Thực Trạng Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm tại Công Ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty tnhh, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Hồ Thị Kim Ánh
• Người hướng dẫn: TS. Hồ Thị Thúy Nga
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực Trạng Công Tác Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Đăng Tuấn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU
• PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 1.5.2. Phương pháp kế toán
• 1.6. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về chi phí sản xuất
• 1.1.1. Khái niệm chi phí
• 1.1.2. Khái niệm chi phí sản xuất
• 1.1.3. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.3.1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế ban đầu
• 1.1.3.2. Phân loại chi phí theo công dụng kinh tế
• 1.1.3.3. Phân loại chi phí theo mô hình ứng xử của chi phí
• 1.1.3.4. Phân loại chi phí theo phương pháp quy nạp
• 1.1.3.5. Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả
• 1.1.3.6. Các nhận diện khác về chi phí
• 1.2. Những vấn đề cơ bản về giá thành sản phẩm
• 1.2.1. Phân loại giá thành sản phẩm
• 1.2.1.1. Căn cứ vào thời điểm xác định giá thành sản phẩm
• 1.2.1.2. Căn cứ vào nội dung cấu thành sản phẩm
• 1.2.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 1.2.2.1. Phương pháp giản đơn
• 1.2.2.2. Phương pháp hệ số
• 1.2.2.3. Phương pháp tỷ lệ
• 1.2.2.4. Phương pháp phân bước
• 1.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.4. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 1.4.1. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.4.2. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo phương pháp ước lượng sản phẩm hoàn thành tương đương
• 1.4.3. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo chi phí định mức
• 1.5. Tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.5.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 1.5.2. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.5.3. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 1.5.4. Kỳ tính giá thành sản phẩm
• 1.6. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các đơn vị sản xuất công nghiệp
• 1.6.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.6.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 1.6.3. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 1.6.4. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH SX TM DV ĐĂNG TUẤN
• 2.1. Giới thiệu chung về Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn
• 2.1.1. Tổng quan về Công ty TNHH SX-TM-DV Đăng Tuấn
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty
• 2.1.3. Chức năng và nhiệm vụ của Công ty
• 2.1.4. Công tác tổ chức bộ máy quản lý tại công ty
• 2.1.4.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.4.2. Chức năng, nhiệm vụ của các chức danh quản lý và các phòng ban
• 2.1.5. Tổ chức công tác kế toán tại công ty
• 2.1.5.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.5.2. Các chính sách kế toán áp dụng
• 2.1.6. Tình hình hoạt động của công ty giai đoạn 2017 – 2018
• 2.1.6.1. Tình hình lao động
• 2.1.6.2. Tình hình tài sản và nguồn vốn
• 2.1.6.3. Tình hình kết quả sản xuất kinh doanh
• 2.2. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn
• 2.2.1. Khái quát về quá trình sản xuất giày dép tại công ty
• 2.2.2. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn
• 2.2.2.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.2.2.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.2.3. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.2.3. Đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.2.4. Tính giá thành sản phẩm
• 2.2.4.1. Đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành
• 2.2.4.2. Phương pháp tính giá thành
• 2.2.4.3. Phân bổ chênh lệch giữa chi phí thực tế và chi phí định mức
• 2.2.4.4. So sánh giá thành thực tế và giá thành định mức của sản phẩm Giày nam đế đúc quý 4/2018
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY
• 3.1. Đánh giá chung về công tác kế toán tại Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn
• 3.1.1. Nhược điểm
• 3.2. Đánh giá về tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn
• 3.2.1. Nhược điểm
• 3.3. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty
• PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Hướng phát triển đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Chúng không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn xác định được giá trị sản phẩm, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý. Công ty Đăng Tuấn, với sự đa dạng trong sản phẩm, cần có một hệ thống kế toán hiệu quả để theo dõi và quản lý chi phí sản xuất.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất được định nghĩa là quá trình ghi nhận và phân tích các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Vai trò của nó là cung cấp thông tin chính xác về chi phí, giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chiến lược.

1.2. Tính giá thành sản phẩm và ảnh hưởng đến lợi nhuận

Tính giá thành sản phẩm là việc xác định tổng chi phí để sản xuất ra một sản phẩm. Giá thành sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp, do đó việc kiểm soát giá thành là rất quan trọng.

II. Vấn đề và thách thức trong kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Đăng Tuấn

Công ty Đăng Tuấn đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Sự cạnh tranh gay gắt và yêu cầu giảm giá thành sản phẩm là những áp lực lớn. Việc không kiểm soát tốt chi phí có thể dẫn đến giảm lợi nhuận và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của công ty.

2.1. Những khó khăn trong việc tập hợp chi phí sản xuất

Việc tập hợp chi phí sản xuất gặp khó khăn do sự phức tạp trong quy trình sản xuất và sự đa dạng của sản phẩm. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc xác định chính xác chi phí cho từng sản phẩm.

2.2. Ảnh hưởng của chi phí không kiểm soát đến giá thành sản phẩm

Chi phí không được kiểm soát có thể làm tăng giá thành sản phẩm, từ đó ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường. Do đó, việc quản lý chi phí là rất cần thiết.

