Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và mở rộng hội nhập quốc tế, thị trường tài chính - bảo hiểm trở thành một trong những lĩnh vực có mức độ cạnh tranh gay gắt. Bảo hiểm nhân thọ là loại hình dịch vụ tài chính vô hình, có tính chất phức tạp và đòi hỏi chuyên môn tư vấn cao, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tài chính cá nhân, huy động vốn nhàn rỗi và hỗ trợ an sinh xã hội. Để chiếm lĩnh thị trường và duy trì vị thế cạnh tranh bền vững, các doanh nghiệp bảo hiểm phải xây dựng và chuẩn hóa hệ thống quản trị bán hàng từ khâu tuyển dụng, đào tạo, tổ chức lực lượng, tạo động lực đến kiểm soát quy trình tiếp cận khách hàng.

Báo cáo thực hành nghề nghiệp 2 được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

  1. Nắm bắt và làm rõ thực trạng tổ chức hoạt động quản trị bán hàng tại Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi - Chi nhánh An Phát Thịnh Vượng.
  2. Phân tích, đánh giá các mặt ưu điểm đạt được và các hạn chế, khó khăn còn tồn đọng trong công tác quản trị lực lượng bán hàng và quy trình bán hàng tại đơn vị.
  3. Đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm khắc phục các khuyết điểm, nâng cao hiệu quả quản trị bán hàng tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.
  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản trị bán hàng, cơ cấu tổ chức lực lượng bán hàng, quy trình phân phối sản phẩm bảo hiểm và các chính sách đãi ngộ, động viên tại Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi - Chi nhánh An Phát Thịnh Vượng.
  • Phạm vi nghiên cứu:
    • Không gian: Tại Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi - Chi nhánh An Phát Thịnh Vượng (Lầu 6, tòa nhà Đông Phương Group, số 666 đường Cách Mạng Tháng Tám, Phường 5, Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh).
    • Thời gian: Dữ liệu thứ cấp và thực tiễn hoạt động kinh doanh, nhân sự được thu thập và phân tích trong giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài vận dụng khung lý thuyết chuyên ngành Quản trị bán hàng và Quản trị kinh doanh dịch vụ tài chính, tập trung vào các nội dung cốt lõi:

  • Khung nội dung quản trị bán hàng: Bao gồm hoạch định chiến lược bán hàng, thiết kế cấu trúc lực lượng bán hàng (theo khu vực địa lý, theo sản phẩm), quy trình tuyển dụng và đào tạo nhân sự bán hàng, chính sách đãi ngộ tài chính (lương, thưởng, phụ cấp) và phi tài chính (môi trường làm việc, cơ hội thăng tiến), phương thức lãnh đạo và tự động hóa lực lượng bán hàng (CRM, ứng dụng số).
  • Phương pháp thu thập dữ liệu:
    • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, số liệu tuyển dụng, chi phí đào tạo và cơ cấu quỹ lương từ Phòng Hành chính - Nhân sự và Phòng Kế toán - Tài chính của Chi nhánh An Phát Thịnh Vượng giai đoạn 2019–2021.
    • Dữ liệu sơ cấp: Phương pháp điều tra xã hội học thông qua bảng câu hỏi khảo sát mức độ hài lòng của lực lượng bán hàng về các yếu tố đãi ngộ, môi trường làm việc, công tác đào tạo và quản lý lãnh đạo.
  • Phương pháp xử lý và phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh số đối tuyệt đối và tương đối, phương pháp phân tích tổng hợp nhằm đánh giá hiệu quả vận hành và đo lường chỉ số hài lòng trung bình (thang đo 5 điểm).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi chi nhánh An Phát Thịnh Vượng

Chi nhánh An Phát Thịnh Vượng là văn phòng tổng đại lý trực thuộc Tổng Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi Việt Nam (thành lập ngày 18/01/2007, thuộc Tập đoàn Dai-ichi Life Nhật Bản). Chi nhánh được cấp phép và chính thức hoạt động từ ngày 22/09/2015 theo Giấy phép kinh doanh số 0313449548, do bà Trần Thị Tưởng làm Giám đốc.

