Chuyên đề phân tích thống kê kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Vinacomin 2006-2013

Tài liệu nghiên cứu Chuyên đề thực tập tốt nghiệp phân tích thống kê biến động kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Cao Thị Thúy An
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Thị Nga
• Trường học: Viện Cơ Khí Năng Lượng và Mỏ
• Chuyên ngành: Thống Kê KTXH
• Đề tài: Phân Tích Kết Quả Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh Của Vinacomin
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LỰA CHỌN HỆ THỐNG CHỈ TIÊU THỐNG KÊ KẾT QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA VINACOMIN
• 1.1. Đặc điểm kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp
• 1.2. Khái niệm cơ bản
• 1.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh
• 1.4. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinacomin
• 1.5. Quan điểm và nguyên tắc chung tính kết quả sản xuất kinh doanh
• 1.6. Hệ thống chỉ tiêu đo lường kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: LỰA CHỌN CÁC PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA VINACOMIN
• 2.1. Lựa chọn phương pháp phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của Vinacomin
• 2.2. Nguyên tắc lựa chọn các phương pháp thống kê
• 2.3. Nhu cầu và tính cần thiết phải lựa chọn phương pháp thống kê để phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của Vinacomin
• 2.4. Một số phương pháp thống kê vận dụng thích hợp để phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinacomin
• 2.5. Đặc điểm vận dụng các phương pháp phân tích thống kê để nghiên cứu biến động kết quả sản xuất kinh doanh
• 2.6. Đặc điểm vận dụng phương pháp dãy số thời gian vào phân tích kết quả sản xuất kinh doanh
• 2.7. Đặc điểm vận dụng phương pháp hồi quy theo thời gian vào phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.8. Đặc điểm vận dụng phương pháp chỉ số để phân tích kết quả sản xuất kinh doanh
• 2.9. Lựa chọn một số phương pháp dự đoán thống kê ngắn hạn dự đoán kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.10. Dự đoán dựa vào lượng tăng (giảm) tuyệt đối bình quân
• 2.11. Dự đoán dựa vào tốc độ phát triển bình quân
• 2.12. Dự báo dựa vào phương pháp ngoại suy hàm xu thế
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỐNG KÊ BIẾN ĐỘNG KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA VINACOMIN GIAI ĐOẠN 2006-2013
• 3.1. Tổng quan về Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ - Vinacomin
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của Vinacomin
• 3.3. Đặc điểm hoạt động của Vinacomin
• 3.4. Đặc điểm kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của viện
• 3.5. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 3.6. Phương hướng và nhiệm vụ trong năm tới của Vinacomin
• 3.7. Phân tích biến động của tổng giá trị sản xuất giai đoạn 2006 — 2013 và dự báo cho năm 2014 — 2015
• 3.8. Vận dụng phương pháp phân tích dãy số thời gian nghiên cứu biến động giá trị sản xuất
• 3.9. Vận dụng phương pháp phân tích chỉ số nghiên cứu biến động giá trị sản xuất của Vinacomin giai đoạn 2006-2013
• 3.10. Các nhân tố ảnh hưởng đến tổng giá trị sản xuất của Vinacomin
• 3.11. Phân tích biến động doanh thu của Vinacomin giai đoạn 2006 — 2013 và dự báo
• 3.12. Vận dụng phương pháp phân tích dãy số thời gian nghiên cứu biến động doanh thu của Vinacomin giai đoạn 2006-2013
• 3.13. Các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của Vinacomin
• 3.14. Một số kiến nghị và giải pháp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Kết Quả Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh Của Vinacomin

Vinacomin, một trong những tập đoàn kinh tế Nhà nước quan trọng của Việt Nam, đóng vai trò chủ chốt trong ngành năng lượng và khoáng sản. Việc phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinacomin không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp mà còn cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình kinh tế của ngành. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào các chỉ tiêu cơ bản và chi tiết để đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh của Vinacomin trong giai đoạn 2006-2013.

1.1. Đặc Điểm Hoạt Động Sản Xuất Kinh Doanh Của Vinacomin

Vinacomin hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất và cung cấp năng lượng, với các sản phẩm chủ yếu như than và điện. Doanh nghiệp này có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và phát triển kinh tế bền vững.

1.2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Kết Quả Hoạt Động Kinh Doanh

Các chỉ tiêu đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của Vinacomin bao gồm doanh thu, lợi nhuận, và chi phí sản xuất. Những chỉ tiêu này giúp xác định hiệu quả và tính bền vững của hoạt động sản xuất kinh doanh.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Hoạt Động Kinh Doanh Của Vinacomin

Vinacomin đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động sản xuất kinh doanh, bao gồm biến động giá cả nguyên liệu, áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp tư nhân và yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường. Những vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh và khả năng phát triển bền vững của tập đoàn.

2.1. Biến Động Giá Cả Nguyên Liệu

Giá cả nguyên liệu đầu vào, đặc biệt là than và điện, có sự biến động lớn, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và lợi nhuận của Vinacomin. Việc quản lý chi phí hiệu quả là rất cần thiết để duy trì lợi nhuận.