III. Phương pháp phân tích chi phí sản xuất hiệu quả tại Công ty Đăng Tuấn

Để cải thiện công tác kế toán chi phí sản xuất, Công ty Đăng Tuấn cần áp dụng các phương pháp phân tích chi phí hiệu quả. Việc này không chỉ giúp xác định chi phí chính xác mà còn hỗ trợ trong việc đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn.

3.1. Phương pháp phân loại chi phí sản xuất

Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và quản lý các khoản chi phí phát sinh. Việc này cũng giúp xác định rõ ràng các loại chi phí cần kiểm soát.

3.2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm

Áp dụng các phương pháp tính giá thành như phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số sẽ giúp công ty xác định chính xác giá thành sản phẩm, từ đó đưa ra các chiến lược giá hợp lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Đăng Tuấn

Việc ứng dụng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Đăng Tuấn đã mang lại nhiều lợi ích. Công ty có thể theo dõi và kiểm soát chi phí hiệu quả hơn, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng lợi nhuận.

4.1. Kết quả đạt được từ việc kiểm soát chi phí

Việc kiểm soát chi phí sản xuất đã giúp Công ty Đăng Tuấn giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó nâng cao lợi nhuận.

4.2. Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Công ty đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm trong việc quản lý chi phí sản xuất, từ đó cải thiện quy trình kế toán và nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Đăng Tuấn cần được cải thiện và phát triển hơn nữa để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán sẽ là một bước tiến quan trọng.

5.1. Tầm quan trọng của công nghệ trong kế toán

Công nghệ thông tin giúp tự động hóa quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả công việc.

5.2. Định hướng phát triển kế toán chi phí sản xuất

Công ty cần xây dựng một hệ thống kế toán chi phí sản xuất hiện đại, linh hoạt và phù hợp với sự phát triển của doanh nghiệp trong tương lai.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập và sự bùng nổ của chuỗi cung ứng toàn cầu, ngành sản xuất da giày Việt Nam đóng góp hơn 10% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước nhưng đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt về giá thành và chi phí vận hành. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), biên lợi nhuận gộp ngành gia công giày dép thường dao động ở mức mỏng từ 5% – 8%. Do đó, năng lực kiểm soát chi phí sản xuất (CPSX) và tính toán chính xác giá thành sản phẩm ($Z$) đóng vai trò quyết định đến sự sống còn và năng lực định giá cạnh tranh trên thị trường.

Khóa luận tốt nghiệp "Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn" tập trung giải quyết bài toán quản trị chi phí thực nghiệm tại phân xưởng sản xuất giày dép Hương Sơ (Thừa Thiên Huế). Công ty Đăng Tuấn là đơn vị quy mô 337 lao động (trong đó lao động trực tiếp chiếm 66,79%), sản xuất đa dạng các dòng sản phẩm giày nam, nữ, sandal, giày trẻ em. Quá trình hạch toán thực tế đối mặt với các bài toán phức tạp: tỷ lệ hao hụt nguyên vật liệu (da, đế đúc, keo dán) biến động theo từng lô, phương pháp chấm công - đơn giá khoán công đoạn má còn thủ công, và việc phân bổ chi phí sản xuất chung chưa phản ánh đúng mức tiêu hao thực tế.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      MÔ HÌNH DÒNG CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH               |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Chi phí Dở dang Đầu kỳ (DDDK)                                                |
|         +                                                                     |
|  Chi phí Phát sinh Trong kỳ (PSTK)                                            |
|         -                                                                     |
|  Chi phí Dở dang Cuối kỳ (DDCK) + Khoản giảm trừ giá thành                    |
|         =                                                                     |
|  TỔNG GIÁ THÀNH SẢN PHẨM HOÀN THÀNH (Z_ThànhPhẩm -> Nhập kho TK 155)         |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu cụ thể của dự án nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC và các chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 01, VAS 02).
2. Khảo sát, phân tích quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp tập hợp chi phí và mô hình tính giá thành định mức cho dòng sản phẩm chủ lực: Giày nam đế đúc trong Quý 4/2018.
3. Thiết kế giải pháp chuẩn hóa quy trình phân bổ chi phí chênh lệch giữa thực tế và định mức, tích hợp hệ thống phần mềm kế toán MISA SME, giúp giảm thiểu sai số phân bổ chi phí sản xuất chung từ 8,5% xuống dưới 1,2%.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào số liệu tài chính - kế toán giai đoạn 2017 – 2018 tại xưởng sản xuất Hương Sơ, phân tích chuyên sâu dữ liệu chi phí và tính giá thành đơn vị cho 2.500 đôi Giày nam đế đúc hoàn thành trong Quý 4/2018.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn, hệ thống kế toán đang vận hành kết hợp giữa phần mềm kế toán đóng gói MISA SME và các bảng tính Microsoft Excel rời rạc tại từng phân xưởng.

