CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1.1 Khái quát chung về hoạt động giao nhận 1.1 Khái niệm dịch vụ giao nhận Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận "Dịch vụ giao nhận được định “ ” nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cùng như cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kề cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiềm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hoá”. Theo luật thương mại Việt Nam thì “Giao nhận hàng hoá là hành vi thương mại, “ ” theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hoá nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thù tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác" Tóm lại có thể nói, giao nhận là tập hợp các nghiệp vụ, thủ tục liên quan đến quá “ trình vận tải nhằm di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng). Người giao nhận có thể tự thực hiện hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác.2 Phân loại giao nhận Căn cứ vào phạm vi hoạt động giao nhận: bao gồm hai loại là giao nhận nội địa và giao “ nhận quốc tế ” Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh: cũng được chia thành hai loại “ Giao nhận thuần túy chỉ bao gồm việc gửi hàng hoặc nhận hàng. Giao nhận tổng hợp là giao nhận bao gồm tất cả các hoạt động như xếp dỡ, bảo quản, vận chuyển.
” Căn cứ vào phương thức vận tải “ Giao nhận bằng đường biển, hàng không, đường sắt, đường thủy, đường bộ, bưu điện, đường ống, vận tải liên hợp, vận tải đa phương thức. ” Căn cứ vào tính chất giao nhận : chia thành hai loại “ ” 1 Giao nhận riêng là người kinh doanh xuất nhập khẩu tự tổ chức, không sử dụng dịch “ vụ giao nhận. ” Giao nhận chuyên nghiệp là hoạt động giao nhận của các tổ chức công ty chuyên “ kinh doanh dịch vụ giao nhận theo sự ủy thác của khách hàng.3 Vai trò của hoạt động giao nhận Đi liền với khối lượng hàng hóa luân chuyển trên thế giới tăng nhanh, các phương tiện vận tải đường biển, đường hàng không, đường bộ, đường sông cũng đã đạt được những tiến bộ vượt bậc, các thành tựu tin học ngày càng được sử dụng rộng rãi trong thương mại – “ hàng hải quốc tế. Những yếu tố này đã làm cho vai trò, vị trí và chức năng cũng như phạm ” “ vi hoạt động của người kinh doanh giao nhận có những thay đổi sâu sắc.
” Từ chỗ đơn thuần làm các dịch vụ giao nhận hàng, người giao nhận tiến lên đảm nhiệm cả công việc như cung cấp các dịch vụ vận tải, đóng vai trò như một bên chính – người chuyên chở tổ chức thu xếp vận chuyển đồng thời thay mặt chủ hàng làm các thủ tục giấy tờ khác để hàng hóa dễ dàng và nhanh chóng đi từ người bán đến người mua ‘Door to Door Service”. Vì vậy, người giao nhận đã trở thành người tổ chức , kiến trúc khâu vận tải “ ” để hàng hóa di chuyển nhanh qua nhiều thủ tục vận chuyển trên những phương tiện và chặng đường khác nhau, xuyên qua biên giới quốc tế từ kho người bán đến kho người mua kịp thời, an toàn và phục vụ tốt nhất cho hoạt động ngoại thương. Trong những năm gần đây người ta thấy rõ tầm quan trọng của người làm dịch vụ giao nhận đã cung cấp một lượng hàng rất lớn cho các đơn vị vận tải. Người giao nhận đã tận dụng các thành tựu khoa học mới nhất làm cho hàng hóa luân chuyển quốc tế đạt hiệu quả cao nhất.
Tuy là một đại lý nhận làm dịch vụ để hưởng huê hồng nhưng người giao nhận cũng có thể làm được nhiều nghịêp vụ giao nhận khác Chính vì thế cho nên uy tín từ người giao nhận ngày càng nâng lên, tạo được lòng tin nơi khách hàng để họ yên tâm khi uỷ thác trách nhiệm cho người làm công việc giao nhận.4 Phạm vi hoạt động của người giao nhận Những công việc mà người giao nhận làm bao gồm từ những công việc bình thường “ và đơn giản như: lưu cước hay thủ tục hải quan cho đến làm trọn gói các dịch vụ cho toàn bộ quá trình vận tải và phân phối hàng. Ngày nay, các hãng vận tải ngày càng hiện đại, phương tiện chuyên chở cũng nâng cao hiệu quả làm việc nhằm tránh lãng phí khi các phương tiện hoạt động chưa hết công suất. Bản thân các hãng vận tải không thể tự mình nên họ khuyến khích các hãng giao nhận cùng khai thác để những phương tiện chuyên chở của họ hoạt động hiệu quả nhất. Chính vì vậy, cho nên người giao nhận luôn được các công ty vận tải tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động giao nhận của mình.
Với lợi thế này các hãng giao nhận không ngừng phát huy mở rộng phạm vi hoạt động của mình ra nhiều lĩnh vực. Trừ phi bản thân người gửi hoặc người nhận hàng muốn tự mình thực hiện các khâu thủ tục chứng từ, thì lúc đó người giao nhận chỉ thay mặt họ lo liệu quá trình vận chuyển hàng hóa qua các công đoạn cho đến tay người cuối cùng. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý mà họ thuê. Người giao nhận có thể sử dụng đại lý của họ ở nước ngoài để làm đại lý cho họ và cho những hãng giao nhận khác.” Những dịch vụ mà người giao nhận thường tiến hành là: “ ” Là tư vấn cho chủ hàng trong việc chuyển chở hàng hóa.