2.2. Áp Lực Cạnh Tranh Từ Doanh Nghiệp Tư Nhân

Sự gia tăng của các doanh nghiệp tư nhân trong ngành năng lượng tạo ra áp lực cạnh tranh lớn cho Vinacomin. Doanh nghiệp cần cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ để giữ vững thị phần.

III. Phương Pháp Phân Tích Kết Quả Hoạt Động Kinh Doanh Của Vinacomin

Để phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinacomin, nhiều phương pháp thống kê đã được áp dụng. Các phương pháp này giúp đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động và tìm ra nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.

3.1. Phương Pháp Phân Tích Dãy Số Thời Gian

Phương pháp phân tích dãy số thời gian giúp theo dõi biến động doanh thu và chi phí qua các năm, từ đó đưa ra dự đoán cho tương lai. Phân tích này rất quan trọng trong việc lập kế hoạch sản xuất.

3.2. Phương Pháp Phân Tích SWOT

Phân tích SWOT giúp xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của Vinacomin. Qua đó, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Vinacomin

Kết quả nghiên cứu cho thấy Vinacomin đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động sản xuất kinh doanh, nhưng cũng cần khắc phục nhiều vấn đề để phát triển bền vững. Việc áp dụng các phương pháp phân tích thống kê đã giúp doanh nghiệp nhận diện rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.

4.1. Kết Quả Doanh Thu Và Lợi Nhuận

Doanh thu và lợi nhuận của Vinacomin trong giai đoạn 2006-2013 có sự tăng trưởng ổn định, tuy nhiên, cần chú ý đến các yếu tố chi phí để duy trì lợi nhuận.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Để cải thiện kết quả hoạt động kinh doanh, Vinacomin cần tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm thiểu chi phí.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Vinacomin

Vinacomin có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai, nhưng cần phải đối mặt với nhiều thách thức. Việc áp dụng các phương pháp phân tích hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định đúng đắn và phát triển bền vững.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Vinacomin Đối Với Nền Kinh Tế

Vinacomin đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho nền kinh tế, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Vinacomin cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, tập trung vào đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, ngành công nghiệp năng lượng và khai khoáng đóng vai trò nòng cốt trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ (IEMM - trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Vinacomin) là tổ chức khoa học - công nghệ hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự trang trải kinh phí theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP của Chính phủ. Viện đảm nhận chức năng nghiên cứu, chế thử, sản xuất kinh doanh và chuyển giao công nghệ máy móc thiết bị cơ khí, tự động hóa phục vụ trực tiếp cho ngành mỏ và các ngành kinh tế quốc dân.

Việc đánh giá chính xác thực trạng sản xuất kinh doanh, tìm ra quy luật biến động và xác định mức độ tác động của các nhân tố nguồn lực (lao động, vốn, tài sản cố định) là yêu cầu cấp thiết giúp lãnh đạo đơn vị hoạch định chiến lược phát triển. Tác giả Cao Thị Thúy An (Lớp Thống kê KTXH 52, dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Thị Nga) đã thực hiện đề tài: "Phân tích thống kê biến động kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Viện Cơ Khí Năng Lượng và Mỏ Việt Nam – Vinacomin giai đoạn 2006-2013".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và phương pháp luận thống kê về hệ thống chỉ tiêu đo lường kết quả sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp công nghiệp.
2. Lựa chọn và thiết lập các mô hình phân tích thống kê phù hợp với đặc thù của Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ.
3. Phân tích thực trạng biến động tổng giá trị sản xuất (GO), doanh thu (DT), lợi nhuận (LN), cơ cấu lao động và nguồn vốn của Viện giai đoạn 2006–2013.
4. Đo lường mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến kết quả sản xuất kinh doanh bằng hệ thống chỉ số tổng hợp.
5. Ứng dụng các mô hình thống kê ngắn hạn để dự báo tổng giá trị sản xuất giai đoạn 2014–2015 và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Đối tượng nghiên cứu: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ – Vinacomin.
• Phạm vi không gian: Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ (địa chỉ: 565 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 2006 đến năm 2013.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và hệ thống chỉ tiêu

Đề tài tiếp cận hệ thống chỉ tiêu đo lường kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp dựa trên Hệ thống Tài khoản Quốc gia (SNA), thay thế cho hệ thống MPS trước đây. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm:

• Tổng giá trị sản xuất (GO): Phản ánh toàn bộ giá trị sản phẩm vật chất và dịch vụ hữu ích do lao động của doanh nghiệp làm ra trong một thời kỳ (thường là một năm tài chính từ ngày 01/01 đến 31/12). GO được tính theo phương pháp doanh nghiệp (chỉ tính sản phẩm cuối cùng, loại trừ chu chuyển nội bộ) và được quy đổi về giá so sánh thông qua phương pháp giảm phát giá.
• Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (DT): Thực hiện theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01), xác định theo công thức: $$DT = \sum p_i q_i$$ (trong đó $p_i$ là giá bán đơn vị sản phẩm $i$, $q_i$ là lượng sản phẩm $i$ tiêu thụ).
• Doanh thu thuần ($DT'$): Bằng tổng doanh thu trừ đi các khoản giảm trừ (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, chi phí bảo hành).
• Lợi nhuận kinh doanh ($M$): Đo lường bằng chênh lệch giữa doanh thu và chi phí kinh doanh, theo dõi qua 3 cấp độ: Lợi nhuận gộp, Lợi nhuận thuần trước thuế và Lợi nhuận sau thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài kết hợp đồng bộ các phương pháp thống kê kinh tế lượng và giải tích thống kê:

• Phương pháp phân tích dãy số thời gian: Tính toán các tham số đặc trưng gồm mức độ bình quân qua thời gian ($\bar{y}$), lượng tăng/giảm tuyệt đối (liên hoàn $\delta_i$, định gốc $\Delta_i$, bình quân $\bar{\delta}$), tốc độ phát triển (liên hoàn $t_i$, định gốc $T_i$, bình quân $\bar{t}$), tốc độ tăng/giảm ($a_i, A_i, \bar{a}$) và giá trị tuyệt đối của 1% tăng/giảm ($g_i = y_{i-1}/100$).
• Phương pháp hồi quy theo thời gian: Thiết lập các phương trình xu thế thực nghiệm (đường thẳng $y_t = b_0 + b_1 t$, parabol bậc hai $y_t = b_0 + b_1 t + b_2 t^2$, hàm số mũ $y_t = b_0 \cdot b_1^t$) ước lượng bằng phương pháp bình phương nhỏ nhất (OLS) để mô hình hóa quy luật vận động dài hạn.
• Phương pháp hệ thống chỉ số: Vận dụng nguyên tắc cố định nhân tố của Paasche (cố định nhân tố số lượng ở kỳ nghiên cứu) và Laspeyres (cố định nhân tố chất lượng ở kỳ gốc) để phân rã mức độ đóng góp tuyệt đối và tương đối của các nhân tố cấu thành vào chỉ tiêu tổng hợp ($GO$, $DT$, $LN$).
• Phương pháp dự báo thống kê ngắn hạn: Ứng dụng lượng tăng giảm tuyệt đối bình quân ($y_{n+h} = y_n + \bar{\delta} \cdot h$) và tốc độ phát triển bình quân ($y_{n+h} = y_n \cdot \bar{t}^{,h}$) với tầm xa dự báo $h = 1, 2$.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu sử dụng trong chuyên đề được trích xuất từ Báo cáo tài chính (các năm 2007, 2009, 2011, 2013), Báo cáo thường niên của Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ – Vinacomin và thống kê số liệu nhân sự từ Phòng Tổ chức cán bộ của Viện.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lựa chọn hệ thống chỉ tiêu thống kê kết quả sản xuất kinh doanh của Vinacomin

Chương 1 tập trung làm rõ cơ sở lý luận về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp công nghiệp, xác lập sự khác biệt căn bản giữa hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa (nhằm mục tiêu lợi nhuận, trao đổi qua thị trường) với sản xuất tự cung tự cấp. Tác giả phân tích các nguyên tắc thống kê cốt lõi khi tính toán kết quả: nguyên tắc thường trú theo lãnh thổ kinh tế, tính theo thời điểm sản xuất, định giá theo thị trường và hạch toán toàn bộ sản phẩm hoàn thành lẫn sản phẩm dở dang.

Đồng thời, chương này mô tả cơ cấu quản trị của Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ theo mô hình một Viện trưởng, các Phó viện trưởng phụ trách chuyên môn, Kế toán trưởng và 5 phòng nghiệp vụ (Phòng Kỹ thuật, Phòng Quản lý sản xuất, Phòng Kế toán, Phòng Nhân sự, Phòng Kinh doanh). Tác giả chuẩn hóa công thức và điều kiện ghi nhận cho từng chỉ tiêu: $GO$, $DT$, $DT'$ và $M$, làm tiền đề cho việc xử lý dữ liệu ở các chương sau.

Chương 2: Lựa chọn các phương pháp thống kê phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của Vinacomin

Chương 2 trình bày 4 nguyên tắc lựa chọn phương pháp thống kê: tính hướng đích, tính hệ thống, tính khả thi và tính hiệu quả. Tác giả xây dựng các hệ phương trình kinh tế phục vụ phân tích nhân tố:

Hệ thống chỉ số phân tích biến động Doanh thu ($DT$):

• Mô hình 1 (theo năng suất lao động và số lượng lao động): $$I_{DT} = \frac{W_1 \cdot L_1}{W_0 \cdot L_0} = \frac{W_1 \cdot L_1}{W_0 \cdot L_1} \times \frac{W_0 \cdot L_1}{W_0 \cdot L_0}$$
• Mô hình 2 (theo hiệu suất sử dụng vốn và tổng vốn): $$I_{DT} = \frac{H_{TV1} \cdot TV_1}{H_{TV0} \cdot TV_0} = \frac{H_{TV1} \cdot TV_1}{H_{TV0} \cdot TV_1} \times \frac{H_{TV0} \cdot TV_1}{H_{TV0} \cdot TV_0}$$

Hệ thống chỉ số phân tích biến động Lợi nhuận ($M$):

• Mô hình 1: Theo tỷ suất lợi nhuận trên tổng vốn ($R_{TV} = M/TV$) và tổng vốn bình quân ($TV$).
• Mô hình 2: Theo tỷ suất lợi nhuận trên thu nhập lần đầu ($R_V = M/V$), thu nhập bình quân một lao động ($X_L$) và số lượng lao động ($L$).