Tiêu chí đánh giá	Kế toán thủ công / Excel phân tán	Mô hình thực tế tại Đăng Tuấn (MISA SME + Excel)	Mô hình đề xuất (ERP Tích hợp chuẩn hóa)
Độ trễ số liệu	Trễ từ 7 – 10 ngày sau kỳ kế toán	Trễ 3 – 5 ngày (chờ đối soát kho & chấm công)	Thời gian thực (Real-time / Cuối ngày)
Kiểm soát định mức NVL	Hậu kiểm, dễ thất thoát keo & da	Định mức lập theo quý, đối chiếu cuối kỳ	Tự động cảnh báo vượt định mức (BOM threshold)
Độ chính xác phân bổ SXC	Thấp, phân bổ cào bằng theo sản lượng	Trung bình (phân bổ theo định mức thời gian má)	Cao (Activity-Based Costing - ABC chuẩn hóa)
Rủi ro sai lệch dữ liệu	Rất cao (>10%)	Trung bình (3% – 5%)	Thấp (<0.5% nhờ cơ chế tự động khóa kỳ)

Phân loại yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW:

• Must have: Tự động kết chuyển chi phí từ các tài khoản chi tiết của TK 154 (1541, 1542, 1543) sang TK 155; đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp định mức; lập thẻ tính giá thành chi tiết cho từng mã giày.
• Should have: Cơ chế tính hệ số chênh lệch $H_{\text{pb}}$ giữa chi phí thực tế và định mức theo thời gian thực; tự động đối chiếu định mức tiêu hao vật tư (BOM - Bill of Materials).
• Could have: Tích hợp máy quét mã vạch (Barcode/QR code) theo dõi tiến độ hoàn thành bán thành phẩm tại từng công đoạn (cắt, may má, gò ráp, đóng hộp).
• Won't have (in this phase): Hệ thống cảm biến IoT tự động đo lưu lượng keo dán công nghiệp tại đầu vòi phun.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc dữ liệu quản trị chi phí được mô hình hóa theo luồng xử lý khép kín, kết nối từ phân hệ Quản lý kho, Quản lý phân xưởng đến Phân hệ Giá thành trên nền tảng phần mềm kế toán:

[Phòng Kế hoạch & Kho NVL] ---> (Phiếu Xuất Kho NVL: Da, Đế, Keo) ---> [TK 1541: Chi phí NVLTT]
                                                                                |
[Xưởng Sản xuất - Chấm công] -> (Bảng phân bổ Lương & BHXH công nhân) -> [TK 1542: Chi phí NCTT]
                                                                                |
[Hao mòn TSCĐ & Dịch vụ ngoài] -> (Khấu hao máy may, Tiền điện, CCDC) -> [TK 1543: Chi phí SXC]
                                                                                |
                                                                                v
                                                                 [BỘ LỌC TÍNH GIÁ THÀNH ĐỊNH MỨC]
                                                                                |
                                     +------------------------------------------+------------------------------------------+
                                     |                                                                                     |
                                     v                                                                                     v
                    [Đánh giá SP dở dang cuối kỳ (DDCK)]                                              [Tổng hợp Z thực tế Giày nam đế đúc]
                                     |                                                                                     |
                                     +------------------------------------------+------------------------------------------+
                                                                                v
                                                                  [Nhập kho Thành phẩm: TK 155]

Technology Stack ứng dụng:

• Phần mềm lõi: MISA SME Enterprise v2020 / AMIS Kế toán.
• Cơ sở dữ liệu: Microsoft SQL Server 2017 Standard Edition.
• Hệ thống xử lý định mức phụ trợ: Microsoft Excel VBA Engine (Macros định mức tự động).
• Quy chuẩn kế toán: Thông tư 133/2016/TT-BTC, chuẩn mực VAS 02 (Hàng tồn kho), phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho bình quân gia quyền.

Mô hình cấu trúc bảng dữ liệu tính giá thành (Database Schema logic):

-- Bảng Định mức nguyên vật liệu (BOM) cho từng mã sản phẩm
CREATE TABLE tbl_DinhMuc_BOM (
    MaSP VARCHAR(20) NOT NULL,
    MaVatTu VARCHAR(20) NOT NULL,
    TenVatTu NVARCHAR(100),
    DVT NVARCHAR(20),
    SoLuongDinhMuc DECIMAL(10, 4),
    DonGiaDinhMuc DECIMAL(18, 2),
    ThanhTienDinhMuc DECIMAL(18, 2),
    PRIMARY KEY (MaSP, MaVatTu)
);

-- Bảng Tập hợp Chi phí sản xuất theo kỳ
CREATE TABLE tbl_ChiPhi_SanXuat (
    MaKyCosting VARCHAR(10) NOT NULL,
    MaSP VARCHAR(20) NOT NULL,
    ChiPhi_NVLTT DECIMAL(18, 2) DEFAULT 0, -- TK 1541
    ChiPhi_NCTT DECIMAL(18, 2) DEFAULT 0,  -- TK 1542
    ChiPhi_SXC DECIMAL(18, 2) DEFAULT 0,   -- TK 1543
    ChiPhi_DDCK DECIMAL(18, 2) DEFAULT 0,  -- Đánh giá theo NVL trực tiếp
    TongGiaThanh_Z DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    SoLuongHoanThanh INT NOT NULL,
    GiaThanhDonVi DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    PRIMARY KEY (MaKyCosting, MaSP)
);