Tiêu chí Thông tin chi tiết
Tên đơn vị Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi chi nhánh An Phát Thịnh Vượng
Địa chỉ Lầu 6, tòa nhà Đông Phương Group - 666 Cách Mạng Tháng Tám, P. 5, Q. Tân Bình, TP.HCM
Mã số thuế / GPKD 0313449548 (cấp ngày 21/09/2015, hoạt động ngày 22/09/2015)
Số tài khoản ngân hàng 16910000060067 – Ngân hàng BIDV
Quy mô nhân sự 80 - 100 nhân viên văn phòng; 120 nhân viên và 200 tư vấn viên (trong đó có 82 tư vấn tài chính chuyên trách toàn thời gian)
Lĩnh vực hoạt động Kinh doanh bảo hiểm nhân thọ và dịch vụ tài chính

Danh mục sản phẩm chủ lực của chi nhánh gồm:

  • Sản phẩm chính: An Phúc Hưng Thịnh (tiết kiệm tích lũy, ưu tiên du học), An Tâm Hưng Thịnh (bảo vệ linh hoạt theo biến động thu nhập), An Thịnh Đầu Tư (kết hợp đầu tư sinh lời và bảo vệ đến 99 tuổi).
  • Sản phẩm bổ sung: Bảo hiểm Tai nạn Toàn diện Nâng cao (mức bảo vệ lên tới 2 tỷ đồng), Bảo hiểm Chăm sóc Sức khỏe (bảo lãnh viện phí với quyền lợi điều trị lên tới 630 triệu đồng/bệnh), Bảo hiểm Bệnh hiểm nghèo Cao cấp Toàn diện (bảo vệ 88 bệnh hiểm nghèo qua nhiều giai đoạn).

Cơ cấu tổ chức của chi nhánh đứng đầu là Giám đốc Tổng đại lý, quản lý trực tiếp 3 phòng ban chức năng: Phòng Kế toán - Tài chính, Phòng Hành chính - Nhân sự và Phòng Kinh doanh.

Chỉ tiêu tài sản Năm 2020 (VNĐ) Năm 2021 (VNĐ) Tăng trưởng 2021/2020 (%)
I. Tài sản dài hạn 10.724.290.782 11.170.090.624 11,8%
- Các khoản thu dài hạn 827.576.517 1.592.531.511 18,7%
- Tài sản cố định 5.346.477.346 6.789.091.058 12,0%
- Tài sản dở dang dài hạn 1.073.361.156 1.158.404.556 9,8%
- Đầu tư tài chính dài hạn 658.380.850 1.727.745.234 11,2%
- Tài sản dài hạn khác 1.185.881.237 1.192.318.265 7,5%
II. Tài sản ngắn hạn 18.437.859.754 23.862.515.720 27,7%
- Tiền và các khoản tương đương tiền 10.155.624.800 15.504.391.300 25,0%
- Đầu tư tài chính ngắn hạn 876.023.132 925.276.895 12,1%
- Các khoản phải thu ngắn hạn 1.355.930.641 1.868.320.038 12,3%
- Hàng tồn kho 2.354.000.000 2.411.794.521 8,7%
- Tài sản ngắn hạn khác 4.296.281.181 4.952.732.966 9,2%
III. Tổng tài sản 28.162.150.536 34.032.606.344 21,2%

Năm 2021, dù chịu ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19, tổng tài sản của chi nhánh vẫn tăng trưởng 21,2% nhờ chuyển hướng sang tư vấn trực tuyến và chuyển đổi số thông qua ứng dụng Dai-ichi Connect. Doanh thu phí bảo hiểm năm 2021 đạt trên 18 tỷ đồng (tăng 19,4% so với năm 2020).

