LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong quá trình phát triển của một đất nƣớc, Ngân hàng đóng một vai trò rất quan trọng. Nó là trung gian tài chính,là kênh dẫn vốn quan trọng cho toàn bộ nền kinh tế, là hệ thần kinh của toàn bộ nền kinh tế quốc dân, nền kinh tế chỉ có thể phát triển với tốc độ cao nếu có một hệ thống Ngân hàng hoạt động ổn định và có hiệu quả, không thể có tăng trƣởng trong khi hệ thống tổ chức và hoạt động của Ngân hàng yếu kém và lạc hậu. Trong môi trƣờng cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc hoàn thiện và mở rộng các hoạt động là hƣớng đi và phƣơng châm cho các Ngân hàng tồn tại và phát triển.
Với hàng loạt các ngân hàng Thƣơng mại cổ phần đƣợc thành lập, các ngân hàng trong nƣớc nói chung và ngân hàng TMCP Quân đội (MB Bank) nói riêng cũng đã và đang dần thay đổi diện mạo của mình, phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu, cố gắng ngày càng nâng cao chất lƣợng hoạt động, đa dạng hóa các dịch vụ sản phẩm cho khách hàng để tham gia vào thị trƣờng mới, với nhiều cạnh tranh, thách thức mới, đồng thời với tinh thần chủ động và sáng tạo cao. Trong các hoạt động của Ngân hàng có hoạt động cho vay, tuy nhiên từ xƣa đến nay, các ngân hàng chỉ quan tâm, tập trung cho vay các nhà sản xuất kinh doanh mà không quan tâm đến giai đoạn cuối cùng của sản xuât là tiêu dùng. Nếu chỉ tập trung cho vay sản xuất mà khách hàng không tiêu thụ đƣợc do ngƣời dân không có nhu cầu về hàng hóa đó hoặc có nhu cầu nhƣng không có khả năng thanh toán thì sẽ dẫn đến cung cao hơn cầu, hàng tồn kho ứ động nhiều, dẫn đến ứ động nguồn vốn. Từ thực tế đó Ngân hàng TMCP Quân đội hiểu đƣợc khi xã hội ngày càng phát triển, không chỉ các công ty, doanh nghiệp là cần vốn để sản xuất, phát triển kinh doanh, mở rộng thị trƣờng, mà hiện nay các cá nhân cũng cần vốn để cải thiện cuộc sống.
Cuộc sống giờ đây không còn đơn giản là chỉ cần có ăn, có mặc mà ngoài ra còn rất nhiều nhu cầu khác cần phải đƣợc đáp ứng. Để đáp ứng những nhu cầu đó các ngân hàng Thƣơng mại cổ phần trong nƣớc nói chung và ngân hàng TMCP Quân đội (MB Bank) nói riêng, đã cho ra đời một sản phẩm cho vay mới, đó là cho vay tiêu dùng, một mặt tạo ra thu nhập cho chính ngân hàng, mặt khác giúp đỡ ngƣời dân có một số vốn để trang trải, cải thiện cuộc sống của mình. 1 Để hạn chế rủi ro nhƣng vẫn không ngừng phát triển nghiệp vụ cho vay tiêu dùng, đáp ứng triệt để nhu cầu của ngƣời dân chính là bài toán khó mà tất cả các NHTM đều muốn tìm ra giải pháp tối ƣu nhất. Xuất phát từ thực tế trên và sau thời gian thực tập tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MB Bank) - Chi nhánh Bình Dƣơng, tôi đã đƣợc tìm hiểu một cách khái quát nhất về hoạt động cho vay tiêu dùng tại MB Bank, cũng nhƣ đƣa ra những giải pháp để phát triển một cách tốt nhất.
Tất cả những gì tôi tìm hiểu đƣợc sẽ đƣợc trình bày lại trong bài báo cáo “Phân tích cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh Bình Dƣơng”. Mục tiêu nghiên cứu - Phân tích cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh Bình Dƣơng - Từ phân tích ở trên để tìm ra phƣơng pháp mở rộng và nâng cao chất lƣợng cho vay tại Ngân hàng 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: Về hoạt động cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Bình Dƣơng Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Đề tài dựa trên các báo cáo về thwucj trạng cho vay tiêu dùng đối với Khách hàng cá nhân của Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Bình Dƣơng + Về thời gian: Trong giai đoạn (2016 -2019) 4. Phƣơng pháp nghiên cứu 4.
Nguồn dữ liệu Nguồn dữ liệu chính để thực hiện đề tài này đƣợc cung cấp bởi Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Bình Dƣơng, ngoài ra còn có thêm nguồn từ các tài liệu kham khảo, giáo trình, sách,… 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Để có thể làm rõ đề tài cần sử dụng cách phƣơng pháp nhƣ sau: Thống kê các số liệu qua từng năm, so sánh số liệu giữa các năm. Mô tả lại một cách khái quát các hoạt động, công việc mà mình đã quan sát đƣợc. Đƣa ra các sơ đồ để chúng ta có thể dễ dàng so sánh dữ liệu qua các năm để thấy đƣợc doanh thu và lợi nhuận qua các năm của Chi nhánh.
Phân tích các số liệu đã 2 so sánh, từ đó suy ra tình hình hoạt động của Ngân hàng. Từ đó đƣa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng đối với Khách hàng Cá nhân 5. Nội dung đề tài Đề tài: “Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – Chi nhánh Bình Dƣơng” đƣợc chia làm 3 chƣơng: Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI - CHI NHÁNH BÌNH DƢƠNG Chƣơng 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH BÌNH DƢƠNG Chƣơng 3: GIẢI PHÁP – KIẾN NGHỊ 3 CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI – CHI NHÁNH BÌNH DƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 1. Hoạt động cho vay 1. Khái niệm Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Đặc điểm cho vay của ngân hàng Về hình thức biểu hiện: Hoạt động cho vay của ngân hàng thể hiện dƣới hình thái tiền tệ gồm tiền mặt và bút tệ.
