Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần A Châu

Khóa luận tốt nghiệp phân tích chính sách cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu, phòng giao dịch Vạn Phúc.

• Tác giả: Đoàn Thị Như Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Tại Ngân Hàng A Châu
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT KINH DOANH KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3. Các công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại
• 1.4. Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay sản xuất kinh doanh khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
• 1.4.1. Khái quát về hộ sản xuất kinh doanh
• 1.4.2. Đặc trưng của hộ sản xuất kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN A CHÂU — PHÒNG GIAO DỊCH VẠN PHÚC
• 2.1. Giới thiệu về ngân hàng thương mại cổ phần A Châu — Phòng giao dịch Vạn Phúc
• 2.2. Thực trạng hoạt động kinh doanh của ACB — PGD Vạn Phúc
• 2.3. Phân tích hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần A Châu — Phòng giao dịch Vạn Phúc
• 2.3.1. Phân tích về quy mô cho vay hộ kinh doanh
• 2.3.2. Phân tích cơ cấu cho vay hộ kinh doanh
• 2.3.3. Phân tích mức tăng trưởng thu nhập cho vay hộ kinh doanh
• 2.3.4. Những kết quả đạt được cho vay hộ kinh doanh của ACB — PGD Vạn Phúc
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY HỘ SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN A CHÂU — PHÒNG GIAO DỊCH VẠN PHÚC
• 3.1. Thuận lợi, khó khăn, định hướng hoạt động của ACB — PGD Vạn Phúc
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng A Châu — PGD Vạn Phúc
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh Tại Ngân Hàng A Châu

Hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng A Châu đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các hộ gia đình phát triển kinh tế. Ngân hàng A Châu đã triển khai nhiều chính sách cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của các hộ sản xuất. Việc này không chỉ giúp cải thiện đời sống của các hộ gia đình mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái Niệm Về Hộ Sản Xuất Kinh Doanh

Hộ sản xuất kinh doanh là đơn vị kinh tế do một cá nhân hoặc nhóm người cùng hộ khẩu thực hiện hoạt động sản xuất và kinh doanh. Họ sử dụng nguồn lực của mình để tạo ra sản phẩm và dịch vụ phục vụ nhu cầu của cộng đồng.

1.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Trong Hỗ Trợ Hộ Sản Xuất

Ngân hàng A Châu cung cấp các gói vay ưu đãi, giúp các hộ sản xuất tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn. Điều này không chỉ giúp họ mở rộng sản xuất mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh

Mặc dù Ngân hàng A Châu đã có nhiều nỗ lực trong việc cho vay hộ sản xuất, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các hộ sản xuất thường gặp khó khăn trong việc chứng minh khả năng trả nợ và thiếu tài sản đảm bảo. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận vốn vay.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Vốn

Nhiều hộ sản xuất không có tài sản đảm bảo để vay vốn, dẫn đến việc không thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phát triển sản xuất của họ.

2.2. Rủi Ro Tín Dụng Cao

Lãi suất cao và thủ tục vay phức tạp cũng là những rào cản lớn. Ngân hàng cần có các biện pháp giảm thiểu rủi ro tín dụng để hỗ trợ tốt hơn cho các hộ sản xuất.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh

Để cải thiện tình hình cho vay hộ sản xuất, Ngân hàng A Châu cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc đơn giản hóa quy trình vay và cung cấp lãi suất ưu đãi là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đơn Giản Hóa Quy Trình Cho Vay

Ngân hàng cần rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ vay và giảm bớt các thủ tục không cần thiết. Điều này sẽ giúp các hộ sản xuất dễ dàng tiếp cận vốn hơn.

3.2. Cung Cấp Lãi Suất Ưu Đãi

Áp dụng lãi suất ưu đãi cho các khoản vay nhỏ sẽ khuyến khích các hộ sản xuất vay vốn để phát triển kinh doanh. Điều này không chỉ giúp họ tăng trưởng mà còn tạo ra nhiều việc làm cho cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hoạt Động Cho Vay Tại Ngân Hàng A Châu

Hoạt động cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng A Châu đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều hộ sản xuất đã có thể mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm nhờ vào nguồn vốn vay từ ngân hàng.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Hoạt Động Cho Vay

Nhiều hộ sản xuất đã tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận nhờ vào việc tiếp cận nguồn vốn vay. Điều này không chỉ cải thiện đời sống của họ mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Tác Động Đến Cộng Đồng

Hoạt động cho vay không chỉ giúp các hộ sản xuất mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương. Điều này góp phần vào việc giảm nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống.

