Luận văn: Phân tích kết quả đấu thầu thuốc của Trung tâm Mua sắm Quốc gia 2017

Luận văn thạc sĩ phân tích sâu kết quả đấu thầu thuốc tập trung quốc gia năm 2017, tập trung vào cơ cấu và so sánh giá thuốc trúng thầu.

• Tác giả: Trần Thị Quế
• Người hướng dẫn: TS. Hà Văn Thúy
• Trường học: Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ chức Quản lý Dược
• Đề tài: Phân tích kết quả đấu thầu thuốc của Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia năm 2017
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về đấu thầu thuốc tập trung quốc gia năm 2017

Đấu thầu thuốc tập trung quốc gia là một hình thức mua sắm thuốc được tổ chức bởi Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia nhằm đảm bảo hiệu quả chi tiêu ngân sách và cung cấp thuốc chất lượng cho các cơ sở y tế. Năm 2017 đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong quá trình cải cách hành chính và nâng cao minh bạch trong lĩnh vực lựa chọn nhà thầu. Hoạt động đấu thầu thuốc theo phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ giúp tăng tính cạnh tranh, đảm bảo giá thuốc hợp lý và phát triển bền vững ngành dược. Quy trình này tuân thủ Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 và các quy định liên quan của Bộ Y tế, Bộ Tài chính.

1.1. Khái niệm và định nghĩa đấu thầu thuốc

Đấu thầu thuốc là quá trình lựa chọn nhà thầu thông qua so sánh giá cả và chất lượng từ nhiều nhà cung cấp. Hình thức này áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ bao gồm túi hồ sơ kỹ thuật và túi hồ sơ tài chính. Danh mục thuốc đấu thầu được xác định dựa trên nhu cầu thực tế của các cơ sở y tế công lập và khả năng cung cấp của nhà thầu, đảm bảo tính khoa học và hiệu quả kinh tế.

1.2. Các hình thức tổ chức đấu thầu thuốc tại Việt Nam

Tại Việt Nam, đấu thầu thuốc được tổ chức theo hai hình thức chính: đấu thầu tập trung cấp quốc gia và đấu thầu tại từng cơ sở y tế. Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia chịu trách nhiệm tổ chức đấu thầu thuốc tập trung, giúp hợp nhất nhu cầu từ nhiều đơn vị y tế, tăng sức mua tập thể và đạt được giá thuốc tốt nhất cho ngân sách nhà nước.

II. Thực trạng đấu thầu thuốc năm 2017

Năm 2017, kết quả đấu thầu thuốc tập trung của Trung tâm Mua sắm tập trung thể hiện sự cải thiện đáng kể về minh bạch và hiệu quả. Cơ cấu thuốc trúng thầu được phân loại theo nhóm dược học, đơn vị, hàm lượng và hình thức dùng. So sánh giá thuốc giữa kế hoạch mua sắm và giá trúng thầu cho thấy mức tiết kiệm ngân sách đáng kể. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những thách thức trong việc đảm bảo chất lượng thuốc, tính liên tục cung cấp và phân phối thuốc đến các cơ sở y tế. Quy định về giá thuốc trúng thầu được áp dụng chặt chẽ theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

2.1. Phân tích cơ cấu thuốc trúng thầu

Cơ cấu thuốc trúng thầu năm 2017 bao gồm nhiều nhóm thuốc khác nhau từ kháng sinh, thuốc huyết áp, thuốc ung thư đến thuốc thần kinh. So sánh với Danh mục thuốc kế hoạch, hầu hết nhóm dược đều có đại diện trúng thầu. Tuy nhiên, số lượng nhà thầu trong mỗi nhóm thuốc lại có sự biến động, ảnh hưởng đến tính cạnh tranh và đơn giá trúng thầu.

2.2. Phân tích giá thuốc trúng thầu so với kế hoạch

So sánh giá thuốc trúng thầu với giá kế hoạch cho thấy mức giảm giá trung bình từ 10-30% tùy theo nhóm thuốc. Đơn giá trúng thầu của các thuốc cùng hoạt chất nhưng khác nhà sản xuất có sự chênh lệch, phản ánh hiệu quả của cơ chế đấu thầu cạnh tranh. Danh mục thuốc được áp dụng hình thức đàm phán giá cho những thuốc đặc thù như thuốc sinh học.

III. Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia và vai trò

Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia là đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, có nhiệm vụ tổ chức đấu thầu thuốc tập trung cho các cơ sở y tế công lập trên toàn quốc. Đơn vị này đóng vai trò quan trọng trong việc hợp nhất nhu cầu mua sắm thuốc, thực hiện lựa chọn nhà thầu theo quy định pháp luật, và giám sát chất lượng hàng hóa. Hoạt động đấu thầu năm 2017 của Trung tâm bao gồm kế hoạch lựa chọn nhà thầu chi tiết, quá trình đánh giá kỹ thuật, đánh giá tài chính và công bố kết quả công khai. Vai trò này giúp tiết kiệm ngân sách cho các cơ sở y tế và tăng cường sự minh bạch trong mua sắm công.