Ngoài ra, chương 2 cụ thể hóa các thuật toán ngoại suy xu thế ngắn hạn và kiểm soát sai số chuẩn ($s_e$) của phương trình hồi quy.

Chương 3: Phân tích thống kê kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinacomin giai đoạn 2006-2013

1. Tổng quan nguồn lực của Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ

• Tư cách pháp nhân: Viện chuyển đổi sang cơ chế tự chủ theo Nghị định 115/2005/NĐ-CP theo Quyết định số 2332/QĐ-HĐTV và Điều lệ ban hành kèm Quyết định số 2334/QĐ-HĐTV ngày 28/09/2010 của Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam. Tổng tài sản đăng ký kinh doanh đạt gần 98,5 tỷ đồng.
• Bộ máy tổ chức (tính đến tháng 8/2013): 5 phòng chức năng và 5 trung tâm chuyên môn (Tư vấn - phát triển KHCN; Thử nghiệm - kiểm định công nghiệp; Chế tạo thực nghiệm; Dịch vụ kỹ thuật thương mại; Công nghệ cao).
• Cơ cấu lao động: Số lao động biên chế là 165 người, lao động hợp đồng thời vụ từ 60–70 người. Số liệu thống kê giai đoạn 2006–2013 cho thấy quy mô lao động tăng từ 150 người lên 250 người.

Năm	Tổng số lao động (Người)	Trên đại học (Người)	Tỷ trọng Trên ĐH (%)	Đại học (Người)	Tỷ trọng Đại học (%)	Cao đẳng, Trung cấp (Người)	Tỷ trọng CĐ, TC (%)	Lao động phổ thông (Người)	Tỷ trọng LĐPT (%)
2006	150	25	16,67	100	66,67	80	53,33	45	30,00
2007	160	31	19,38	115	71,88	76	47,50	50	31,25
2008	180	35	19,44	140	77,78	80	44,44	58	32,22
2009	200	37	18,50	150	75,00	95	47,50	60	30,00
2010	215	41	19,07	170	79,07	106	49,30	70	32,56
2011	230	43	18,70	182	79,13	138	60,00	75	32,61
2012	250	49	19,60	190	76,00	150	60,00	89	35,60
2013	250	51	20,40	200	80,00	183	73,20	36	14,40

• Cơ cấu nguồn vốn:

Chỉ tiêu (Triệu đồng)	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013
Vốn cố định (TSCĐ)	19.826	29.365	39.725	39.826	42.763	62.862	76.359	60.826
Vốn lưu động (TSLĐ)	24.390	39.275	30.826	48.826	79.253	73.529	54.962	83.652

2. Phân tích biến động Tổng giá trị sản xuất (GO)

Tổng giá trị sản xuất của Viện tăng trưởng liên tục qua các năm:

Năm	Tổng giá trị sản xuất GO (Triệu đồng)	Lượng tăng liên hoàn $\delta_i$ (Tr.đ)	Lượng tăng định gốc $\Delta_i$ (Tr.đ)	Tốc độ phát triển liên hoàn $t_i$ (%)	Tốc độ phát triển định gốc $T_i$ (%)
2006	11.263	—	—	—	100,00
2007	17.281	6.018	6.018	153,43	153,43
2008	20.162	2.881	8.899	116,67	179,01
2009	38.263	18.101	27.000	189,78	339,72
2010	42.983	4.720	31.720	112,34	381,63
2011	65.293	22.310	54.030	151,90	579,71
2012	73.297	8.004	62.034	112,26	650,78
2013	93.276	19.979	82.013	127,26	828,16

• Lượng tăng tuyệt đối bình quân: $\bar{\delta} = \frac{93.276 - 11.263}{8 - 1} = 11.716,14\text{ triệu đồng/năm}$.
• Tốc độ phát triển bình quân: $\bar{t} = \sqrt[7]{\frac{93.276}{11.263}} \approx 1,352\text{ (tức } 135,2%\text{/năm)}$.

3. Dự báo thống kê ngắn hạn GO giai đoạn 2014–2015

• Theo lượng tăng tuyệt đối bình quân:
  • Năm 2014: $y_{2014} = 93.276 + 11.716,14 \times 1 = 104.992,1\text{ triệu đồng}$.
  • Năm 2015: $y_{2015} = 93.276 + 11.716,14 \times 2 = 116.708,3\text{ triệu đồng}$.
• Theo tốc độ phát triển bình quân:
  • Năm 2014: $y_{2014} = 93.276 \times (1,352)^1 = 126.162,2\text{ triệu đồng}$.
  • Năm 2015: $y_{2015} = 93.276 \times (1,352)^2 = 170.643,1\text{ triệu đồng}$.

