Phân Tích Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Tài Khóa, Tài Khoản Vãng Lai và Tỷ Giá Hối Đoái Thực Ở ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh phân tích mối quan hệ giữa chính sách tài khóa tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực ở, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Phan Thị Ngọc Nhung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Tài Khóa, Tài Khoản Vãng Lai Và Tỷ Giá Hối Đoái Thực Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI – MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Giới thiệu
• 2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 3. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 3.1. Các mô hình lý thuyết về “thâm hụt kép”
• 3.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về thâm hụt kép trên thế giới
• 4. PHƯƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Các thống kê sơ bộ về mối tương quan giữa thâm hụt ngân sách, tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực ở Việt Nam
• 5.2. Kết quả nghiên cứu từ mô hình hồi quy cơ bản
• 5.3. Kiểm định tác động của cú sốc sản lượng và cú sốc thâm hụt ngân sách đến từng thành phần trong tài khoản vãng lai
• 5.4. Kiểm định tác động của cú sốc thâm hụt ngân sách chính phủ đến tài khoản vãng lai thông qua từng thành phần của cán cân ngân sách
• 5.5. Phân tích sự biến động đồng thời
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Tài Khóa và Tỷ Giá Hối Đoái

Mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và tỷ giá hối đoái là một chủ đề quan trọng trong kinh tế học, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế Việt Nam. Chính sách tài khóa, bao gồm các quyết định về chi tiêu và thuế, có thể ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái thông qua nhiều kênh khác nhau. Việc hiểu rõ mối quan hệ này không chỉ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định đúng đắn mà còn giúp các nhà đầu tư và doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về thị trường.

1.1. Khái Niệm Chính Sách Tài Khóa và Tỷ Giá Hối Đoái

Chính sách tài khóa đề cập đến các quyết định của chính phủ về chi tiêu và thuế, trong khi tỷ giá hối đoái là giá trị của một đồng tiền so với đồng tiền khác. Sự biến động của tỷ giá hối đoái có thể phản ánh tình trạng cán cân thanh toán và tình hình kinh tế của một quốc gia.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Này

Nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và tỷ giá hối đoái giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam. Điều này có thể giúp cải thiện cán cân thanh toán và ổn định tỷ giá, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Chính Sách Tài Khóa và Tỷ Giá Hối Đoái

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc điều chỉnh chính sách tài khóa và tỷ giá hối đoái. Tình trạng thâm hụt ngân sách và thâm hụt tài khoản vãng lai kéo dài đã gây áp lực lên tỷ giá hối đoái. Việc hiểu rõ các vấn đề này là cần thiết để tìm ra giải pháp hiệu quả.

2.1. Tình Trạng Thâm Hụt Ngân Sách Ở Việt Nam

Thâm hụt ngân sách ở Việt Nam đã gia tăng trong những năm qua, gây áp lực lên tỷ giá hối đoái. Việc duy trì thâm hụt ngân sách cao có thể dẫn đến sự mất giá của đồng nội tệ, ảnh hưởng đến cán cân thương mại.

2.2. Tác Động Của Tình Hình Kinh Tế Toàn Cầu

Tình hình kinh tế toàn cầu, bao gồm biến động giá cả hàng hóa và chính sách tiền tệ của các nước lớn, cũng ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái của Việt Nam. Sự thay đổi trong tình hình kinh tế toàn cầu có thể làm gia tăng rủi ro cho nền kinh tế Việt Nam.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Tài Khóa và Tỷ Giá Hối Đoái

Để phân tích mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và tỷ giá hối đoái, các phương pháp nghiên cứu định lượng như mô hình VAR được sử dụng. Phương pháp này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng và mối quan hệ giữa các biến số.

3.1. Mô Hình VAR Trong Phân Tích Kinh Tế

Mô hình VAR (Vector Autoregression) cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số kinh tế. Phương pháp này giúp xác định tác động của cú sốc tài khóa đến tỷ giá hối đoái và tài khoản vãng lai.