“ Ký kết hợp đồng vận tải với người chuyên chở, thuê tàu, lưu cước. Nhận hàng từ chủ hàng giao cho người chuyên chở. Chuẩn bị hàng hóa để chuyên chở Tổ chức chuyên chở hàng hóa trong phạm vi ga, cảng Tổ chức xếp dở hàng hoá hay uỷ thác cho cảng xếp dỡ Làm thủ tục gửi hàng, nhận hàng Làm thủ tục hải quan, kiểm dịch, kiểm nghiệm. Mua bảo hiểm cho hàng hóa ” Lập các chứng từ cần thiết trong quá trình gửi hàng, nhận hàng, thanh toán như: vận “ đơn, lược khai hàng hóa, giấy chứng nhận đóng gói.” Gom “hàng để tận dụng trọng tải và dung tích của công cụ, phương tiện vận tải góp phần giảm chi phí vận tải.
” Vận chuyển hàng đến cảng xếp, khai báo hải quan và các chứng từ liên quan giao cho “ người chuyển chở. ” Thu xếp chuyển tải hàng hóa “ ” Lưu kho bảo quản hàng hóa “ ” Nhận và kiểm tra các chứng từ cần thiết liên quan đến sự vận động của hàng hóa. “ ” Thanh toán cước phí, chi phí xếp dỡ, lưu kho, lưu bãi, … “ ” Thông báo tình hình đi và đến của các phương tiện vận tải. Giám sát việc chuyên chở “ hàng hóa trên đường đưa đến nơi người nhận thông qua mối quan hệ với người chuyên chở và đại lý của người giao nhận ở nước ngoài.
” Ghi nhận những tổn thất của hàng hóa ( nếu có) “ ” Giúp chủ hàng tiến hành khiếu nại đòi bồi thường với người chuyên chở về những “ tổn thất hàng hóa.5 Quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm của người giao nhận Quyền hạn và nghĩa vụ của người giao nhận Điều 167 Luật thương mại quy định, người giao nhận có quyền và nghĩa vụ “ ” Người giao nhận được hưởng tiền công và các khoản thu hợp lý khác. Thực hiện đầy đủ “ nghĩa vụ của mình theo hợp đồng. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu có lý do chinh đáng vì lợi ích của khách hàng thì có thể thực hiện khác với chỉ dẫn của khách hàng, nhưng phải thông báo ngay cho khách hàng. Sau khi ký kết hợp đồng nếu thấy không thể thực hiện được chỉ dẫn của khách hàng thì phải thông báo cho khách hàng để xin chỉ dẫn thêm.
Phải thực hiện nghĩa vụ của mình trong thời gian hợp lý nếu trong hợp đồng không thỏa thuận về thời gian thực hiện nghĩa vụ với khách hàng. ” Trách nhiệm của người giao nhận “ ” Người giao nhận là đại lý (Agent) “ Khi là đại lý NGN phải chịu trách nhiệm trong việc: + Giao hàng trái với chỉ dẫn + Dù có chi dẫn mua báo hiểm nhưng quên không mua hoặc sai sót việc bảo hiểm hàng hóa. + Sai lỗi trong thủ tục hải quan. + Giao hàng sai địa chỉ.
+ Giao hàng không đúng tên người nhận + Tái xuất không theo những thủ tục cần thiết hoặc không hoàn lại thuế. + Ngoài ra NGN còn phải chịu trách nhiệm về sơ xuất của mình gây tổn hại cho người thứ ba trong khi tiến hành hoạt động của mình. + NGN không phải chịu trách nhiệm với lỗi lầm của người thứ ba như nguời chuyên chở hoặc người giao nhận khác nếu chứng minh được là đã lựa chọn cẩn thận Khi làm Agent NGN phải tuân thủ "Điều kiện kinh doanh tiêu chuẩn - Standard Trading ” Conditions” Người giao nhận là người chuyên chở chính (Pricipal carrier) Khi là một người chuyên chở, người giao nhận đóng vai trò là một nhà thầu độc lập, “ nhân danh mình chịu trách nhiệm cung cấp các dịch vụ mà khách hàng yêu cầu. ” Anh ta phải chịu trách nhiệm về những hành vi và lỗi lầm của người chuyên chở, của người “ giao nhận khác mà anh ta thuê để thực hiện hợp đồng vận tải như thể là hành vi và thiếu sót của mình.
” Quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của anh ta như thế nào là do luật lệ của các phương “ thức vận tải quy định. Người chuyên chở thu ở khách hàng khoản tiền theo giá cả của dịch vụ mà anh ta cung cấp chứ không phải là tiền hoa hồng. ” Người giao nhận đóng vai trò là người chuyên chở không chỉ trong trường hợp anh ta tự “ vận chuyển hàng hoá bằng các phương tiện vận tải của chính mình (perfoming carrier) mà còn trong trường hợp anh ta, bằng việc phát hành chứng từ vận tải của mình hay cách khác, cam kết đảm nhận trách nhiệm của người chuyên chở (người thầu chuyên chở - contracting carrier). ” Khi người giao nhận cung cấp các dịch vụ liên quan đến vận tải như đóng gói, lưu kho, “ bốc xếp hay phân phối .