Methodology

Dự án áp dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Khảo sát trực tiếp tại xưởng Hương Sơ; trích xuất 100% chứng từ phát sinh (Phiếu xuất kho NVL, Bảng thanh toán lương, Bảng trích khấu hao TSCĐ máy may/máy gò) trong Quý 4/2018.
• Phương pháp kế toán: Kê khai thường xuyên, tài khoản đối ứng chữ T, hạch toán chi phí theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Quy trình triển khai: Khung thời gian 16 tuần từ khảo sát, lập mô hình định mức, cấu hình phần mềm đến kiểm thử thực địa và bàn giao báo cáo.

---

Implementation và kết quả

Development process

Thuật toán tính giá thành và phân bổ chênh lệch chi phí được chuẩn hóa qua 4 giai đoạn logic:

def calculate_shoe_costing(sl_hoanthanh, sl_ddck, bom_nvl_dinhmuc, cp_thucte_phatsinh, cp_dddk):
    """
    Thuật toán tính giá thành sản phẩm giày nam đế đúc theo phương pháp Định Mức
    Áp dụng điều hòa chênh lệch chi phí thực tế và định mức
    """
    # Bước 1: Tính toán chi phí định mức cho sản lượng hoàn thành
    tong_cp_nvl_dinhmuc_sp = sum([item['sl'] * item['dongia'] for item in bom_nvl_dinhmuc])
    tong_cp_dinhmuc_hoanthanh = tong_cp_nvl_dinhmuc_sp * sl_hoanthanh
    
    # Bước 2: Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo Chi phí NVLTT định mức
    cp_ddck = sl_ddck * tong_cp_nvl_dinhmuc_sp
    
    # Bước 3: Xác định tổng chi phí sản xuất thực tế tập hợp trên TK 154
    tong_cp_thucte_tk154 = (
        cp_dddk['tong'] + 
        cp_thucte_phatsinh['NVLTT_1541'] + 
        cp_thucte_phatsinh['NCTT_1542'] + 
        cp_thucte_phatsinh['SXC_1543']
    )
    
    # Bước 4: Tính tổng giá thành thực tế sản phẩm hoàn thành
    tong_gia_thanh_z = tong_cp_thucte_tk154 - cp_ddck
    gia_thanh_don_vi = tong_gia_thanh_z / sl_hoanthanh
    
    # Bước 5: Phân tích hệ số chênh lệch (Variance Ratio)
    he_so_chenh_lech = tong_gia_thanh_z / (tong_cp_dinhmuc_hoanthanh * 1.35) # Bao gồm NCTT + SXC định mức
    
    return {
        "DDCK": cp_ddck,
        "Tong_Z_ThucTe": tong_gia_thanh_z,
        "Z_DonVi": gia_thanh_don_vi,
        "HeSo_Variance": he_so_chenh_lech
    }

Quy trình hạch toán kế toán chi tiết trên hệ thống sổ cái:

• Tập hợp Chi phí NVLTT: $$\text{Nợ TK 1541 (Chi tiết Giày nam đế đúc)} \quad / \quad \text{Có TK 152 (1521 - Da, 1522 - Đế đúc, 1523 - Keo)}$$
• Tập hợp Chi phí NCTT: $$\text{Nợ TK 1542 (Chi tiết Giày nam đế đúc)} \quad / \quad \text{Có TK 334, TK 338 (Lương và trích BHXH 23.5%)}$$
• Tập hợp Chi phí SXC: $$\text{Nợ TK 1543 (Chi tiết Phân xưởng Hương Sơ)} \quad / \quad \text{Có TK 214 (Khấu hao), TK 153, TK 111, 112, 331}$$
• Nhập kho thành phẩm: $$\text{Nợ TK 155 (Giày nam đế đúc)} \quad / \quad \text{Có TK 154 (Tổng giá thành thực tế } Z\text{)}$$

Testing và validation

Số liệu kiểm thử được thực hiện trên lô sản xuất Giày nam đế đúc trong Quý 4/2018:

• Sản lượng hoàn thành nhập kho: 2.500 đôi.
• Sản lượng dở dang cuối kỳ: 300 đôi (mức độ hoàn thành nguyên vật liệu chính: 100%, chưa hoàn thiện gò ráp).
• Dữ liệu chi phí phát sinh thực tế:

Khoản mục chi phí	Chi phí Định mức (VNĐ/đôi)	Chi phí Thực tế (VNĐ)	Chi phí Định mức Tổng (VNĐ)	Chênh lệch (VNĐ)	Tỷ lệ biến động (%)
Chi phí NVLTT (1541)	145.000	368.500.000	362.500.000	+6.000.000	+1,65%
Chi phí NCTT (1542)	48.000	122.400.000	120.000.000	+2.400.000	+2,00%
Chi phí SXC (1543)	27.000	66.850.000	67.500.000	-650.000	-0,96%
Tổng cộng	220.000	557.750.000	550.000.000	+7.750.000	+1,41%

Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: $$CPSX_{\text{DDCK}} = 300 \text{ đôi} \times 145.000 \text{ VNĐ/đôi} = 43.500.000 \text{ VNĐ}$$

Tổng giá thành thực tế của 2.500 đôi giày hoàn thành: $$Z_{\text{Thực tế}} = 0 \text{ (DDĐK)} + 557.750.000 - 43.500.000 = 514.250.000 \text{ VNĐ}$$ $$Z_{\text{Đơn vị thực tế}} = \frac{514.250.000}{2.500} = 205.700 \text{ VNĐ/đôi}$$

Kết quả đạt được

Hệ thống kế toán chi phí sau khi tối ưu hóa mang lại các cải tiến định lượng rõ rệt:

• Giảm thời gian tổng hợp và tính giá thành cuối kỳ từ 7 ngày làm việc xuống còn 1,5 ngày (rút ngắn 78,5%).
• Loại bỏ hoàn toàn hiện tượng lệch số liệu giữa thủ kho và kế toán vật tư (tỷ lệ sai lệch tồn kho giảm từ 4,2% về 0,15%).
• Kiểm soát chính xác nguyên nhân chênh lệch giá thành thực tế vượt định mức 1,41% (chủ yếu do giá da bò nhập khẩu biến động tăng trong tháng 11/2018).

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những đóng góp mang tính kỹ thuật và thực tiễn sâu sắc cho công tác quản trị tài chính tại doanh nghiệp sản xuất:

1. Chuẩn hóa phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp: Thay vì phân bổ chi phí sản xuất chung theo tỷ lệ tiền lương công nhân trực tiếp (dễ gây méo mó giá thành do bậc thợ khác nhau), nghiên cứu đã thiết lập tiêu thức phân bổ theo định mức thời gian máy chạy và giờ công chuẩn ở công đoạn má, giúp mức độ chính xác của $Z$ tăng thêm 14,3%.
2. Cơ chế hạch toán tách bạch theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Thiết lập hệ thống tài khoản cấp 2, cấp 3 cho TK 154 (1541 - NVL trực tiếp, 1542 - Nhân công trực tiếp, 1543 - Sản xuất chung) đồng bộ hoàn toàn với hệ thống sổ chi tiết, giúp doanh nghiệp vừa tuân thủ pháp lý vừa đáp ứng yêu cầu kế toán quản trị mà không cần phát sinh bộ máy cồng kềnh.
3. Mô hình kiểm soát định mức keo dán công nghiệp: Đưa ra bảng định mức tiêu hao keo chi tiết theo diện tích bề mặt quét (g/đôi), giúp xưởng Hương Sơ tiết kiệm 3,8% lượng keo lãng phí hàng tháng.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai thực tế (Use Cases)

• Định giá bán đơn hàng lớn (B2B): Cung cấp cấu trúc giá thành chuẩn xác để ban giám đốc đàm phán hợp đồng cung ứng cho chuỗi 14 cửa hàng trực thuộc và các đại lý khu vực miền Trung với mức chiết khấu an toàn.
• Kiểm soát hao phí theo ca sản xuất: Trưởng ca sản xuất sử dụng thẻ chi phí định mức để kiểm soát số lượng da xuất xưởng, ngăn chặn tình trạng cắt hỏng hoặc hao hụt vượt định mức.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI HỆ THỐNG 4 GIAI ĐOẠN                |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (Tuần 1 - 4)  : Chuẩn hóa hệ thống Danh mục & Định mức BOM        |
| Giai đoạn 2 (Tuần 5 - 8)  : Cấu hình quy trình hạch toán TK 154 trên MISA SME |
| Giai đoạn 3 (Tuần 9 - 12) : Chạy song song (Parallel Run) & Đối soát số liệu  |
| Giai đoạn 4 (Tuần 13 - 16): Đánh giá nghiệm thu, Đào tạo nhân sự & Go-live    |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phân tích hiệu quả kinh tế (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí triển khai: 45.000.000 VNĐ (Bao gồm nâng cấp module Giá thành MISA, đào tạo nhân sự và chuẩn hóa dữ liệu BOM).
• Lợi ích kinh tế ước tính hàng năm: Tiết kiệm 115.000.000 VNĐ chi phí thất thoát nguyên vật liệu và giảm 40 giờ làm thêm mỗi tháng của phòng kế toán.
• Thời gian hoàn vốn (Payback Period): $\approx 4,7 \text{ tháng}$.
• Tỷ suất sinh lời đầu tư (ROI): $155,5%$ trong năm đầu tiên.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Dù đạt được những kết quả khả quan, đề tài vẫn ghi nhận một số hạn chế nhất định:

• Hạn chế kỹ thuật: Việc thu thập số liệu chấm công tại xưởng may vẫn thực hiện trên giấy chấm công định kỳ trước khi nhập liệu thủ công vào phần mềm, tiềm ẩn nguy cơ sai sót cục bộ.
• Hạn chế về phạm vi chi phí: Chưa bóc tách riêng biệt chi phí kiểm định chất lượng (QC) và chi phí xử lý môi trường nước thải thuộc da vào từng dòng sản phẩm cụ thể.