Do đặc tính về lĩnh vực ngành nghề kinh doanh, để tập trung lƣợng vốn lớn từ nhiều chủ thể cũng nhƣ phân phối, đáp ứng nhu cầu về vốn cho các chủ thể kịp thời và đầy đủ, ngân hàng vận dụng vốn dƣới hình thái tiền tệ để phục vụ cho hoạt động kinh doanh của mình. Chủ thể trong quan hệ cho vay của ngân hàng: ngân hàng thƣơng mại, các tổ chức tín dụng đóng vai trò là chủ thể trung tâm, ngân hàng vừa thể hiện vai trò là chủ thể đi vay trong khâu huy động, vừa thể hiện vai trò là chủ thể cho vay trong khâu phân phối cho vay. Phân loại cho vay của ngân hàng - Phân loại theo thời gian (thời hạn cho vay) + Cho vay ngắn hạn: là những khoản cho vay có thời hạn từ 12 tháng trở xuống. Ngân hàng cho vay ngắn hạn nhằm tài trợ cho nhu cầu vốn lƣu động của doanh nghiệp, nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của Chính phủ và nhu cầu tiêu dùng của cá nhân.
+ Cho vay trung hạn: là những khoản cho vay có thời hạn trên 1 năm đến 5 năm. Khoản tín dụng này thƣờng đƣợc sử dụng để đầu tƣ đổi mới, nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật, thiết bị công nghệ hoặc mở rộng sản xuất. + Cho vay dài hạn: là những khoản vay trên 5 năm. Các khoản này thƣờng dùng để đầu tƣ vào vốn cố định của doanh nhgiệp, các lĩnh vực xây 4 dựng cơ bản, bất động sản và cho vay tiêu dùng cá nhân vào các nhu cầu nhà ở, phƣơng tiện vận tải… - Phân loại theo mục đích sử dụng tiền vay + Cho vay sản xuất: Là loại cho vay mà khách hàng sử dụng vốn chuyên để sản xuất ra sản phẩm hàng hóa.
Cho vay sản xuất gồm cho vay nông nghiệp, công nghiệp, lâm – ngƣ – diêm nghiệp. + Cho vay lƣu thông: Là loại cho vay mà khách hàng sử dụng vốn vay chuyên để kinh doanh hàng hóa, dịch vụ. Cho vay lƣu thông gồm có cho vay thƣơng mại (mua – bán kinh doanh hàng hóa nội địa, kinh doanh xuất – nhập khẩu); cho vay kinh doanh dịch vụ. + Cho vay tiêu dùng: Là loại cho vay mà khách hàng sử dụng vốn chuyên để phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt cá nhân.
- Phân loại theo tài sản đảm bảo + Cho vay có tài sản đảm bảo: đây là loại hình cho vay mà khách hàng phải có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba làm đảm bảo. + Cho vay không có tài sản đảm bảo: loại tín dụng này thƣờng đƣợc cấp cho các khách hàng có uy tín, thƣờng là khách hàng làm ăn thƣờng xuyên có lãi, tình hình tài chính vững mạnh, ít xảy ra tình trạng nợ nần dây dƣa, hoặc món vay tƣơng đối nhỏ so với vốn của ngƣời vay. - Phân loại theo tính chất hoàn trả + Cho vay hoàn trả trực tiếp: Là loại cho vay của ngân hàng trong đó ngƣời đi vay chính là ngƣời phải trả nợ trực tiếp cho ngân hàng. + Cho vay hoàn trả gián tiếp: Là loại cho vay trong đó ngƣời đi vay không phải là ngƣời trả nợ, loại cho vay này thƣờng đƣợc thực hiện bằng cách chiết khấu thƣơng phiếu và các giấy tờ có giá trị còn thời hạn thanh toán hoặc thực hiện nghĩa vụ bao thanh toán.
- Phân loại theo phương pháp hoàn trả + Cho vay hoàn trả góp: Vốn vay đƣợc trả làm nhiều kỳ, đƣợc góp lại khi nào đủ nợ gốc và lãi theo hợp đồng tín dụng đƣợc kết thúc. + Cho vay hoàn trả một lần: Vốn vay và lãi đƣợc trả một lần khi đến hạn thanh toán. + Cho vay hoàn trả theo yêu cầu: Vốn vay đƣợc trả theo yêu cầu của bên cho cho vay hoặc bên đi vay. 5 - Phân loại theo phương thức cho vay + Cho vay theo món: Là phƣơng pháp cho vay mà mỗi lần vay khách hàng và ngân hàng đều phải làm thủ tục tín dụng cần thiết.
Cho vay theo món cũng gọi là cho vay từng lần vì khi có nhu cầu vốn khách hàng làm hồ sơ xin vay một khoản tiền cho một mục đích sử dụng vốn cụ thể. + Cho vay theo hạn mức tín dụng: Là loại cho vay mà doanh nghiệp chỉ cần làm đơn xin vay lần đầu, sau đó trên cơ sở hợp đồng, doanh nghiệp lập kế hoạch vay và trả nợ gửi đến ngân hàng. Áp dụng cho những doanh nghiệp có nhu cầu bổ sung vốn thƣờng xuyên, đều đặn, vòng quay vốn nhanh.