh thu không có mối liên hệ với cổ tức trên mỗi cổ phần của công ty. 123doc 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI 1.1 Giới thiệu Ngày nay, m t mục đích nhất quán và cuối cùng của doanh nghiệp là tối đa hoá giá trị doanh nghiệp – giá trị cổ đông. Để thực hiện tốt mục đích đó, nhà quản trị tài chính doanh nghiệp phải nắm rõ ba quyết định c bản: Quyết định đầu tư, Quyết định tài trợ và Quyết định phân phối.

Trong những n m gần đây, Quyết định phân phối hay cụ thể h n là quyết định chính sách cổ tức cũng được xem là m t trong những quyết định chủ yếu của doanh nghiệp.Chính sách cổ tức là công cụ đảm bảo lợi ích cho cổ đông, đại b phận cổ đông đầu tư vào công ty đều mong đợi được trả cổ tức. Do vậy, chính cách phân chia cổ tức ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của các cổ đông. Mặt khác, việc công ty duy trì trả cổ tức ổn định hay không ổn định, đều đặn hay biến đ ng bất thường, kết hợp với nhiều hình thức chi trả cổ tức khác sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự biến đ ng giá trị cổ phiếu của công ty trên thị trường chứng khoán hay ảnh hưởng đến giá trị công ty. Chính vì thế, tác giả chọn đề tài nghiên cứu “Phân tích các nhân tố tác động đến chính sách chi trả cổ tức ằng tiền mặt củ các công t niêm ết trên Sở gi o dịch chứng khoán TP.2 Mục tiêu nghiên cứu: Chính sách cổ tức của m t công ty bao gồm nhiều vấn đề khác nhau.Khi quyết định chính sách cổ tức của doanh nghiệp, nhà quản trị không chỉ nghĩ đến việc có chi trả cổ tức hay không? Nhà quản trị còn phải nghĩ đến hình thức để chi trả cổ tức bằng tiền mặt hay bằng cổ phiếu? Thời điểm chi trả cổ tức như thế nào là thích hợp? Mức chi trả cổ tức là bao nhiêu?.

Tuy nhiên, mục tiêu của tác giả trong bài viết này là quan tâm đến việc chi trả cổ tức bằng tiền mặt.Tác giảmong muốn xác định các nhân tố nào ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức bằng tiền mặt của doanh nghiệp và mức đ tác đ ng của những nhân tố đó. Để giải quyết được mục tiêu nghiên cứu trên, câu hỏi nghiên cứu tác giả đặt ra là:Cổ tức củ một công t ị tác động ởi các nhân tố nào? 123doc 2 1.3 Cấu trúc luận văn Trước tiên, đưa ra những nghiên cứu của các nhà kinh tế thế giới liên quan đến chính sách cổ tức và các nhân tố tác đ ng. Đồng thời, tác giả vận dụng những nghiên cứu thực nghiệm tại m t số nước trên thế giới trong thời gian vừa qua để xây dựng mô hình để phục vụ mục tiêu nghiên cứu. Tác giả sẽ chạy mô hình hồi quy với dữ liệu bảng (data panel) bằng ba phư ng pháp Pooled OLS, FEM và REM.

Sau đó, tác giả thực hiện m t số các kiểm định để xác định mô hình phù hợp nhất phục vụ nghiên cứu. Dựa vào đó, tác giả để có thể xác định được những nhân tố ảnh hưởng đến chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt của công ty ở Việt Nam. 123doc 3 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY Chính sách cổ tức của doanh nghiệp là m t quyết định linh hoạt và chịu tác đ ng của nhiều nhân tố vi mô và vĩ mô. Xu hướng chi trả cổ tức của doanh nghiệp vì thế có thể điều chỉnh theo thời gian do sự thay đổi của chính sách kinh tế vĩ mô và những yếu tố n i tại của doanh nghiệp.

Nhà quản trị doanh nghiệp sẽ thực hiện điều chỉnh chính sách cổ tức phù hợp vì lợi ích của cổ đông.1 Nghiên cứu về các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức: 2.1 Tác động củ các nhân tố vĩ mô 2.