3.1. Chức năng và nhiệm vụ của Trung tâm

Trung tâm Mua sắm tập trung chịu trách nhiệm tổ chức đấu thầu thuốc, lập kế hoạch đấu thầu, xây dựng hồ sơ mời thầu, tổ chức hội đồng đánh giá, công bố kết quả và giám sát thực hiện hợp đồng. Quy trình đấu thầu phải tuân thủ Luật đấu thầu số 43 và các quy định chi tiết của Bộ Y tế, Bộ Tài chính.

3.2. Quy định về giá thuốc trúng thầu

Giá thuốc trúng thầu được xác định thông qua so sánh giá từ các nhà thầu dự thầu và phải nằm trong dải giá cho phép do Bộ Y tế quy định. Danh mục thuốc có những quy định riêng về giá tham chiếu, đặc biệt đối với thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu.

IV. Ý nghĩa và hướng phát triển của đấu thầu thuốc tập trung

Đấu thầu thuốc tập trung quốc gia năm 2017 có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả chi tiêu ngân sách y tế và đảm bảo công khai, công bằng trong lựa chọn nhà thầu. Kết quả nghiên cứu cho thấy mức tiết kiệm đáng kể so với giá kế hoạch, góp phần giảm chi phí điều trị cho bệnh nhân. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải cách, hoàn thiện quy trình đấu thầu, tăng cường giám sát chất lượng thuốc, đảm bảo cung cấp liên tục và phát triển hệ thống thông tin trong mua sắm công. Danh mục thuốc đấu thầu cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh nhu cầu khám chữa bệnh thực tế và hỗ trợ phát triển dược sản xuất trong nước.

4.1. Những thành tựu và tiết kiệm ngân sách

Kết quả đấu thầu thuốc năm 2017 cho thấy giá thuốc trúng thầu thấp hơn giá kế hoạch từ 10-30%, tương ứng tiết kiệm ngân sách hàng trăm tỷ đồng. So sánh giá trúng thầu giữa các nhà thầu cho cùng hoạt chất cho thấy tính cạnh tranh lành mạnh. Danh mục thuốc đấu thầu được công bố công khai, tăng cường minh bạch trong mua sắm công.

4.2. Hướng phát triển và kiến nghị

Cần tiếp tục hoàn thiện quy định về giá thuốc, nâng cao chất lượng hồ sơ dự thầu, tăng cường giám sát chất lượng hàng hóa sau trúng thầu, phát triển danh mục thuốc bao quát hơn. Phương thức đấu thầu nên linh hoạt hơn để phù hợp với đặc thù từng nhóm thuốc, đặc biệt là thuốc sinh học cần áp dụng đàm phán giá.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Đảm bảo cung ứng đủ thuốc cho nhu cầu phòng bệnh, chữa bệnh của nhân dân với chất lượng bảo đảm, giá hợp lý; phù hợp với cơ cấu bệnh tật, đáp ứng kịp thời yêu cầu an ninh, quốc phòng, thiên tai, dịch bệnh là một trong hai mục tiêu lớn của Ngành Dược. Để đạt được mục tiêu này cần có sự phối hợp chặt chẽ của nhiều cơ quan ban ngành. Ngay từ khâu ban đầu là xác định nhu cầu thuốc, các cơ sở y tế có nhu cầu sử dụng thuốc phải xây dựng danh mục và tính toán số lượng thuốc sử dụng trong bệnh viện gần nhất với thực tế. Đối với các đơn vị tổ chức mua sắm tập trung thuốc cần phải thực hiện theo đúng quy định hiện hành về đấu thầu thuốc, đảm bảo đúng quy trình và tiến độ theo kế hoạch đã xây dựng và được phê duyệt để đáp ứng tính kịp thời của việc cung ứng thuốc.

Đấu thầu mua thuốc là vấn đề rất được quan tâm của các cơ quan quản lý nhà nước. Chỉ trong mười năm trở lại đây, Thông tư hướng dẫn thực hiện đấu thầu mua thuốc tại các cơ sở y tế công lập đã qua rất nhiều lần thay đổi để phù hợp hơn với các quy định thay đổi của Luật đấu thầu và khắc phục những bất cập tồn tại của các Thông tư trước. Hiện nay đang áp dụng ba hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu là đấu thầu tập trung cấp Quốc gia, đấu thầu tập trung cấp địa phương và đấu thầu riêng lẻ tại các cơ sở y tế. Đấu thầu tập trung cấp Quốc gia đem lại nhiều lợi ích to lớn, một trong số đó là giá thuốc được ổn định và thống nhất trên toàn quốc.