Chương 2: Phân tích thực trạng hoạt động quản trị bán hàng tại đơn vị

Chương này tập trung phản ánh các nghiệp vụ quản trị bán hàng thực tế tại chi nhánh:

  • Cấu trúc lực lượng bán hàng: Chi nhánh duy trì 8 phòng kinh doanh. Mỗi phòng gồm 1 Trưởng phòng, 3 đến 5 Quản lý nhóm kinh doanh và từ 2 đến 8 tư vấn tài chính (cả toàn thời gian và bán thời gian). Toàn chi nhánh có 82 tư vấn tài chính toàn thời gian.
  • Kết quả và năng suất bán hàng: Tổng doanh thu năm 2021 đạt 88 tỷ đồng (gồm 38 tỷ đồng doanh thu phí mới và 50 tỷ đồng doanh thu phí tái tục), tăng gần 13 tỷ đồng so với năm 2020. Năng suất lao động bình quân của lực lượng tư vấn đạt trên 1 tỷ đồng/người/năm, tăng 26% so với năm 2020.
  • Ứng dụng công nghệ: Công ty ứng dụng hệ thống phần mềm CRM vào quản lý hoạt động bán hàng, quản lý đầu mối khách hàng từ khâu tiếp nhận thông tin đến chuyển đổi hợp đồng và theo dõi nhật ký tiếp xúc khách hàng.
  • Chính sách đãi ngộ tài chính và phi tài chính:
    • Chính sách lương - thưởng: Lương cơ bản bình quân ở mức 5.000.000 đồng/tháng, chi trả định kỳ qua tài khoản ngân hàng vào ngày 10 hàng tháng. Có 100% nhân viên khảo sát đồng ý với quy trình và cách tính lương của đơn vị.
    • Chế độ khen thưởng: Thưởng ngày lễ lớn (30/4 - 1/5) là 500.000 đồng/người; các ngày lễ khác (2/9, 8/3, 20/10) là 200.000 đồng/người; sinh nhật quý là 200.000 đồng/người; thưởng tháng lương thứ 13 và thưởng thành tích vượt KPI linh hoạt theo kết quả kinh doanh.
    • Chế độ phụ cấp: Phụ cấp trách nhiệm mức 300.000 đồng/tháng/nhân viên; phụ cấp điện thoại 200.000 đồng/tháng đối với Trưởng phòng kinh doanh; phụ cấp tiền ăn trưa bình quân 30.000 đồng/ngày/nhân viên (tương đương 720.000 đồng/tháng).
    • Động viên tinh thần: Môi trường văn phòng mở, trang bị điều hòa, máy in, máy chiếu và trang phục đồng phục vào thứ Hai hàng tuần. Khảo sát cho thấy hơn 85% nhân viên đánh giá tích cực về điều kiện làm việc, trong đó 46% rất hài lòng, 50% hài lòng và 15,29% phản ánh cần cải tiến trang thiết bị máy móc.
  • Công tác lãnh đạo và đào tạo: Lãnh đạo áp dụng linh hoạt 4 phong cách quản lý: chỉ đạo (đối với nhân viên mới), hỗ trợ (khi nhân viên gặp vướng mắc), huấn luyện (khi nhân viên giảm sút năng suất) và ủy quyền (đối với nhân viên có năng lực xuất sắc). Thời gian đào tạo tập trung kéo dài 2 tháng với hình thức nội bộ trước khi đánh giá tuyển dụng chính thức.

Chương 3: Đánh giá và đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động quản trị bán hàng

Nhóm tác giả tổng hợp đánh giá định lượng thông qua kết quả khảo sát nhân viên tại chi nhánh theo thang điểm 5:

Chỉ tiêu khảo sát Điểm 1 Điểm 2 Điểm 3 Điểm 4 Điểm 5 Điểm trung bình
Mối quan hệ với lãnh đạo 0 5 18 31 16 3,8
Điều kiện làm việc 0 0 29 31 10 3,7
Tính hấp dẫn công việc 0 8 21 30 11 3,6
Chính sách phúc lợi 0 7 23 31 9 3,6
Tiền lương 0 4 38 19 9 3,5
Mối quan hệ với đồng nghiệp 0 6 24 35 5 3,5
Cơ hội đào tạo và nâng cao nghiệp vụ 5 15 35 6 9 3,0
Tiền thưởng 4 27 20 14 5 2,8
Sự thăng tiến và phát triển 1 41 16 9 3 2,6
Phụ cấp 7 15 20 15 3 2,5

Về công tác tuyển dụng, công ty luôn đạt 100% chỉ tiêu về số lượng nhân sự đề ra qua các năm:

  • Năm 2019: Nhu cầu 25 người - Thực tuyển 25 người (100%).
  • Năm 2020: Nhu cầu 28 người - Thực tuyển 28 người (100%).
  • Năm 2021: Nhu cầu 36 người - Thực tuyển 36 người (100%).