4. Phân tích nhân tố ảnh hưởng đến GO qua hệ thống chỉ số

Phân tích mô hình nhân tố: $GO = H_K \times K$ (với $H_K = GO/K$ là hiệu năng tài sản cố định, $K$ là nguyên giá tài sản cố định bình quân) so sánh năm 2013 với năm 2006:

Chỉ tiêu	Đơn vị tính	Năm 2006	Năm 2013	So sánh 2013/2006 (Lần)
Tổng giá trị sản xuất ($GO$)	Triệu đồng	11.263	93.276	8,28
Nguyên giá TSCĐ bình quân ($K$)	Triệu đồng	12.762	102.153	8,00
Hiệu năng TSCĐ ($H_K$)	Tr.đ/Tr.đ	0,882	0,913	1,03

Phương trình biến động: $$I_{GO} = I_{H_K} \times I_K \iff 8,28 = 1,03 \times 7,99$$

• Biến động tương đối:
  • $GO$ tăng 7,28 lần (tăng 728%).
  • Do hiệu năng TSCĐ ($H_K$) tăng 3%.
  • Do nguyên giá TSCĐ bình quân ($K$) tăng 6,99 lần (tăng 699%).
• Biến động tuyệt đối:
  • Tổng lượng tăng: $\Delta GO = 93.276 - 11.263 = +82.013\text{ triệu đồng}$.
  • Tác động do $H_K$: $(H_{K1} - H_{K0}) \times K_1 = (0,913 - 0,882) \times 102.153 = +3.177,5\text{ triệu đồng}$.
  • Tác động do $K$: $H_{K0} \times (K_1 - K_0) = 0,882 \times (102.153 - 12.762) = +78.835,5\text{ triệu đồng}$.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Tăng trưởng quy mô sản xuất: Trong giai đoạn 2006–2013, tổng giá trị sản xuất ($GO$) của Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ tăng từ 11.263 triệu đồng lên 93.276 triệu đồng, gấp 8,28 lần, với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 35,2%/năm.
2. Xác định động lực tăng trưởng chính: Qua phân tích hệ thống chỉ số, sự gia tăng của $GO$ chịu tác động chủ yếu từ việc mở rộng quy mô năng lực thiết bị máy móc và đầu tư tài sản cố định (đóng góp 78.835,5 triệu đồng, tương đương 96,1% tổng mức tăng), trong khi nhân tố hiệu năng sử dụng TSCĐ đóng góp 3.177,5 triệu đồng (chiếm 3,9%).
3. Biến động cơ cấu lao động: Tỷ lệ lao động có trình độ đại học và trên đại học tăng từ 83,34% (2006) lên 100,4% (trên tổng biên chế chuẩn, do bổ sung cán bộ kỹ thuật cao), trong khi lao động phổ thông sụt giảm từ 30% xuống 14,4%.

Đề xuất và kiến nghị của tác giả

• Đầu tư chiều sâu công nghệ: Tiếp tục hiện đại hóa máy móc thiết bị ngành cơ khí mỏ, nâng cao hiệu năng sử dụng tài sản cố định nhằm khai thác tối đa công suất máy móc.
• Cân đối cơ cấu nhân lực: Khắc phục hiện tượng sụt giảm lao động phổ thông và công nhân lành nghề nhằm giải quyết nguy cơ "thừa thầy thiếu thợ", bảo đảm tiến độ gia công chế tạo.
• Mở rộng thị trường tiêu thụ: Đa dạng hóa danh mục sản phẩm ngoài ngành khai khoáng than, mở rộng cung cấp dịch vụ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ cho các công trình công nghiệp dân dụng và giao thông.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về dữ liệu: Nguồn số liệu phân tích tài chính chi tiết dựa trên các báo cáo định kỳ cách quãng (2007, 2009, 2011, 2013), chưa phản ánh liên tục theo từng tháng/quý để phân tích biến động mang tính mùa vụ.
• Khoảng chênh lệch trong dự báo: Hai mô hình dự báo ngắn hạn (dựa trên lượng tăng tuyệt đối bình quân và tốc độ phát triển bình quân) cho ra kết quả chênh lệch đáng kể trong năm 2015 (116.708,3 triệu đồng so với 170.643,1 triệu đồng) do chuỗi dữ liệu gốc có các bước nhảy đột biến (như năm 2009 và 2011).
• Hướng mở rộng: Bổ sung các mô hình hồi quy đa biến kết hợp đồng thời các nhân tố vĩ mô (lạm phát, giá nguyên vật liệu thép, than) và mở rộng phân tích các chỉ tiêu hiệu quả tài chính sâu hơn (chỉ số ROA, ROE, chi phí trung gian IC).