Số lượng thuốc đấu thầu lớn, tính cạnh tranh cao nên giá thuốc giảm giúp tiết kiệm được ngân sách nhà nước đồng thời giảm tiền thuốc mà bệnh nhân cần phải chi trả. Đấu thầu tập trung cấp Quốc gia hiện nay do hai đơn vị tổ chức đó là Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia và Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Năm 2017 Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia lần đầu tiên đã tổ chức đấu thầu 5 hoạt chất gồm có docetaxel, oxaliplatin, paclitaxel, capecitabin, anastrozol nằm trong danh mục thuốc đấu thầu tập trung cấp Quốc gia theo 1 thông tư 09/2016/TT-BYT để cung ứng cho toàn quốc sử dụng trong năm 2018 và 2019. Kết quả trúng thầu được phân bổ cho 125 cơ sở y tế, trong đó có 91 đơn vị trực thuộc 58 Sở Y tế tỉnh/thành phố, 23 bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, 02 bệnh viện trực thuộc Bộ Công an, 01 bệnh viện trực thuộc Bộ Nông nghiệp, 08 bệnh viện trực thuộc Bộ Quốc phòng.

Do số lượng cơ sở Y tế lớn, việc giám sát, quản lý thực hiện kết quả trúng thầu hết sức khó khăn. Chúng tôi rất băn khoăn và đặt ra câu hỏi: Kết quả đấu thầu của Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia so với kế hoạch đặt ra như thế nào? Giá thuốc có giảm hay không? Vì vậy, chúng tôi thực hiện đề tài “Phân tích kết quả đấu thầu thuốc của Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia năm 2017” với 2 mục tiêu: 1. Phân tích cơ cấu thuốc trúng thầu của Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia năm 2017. Phân tích giá thuốc trúng thầu của Trung tâm mua sắm tập trung thuốc Quốc gia năm 2017.

Từ đó đề xuất các ý kiến nâng cao hiệu quả công tác đấu thầu thuốc tập trung Quốc gia trong những năm tiếp theo. Tổng quan về đấu thầu thuốc 1. Khái niệm đấu thầu Thuật ngữ đấu thầu đã xuất hiện trong thực tế xã hội từ xa xưa. Theo từ điển Việt Nam thì “đấu thầu là việc tổ chức cuộc đọ sức công khai, ai nhận làm, nhận bán với điều kiện tốt nhất thì được giao cho làm hoặc bán hàng - một phương thức giao làm công trình hoặc mua hàng”.

Như vậy, theo quan niệm này thì đấu thầu được hiểu là cuộc đọ sức công khai giữa các tổ chức cá nhân về kỹ thuật và tài chính, nó giống như một sân chơi mà trong đó người cung ứng điều kiện tốt nhất sẽ chiến thắng [35]. Theo Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 đã đưa ra định nghĩa về đấu thầu: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở đảm bảo cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế” [22]. Trong nền kinh tế thị trường, người mua (chủ đầu tư) tổ chức đấu thầu để người bán (các nhà thầu) cạnh tranh nhau. Mục tiêu của người mua là có được hàng hóa và dịch vụ thỏa mãn các yêu cầu của mình về kỹ thuật, chất lượng và chi phí thấp nhất.

Mục đích của nhà thầu là giành được quyền cung cấp hàng hóa dịch vụ đó với giá đủ bù đắp các chi phí đầu vào và đảm bảo mức lợi nhuận cao nhất có thể. Các hình thức và phương thức lựa chọn nhà thầu Theo quy định trong Luật đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thực hiện có 7 hình thức lựa chọn nhà thầu. Tùy vào tính chất, giá trị của gói thầu để áp dụng các hình thức cụ thể. Các hình thức lựa chọn nhà thầu Hình thức lựa STT Phạm vi áp dụng chọn nhà thầu - Tất cả các CSYT thực hiện việc mua thuốc thanh toán từ Đấu thầu rộng 1 nguồn BHYT hoặc ngân sách nhà nước.

rãi - Không hạn chế số lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự. Đấu thầu hạn Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc 2 chế thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu. Áp dụng trong trường hợp đặc biệt: mua thuốc triển khai phòng chống dịch bệnh, trong trường hợp cấp bách, thiên 3 Chỉ định thầu tai,… Hạn mức: không quá 01 tỷ đồng. Có thể áp dụng cho gói thầu có giá trị của gói thầu không quá 05 tỷ đồng; Chào hàng Nội dung mua sắm là những thuốc thuộc DMT thiết yếu do 4 cạnh tranh BYT ban hành hoặc những thuốc thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật, chất lượng thuốc đã được tiêu chuẩn hóa và tương đương về chất lượng.