3.2. Dữ Liệu Sử Dụng Trong Nghiên Cứu

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức như Ngân hàng Nhà nước và Tổng cục Thống kê. Thời gian nghiên cứu từ năm 1995 đến 2013, giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và tỷ giá hối đoái.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Mối Quan Hệ Giữa Chính Sách Tài Khóa và Tỷ Giá Hối Đoái

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tồn tại của mối quan hệ trái chiều giữa thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai ở Việt Nam. Điều này trái ngược với các dự báo lý thuyết, cho thấy sự phức tạp trong mối quan hệ này.

4.1. Phân Tích Tác Động Của Cú Sốc Tài Khóa

Cú sốc tài khóa có thể dẫn đến sự cải thiện trong tài khoản vãng lai, nhưng cũng có thể làm giảm giá trị đồng nội tệ. Kết quả này cho thấy sự cần thiết phải điều chỉnh chính sách tài khóa một cách linh hoạt.

4.2. Tác Động Của Cú Sốc Sản Lượng

Cú sốc sản lượng cũng có tác động đáng kể đến tỷ giá hối đoái. Sự biến động trong sản lượng có thể dẫn đến sự thay đổi trong cán cân thương mại, từ đó ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái.

V. Kết Luận và Hướng Đi Tương Lai Trong Nghiên Cứu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và tỷ giá hối đoái ở Việt Nam là phức tạp và cần được nghiên cứu sâu hơn. Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét các yếu tố bên ngoài và nội tại để đưa ra quyết định phù hợp.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Chính Sách Tài Khóa