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo chuyên đề thực tập có giá trị tham khảo thiết thực đối với:

• Sinh viên ngành Thống kê kinh tế, Kinh tế phát triển, Quản trị kinh doanh: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực trong việc ứng dụng hệ thống chỉ số phân tích nhân tố và phân tích dãy số thời gian vào một doanh nghiệp cụ thể.
• Cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp khoa học - công nghệ cơ khí: Tham khảo quy trình phân tích mối tương quan giữa quy mô đầu tư tài sản cố định và hiệu năng sử dụng vốn thực tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ – Vinacomin hoạt động theo mô hình pháp lý nào?

Viện là tổ chức khoa học và công nghệ sự nghiệp công lập trực thuộc Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, chuyển đổi sang cơ chế tự chủ, tự trang trải kinh phí theo Nghị định số 115/2005/NĐ-CP ngày 05/09/2005 của Chính phủ, có tư cách pháp nhân và vốn điều lệ khi đăng ký đạt gần 98,5 tỷ đồng.

2. Tổng giá trị sản xuất (GO) của Viện giai đoạn 2006–2013 tăng trưởng ra sao?

$GO$ tăng từ 11.263 triệu đồng (năm 2006) lên 93.276 triệu đồng (năm 2013), tức tăng gấp 8,28 lần (+728%). Mức tăng tuyệt đối bình quân hàng năm đạt 11.716,14 triệu đồng/năm với tốc độ phát triển bình quân đạt 135,2%/năm.

3. Phân tích chỉ số chỉ ra nhân tố nào quyết định mức tăng tổng giá trị sản xuất năm 2013 so với năm 2006?

Mức tăng 82.013 triệu đồng của $GO$ chủ yếu do quy mô nguyên giá tài sản cố định bình quân ($K$) tăng 699%, làm $GO$ tăng 78.835,5 triệu đồng. Nhân tố hiệu năng sử dụng tài sản cố định ($H_K$) tăng 3%, đóng góp 3.177,5 triệu đồng.

4. Cơ cấu lao động tại Viện trong giai đoạn 2006–2013 bộc lộ vấn đề gì đáng lưu ý?

Mặc dù chất lượng lao động được nâng cao với tỷ lệ lao động đại học và trên đại học tăng mạnh, tỷ trọng lao động phổ thông lại giảm từ 30% (năm 2006) xuống còn 14,4% (năm 2013), tiềm ẩn nguy cơ mất cân đối cơ cấu nhân sự "thừa thầy thiếu thợ", ảnh hưởng đến khâu trực tiếp lắp ráp và sản xuất.

5. Kết quả dự báo tổng giá trị sản xuất GO năm 2014 và 2015 của Viện đạt bao nhiêu?

• Theo phương pháp lượng tăng tuyệt đối bình quân: Năm 2014 đạt 104.992,1 triệu đồng; Năm 2015 đạt 116.708,3 triệu đồng.
• Theo phương pháp tốc độ phát triển bình quân: Năm 2014 đạt 126.162,2 triệu đồng; Năm 2015 đạt 170.643,1 triệu đồng.

---

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Cao Thị Thúy An đã hệ thống hóa và vận dụng các phương pháp thống kê kinh tế để phản ánh bức tranh sản xuất kinh doanh của Viện Cơ khí Năng lượng và Mỏ – Vinacomin giai đoạn 2006–2013. Kết quả tính toán chỉ ra sự tăng trưởng mạnh mẽ của tổng giá trị sản xuất gắn liền với quá trình mở rộng đầu tư tài sản cố định và nâng cao trình độ nhân sự. Các dự báo và kiến nghị được xây dựng dựa trên chuỗi số liệu thực tế, cung cấp luận cứ hữu ích phục vụ công tác quản lý và điều hành sản xuất tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lựa chọn hệ thống chỉ tiêu thống kê kết quả sản xuất kinh doanh của Vinacomin. Chương 2: Lựa chọn các phương pháp thống kê phân tích kết quả hoạt động kinh doanh ctaVinacomin. SV: Cao Thị Thúy An 1 Lép: Thống kế KTXH 52 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tran Thị Nga Chương 3: Phan tích thống kê biến động kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinacomin giai đoạn 2006-2013.

Mục đích và ý nghĩa nghiên cứu Những nội dung được phân tích trong chuyên đề nhằm mục đích quan trọng nhất là nhận ra tầm quan trọng của ngành năng lượng đối với sự phát triển của nền kinh tế và xã hội Việt Nam. Ngoài ra chuyên đề cũng là cơ sở tìm ra các nhân tố ảnh hưởng tới kết quả hoạt động kinh doanh của tập đoàn nói riêng và ngành năng lượng nói chung.Từ đó nêu lên những giải pháp khắc phục và kiến nghị cho việc vận hành cũng như hoạt động sản xuất của Viện. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: kết quả hoạt động kinh doanh của Vinacomin Phạm vi nghiên cứu: Vinacomin giai đoạn 2006-2013 Nguồn số liệu Sử dụng báo cáo tài chính các năm 2007, 2009, 2011 và 2013 Để hoàn thành chuyên đề thực tập này, em rất biết ơn cô giáo hướng dẫn đã chỉ bảo tận tình và cán bộ công nhân viên các phòng ban của Vinacomin. Tuy nhiên chuyên đề của em cũng còn hạn chế nhiều mặt kiến thức nên sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót.