V. Kết Luận Về Hoạt Động Cho Vay Hộ Sản Xuất Kinh Doanh

Hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng A Châu cần tiếp tục được cải thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các hộ sản xuất. Việc áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Tương Lai

Ngân hàng A Châu cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm cho vay phù hợp với nhu cầu của hộ sản xuất. Điều này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Khuyến Khích Đổi Mới Sáng Tạo

Khuyến khích các hộ sản xuất áp dụng công nghệ mới trong sản xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh. Ngân hàng có thể hỗ trợ tài chính cho các dự án đổi mới sáng tạo.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế Việt Nam, sản xuất kinh doanh hộ gia đình là hoạt động do các hộ gia đình thực hiện thông qua việc sử dụng nguồn lực và năng lực nội tại nhằm sản xuất hàng hóa, cung ứng dịch vụ phục vụ nhu cầu đời sống và cộng đồng địa phương. Loại hình kinh tế này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống sinh hoạt, y tế, giáo dục của người dân, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và giảm thiểu tình trạng nghèo đói.

Tuy nhiên, các hộ sản xuất kinh doanh thường xuyên đối mặt với rào cản lớn về tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng để mở rộng sản xuất, mua sắm máy móc thiết bị và gia tăng năng lực cạnh tranh. Phần lớn các hộ có quy mô nhỏ, không có tài sản bảo đảm, gặp khó khăn trong việc chứng minh phương án tài chính và khả năng trả nợ theo các tiêu chuẩn khắt khe của ngân hàng. Ngoài ra, mức lãi suất cho vay, thủ tục hồ sơ phức tạp và quy trình kiểm soát rủi ro cũng là những trở ngại đáng kể.

Trước thực tế đó, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) đã triển khai các gói tín dụng linh hoạt, ưu đãi lãi suất cho vay nhỏ lẻ và đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm hỗ trợ nhóm khách hàng này. Khóa luận lựa chọn khảo sát tại Phòng giao dịch (PGD) Vạn Phúc (đóng tại địa bàn làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, quận Hà Đông, Hà Nội) – khu vực tập trung mật độ cao các hộ sản xuất, kinh doanh tiểu thủ công nghiệp và thương mại dịch vụ với nhu cầu vốn vay thực tế rất lớn.

Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng hoạt động cho vay khách hàng hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Phòng giao dịch Vạn Phúc giai đoạn năm 2020–2022.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận có liên quan đến mở rộng cho vay đối với hộ sản xuất kinh doanh của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích thực trạng phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Phòng giao dịch Vạn Phúc từ năm 2020 đến năm 2022, đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế và tổng kết nguyên nhân cần khắc phục.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hơn nữa hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ACB – Phòng giao dịch Vạn Phúc.

Câu hỏi nghiên cứu:

• Thực trạng phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Phòng giao dịch Vạn Phúc như thế nào?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay đối với hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Phòng giao dịch Vạn Phúc.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các chỉ tiêu quy mô dư nợ, cơ cấu tín dụng, số lượng khách hàng, thời hạn vay, ngành nghề kinh doanh và các biện pháp bảo đảm tiền vay đối với hộ kinh doanh.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Á Châu – Phòng giao dịch Vạn Phúc (số CUTM 6.6 Dự án làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, đường Tố Hữu, quận Hà Đông, Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 2020 đến hết năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống văn bản pháp lý hiện hành tại Việt Nam cùng các lý thuyết chuyên ngành về tín dụng ngân hàng thương mại:

• Khung pháp lý về hộ kinh doanh:
  • Khoản 1 Điều 79 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP: Quy định hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.
  • Điều 66 Nghị định số 78/2015/NĐ-CP: Xác định chủ thể thành lập (cá nhân, nhóm người hoặc hộ gia đình), nguyên tắc chịu trách nhiệm tài chính vô hạn bằng toàn bộ tài sản và tính chất nghề nghiệp thường xuyên của hộ kinh doanh.
  • Khoản 1 Điều 74 Bộ luật Dân sự năm 2015: Làm rõ việc hộ kinh doanh không đáp ứng đủ điều kiện về tư cách pháp nhân (không có tài sản độc lập, không có con dấu riêng, không được mở chi nhánh hay văn phòng đại diện).
• Lý luận tín dụng ngân hàng:
  • Khái niệm tín dụng ngân hàng theo giáo trình của Tô Kim Ngọc (2004, tr. 23).
  • Hai chức năng cốt lõi: (1) Chức năng tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ theo nguyên tắc có hoàn trả (phân phối trực tiếp và gián tiếp); (2) Chức năng tiết kiệm tiền mặt trong lưu thông.
  • Vai trò của tín dụng đối với cá nhân/hộ sản xuất, đối với tổ chức tín dụng và đối với sự điều tiết cân đối vĩ mô của nền kinh tế.
  • Quy trình cấp tín dụng hộ kinh doanh gồm 5 bước: (1) Đăng ký đề xuất vay; (2) Thẩm định trước khi cho vay; (3) Xác định khoản vay và điều kiện vay; (4) Tiến hành giải ngân; (5) Trả nợ và quản lý khoản vay.
  • Phân loại cho vay theo thời hạn (ngắn hạn dưới 1 năm, trung hạn 1–5 năm, dài hạn trên 5 năm) và theo mục đích sử dụng vốn (vay đầu tư, vay hoạt động, tín dụng thương mại, bảo lãnh, nông nghiệp, bất động sản).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp bảng biểu, so sánh số liệu tuyệt đối và số liệu tương đối (tỷ trọng %, tốc độ tăng trưởng liên hoàn qua các năm) để phân tích diễn biến thực tế.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ Báo cáo thường niên năm 2021 của Ngân hàng TMCP Á Châu, Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh và Báo cáo tín dụng các năm 2020, 2021, 2022 của ACB – Phòng giao dịch Vạn Phúc.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận về hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại

Chương này điểm lại 8 công trình nghiên cứu trong nước tiêu biểu liên quan đến tín dụng ngân hàng thương mại, bao gồm:

• Huỳnh Lê Hoài Tâm (2016) về cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV Quảng Nam;
• Nông Thị Hoa (2020) về cho vay cá nhân có tài sản bảo đảm tại DongA Bank Thừa Thiên Huế;
• Phạm Thị Dung (2015) về tín dụng ngắn hạn tại ACB (2012–2014);
• Nguyễn Anh Đức (2015) về phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại Techcombank;
• Lê Thị Hồng Hạnh (2017) về cho vay hộ kinh doanh tại Agribank Krông Pa/Kbang (Gia Lai);
• Nguyễn Văn Thanh (2012) về mở rộng cho vay hộ sản xuất tại Agribank An Nhơn;
• Phạm Thanh Trang (2004) về hiệu quả tín dụng hộ sản xuất tại Agribank Ninh Giang;
• Phạm Thu Hương (2015) về cho vay khách hàng cá nhân tại ACB Hà Nội (2008–2010).

Trên cơ sở kế thừa các nghiên cứu trước, chương 1 chuẩn hóa các khái niệm, quy định pháp luật (Nghị định 01/2021/NĐ-CP, Nghị định 78/2015/NĐ-CP, Bộ luật Dân sự 2015), phân tích 4 đặc trưng của hộ kinh doanh (chủ thể làm chủ, không có tư cách pháp nhân, trách nhiệm tài sản vô hạn, tính nghề nghiệp thường xuyên), đồng thời hệ thống hóa quy trình, điều kiện và hình thức cấp tín dụng đối với hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại.

Chương 2: Thực trạng phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu - Phòng giao dịch Vạn Phúc

Chương này giới thiệu tổng quan về Ngân hàng TMCP Á Châu (thành lập ngày 04/06/1993, quy mô 350 chi nhánh/PGD, 11.000 máy ATM, hệ thống core banking DNA vận hành từ năm 2014, niêm yết HOSE năm 2020). PGD Vạn Phúc trực thuộc cụm Trần Duy Hưng (tiền thân là PGD Cửa Bắc, Ba Đình; được chuyển đổi và khánh thành năm 2021 tại làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, Tố Hữu, Hà Đông), do ông Hoàng Ngọc Thắng làm Giám đốc.

Tác giả đi sâu phân tích tình hình kinh doanh tổng thể và mảng tín dụng hộ kinh doanh thông qua các bảng số liệu chi tiết:

Bảng 1: Kết quả kinh doanh và tài sản - nguồn vốn của ACB PGD Vạn Phúc (2020–2022) (Đơn vị tính: Tỷ đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Tăng trưởng 2021/2020 (%)	Tăng trưởng 2022/2021 (%)
Tổng thu nhập	51,33	62,67	72,60	22,10%	15,80%
Tổng chi phí	44,20	53,90	61,50	21,90%	14,10%
Lợi nhuận hạch toán	7,13	8,77	11,10	22,80%	26,80%
Tổng tài sản	323,00	359,00	383,00	11,15%	6,68%
- Cho vay khách hàng	227,00	266,00	283,00	17,18%	6,39%
Tổng nguồn vốn	323,00	359,00	383,00	11,15%	6,68%
- Tiền gửi của khách hàng	274,00	300,00	321,00	9,49%	7,00%
- Vốn chủ sở hữu	22,00	24,00	25,00	9,09%	4,17%