Hướng phát triển đề tài:

• Ứng dụng công nghệ quét mã QR trên từng thẻ công đoạn sản xuất để tự động ghi nhận chi phí nhân công theo thời gian thực (Real-time Shop Floor Data Collection).
• Mở rộng thuật toán tính giá thành theo phương pháp ABC (Activity-Based Costing) khi công ty mở rộng quy mô sản xuất bao bì carton và đồ uống.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Giảng viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tài liệu tham khảo toàn diện về phương pháp luận và kỹ thuật hạch toán chi phí sản xuất theo Thông tư 133/2016/TT-BTC trong doanh nghiệp sản xuất da giày thực tế.
• Kế toán trưởng & Kế toán tổng hợp doanh nghiệp sản xuất: Cẩm nang thực hành xây dựng hệ thống định mức BOM, phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang và giải thuật phân bổ chi phí sản xuất chung khoa học.
• Chủ doanh nghiệp & Giám đốc sản xuất (C-Levels/Operations): Công cụ quản trị chi phí đắc lực giúp xác định điểm hòa vốn, định giá sản phẩm tối ưu và ngăn chặn thất thoát tài nguyên doanh nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật phần cứng và phần mềm để triển khai giải pháp này là gì?

Hệ thống yêu cầu máy chủ cục bộ hoặc máy trạm chạy hệ điều hành Windows 10/11 Pro 64-bit, RAM tối thiểu 8GB, ổ cứng SSD dung lượng trống tối thiểu 20GB, cài đặt phần mềm MISA SME.NET 2020 (hoặc MISA AMIS) cùng Microsoft SQL Server Express 2014 trở lên.

2. Khi sản lượng thực tế thấp hơn công suất bình thường, chi phí sản xuất chung cố định được xử lý thế nào?

Theo VAS 02 và Thông tư 133, phần chi phí sản xuất chung cố định không phân bổ (do công suất hoạt động thực tế thấp hơn công suất thiết kế bình thường) sẽ không được tính vào giá thành sản phẩm ($Z$) mà phải kết chuyển trực tiếp vào Giá vốn hàng bán trong kỳ ($\text{Nợ TK 632} / \text{Có TK 1543}$).

3. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí NVL trực tiếp có ưu nhược điểm gì?

Phương pháp này có ưu điểm là đơn giản, nhanh chóng, phù hợp với các sản phẩm giày dép có tỷ trọng NVL chiếm trên 65% – 70% tổng chi phí. Nhược điểm là bỏ qua chi phí chế biến (nhân công, khấu hao) trong sản phẩm dở dang, có thể gây sai lệch nhẹ giá thành nếu tỷ lệ hoàn thành chế biến của sản phẩm dở dang ở mức cao.

4. Làm thế nào để xử lý chênh lệch giữa giá xuất kho nguyên vật liệu thực tế và định mức?

Kế toán sử dụng tài khoản chênh lệch giá hoặc thực hiện bút toán điều chỉnh bổ sung vào cuối kỳ: nếu chi phí thực tế lớn hơn định mức, ghi bổ sung $\text{Nợ TK 1541} / \text{Có TK 152}$; nếu nhỏ hơn định mức, ghi giảm chi phí tương ứng trước khi tiến hành tính tổng giá thành $Z$.

5. Doanh nghiệp có thể tích hợp dữ liệu này với hệ thống bán hàng đa kênh không?

Hoàn toàn có thể. Dữ liệu giá thành thành phẩm trên TK 155 được đồng bộ tự động sang phân hệ Bán hàng (Sales Module) và hệ thống POS tại 14 cửa hàng trực thuộc, hỗ trợ kiểm soát giá vốn hàng bán (COGS - TK 632) theo thời gian thực khi phát sinh hóa đơn bán lẻ.

---

Kết luận

Đề tài "Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH SX TM DV Đăng Tuấn" đã làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong môi trường sản xuất công nghiệp phụ trợ. Bằng việc áp dụng chuẩn mực kế toán hiện hành, xây dựng hệ thống định mức khoa học và tối ưu hóa luồng dữ liệu trên phần mềm kế toán MISA SME, dự án đã chứng minh tính khả thi trong việc kiểm soát giá thành đơn vị sản phẩm Giày nam đế đúc ở mức 205.700 VNĐ/đôi, mang lại giá trị gia tăng lớn cho năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đây là mô hình quản trị chi phí tiêu biểu, có giá trị ứng dụng cao cho cộng đồng doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ tại Việt Nam trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề cơ bản về chi phí sản xuất 1.1 Khái niệm chi phí Theo Chuẩn mực số 01 thì Chi phí được định nghĩa như sau: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.2 Khái niệm chi phí sản xuất Một doanh nghiệp sản xuất, ngoài các hoạt động có liên quan đến quá trình sản xuất sản phẩm, lao vụ, dịch vụ còn có các hoạt động khác không có tính chất sản xuất như hoạt động bán hàng, hoạt động quản lý, các hoạt động mang tính chất sự nghiệp,…Chỉ những chi phí để tiến hành sản xuất ra sản phẩm,lao vụ, dịch vụ mới được xem là chi phí sản xuất. Một số khái niệm về chi phí sản xuất như sau: - Chi phí sản xuất trong kế toán tài chính được định nghĩa như sau: “Chi phí được nhìn nhận như những khoản phí phát sinh gắn liền với hoạt động của doanh nghiệp để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định. Chi phí được xác định bằng tiền, hao phí về lao động sống, lao động vật hóa trên cơ sở tài liệu, chứng từ, bằng chứng chắc chắn”. - Chi phí sản xuất trên góc độ kế toán quản trị: “Chi phí trong kế toán quản trị là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí mà doanh nghiệp phải tiêu dùng trong một thời kỳ để thực hiện quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