Em rất mong nhận được sự chỉ bảo và góp ý của cô giáo hướng dẫn cùng các thầy cô trong khoa Thống Kê để em có thể hiểu sâu hơn nữa về công tác Thống kê cũng như giúp chuyên đề thực tập của em được hoàn thiện tốt hơn. Em xin chân thành cảm ơn ThS Trần Thị Nga đã trực tiếp hướng dẫn em hoàn thành chuyên đề thực tập này. SV: Cao Thị Thúy An 2 Lép: Thống kế KTXH 52 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tran Thị Nga CHUONG 1 LỰA CHON HE THONG CHÍ TIEU THONG KE KET QUA SAN XUẤT KINH DOANH CUA VINACOMIN 1.Dac điểm kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp 1.

Khái niệm La chỉ tiêu biéu hiện bang tiền toàn bộ thành quả lao động do những người lao động của doanh nghiệp đó làm ra trong một khoảng thời gian nhất định. Thường thì các doanh nghiệp tính theo năm tai chính ( khoảng thời gian của một năm tài chính do mỗi doanh nghiệp tự quy định theo luật từng quốc gia, điều chỉnh theo nhiều lĩnh vực khác nhau). Đối với Vinacomin, Viện quy định năm tài chính và toàn bộ dự toán và kết quả thu-chi được tính từ ngày 1/1 đến ngày 31/12 đương lịch hàng năm. Kết quả sản xuất kinh doanh là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp nói lên thành quả của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Kết quả sản xuất kinh doanh phải đảm bảo được lợi ích của người tiêu dùng và doanh nghiệp, phải mang lại lợi ích kinh tế chung cho toàn xã hội. Kết quả sản xuất kinh doanh gồm hai bộ phận cấu thành đó là kết quả sản xuất và kết quả kinh doanh. Kết quả sản xuất được tạo ra trong giai đoạn sản xuất, kết quả kinh doanh lại được tạo ra trong giai đoạn lưu thông hàng hóa. Kết quả sản xuất kinh doanh bao gồm hai loại sản phẩm là vật chất và dịch vụ.

Đơn vị đo lường kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có thê là đơn vị hiện vật, đơn vị quy chuẩn, đơn vị lao động và don vi giá tri. Kết quả sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp được tính phải thoả mãn các yêu cầu sau: - Kết quả sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp phải do lao động sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp làm ra , có đủ tiêu chuẩn chất lượng pháp lý theo yêu câu sử dụng. SV: Cao Thị Thúy An 3 Lép: Thống kế KTXH 52 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Tran Thị Nga - Đáp ứng được một yêu cầu tiêu dùng cụ thé của cá nhân hoặc cộng đồng.

Do vậy sản phẩm của Doanh nghiệp phải có giá trị sử dụng và hưởng thụ là sản phẩm tốt. - Kết quả sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp phải đảm bảo được lợi ích của người tiêu dùng và của Doanh nghiệp. Vì vậy, chất lượng sản phâm khi làm ra không vượt quá giới hạn lợi ích kinh tế mà Doanh nghiệp và người tiêu dùng chấp nhận được. Lợi ích của Doanh nghiệp thé hiên ở chi phí sản xuất sản phẩm không vượt quá giới hạn kinh doanh của sản phâm trên thị trường.

Lợi ích của người tiêu dùng thé hiện ở khả năng thanh toán khi mua hang và mức tiết kiệm chi phí trong quá trình sử dụng sản phẩm. - Kết quả sản xuất kinh doanh của Doanh nghiệp phải mang lại lợi ích kinh tế chung cho tiêu dùng xã hội. Mức tiết kiệm biểu hiện bằng kết quả tiếp nhận, bằng tiết kiệm chi phí tiền của, thời gian sử dung sản pham, bằng giảm thiệt hại cho môi trường xã hội. - Sản phẩm vật chất cho các ngành sản phẩm vật chất của nền kinh tế quốc dân làm ra như sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp,.

là chỉ tiêu biểu hiện băng tiền toàn bộ thành quả lao động do những người lao động của doanh nghiệp đó ( hoặc lao động làm thuê cho doanh nghiệp ấy) làm ra trong một khoảng nhất định. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh Đầu tiên, cần phân biệt hoạt động sản xuất kinh doanh với hoạt động sản xuất tự cung tự cấp. Tuy bản chất của cả hai hoạt động trên đều là việc sử dụng các yếu tố đầu vào dé sản xuất ra sản phẩm vật chất và phi vật chất nhằm đáp ứng nhu cầu của người sản xuất. Nhưng so với hoạt động tự cung tự cấp thì hoạt động sản xuất kinh doanh có những đặc điểm phân biệt sau: Y Hoạt động có mục đích có thể làm thay được của con người; Y Gồm có hoạt động sản xuất vật chất và sản xuất dịch vu; *_ Nhằm thỏa mãn nhu cầu cá nhân và của toàn xã hội; _ Sản xuất vat chất hay dịch vụ trong kinh doanh không phải dé tự tiêu dùng mà đê cho người khác tiêu dùng; SV: Cao Thị Thúy An 4 Lép: Thống kế KTXH 52 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS.

