Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 NÔNG NGHIỆP TRONG HỆ THỐNG KINH TẾ QUỐC DAN: Nông nghiệp là một trong hai ngành sản xuất vật chất cơ bản trong hệ thống sản xuất xã hội bao gồm hai bộ phận: trồng trọt và chăn nuôi nhằm sản xuất lương thực, thực phẩm và cung cấp nguyên vật liệu cho một số ngành công nghiệp chế biến ra các sản phẩm đáp ứng nhu cấu tiêu dùng và phục vụ xuất khẩu, tăng nguồn tích lu? vốn cho quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Ngành trồng trọt bao gồm: ngành trồng cây lương thực - thực phẩm, cây công nghiệp, cây được liệu, trồng rừng. Ngành chăn nuôi bao gồm: chăn nuôi gia súc lớn - nhỏ, gia cẩm và nuôi trồng thuỷ sản. Ngành nông nghiệp là một ngành sản xuất vật chất không những cung cấp lương thực - thực phẩm đáp ứng nhu câu nuôi sống người dân trong nước mà còn góp phần vào tích luỹ vốn để phát triển nền kinh tế quốc dân.
Trong những năm gần đây ngành nông nghiệp nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn về xuất khẩu lúa gạo trên thị trường thế giới ngày càng ting và chiếm ưu thế cao. Ngoài ra còn cung cấp các loại sản phẩm cho công nghiệp chế biến, nhất là các ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp chế biến lương thực - thực phẩm Bên cạnh đó ngành nông nghiệp còn góp phần sử dụng hợp lý nguồn lao động. tạo ra sự phân công lao động rộng rãi trên đại bộ phận lãnh thổ đất nước. Hiện trạng sản xuất nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 1995 - 2004 và định hướng đến 2010.
Xây dung hệ sinh thái mới trong sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả kinh tế cao làm cơ sở cho sự phát triển công nghiệp, tạo thành một cơ cấu công - nông nghiệp trong nền kinh tế, đẩy mạnh sự phổn vinh của đất nước.2 NHỮNG DIEU KIỆN ĐỂ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TINH LÂM ĐỒNG: 1.1 ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN ĐỐI VỚI SAN XUẤT NÔNG NGHIỆP: Các điểu kiện tự nhiên ảnh hưởng đến sự phân bố và tổ chức sản xuất nông nghiệp. các đối tượng của nông nghiệp là những sinh vật nên nó chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các điều kiện tự nhiên như: khí hậu, địa hình, thuỷ văn, đất đai có ý nghĩa quyết định đến năng suất, sản lượng và chất lượng sản phẩm. Khí hậu: khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo nhưng bị chỉ phối bởi quy luật độ cao và chịu ảnh hưởng của địa hình nên khí hậu của Lâm Đồng có những điểm khác biệt so với những vùng xung quanh. Khí hậu là yếu tế ảnh hưởng trực tiếp đến sự phân bố của cây trồng và vật nuôi.
Nếu khí hậu thuận lợi thì cây trồng, vật nuôi phát triển mạnh mẽ và đạt được năng suất cao. Nhưng nếu khí hậu có những thay đổi thất thường thì sẽ làm hạn chế sự sinh trưởng phát triển, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng của các loại cây trồng, Vật nuôi. Thổ nhưỡng: phong phú và giàu tiểm năng. Các loại đất như: đất phù sa, các loại đất feralit ( trong đó diện tích feralit phù sa đỏ bazan chiếm tỷ lệ lớn), đất có tầng phong hoá sâu được hình thành trên nhiều mặt bằng rộng.
rất thích hợp cho sự phát triển nông nghiệp. Thuận lợi cho việc tổ chức sản xuất tập trung quy mô lớn và bảo vệ. Đất trồng là tư liệu sản xuất chủ yếu của nông nghiệp. Mỗi loại đất thích hợp với những loại cây trồng khác nhau.