Cần có các giải pháp cải thiện chính sách tài khóa nhằm giảm thiểu thâm hụt ngân sách và ổn định tỷ giá hối đoái. Việc tăng cường quản lý chi tiêu và nâng cao hiệu quả thu ngân sách là cần thiết.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu trong tương lai cần mở rộng phạm vi và thời gian để có cái nhìn toàn diện hơn về mối quan hệ giữa chính sách tài khóa và tỷ giá hối đoái. Việc áp dụng các mô hình kinh tế mới có thể giúp cải thiện độ chính xác của kết quả nghiên cứu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH  PHAN THỊ NGỌC NHUNG PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, TÀI KHOẢN VÃNG LAI VÀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI THỰC Ở VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. HồChí Minh 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH  PHAN THỊ NGỌC NHUNG PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, TÀI KHOẢN VÃNG LAI VÀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI THỰC Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN THỊ NGỌC TRANG TP. Hồ Chí Minh 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng các thông tin, dữ liệu được sử dụng trong bài luận văn: “Phân tích mối quan hệ giữa chính sách tài khóa, tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực ở Việt Nam” là trung thực, các nội dung trích dẫn đều ghi rõ nguồn gốc và các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với lời cam đoan trên.Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2014 Học viên thực hiện PHAN THỊ NGỌC NHUNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng Danh mục các hình TÓM TẮT . GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI – MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .2 Mục tiêu nghiên cứu . TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Các mô hình lý thuyết về “thâm hụt kép” .2 Các nghiên cứu thực nghiệm về thâm hụt kép trên thế giới . PHƯƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp nghiên cứu .2 Dữ liệu và phạm vi nghiên cứu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Các thống kê sơ bộ về mối tương quan giữa thâm hụt ngân sách, tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực ở Việt Nam .2 Kết quả nghiên cứu từ mô hình hồi quy cơ bản.3 Kiểm định tác động của cú sốc sản lượng và cú sốc thâm hụt ngân sách đến từng thành phần trong tài khoản vãng lai .4 Kiểm định tác động của cú sốc thâm hụt ngân sách chính phủ đến tài khoản vãng lai thông qua từng thành phần của cán cân ngân sách .5 Phân tích sự biến động đồng thời .56 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1: Hệ số tương quan giữa thâm hụt ngân sách chính phủ (GOV) và tài khoản vãng lai (CUR) và tỷ giá hối đoái thực (RER) ở Việt Nam trong giai đoạn 1995 – 2013 .37 Bảng 2: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với các biến số được sử dụng trong bài .38 Bảng 3: Tiêu chí lựa chọn độ trễ của mô hình .39 Bảng 4: Đóng góp của các cú sốc cấu trúc trong tổng biến động thâm hụt ngân sách .43 Bảng 5: Phân tích sự biến động đồng thời .52 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1: Cấu trúc ma trận của mô hình VAR với 5 biến cơ bản .19 Hình 2: Cấu trúc ma trận của mô hình VAR mở rộng với CURA là các thành phần của tài khoản vãng lai .20 Hình 3: Cấu trúc ma trận của mô hình VAR 5 biến với GOV SPEND là chi tiêu ngân sách chính phủ .21 Hình 4: Cấu trúc ma trận của mô hình VAR với GOV TAX là tổng thu ngân sách chính phủ .22 Hình 5: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP), Tỷ lệ thâm hụt tài ngân sách (GOV) và thâm hụt tài khoản vãng lai (CUR) trên GDP ở Việt Nam giai đoạn 1991 – 1996 .26 Hình 6: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP), Tỷ lệ thâm hụt ngân sách (GOV) và thâm hụt tài khoản vãng lai (CUR) trên GDP ở Việt Nam trong giai đoạn 1997 – 2001 .28 Hình 7: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP), Tỷ lệ thâm hụt ngân sách (GOV) và thâm hụt tài khoản vãng lai (CUR) trên GDP ở Việt Nam trong giai đoạn 2002 – 2007 .31 Hình 8:Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP), Tỷ lệ thâm hụt ngân sách (GOV) và thâm hụt tài khoản vãng lai (CUR) trên GDP ở Việt Nam trong giai đoạn 2008 – 2013 .35 Hình 9: Diễn biến tỷ giá danh nghĩa VND/USD (ER), tỷ giá danh nghĩa hiệu lực (NER), tỷ giá thực hiệu lực (RER) trong giai đoạn 1995 – 2013.36 Hình 10: Hàm phản ứng xung của các biến trong mô hình VAR cơ bản theo từng cú sốc với độ trễ n = 1.40 Hình 11: Hàm phản ứng xung của các biến trong mô hình VAR cơ bản theo từng cú sốc với độ trễ n = 8.40 Hình 12: Mô hình hồi quy cơ bản .41 Hình 13: Tác động của cú sốc sản lượng và cú sốc thâm hụt ngân sách đến từng thành phần của tài khoản vãng lai và tỷ giá danh nghĩa hiệu lực .47 Hình 14: Tác động của cú sốc chi tiêu chính phủ và cú sốc thuế .50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Bài viết tập trung vào việc phân tích mối quan hệ giữa chính sách tài khóa, tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực, đồng thời tìm ra xu hướng biến động đồng thời cùng chiều hoặc ngược chiều giữa cán cân ngân sách và tài khoản vãng lai ở Việt Nam trong giai đoạn 1995 – 2013. Mặc cho những quan ngại về tình trạng thâm hụt kép ở Mỹ, các bằng chứng thực nghiệm của tác giả Soyoung Kim và Nouriel Rubini trong bài nghiên cứu “Thâm hụt kép hay phân kỳ kép – Chính sách tài khóa, tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực ở Mỹ” cho thấy rằng phân kỳ kép là đặc điểm phổ biến của dữ liệu lịch sử, cụ thể, khi ngân sách bị thâm hụt thì tài khoản vãng lai lại càng thặng dư và ngược lại. Bằng cách sử dụng mô hình VAR cùng với tập hợp dữ liệu về cán cân ngân sách, tài khoản vãng lai và tỷ giá thực trong suốt thời kỳ cơ chế tỷ giá thả nổi ở Mỹ, các cú sốc tài khóa ngoại sinh được xác định sau khi kiểm soát ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế lên cán cân ngân sách. Ngược lại với các dự báo của mô hình lý thuyết, kết quả của hai tác giả cho thấy rằng một cú sốc tài khóa mở rộng, hoặc cú sốc thâm hụt ngân sách chính phủ, sẽ cải thiện cán cân tài khoản vãng lai và làm giảm giá trị đồng nội tệ theo tỷ giá thực. Sự gia tăng tiết kiệm và sụt giảm đầu tư của khu vực tư nhân là nhân tố góp phần cải thiện tài khoản vãng lai, trong khi đó, sự sụt giảm tỷ giá danh nghĩa là nguyên nhân chính dẫn đến sụt giảm tỷ giá thực, thay vì là do thay đổi trong mức giá chung. Tính phân kỳ kép giữa cán cân tài khoản vãng lai và cán cân tài khóa cũng được giải thích bởi các cú sốc về sản lượng, hay còn gọi là các “output shock”, không những vậy, các cú sốc về sản lượng dường như dẫn đến sự biến động trái chiều kép giữa thâm hụt tài khoản vãng lai và thâm hụt ngân sách mạnh hơn là các cú sốc tài khóa. Dựa theo phương pháp và kết quả nghiên cứu của các tác giả, bài viết tiến hành phân tích định lượng để xác định xem liệu có xảy ra hiện tượng biến động trái chiều kép giữa thâm hụt ngân sách, thâm hụt tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực ở Việt Nam hay không. Sau khi có được những kết quả cơ bản từ mô hình VAR, bài viết tiếp tục xây dựng những kiểm định mở rộng để tìm kiếm nguyên nhân dẫn đến tình trạng phân kỳ kép mà cụ thể là cú sốc sản lượng và cú sốc tài khóa. Kết quả có LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 được sẽ cho chúng ta cơ sở để đánh giá thực trạng cũng như đề xuất giải pháp khắc phục tình trạng thâm hụt ngân sách và thâm hụt tài khoản vãng lai dai dẳng ở Việt Nam trong thời gian qua. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI – MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Giới thiệu Câu hỏi liên quan tới mối mối quan hệ giữa chính sách tài khóa, tài khoản vãng lai và tỷ giá thực luôn là mối quan tâm thú vị trong phân tích lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm. Trong những năm gần đây, giả thuyết thâm hụt kép – tức thâm hụt tài khóa kéo theo thâm hụt tài khoản vãng lai – một lần nữa lại trở thành chủ đề nóng trong các cuộc tranh luận kinh tế. Cuộc tranh luận đầu tiên xuất hiện ở Hoa Kỳ vào nửa đầu những năm 80, đánh dấu một giai đoạn đồng đô la bị định giá cao và sự thay đổi bất thường trong cán cân tài khoản vãng lai cũng như thâm hụt ngân sách của Mỹ. Các quốc gia châu Âu như Đức, Thụy Điển… cũng đối mặt với vấn đề tương tự trong những năm đầu thập niên 90. Tại Việt Nam, kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, tình trạng thâm hụt tài khoản vãng lai kéo dài dai dẳng và thâm hụt ngân sách liên tục cao vượt trội so với các nước trong khu vực đã trở thành vấn đề lo ngại hàng đầu của các nhà hoạch định chính sách.Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và thâm hụt tài khoản vãng lai ở nhiều nước trên thế giới, cho đến nay các kết quả nghiên cứu vẫn chưa thống nhất. Một số nghiên cứu cho rằng thâm hụt tài khóa cao hơn sẽ dẫn đến thâm hụt tài khoản vãng lai cao hơn, nhưng cũng có những nghiên cứu chứng minh điều ngược lại, hoặc thậm chí không có tác động đáng kể giữa thâm hụt tài khóa và thâm hụt tài khoản vãng lai. Vậy đối với nền kinh tế Việt Nam, mối quan hệ này tồn tại như thế nào? Liệu có xảy ra sự biến động cùng chiều giữa tài khoản vãng lai và cán cân ngân sách chính phủ hay xuất hiện hiện tượng biến động trái chiều kép? Đây cũng chính là động lực để bài viết tiến hành nghiên cứu thực nghiệm với chủ đề: “Phân tích mối quan hệ giữa cán cân ngân sách, tài khoản vãng lai và tỷ giá hối đoái thực ở Việt Nam”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.