Từ các tồn tại được chỉ ra (áp lực kiêm nhiệm của Giám đốc, tỷ lệ nhảy việc của nhân sự trẻ, ngân hàng đề thi tuyển dụng ít đổi mới, thiếu đánh giá sau đào tạo, phụ cấp thấp), tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp:

  1. Tổ chức lại cơ cấu quản lý bộ phận bán hàng: Bổ nhiệm Tổ trưởng và Tổ phó phụ trách các nhóm nhằm san sẻ công tác kiểm soát, điều hành hàng ngày với Giám đốc chi nhánh.
  2. Xây dựng mục tiêu và cấu trúc lực lượng bán hàng: Chia nhỏ chỉ tiêu kinh doanh theo tuần/tháng/quý; xây dựng đội ngũ giám sát chuyên trách độc lập; thanh lọc và chấm dứt hợp đồng đối với các đại lý không hoạt động lâu ngày.
  3. Hoàn thiện tuyển dụng: Chuẩn hóa tiêu chí ứng viên theo chuyên ngành và độ tuổi; rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ; đa dạng hóa ngân hàng câu hỏi kiểm tra chuyên môn.
  4. Hoàn thiện công tác đào tạo: Khảo sát nhu cầu đào tạo thực tế của nhân viên cũ; tăng cường đào tạo kỹ năng mềm và kỹ năng quản lý; xây dựng quy trình kiểm tra và đánh giá năng lực sau đào tạo.
  5. Hoàn thiện chế độ đãi ngộ tài chính: Xem xét nâng mức lương cơ bản (vượt mức 5.000.000 đồng hiện tại); phân chia tiền thưởng theo cấp bậc và mức độ cống hiến; điều chỉnh phụ cấp linh hoạt theo biến động giá cả thị trường.

Kết quả và đóng góp

  • Kết quả đạt được: Báo cáo phản ánh bức tranh toàn diện về hệ thống phân phối bảo hiểm nhân thọ tại một đại lý cấp cơ sở. Năm 2021, doanh thu phí bảo hiểm tại đơn vị đạt trên 18 tỷ đồng (tổng doanh thu tính cả phí tái tục đạt 88 tỷ đồng), tổng tài sản đạt 34,03 tỷ đồng (tăng 21,2%), tỷ lệ đáp ứng chỉ tiêu tuyển dụng đạt 100% trong suốt giai đoạn 2019–2021.
  • Đóng góp thực tiễn: Báo cáo cung cấp mô hình khảo sát thực nghiệm 10 tiêu chí động viên nhân sự bán hàng; nhận diện các điểm nghẽn quản trị thực tế (sự phụ thuộc vào người đứng đầu, khoảng cách giữa nhu cầu đào tạo của nhân viên cũ và mới) và đưa ra các đề xuất cơ cấu lại chức danh quản lý cấp trung (Tổ trưởng, Tổ phó) phù hợp với quy mô văn phòng tổng đại lý.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Phạm vi khảo sát và dữ liệu thực nghiệm tập trung tại một chi nhánh tổng đại lý đơn lẻ (An Phát Thịnh Vượng tại TP.HCM), chưa thực hiện so sánh đối chuẩn (benchmarking) với các chi nhánh tổng đại lý khác trong cùng hệ thống Dai-ichi Life hoặc các doanh nghiệp đối thủ cạnh tranh trên thị trường.
  • Hướng nghiên cứu mở rộng: Mở rộng khảo sát đa chi nhánh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; đi sâu phân tích tác động định lượng của chuyển đổi số (Dai-ichi Connect, hệ thống CRM) đến hiệu suất bán hàng của từng nhóm tư vấn viên tài chính.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn dữ liệu thực tế hữu ích cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị bán hàng, Marketing và Tài chính - Bảo hiểm tham khảo phương pháp xây dựng báo cáo thực tập nghề nghiệp và cấu trúc đề tài quản trị bán hàng dịch vụ vô hình.
  • Giảng viên và người nghiên cứu cần nguồn số liệu sơ cấp về mức độ hài lòng của nhân sự ngành bảo hiểm nhân thọ đối với các chính sách lương, thưởng, phụ cấp và công tác đào tạo nội bộ.
  • Cấp quản lý tại các đại lý, chi nhánh bảo hiểm nhân thọ tham khảo phương án phân cấp quản trị lực lượng bán và quy trình tổ chức hỗ trợ tư vấn viên.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu tài sản của Chi nhánh An Phát Thịnh Vượng biến động như thế nào giữa năm 2020 và 2021?
Tổng tài sản của chi nhánh tăng 21,2%, từ 28.162.150.536 đồng (năm 2020) lên 34.032.606.344 đồng (năm 2021). Trong đó, tài sản ngắn hạn chiếm ưu thế với 23.862.515.720 đồng năm 2021 (tăng 27,7%), tài sản dài hạn đạt 11.170.090.624 đồng (tăng 11,8%).