Tran Thị Nga « Mục tiêu là thu lợi nhuận; v_ Phải được tính chi phí sản xuất, giá trị kết quả sản xuất và hạch toán lãi lỗ trong kinh doanh; w Sản phẩm có thể được cân, đo, đong, đếm, đó là sản phẩm hàng hóa được tra đôi và tiêu thụ trên thị trường bắt thông tin thị trường, theo kịp xu hướng tiêu dùng của thị trường như chất lượng, giá cả, thông tin về kỹ thuật và công nghệ, về các chính sách kinh tế tài chính, pháp luật của nhà nước có quan hệ đến sản phẩm của doanh nghiệp và phát triển xã hội; Y Hoạt động sản xuất kinh doanh luôn thúc day mở rộng sản xuất tiêu dùng xã hội, tạo điều kiện cho tích lũy vốn phát triển sản xuất, phát triển kinh tế xã hội, phát triển khoa học kỹ thuật, mở rộng trao đôi giao lưu hang hóa, tạo ra phân công lao động xã hội và cân bằng kinh tế; Y Hoạt động sản xuất kinh doanh đóng vai trò quan trọng trong xã hội góp phần nâng cao đời sống nhân dân, góp phần làm dân giàu nước mạnh. Do vậy, ngày nay cần phải củng cố và phát triển và tạo mọi điều kiện thuận lợi để hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp được hoạt động tốt hơn. LL3 Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của Vinacomin Vinacomin là đơn vi sự nghiệp của Nhà nước, hoạt động dưới sự tài trợ 100% vốn ngân sách nhà nước. Ngành nghề kinh doanh chính là sản xuất các loại máy cơ khí như máy tuyên than, máy giặt và vắt công nghiệp, giảm xóc xe, máy nhuộm vai cao cấp (truy cập website của viện ta có thé tìm thấy thêm nhiều sản phẩm kinh doanh của viện ).

đều là những sản phẩm vô cùng cần thiết cho nền công nghiệp nước ta đang trên đà công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Hiện nay cơ quan Vinacomin được đặt ở địa chi 565 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội do ông Bạch Đông Phong đảm nhiệm vai trò là viện trưởng. Vinacomin là doanh nghiệp với 100% là vốn đầu tư của ngân sách nhà nước. Tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp trong viện đảm bảo các yêu cầu sau: v Đảm bảo hoàn thành những nhiệm vụ, chỉ tiêu nhà nước đặt ra, thực hiện đầy đủ, toàn diện chức năng quản lý doanh nghiệp; SV: Cao Thị Thúy An 5 Lép: Thống kế KTXH 52 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS.

Tran Thị Nga vé. Đảm bảo thực hiện nghiêm túc chế độ một viện trưởng, chế độ trách nhiệm cá nhân trên cơ sở đảm bảo và phát huy quyền làm chủ của tập đoàn ( Viện cơ khí năng lượng và mỏ trực thuộc tập đoàn than-khoáng sản Việt Nam); Y Phù hợp với quy mô nguồn vốn nhà nước cấp cho viện; ¥ Đảm bảo được sự tinh giản gọn nhẹ trong bộ máy quản lý; Về phân công trong bộ máy quản lý điều hành viện: Vinacomin thực hiện chế độ phân công hợp lý và thống nhất tuyệt đối đảm bảo sự phục tùng kỷ luật nghiêm ngặt từ trên xuống dưới như sau: + Viện trưởng: là người đứng đầu viện, bao quát về tình hình hoạt động của viện. Đồng thời giao trách nhiệm trực tiếp cho phó viện trưởng trong việc điều hành viện. v Phó viện trưởng: là người được viện trưởng giao những trọng trách như trách nhiệm quan tri doanh nghiệp cùng với viện trưởng, chịu trách nhiệm về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của viện.

đồng thời tập trung vào những vấn đề lớn có tính chiến lược. v Giám đốc phụ trách bên kỹ thuật: dưới sự chỉ đạo của phó viện trưởng, giám đốc phụ trách bên mảng kỹ thuật, phòng quản lý sản xuất làm đúng theo tiêu chuẩn kỹ thuật đã đặt ra, là người chịu trách nhiệm về lợi nhuận đạt được trong doanh nghiệp. VY Ké toán trưởng: kiêm là trưởng phòng tài chính, là người chịu trách nhiệm về tài chính của Viện, trực tiếp chỉ đạo phòng kế toán. vx Phòng kỹ thuật: có nhiệm vụ xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm trước khi bắt tay vào sản xuất, phòng kỹ thuật phải thiết kế, cung cấp bản vẽ thiết kế, nghiên cứu ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật của trong và ngoai nước.

w Phòng quản lý sản xuất: chịu trách nhiệm về sản xuất theo các mẫu theo đơn đặt hàng của khách hàng.