Tuy vậy, -10- Hiện trạng sản xuất nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 1995 - 2004 và định hướng đến 2010. một số nơi đất dai bị bạc mau, nghèo chất dinh duGng sẽ làm hạn chế quá trình phát triển và sinh trưởng của cây trồng. Do đó việc cẩn phải thường xuyên đánh giá, kiểm tra chất lượng của đất trồng để có những biện pháp phù hợp, kịp thời là cần thiết. Lâm Đồng nằm trong khu vực núi cao chia cắt mạnh và có lượng mưa lớn nên mạng lưới sông suối ở Lâm Đồng khá phong phú.
phục vụ đắc lực cho sản xuất nông nghiệp. Địa hình: địa hình Lâm Đồng có những nét độc đáo, trong đó nổi bật nhất là sự nâng cao hơn nhiều so với các khu vực xung quanh, với nhiều đứt gãy và nhiều bậc thém mà giữa các bậc thém lại có mức chênh lệch độ cao khá lớn đã tạo cho Lâm Đồng có nhiều cảnh quan đặc sắc, nhiều tiểm năng to lớn vé thuỷ điện, chỉ phối mạnh mẽ đến các yếu tố khí hau, đất dai và sinh vật. Lượng mưa và độ ẩm: biến động theo mùa. Chế độ ẩm ảnh hưởng bởi độ cao.
Lượng mưa chịu ảnh hưởng của gió mùa với hai mùa: mùa khô và mùa mưa rõ rệt. Ngoài ra còn có các yếu tố khác như: ánh sáng, nhiệt độ. tất cả đều ảnh hưởng đến sự phân bố, sinh trưởng và phát triển của cây trồng và vật nuôi. O giai đoạn sinh trưởng khác nhau cây trồng, vật nuôi cũng có những nhu cầu khác nhau về nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng.
Như vậy các điều kiện tự nhiên ảnh hưởng rất lớn đến sự phân bế, sinh trưởng và phát triển của các loại cây trồng và vật nuôi. Nhưng trong quá trình phát triển đi lên của nền kinh tế thì các yếu tố xã hội, khoa học kỹ thuật công nghệ cũng ảnh hưởng đến sự phát triển sản xuất của ngành nông nghiệp.2ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI: Các điều kiện kinh tế - xã hội luôn tác động kéo theo sự thay đổi về sản xuất nông nghiệp. Trong đó quá trình phát triển nền kinh tế nói chung và quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp nói riêng thì hoạt động có ý thức mang Hiện trạng sản xuất nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 1995 - 2004 và định hướng đến 2010. tính chất năng động, chủ quan của con người là điều kiện quyết định đến sự phân bố, phát triển sản xuất nông nghiệp và là điều kiện quyết định đến su phát triển kinh tế xã hội của vùng và đất nước nói chung.
Cơ sở vật chất kỹ thuật trong nông nghiệp: bao gồm hệ thống đường giao thông vận tải, thông tin liên lạc, điện nước, các công trình thuỷ lợi, kỳ thuật chế biến. ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển sản xuất nông nghiệp. Là một hệ thống tổng thể các yếu tố vật chất của lực lượng sản xuất có quan hệ kết hợp với quy trình công nghệ và tổ chức trong hệ thống các quan hệ xã hội nhất định trong lịch sử. Hiện nay tỉnh Lâm Đồng đã hình thành được mạng lưới cơ sở vật chất kỹ thuật và kết cấu hạ tầng đã và đang phát triển tuy chưa đáp ứng nhu cầu nhưng là những cơ sở rất quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội trong thời gian qua và trong tương lai.
Nhu cẩu xuất khẩu sản phẩm hàng hoá dang đặt ra cho Lâm Đồng nhiều cơ hội và thách thức mới.3 CƠ CẤU NÔNG NGHIỆP: Cơ cấu là một sự chi phối về chất lượng và tỷ lệ với số lượng của những quá trình sản xuất xã hội. Cơ cấu hay kết cấu là một phạm trù phản ánh cấu trúc bên trong một hệ thống. là tập hợp những mối liên hệ cơ bản tương đối ổn định giữa các yếu tố cấu thành nên đối tượng đó trong một thời gian nhất định. Nông nghiệp là một hệ thống nên sự tương quan giữa các thành phần của nó rất chặt chẽ.