Gói thầu mua sắm hàng hóa tương tự thuộc cùng một dự án hoặc thuộc dự án mua sắm khác. Nhà thầu đã trúng thầu cung cấp thuốc thông qua đấu thầu Mua sắm trực rộng rãi hoặc đấu thầu hạn chế và đã ký hợp đồng thực hiện 5 tiếp gói thầu trước đó; Gói thầu có các thuốc tương tự và quy mô nhỏ hơn 130% so với gói thầu đã ký hợp đồng trước đó trong thời hạn không quá 12 tháng Áp dụng đối với gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm trong trường hợp tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng gói thầu có 6 Tự thực hiện năng lực kỹ thuật, tài chính và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu của gói thầu. Áp dụng cho gói thầu mua thuốc chỉ từ một đến hai nhà sản 7 Đàm phán giá xuất, thuốc biệt dược gốc, thuốc hiếm, thuốc trong thời gian còn bản quyền và các trường hợp đặc thù. Có 2 phương thức lựa chọn nhà thầu cung cấp thuốc quy định trong Thông tư 11/2016/TT-BYT là một giai đoạn một túi hồ sơ và một giai đoạn hai túi hồ sơ.

Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ áp dụng đối với gói thầu mua thuốc theo hình thức đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế có giá gói thầu trên 10 tỷ 4 đồng hoặc giá gói thầu không quá 10 tỷ đồng nhưng thuốc đó cần được lựa chọn trên cơ sở kết hợp giữa chất lượng và giá. Trình tự thực hiện đấu thầu theo phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ Quá trình đấu thầu thuốc theo nghị định 63/2014/NĐ-CP được mô tả như hình 1. Xây dựng, tổng hợp nhu cầu sử dụng thuốc 2. Xây dựng kế hoạch lựa chọn nhà thầu 3.

Trình thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu Chuẩn bị lựa 4. Phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu chọn nhà thầu 5. Xây dựng hồ sơ mời thầu 6. Thẩm định hồ sơ mời thầu 7.

Phê duyệt hồ sơ mời thầu 1. Mời thầu Tổ chức lựa 2. Phát hành, sửa đổi, làm rõ hồ sơ mời thầu chọn nhà thầu 3. Đánh giá hồ sơ đề xuất kĩ thuật Đánh giá Hồ 2.

Thẩm định kết quả đánh giá hồ sơ đề xuất kĩ sơ ĐXKT thuật 3. Phê duyệt kết quả đánh giá hồ sơ đề xuất kĩ thuật Đánh giá Hồ 1. Mở hồ sơ đề xuất tài chính sơ ĐXTC 2. Đánh giá hồ sơ đề xuất tài chính 3.

Phê duyệt danh sách xếp hạng Thương thảo hợp đồng Thẩm định, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Hoàn thiện, kí kết hợp đồng Hình 1. Sơ đồ quy trình đấu thầu thuốc theo phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ tại 5Việt Nam [8]. Các hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu thuốc Theo quy định của Nhà nước hiện nay có hai hình thức tổ chức đấu thầu mua thuốc đó là đấu thầu tập trung và đấu thầu riêng lẻ tại các cơ sở y tế. Đấu thầu tập trung có hai cấp: cấp Quốc gia và cấp địa phương.

Đấu thầu thuốc tập trung theo hình thức đấu thầu rộng rãi và phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ. Việc đánh giá hồ sơ dự thầu dựa trên phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá đối với từng thuốc. Đấu thầu tập trung cấp Quốc gia hiện nay do Trung tâm mua sắm tập trung thuốc Quốc gia và Bảo hiểm xã hội Việt Nam thực hiện. Năm 2017, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đấu thầu 5 hoạt chất gồm có cefoperazone + sulbactam, ceftriaxon, levofloxacin, meropenem và cefepim.

Trung tâm mua sắm tập trung thuốc Quốc gia đấu thầu 5 hoạt chất gồm có docetaxel, oxaliplatin, paclitaxel, capecitabin, anastrozol. Ở cấp địa phương, Sở Y tế tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm tổ chức mua sắm thuốc gồm 106 hoạt chất theo quy định tại Thông tư số 09 để đáp ứng nhu cầu sử dụng của các đơn vị khám chữa bệnh trên địa bàn. Đối với các thuốc nằm ngoài danh mục đấu thầu tập trung cấp quốc gia, cấp địa phương, các cơ sở y tế tự tổ chức đấu thầu theo quy định để đảm bảo đáp ứng nhu cầu sử dụng của bệnh viện [7].