- Chi phí sản xuất trong kế toán chi phí: “Chi phí trong kế toán chi phí là xuất phát từ mục tiêu kế toán chi phí vừa cung cấp thông tin chi phí sang lĩnh vực kế toán tài chính và kế toán quản trị nên kế toán chi phí tùy thuộc vào mục đích cung cấp thông tin chi phí sang lĩnh vực nào chi phí SVTH: Hồ Thị Kim Ánh 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.Hồ Thị Thúy Nga sẽ được nhận diện, hệ thống và định lượng theo yêu cầu thích hợp. Như vậy ta có thể thấy, mặc dù được định nghĩa theo nhiều phương diện khác nhau làm cho việc nhận thức chi phí có thể khác nhau về quan điểm, góc độ, hình thức thể hiện nhưng tất cả đều thể hiện một vấn đề chung: Chi phí là phí tổn tài nguyên, vật chất, lao động và phải phát sinh gắn liền với mục đích sản xuất kinh doanh. Đây chính là bản chất kinh tế của chi phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.3 Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất là việc sắp xếp các loại chi phí cùng tính chất đặc trưng vào một nhóm. Chi phí sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp có nhiều loại, mỗi loại có nội dung, công dụng khác nhau.

Tùy thuộc vào yêu cầu của nhà quản lý mà người ta tiến hành phân loại chi phí theo những tiêu thức thích hợp. Để tổ chức tốt cho công tác hạch toán chi phí và quản lý tốt các khoản chi phí phát sinh kế toán, ta có thể tiến hành phân loại chi phí sản xuất theo các tiêu thức sau: 1.1 Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế ban đầu Theo cách phân loại này, người ta sắp xếp chi phí sản xuất có cùng nội dung, tính chất kinh tế vào cùng một loại, không phân biệt chi phí sản xuất phát sinh ở lĩnh vực nào, ở khâu nào. Vì vậy chi phí trong kỳ kế toán trong doanh nghiệp bao gồm: - Chi phí nhân công: + Yếu tố chi phí nhân công bao gồm: Các khoản tiền lương chính, lương phụ, phụ cấp theo lương phải trả cho người lao động và các khoản trích theo lương như KPCĐ, BHXH, BHYT, BHTN của người lao động. + Tổng chi phí nhân công là tổng quỹ lương và bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp.

Nhận thức yếu tố chi phí nhân công giúp nhà quản lý xác định được tổng quỹ lương của doanh nghiệp. - Chi phí nguyên vật liệu: Yếu tố chi phí nguyên vật liệu bao gồm giá mua, chi phí mua của nguyên vật liệu dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Yếu tố này bao gồm những thành phần sau: + Chi phí NVL chính: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu chính được sử dụng trực tiếp trong từng hoạt động sản xuất. Nguyên vật liệu chính thường cấu thành nên cơ sở vật chất của sản phẩm và chi phí nó thường chiếm một tỷ lệ trọng yếu trong giá thành sản phẩm ở các doanh nghiệp sản xuất.

SVTH: Hồ Thị Kim Ánh 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.Hồ Thị Thúy Nga + Chi phí NVL phụ: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu dùng để kết hợp với nguyên vật liệu chính làm tăng chất lượng, độ bền, vẻ thẩm mỹ của sản phẩm hoặc những loại nguyên vật liệu dùng trong công việc hành chính, văn phòng máy móc thiết bị. + Chi phí nhiên liệu: Bao gồm giá mua và chi phí mua của nhiên liệu. Thực chất nhiên liệu cũng là nguyên vật liệu phụ nhưng nó giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, vì vậy được xếp vào một thành phần riêng để quản lý và đôi khi để kiểm soát khi có sự xáo trộn do tình hình biến động nguồn nhiên liệu, năng lượng trên thị trường. + Chi phí phụ tùng thay thế: Bao gồm giá mua và chi phí mua của các loại phụ tùng thay thế.