Bảng 2: Quy mô dư nợ cho vay và khách hàng hộ kinh doanh (HKD) tại ACB PGD Vạn Phúc

Chỉ tiêu	Đơn vị	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020	So sánh 2022/2021
Tổng dư nợ tín dụng	Tỷ đồng	227,00	266,00	320,00	+39,00 (+17,10%)	+54,00 (+20,30%)
- Dư nợ KHDN	Tỷ đồng	62,50	66,00	80,00	+3,50 (+5,60%)	+14,00 (+21,21%)
- Dư nợ KHCN	Tỷ đồng	164,50	200,00	240,00	+35,50 (+21,58%)	+40,00 (+20,00%)
Dư nợ cho vay HKD	Tỷ đồng	98,00	130,00	160,00	+32,00 (+32,65%)	+30,00 (+23,07%)
Tỷ trọng HKD / Tổng dư nợ	%	43,17%	48,87%	50,00%	+5,70%	+1,13%
Tỷ trọng HKD / Dư nợ KHCN	%	59,50%	65,00%	66,60%	+5,50%	+1,60%
Số lượng khách hàng HKD cuối kỳ	Hộ	30	55	80	+25 (+83,30%)	+25 (+45,45%)
- Số HKD tăng thêm trong năm	Hộ	30	30	32	0 (0,00%)	+2 (+6,60%)
- Số HKD tất toán quan hệ	Hộ	0	5	7	+5	+2 (+40,00%)
Dư nợ bình quân / HKD	Tỷ đồng/hộ	5,48	3,63	3,00	-1,85	-0,63

Bảng 3: Cơ cấu dư nợ cho vay hộ kinh doanh theo thời hạn và ngành nghề

Tiêu chí phân loại	Năm 2020 (Tỷ đồng / %)	Năm 2021 (Tỷ đồng / %)	Năm 2022 (Tỷ đồng / %)
Tổng dư nợ cho vay HKD	98,00 (100%)	130,00 (100%)	160,00 (100%)
1. Theo thời hạn vay
- Ngắn hạn	68,00 (69,38%)	97,50 (75,00%)	128,00 (80,00%)
- Trung hạn	10,00 (10,20%)	12,50 (9,60%)	10,00 (6,25%)
- Dài hạn	20,00 (20,40%)	20,00 (15,38%)	22,00 (13,75%)
2. Theo ngành nghề kinh doanh
- Nông - lâm - ngư nghiệp	0,00 (0,00%)	0,00 (0,00%)	0,00 (0,00%)
- Thương mại - dịch vụ	63,00 (64,28%)	98,00 (75,38%)	119,00 (74,37%)
- Tiểu thủ công nghiệp, chế biến	35,00 (35,72%)	32,00 (24,62%)	41,00 (25,63%)

Các phân tích định tính bổ sung trong văn bản cho thấy:

• Về phương thức cho vay: Cho vay theo hạn mức tín dụng chiếm ưu thế tuyệt đối (trên 85% tổng dư nợ HKD); phương thức cho vay từng lần có xu hướng tăng dần; tỷ trọng cho vay dự án giảm sút.
• Về hình thức bảo đảm: Tỷ lệ cho vay không có tài sản bảo đảm (tín chấp) duy trì ở mức rất thấp, chỉ áp dụng cho nhóm khách hàng lâu năm, có lịch sử trả nợ tốt và uy tín cao.

Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu - Phòng giao dịch Vạn Phúc

Chương 3 trình bày ba nội dung chính:

• Phân tích bối cảnh hoạt động của PGD Vạn Phúc: Đánh giá các thuận lợi từ thương hiệu ACB, địa bàn làng nghề giàu tiềm năng kinh doanh; nhận diện khó khăn do tác động của đại dịch Covid-19 và sự cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng trên địa bàn quận Hà Đông; xác định định hướng chiến lược bán lẻ.
• Đề xuất nhóm giải pháp hoàn thiện hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại PGD Vạn Phúc: Nâng cao năng lực tiếp thị khách hàng mới, tinh gọn thủ tục thẩm định tài sản bảo đảm, kiểm soát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay và chất lượng khoản vay ngắn hạn.
• Kiến nghị quản lý: Đưa ra các khuyến nghị cụ thể đối với Hội sở Ngân hàng TMCP Á Châu về chính sách phân cấp hạn mức, công nghệ hỗ trợ và kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý điều hành tín dụng đối với khu vực kinh tế hộ.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính kèm số liệu thực chứng:

• Quy mô dư nợ cho vay hộ kinh doanh tại ACB PGD Vạn Phúc tăng trưởng liên tục: Đạt 98 tỷ đồng năm 2020, tăng lên 130 tỷ đồng năm 2021 (+32,65%) và đạt 160 tỷ đồng năm 2022 (+23,07%). Tỷ trọng cho vay hộ kinh doanh tăng từ 43,17% (2020) lên 50,00% (2022) trong tổng dư nợ PGD, tương đương chiếm 66,60% tổng dư nợ khách hàng cá nhân.
• Số lượng khách hàng hộ kinh doanh tăng từ 30 hộ (năm 2020) lên 55 hộ (năm 2021) và đạt 80 hộ (năm 2022). Tốc độ tăng trưởng khách hàng đạt 83,30% (2021/2020) và 45,45% (2022/2021).
• Cơ cấu tín dụng dịch chuyển mạnh sang ngắn hạn: Dư nợ ngắn hạn tăng từ 68 tỷ đồng (chiếm 69,38% năm 2020) lên 128 tỷ đồng (chiếm 80,00% năm 2022). Cho vay trung và dài hạn giảm tỷ trọng tương ứng xuống 6,25% và 13,75% vào năm 2022.
• Cơ cấu ngành nghề tập trung chủ yếu vào mảng Thương mại – dịch vụ (chiếm 74,37% năm 2022 với 119 tỷ đồng); mảng Tiểu thủ công nghiệp và chế biến chiếm 25,63% (41 tỷ đồng); không phát sinh dư nợ đối với nhóm Nông – lâm – ngư nghiệp.
• Hoạt động kinh doanh chung của PGD đạt kết quả khả quan trong điều kiện dịch bệnh: Lợi nhuận hạch toán tăng từ 7,13 tỷ đồng (2020) lên 8,77 tỷ đồng (2021) và 11,10 tỷ đồng (2022).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

• Đề xuất các giải pháp đẩy mạnh mảng cho vay HKD phù hợp với đặc thù PGD cấp cơ sở: Khai thác khách hàng tại các cụm làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, duy trì tỷ trọng cho vay ngắn hạn hạn mức để tối ưu hóa vòng quay vốn lưu động, kiểm soát chặt chẽ tài sản bảo đảm.
• Đề xuất Hội sở ACB tiếp tục đơn giản hóa quy trình thẩm định cho các khoản vay quy mô nhỏ, hỗ trợ các gói lãi suất cạnh tranh; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước duy trì cơ chế hỗ trợ lãi suất và hướng dẫn pháp lý đồng bộ về đăng ký giao dịch bảo đảm cho hộ kinh doanh.

Đóng góp của khóa luận:

• Đề tài đóng góp bức tranh dữ liệu thực chứng chi tiết về hoạt động tín dụng hộ kinh doanh tại một phòng giao dịch ngân hàng thương mại mới thành lập và chuyển đổi địa bàn trong giai đoạn biến động kinh tế 2020–2022.
• Hệ thống hóa các quy định pháp luật mới liên quan trực tiếp đến tư cách pháp lý và trách nhiệm tài sản của hộ kinh doanh (Nghị định 01/2021/NĐ-CP).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về nguồn lực và phạm vi: Do giới hạn về nguồn lực cá nhân được tác giả xác nhận trong phần mở đầu, nghiên cứu chỉ khảo sát phạm vi hẹp tại một đơn vị cơ sở là PGD Vạn Phúc – một phòng giao dịch quy mô nhỏ mới đi vào hoạt động tại địa bàn Tố Hữu, Hà Đông từ năm 2021.
• Hạn chế về phương pháp và dữ liệu: Đề tài chủ yếu dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết nội bộ của PGD Vạn Phúc; chưa thực hiện khảo sát sơ cấp trên diện rộng thông qua bảng hỏi đối với các chủ hộ kinh doanh để đo lường mức độ tiếp cận vốn hoặc các yếu tố hành vi của khách hàng vay.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu so sánh hoạt động tín dụng hộ kinh doanh giữa nhiều phòng giao dịch hoặc các chi nhánh ngân hàng thương mại khác nhau trên cùng địa bàn; kết hợp mô hình kinh tế lượng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tiếp cận vốn và rủi ro tín dụng của hộ sản xuất kinh doanh làng nghề.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế Chính trị đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc báo cáo thực tập về tín dụng bán lẻ và kinh tế hộ gia đình.
• Nội dung giá trị:
  • Phần tổng quan các văn bản pháp lý (Nghị định 01/2021/NĐ-CP, Nghị định 78/2015/NĐ-CP, Bộ luật Dân sự 2015) phân định rõ địa vị pháp lý không có tư cách pháp nhân và chế độ trách nhiệm vô hạn của hộ kinh doanh.
  • Chuỗi bảng số liệu thực tế tại cấp phòng giao dịch phản ánh chi tiết cơ cấu tín dụng theo kỳ hạn, phương thức vay và ngành nghề kinh doanh trong giai đoạn 2020–2022.