2. Tổng doanh thu và năng suất bình quân của lực lượng bán hàng tại chi nhánh năm 2021 đạt bao nhiêu?
Năm 2021, tổng doanh thu ghi nhận 88 tỷ đồng (gồm 38 tỷ đồng doanh thu phí mới và 50 tỷ đồng doanh thu phí tái tục), tăng gần 13 tỷ đồng so với năm 2020. Lực lượng 82 tư vấn tài chính chuyên trách đạt năng suất bình quân trên 1 tỷ đồng/người/năm (tăng 26% so với năm trước).

3. Tiêu chí nào đạt mức độ hài lòng cao nhất và thấp nhất trong khảo sát nhân viên?
Theo thang điểm 5, tiêu chí đạt mức hài lòng cao nhất là "Mối quan hệ với lãnh đạo" (3,8 điểm) và "Điều kiện làm việc" (3,7 điểm). Tiêu chí bị đánh giá thấp nhất là "Phụ cấp" (2,5 điểm), "Sự thăng tiến và phát triển" (2,6 điểm) và "Tiền thưởng" (2,8 điểm).

4. Đơn vị đang áp dụng những mức chi trả phụ cấp và phúc lợi cụ thể nào cho nhân viên?
Công ty chi trả phụ cấp trách nhiệm 300.000 đồng/tháng, phụ cấp điện thoại 200.000 đồng/tháng cho Trưởng phòng kinh doanh, phụ cấp cơm trưa 30.000 đồng/ngày (720.000 đồng/tháng); tiền thưởng ngày lễ lớn (30/4 - 1/5) là 500.000 đồng/người và các ngày lễ khác là 200.000 đồng/người.

5. Nhược điểm chính trong cơ cấu tổ chức bán hàng tại đơn vị được nhóm nghiên cứu chỉ ra là gì?
Cơ cấu quản trị bán hàng chưa tách bạch khỏi cơ cấu quản trị chung của công ty khi Giám đốc chi nhánh trực tiếp kiêm nhiệm vai trò quản trị bán hàng; đồng thời các nhân viên bán hàng được phân cấp ngang hàng phụ trách từng địa bàn dẫn đến hạn chế trong việc phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau.

Kết luận

Báo cáo thực hành nghề nghiệp 2 của nhóm sinh viên Trường Đại học Tài chính – Marketing đã phân tích chi tiết thực trạng hoạt động quản trị bán hàng tại Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Dai-ichi - Chi nhánh An Phát Thịnh Vượng giai đoạn 2019–2021. Đơn vị duy trì được tốc độ tăng trưởng doanh thu, mở rộng quy mô tài sản và hoàn thành 100% chỉ tiêu tuyển dụng, song vẫn đối mặt với các nút thắt về cơ cấu quản lý kiêm nhiệm, chính sách phụ cấp thấp và công tác đào tạo sau tuyển dụng. Các giải pháp đề xuất về phân cấp tổ nhóm, chuẩn hóa tuyển dụng và cải tiến chính sách đãi ngộ tài chính mang giá trị thực tiễn trực tiếp cho công tác hoàn thiện quản trị tại đơn vị.