Cơ cấu nông nghiệp chính là tỷ lệ cân đối giữa các ngành nông nghiệp bao gồm tỷ lệ cân đối giữa trồng trọt và chăn nuôi, Tỷ lệ cân đối giữa các loại cây trồng ( cơ cấu cây trồng) và các loại vật nuôi ( cơ cấu vật nuôi) việc xác định và hình thành cơ cấu nông nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng. Nên Hiện trang sản xuất nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 1995 — 2004 và định hướng đến 2010. xác định đúng cơ cấu nông nghiệp sẽ tạo điểu kiện cho nông nghiệp phát triển mạnh mẽ và ngược lại sẽ kìm hãm sự phát triển thông qua sản xuất nông nghiệp. Cơ cấu nông nghiệp là toàn bộ những quan hệ sản xuất phù hợp với mỗi quá trình sản xuất nhất định của lực lượng sản xuất vật chất.4 SAN XUẤT NÔNG NGHIỆP THÂM CANH: Thâm canh là phương thức kinh doanh nông nghiệp trên cơ sở tạo ra sản lượng lớn trên một điện tích canh tác, thông qua việc đầu tư phụ thêm cho diện tích canh tác.
Thâm canh là phương thức canh tác có hiệu quả cao dựa vào việc khai thác triệt để đất đai trên cơ sở ấp dụng các biện pháp kỹ thuật mới như: sử dụng máy móc trong nông nghiệp, tưới tiêu, phân bón, lai tạo giống. và các hình thức tổ chức lao động sản xuất hợp lý.5 CHUYÊN MÔN HOÁ TRONG SAN XUẤT NÔNG NGHIỆP: Lực lượng sản xuất phát triển và nhu cẩu của nên kinh tế quốc dân vé những sản phẩm nông nghiệp khác nhau tăng lên. Điều đó tác động mạnh mẽ đến sự phân công lao động xã hội trong nông nghiệp. Sự phân công lao động xã hội đã được thể hiện trong việc phân chia ra những ngành sản xuất trong nông nghiệp và chuyên môn hoá sản xuất nông nghiệp.
Chuyên môn hoá là cơ sở của việc phát triển tổng hợp, phát triển toàn diện của sản xuất nông nghiệp, tạo diéu kiện 4p dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật mới vào nông nghiệp, thực hiện cơ giới hoá, điện khí hoa, hoá học hoá nền nông nghiệp. Ấp dụng những phương pháp sản xuất mới, phương pháp tổ chức lao động mới vào nông nghiệp và cuối cùng làm cho nang suất lao động được nâng cao, giá thành sản phẩm nông nghiệp được giảm xuống. Ni Hiện trạng sản xuất nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 1995 - 2004 và định hướng đến 2010. Chuyên môn hoá sản xuất nông nghiệp là quá trình tách riêng các ngành sản xuất một cách có kế hoạch và tập trung sản xuất các sản phẩm có cùng quy trình kỹ thuật và các xí nghiệp, các nơi san xuất trên cơ sở tăng cường mối liên hệ giữa các nông trường cả nước.
Trong sản xuất nông nghiệp theo VI, Lênin: chuyên môn hoá có ý nghĩa là tập trung sản xuất một loại sản phẩm này ở xí nghiệp này, một loại sản phẩm khác ở xí nghiệp khác và như vậy loại sản phẩm đó được thể hiện bằng một loại sản phẩm hàng hoá được sản xuất hàng loạt.1 CHUYÊN MÔN HOÁ THEO VUNG (LÃNH THO): Do phân chia ra nhiều ngành nông nghiệp khác nhau và số lượng các ngành này tăng lên nhiều hơn, nén nông nghiệp wd nên phát triển một cách toàn điện. Trong lúc đó số lượng của các cơ sở kinh tế thực hiện cùng một chức năng kinh doanh giảm xuống.