Câu hỏi thường gặp

1. Phòng giao dịch Vạn Phúc của ACB được thành lập khi nào và có đặc điểm địa bàn ra sao?
PGD Vạn Phúc thuộc cụm Trần Duy Hưng của ACB, có tiền thân là PGD Cửa Bắc (Ba Đình, Hà Nội). Năm 2021, PGD được khánh thành và đổi tên tại địa điểm mới: số CUTM 6.6 Dự án làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, đường Tố Hữu, quận Hà Đông, Hà Nội. Khu vực này có mật độ cao các hộ kinh doanh buôn bán và các cơ sở tiểu thủ công nghiệp làng nghề.

2. Dư nợ cho vay hộ kinh doanh tại ACB PGD Vạn Phúc tăng trưởng như thế nào trong giai đoạn 2020–2022?
Dư nợ hộ kinh doanh tăng từ 98 tỷ đồng (năm 2020) lên 130 tỷ đồng (năm 2021, tăng 32,65%) và đạt 160 tỷ đồng (năm 2022, tăng 23,07%). Tỷ trọng cho vay hộ kinh doanh trong tổng dư nợ PGD tăng từ 43,17% năm 2020 lên đúng 50,00% năm 2022.

3. Cơ cấu kỳ hạn và ngành nghề vay vốn của hộ kinh doanh tại PGD Vạn Phúc có đặc trưng gì?
Về kỳ hạn, vốn vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng liên tục từ 69,38% (2020) lên 80,00% (2022). Về ngành nghề, ngành Thương mại – dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất (từ 64,28% đến 75,38%), tiếp theo là Tiểu thủ công nghiệp và chế biến (chiếm 24,62% đến 35,72%), hoàn toàn không phát sinh dư nợ thuộc ngành Nông – lâm – ngư nghiệp.

4. Vì sao dư nợ bình quân trên một hộ kinh doanh tại đơn vị lại giảm dần qua các năm?
Dư nợ bình quân trên một khách hàng giảm từ 5,48 tỷ đồng/hộ (2020) xuống 3,63 tỷ đồng/hộ (2021) và còn 3,00 tỷ đồng/hộ (2022). Nguyên nhân do số lượng khách hàng hộ kinh doanh tăng nhanh từ 30 hộ lên 80 hộ, trong khi ngân hàng chủ động kiểm soát quy mô từng khoản vay nhỏ lẻ để phân tán rủi ro tín dụng và hỗ trợ thích ứng trong giai đoạn dịch Covid-19.

5. Cơ sở pháp lý chính nào được tác giả sử dụng để xác định bản chất của hộ kinh doanh?
Tác giả căn cứ vào khoản 1 Điều 79 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP (định nghĩa hộ kinh doanh và đại diện hộ), Điều 66 Nghị định số 78/2015/NĐ-CP (về các đối tượng làm chủ và trách nhiệm tài sản vô hạn) cùng khoản 1 Điều 74 Bộ luật Dân sự năm 2015 (chứng minh hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đoàn Thị Như Quỳnh đã phản ánh tương đối toàn diện thực trạng phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Phòng giao dịch Vạn Phúc giai đoạn 2020–2022. Thông qua các dữ liệu thực tế, nghiên cứu chỉ ra sự tăng trưởng đều đặn về quy mô dư nợ, số lượng khách hàng và sự dịch chuyển rõ nét sang các gói vay ngắn hạn trong lĩnh vực thương mại dịch vụ tại địa bàn làng nghề. Dù giới hạn trong phạm vi một phòng giao dịch cơ sở, công trình cung cấp nguồn số liệu thực chứng cụ thể và hệ thống hóa lý luận hữu ích cho các nghiên cứu về tín dụng bán lẻ đối với khu vực kinh tế hộ gia đình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan nghiên cứu, cơ sở lý luận về hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại Chương 2. Thực trạng phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần A Châu — Phòng giao dịch Vạn Phúc. Giải pháp phát triển hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần A Châu — Phòng giao dịch Vạn Phúc.