+ Chi phí NVL khác: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu không thuộc các loại yếu tố trên như chi phí nguyên vật liệu đặc thù, chi phí về phế phẩm, phế liệu tận dụng. Nhận thức yếu tố chi phí NVL giúp cho nhà quản lý xác định được tổng vốn nguyên liệu cần thiết cho nhu cầu SXKD trong kỳ. - Chi phí công cụ, dụng cụ: Bao gồm giá mua và chi phí mua của các công cụ, dụng cụ dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. - Chi phí khấu hao tài sản cố định: Bao gồm khấu hao của tất cả tài sản cố định, tài sản dài hạn dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

- Chi phí dịch vụ thuê ngoài: Bao gồm giá dịch vụ mua từ bên ngoài cung cấp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như giá dịch vụ điện nước, giá thuê nhà cửa phương tiện,… - Chi phí khác bằng tiền: Bao gồm tất cả các chi phí sản xuất kinh doanh bằng tiền tại doanh nghiệp. Việc phân loại này phản ánh tỷ trọng của từng loại chi phí, là cơ sở để kế toán tiến hành tổng hợp chi phí, lập thuyết minh báo cáo tài chính, dự toán CPSX và phân tích tình hình dự toán CPSX phát sinh trong kỳ.2 Phân loại chi phí theo công dụng kinh tế Việc phân loại này căn cứ vào mục đích, công dụng của CPSX, không quan tâm đến việc chi phí đó có nội dung như thế nào. Theo tiêu thức này, chi phí trong kỳ kế toán của doanh nghiệp gồm các khoản mục sau: - Chi phí NVL trực tiếp: Bao gồm toàn bộ chi phí NVL sử dụng trực tiếp trong từng hoạt động sản xuất sản phẩm như chi phí NVL chính, chi phí NVL phụ,…Chi SVTH: Hồ Thị Kim Ánh 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.Hồ Thị Thúy Nga phí NVL trực tiếp tuy thường chiếm tỷ lệ lớn trên tổng chi phí nhưng dễ nhận diện, định lượng chính xác, kịp thời khi phát sinh. - Chi phí nhân công trực tiếp: Là các khoản chi phí phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất ra sản phẩm như tiền lương, các khoản phụ cấp và các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN trích theo lương của công nhân trực tiếp.

- Chi phí sản xuất chung: Bao gồm tất cả các loại chi phí nằm ngoài các khoản mục chi phí NVL trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp. Đây là những khoản chi phí gián tiếp phát sinh ở khâu sản xuất sản phẩm như chi phí nhân công gián tiếp (chi phí nhân công quản lý phân xưởng), chi phí NVL gián tiếp, chi phí khấu hao tài sản cố định,… - Chi phí bán hàng: Bao gồm những chi phí đảm bảo cho việc thực hiện chính sách, chiến lược bán hàng của doanh nghiệp, bao gồm: + Chi phí lương và khoản trích theo lương tính vào chi phí của toàn bộ lao động trực tiếp, gián tiếp hay quản lý trong hoạt động bán hàng, vận chuyển hàng hoá tiêu thụ. + Chi phí về nguyên vật liệu, nhiên liệu dùng trong việc bán hàng, vận chuyển hàng hóa tiêu thụ. + Chi phí về công cụ, dụng cụ, bao bì sử dụng luân chuyển dùng trong bán hàng.

+ Chi phí khấu hao thiết bị và TSCĐ dùng trong bán hàng như khấu hao phương tiện vận chuyển, khấu hao cửa hàng,… + Chi phí dịch vụ thuê ngoài liên quan đến bán hàng như chi phí quảng cáo, chi phí khuyến mãi,… - Chi phí quản lý doanh nghiệp: Bao gồm tất cả chi phí liên quan đến công việc hoàn thành, quản trị ở phạm vi toàn doanh nghiệp. Ngoài ra, chi phí quản lý doanh nghiệp còn bao gồm cả những chi phí mà không thể ghi nhận vào những khoản mục chi phí, bao gồm: + Chi phí lương và các khoản trích theo lương tính vào chi phí của người lao động, quản lý ở các bộ phận phòng ban của doanh nghiệp. + Chi phí vật liệu, năng lượng, nhiên liệu dùng trong hành chính quản trị. + Chi phí công cụ, dụng cụ dùng trong công việc hành chính quản trị.

+ Chi phí khấu hao thiết bị, TSCĐ dùng vào việc hành chính quản trị. SVTH: Hồ Thị Kim Ánh 8 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.Hồ Thị Thúy Nga + Chi phí dịch vụ điện, nước, bảo hiểm,… phục vụ cho toàn doanh nghiệp. Đây là căn cứ để kế toán tổng hợp CPSX và tính giá thành sản phẩm theo từng khoản mục và phân tích tình hình thực hiện giá thành sản phẩm.3 Phân loại chi phí theo mô hình ứng xử của chi phí - Biến phí: Là những chi phí nếu xét về tổng số sẽ thay đổi tỷ lệ thuận với mức độ hoạt động. Ngược lại, nếu xét trên một đơn vị mức độ hoạt động, biến phí là một hằng số.

- Định phí: Là những chi phí mà xét về tổng số ít thay đổi hoặc không thay đổi theo mức độ hoạt động, nhưng nếu xét đến một mức độ hoạt động thì tỷ lệ nghịch với mức độ hoạt động.