12 CHUONG 1: TONG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VE HOAT DONG CHO VAY HỘ SAN XUAT KINH DOANH KHACH HANG CA NHAN CUA NGAN HANG THUONG MAI. Tổng quan nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại Nghiên cứu về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại có thể nói đến tác giả Huỳnh Lê Hoài Tâm năm 2016 đã viết về đề tài: “Phân tích tình hình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Quảng Nam”. Bài viết đã hệ thống hóa cơ sở lý luận phân tích hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng thương mại.

Phân tích, đánh giá thực trang hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hang Thương mại cổ phan Đầu tư và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Quảng Nam và dé ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng Thương mại cô phan Dau tư và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Quảng Nam. Một nghiên cứu khác tương tự của tác giả Nông Thị Hoa (2020): “Phân tích hoạt động cho vay kháchhàng cá nhân có tài sản đảm bảo tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á chi nhánh Huế” đề tài này hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân có tài sản đảm bảo tại Ngân hàng Thương mại Cổ phan Đông A chi nhánh Huế và đã đưa ra các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay của ngân hàng là năng lựccạnh tranh của ngân hàng, pháp lý, sự phát triển của khoa học công nghệ, yếu tố kinh tế-xã hội, khách hàng là những yếu tố chính tác động đến hoạt động cho vay của ngân hàng. Nghiên cứu của Phạm Thị Dung (2015): “Phân tích tình hình cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu” đề tài này chủ yếu phan tích thực trạng tín dụng và đề xuất giải pháp mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng qua các 13 năm 2012, 2013, 2014 và đã đưa ra được một số biện pháp nâng cao hoạt động cho vay ngắn hạn là đa dạng hóa đối tượng cho vay, mở rộng mạng lưới hoạt động, mở rộng quan hệ khách hàng, nâng cao chất lượng công tác thâm định tín dụng,tăng cường công tác xét duyệt cho vay, kiểm tra, kiểm soát việc sử dụng vốn, nâng cao trình độ cán bộ nhân viên. Ngoài ra còn có Nghiên cứu của Nguyễn Anh Đức (2015): “Phát triển hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương Mại Cổ phần Kỹ Thương Việt Nam” đề tài này hệ thống hóa các van dé lý luận cơ bản về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại, phân tích thực trạng về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân từ đó đưa ra các đánh giá và đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động cho vay khách hàng cá nhân.

Các giải pháp phát triển hoạt động cho vay khách hàng cá nhân đề tài này đưa ra là phát triển kênh phân phối, phát triển sản phẩm, nâng cao chất lượng tin dụng, dau tư hạ tang công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường hoạt động marketing, mở rộng khách hàng. Các công trình nghiên cứu về hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mai. Nghiên cứu về hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh thì có tác giả Lê Thị Hồng Hạnh trong nghiên cứu “Phân tích hoạt động cho vay hộ kinh doanh tai Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn — Chi nhánh huyện Kbang, tinh Gia Lai” năm 2017. Tác giả đã hệ thống hóa những van dé lý luận cơ bản về phân tích hoạt động cho vay hộ kinh doanh của NHTM, phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động cho vay hộ kinh doanh tại NHNN&PTNT - Chi nhánh huyện Kbang, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động cho vay hộ kinh doanh tạ NHNN&PTNT - Chi nhánh huyện Kbang.

Ngoài ra còn có tác giả Nguyễn Văn Thanh viết về luận văn thạc sĩ “Mở rộng cho vay hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát 14 triển Nông thôn huyện An Nhơn năm 2012, bài viết phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay của Hộ sản xuất ở Huyện An Nhơn. Đánh giá những kết quả đạt được, những tồn tại trong thời gian qua trên cơ sở đó dé ra một số giải pháp cho vay HKD nhằm góp phan thúc đây hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Huyện An Nhơn ổn định và phát triển vững chắc; Mở rộng dau tư vốn cho các Hộ sản xuất dé tận dụng, khai thác những tiềm năng sẵn có về tài nguyên đất đai, mặt nước, lao động, tài nguyên khác. làm ra nhiều sản phâm cho xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, đảm bảo trả nợ được nguồn vốn vay ngân hàng. Tác giả Phạm Thanh Trang vào năm 2004 đã viết về “ Giải pháp nâng cao hiệu quả Tín dụng đối với Hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Huyện Ninh Giang”.

Đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu về tình hình cấp tín dụng tai đơn vi, qua đó xác định được những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cấp tín dụng, và đề ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cấp tín dụng tại NHNN&PTNT Huyện Ninh Giang. Một bài viết của Huỳnh Lê Hoài Tâm vào năm 2016 là Phân tích tình hình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Quảng Nam. Luận văn vận dụng kết hợp các phương pháp cụ thê như: thống kê, so sánh số tuyệt đối, tương đối qua các năm, tổng hợp dé phân tích tình hình cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP BIDV, chi nhánh Quảng Nam và đề ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hang Thương mại cổ phan Đầu tu và Phát triển Việt Nam, chi nhánh Quảng Nam. Và cuối cùng là luận văn của tác giả Phạm Thu Hương năm 2015 viết về Thực trạng cho vay khách hàng cá nhân và giải pháp tại Ngân hàng thương mại cô phan A Châu — chi nhánh Hà Nội.

Nội dung chính của báo cáo bao gồm tổng quan về họat động tín dụng của Ngân hàng thương mại, thực trạng mở rộng cho vay khách hàng cá nhân tại NH TMCP Á Châu — 15 trụ sở Hà Nội giai đoạn 2008 -2010 và giải pháp mở rộng cho vay khách hàng cá nhân tại NH TMCP Á Châu - trụ sở Hà Nội. Từ những giá trị tham khảo từ các tài liệu và các công trình nghiên cứu, cùng với thực tế hạn chế trong hoạt động cho vay hộ sản xuất kinh doanh tại ACB — Phòng giao dịch Vạn Phúc đây là cơ sở lý luận quan trọng giúp học viên thực hiện đề tài: “Cho vay khách hàng hộ sản xuất kinh doanh tại ngân hàng thương mại cổ phần A Châu — Phòng giao dịch Vạn Phúc”. Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay sản xuất kinh doanh khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại 1. Khái quát về hộ sản xuất kinh doanh 1.

Khái niệm về hộ sản xuất kinh doanh Từ quan điểm của các ngân hàng, thuật ngữ "hộ sản xuất kinh doanh" được sử dụng để ám chỉ việc cung cấp vốn tín dụng cho hộ gia đình nhằm thúc day kinh tế chung của gia đình. Hiện nay, trong các văn ban pháp luật của Việt Nam, hộ gia đình được xem như là một chủ thể trong các mối quan hệ dân sự theo quy định của pháp luật va được định nghĩa là một đơn vi có các thành viên cùng hộ khẩu, tài sản và hoạt động kinh tế chung. Ngoài thuật ngữ "hộ sản xuất kinh doanh", còn có một số thuật ngữ khác như "ho", "hộ gia đình" được sử dụng dé thay thé. Theo pháp luật của nước ta quy định, hộ kinh doanh là phần nội dung được quy định tại các văn bản luật và văn bản dưới luật.

Hộ kinh doanh được quy định tại khoản 1 điều 79 thuộc ND 01/2021/NĐ-CP với nội dung cụ thé như sau: Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm băng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thì ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh. Cá nhân 16 đăng ký hộ kinh doanh, người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh là chủ hộ kinh doanh. Hộ sản xuất kinh doanh sử dụng trí tuệ và năng lực sản xuất của mình dé tổ chức hoạt động kinh tế một cách đa dạng và phong phú, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa, từng bước nâng cao đời sống, mở rộng sản xuất và tích lũy tài sản cho bản thân và xã hội.

Đặc trưng cua hộ san xuất kinh doanh Thứ nhất, hộ sản xuất kinh doanh có thê do nhiều người làm chủ. Theo Điều 66 Nghị định 78/2015/NĐ-CP, hộ kinh doanh có thể do: - Một cá nhân làm chủ; - Hoặc một nhóm người gồm các cá nhân là công dân Việt Nam đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ làm chủ; - Hoặc một hộ gia đình làm chủ. Do vậy, đối với hộ kinh doanh do một cá nhân làm chủ, cá nhân đó có toàn quyền quyết định về mọi hoạt động kinh doanh của hộ (tương tự chủ doanh nghiệp tư nhân đối với doanh nghiệp tư nhân). Đối với hộ kinh doanh do một nhóm người hoặc một hộ gia đình làm chủ, mọi hoạt động kinh doanh do các thành viên quyết định.

Nhóm người hoặc hộ gia đình cử một người làm đại diện dé thực hiện các giao dịch với bên ngoài. Thứ hai hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân.