Chương 1: Tổng quan nghiên cứu về doanh thu và phân tích doanh thu Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về doanh thu và phân tích doanh thu. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng doanh thu tại công ty TNHH Phúc Sinh. Chương 4: Các kết luận và đề xuất nhằm tăng doanh thu tại công ty TNHH Phúc Sinh. CHƯƠNG 2: MỘT SÔ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DOANH THU VÀ PHÂN TÍCH DOANH THU SV: Đặng Thị Thắm Lớp K43D2- ĐH Thương Mại Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Nguyễn Quang Hùng 2.1 Một số khái niệm, định nghĩa cơ bản.1 Một số khái niệm về doanh thu.
Theo chuẩn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” trong hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam: “ Doanh thu” là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ” là tòan bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả khoản phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Chế độ kế toán DN QĐ- BTC 15/2006. Doanh thu nội bộ là số tiền thu được do bán hàng hóa, sản phẩm cung cấp, dịch vụ tiêu thụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng một công ty hay tổng công ty.
Đối với doanh nghiệp thương mại, dịch vụ thì DTBH và cung cấp dịch vụ là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh tổng DTBH, thành phẩm và DT cung cấp dịch vụ. Đây là khoản DT chủ yếu chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng số DT của DN, nó quyết định tới sự tồn tại và phát triển của DN. Doanh thu từ hoạt động tài chính: Bao gồm các khoản thu từ hoạt động đầu tư tài chính và kinh doanh về vốn đem lại gồm: tiền lãi, cổ tức, lợi nhuận đựợc chia, thu nhập từ hoạt động cho thuê tài sản,… Doanh thu thuần là tổng doanh thu sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu. Thu nhập khác: Bao gồm doanh thu thu được từ các hoạt động nhượng bán thanh lý tài sản cố định, tiền phạt vi phạm hợp đồng, thu được từ kết quả kinh doanh của các năm trước bỏ sót, thu được từ các khoản nợ không xác định được chủ,… 2.2 Các khoản giảm trừ doanh thu SV: Đặng Thị Thắm Lớp K43D2- ĐH Thương Mại Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Nguyễn Quang Hùng Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn.
Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã được xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. Thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng: Chỉ tiêu này phản ánh tổng thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu phải nộp và thuế giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp cho ngân sách Nhà nước theo số doanh thu kỳ báo cáo.2 Một số lý thuyết về doanh thu và phân tích doanh thu 2.1 Mục đích phân tích và nguồn tài liệu phân tích ♦ Mục đích của phân tích doanh thu trong doanh nghiệp: Phân tích tình hình DTBH nhằm mục đích nhận thức và đánh giá một cách đúng đắn, toàn diện và khách quan tình hình thực hiện các chỉ tiêu DTBH của DN trong kỳ về số lựợng, kết cấu chủng loại và giá cả hàng bán v.v… Qua đó thấy được mức độ hoàn thành số chênh lệch tăng giảm của các chỉ tiêu kế hoạch DTBH của DN. Đồng thời, qua phân tích cũng nhằm mục đích thấy được mâu thuẫn tồn tại và những nguyên nhân ảnh hưởng khách quan cũng như chủ quan trong khâu bán hàng để từ đó tìm ra đựợc những chính sách, biện pháp quản lý thích hợp như đẩy mạnh bán hàng, tăng DT.
Những số liệu, tài liệu phân tích DTBH là cơ sở, căn cứ để phân tích các chỉ tiêu kinh tế khác nhau như: Phân tích tình hình mua hàng, phân tích tình hình chi phí hoặc lợi nhuận (kết quả) kinh doanh. Ngoài ra, DN cũng sử dụng các số liệu phân tích DTBH để làm cơ sở, căn cứ xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh cho kỳ sau. ♦ Nguồn tài liệu phân tích doanh thu: SV: Đặng Thị Thắm Lớp K43D2- ĐH Thương Mại Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Nguyễn Quang Hùng Phân tích DTBH căn cứ vào những nguồn số liệu sau: - Các chỉ tiêu kế hoạch DTBH của DN trong kỳ. Các chỉ tiêu kế hoạch DTBH của DN được xây dựng tùy thuộc vào chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như căn cứ vào yêu cầu quản lý của DN.
- Các số liệu kế toán DTBH được sử dụng trong phân tích tình hình DTBH bao gồm cả kế toán tổng hợp, kế toán chi tiết, các hợp đồng bán hàng và các đơn đặt hàng, các chứng từ hóa đơn bán hàng… - Các số liệu thông tin kinh tế thị trường, giá cả của những mặt hàng mà DN sản xuất kinh doanh bao gồm cả thông tin trong nước và thông tin trên thị trường quốc tế và khu vực. - Các chế độ, chính sách về thương mại, chính sách tài chính- tín dụng và các chính sách khác có liên quan đến hoạt động DN do Nhà nước hoặc do ngành ban hành.2 Nội dung phân tích doanh thu.1 Phân tích doanh thu bán hàng theo tổng mức và kết cấu. a) Phân tích doanh thu bán hàng theo nghiệp vụ kinh doanh Trong giai đoạn hiện nay, các DNTM, nhất là những DN có quy mô lớn thường kết hợp thực hiện nhiều nghiệp vụ kinh doanh khác nhau. Mỗi một nghiệp vụ kinh doanh có những đặc điểm kinh tế, kỹ thuật trong kinh doanh và quản lý khác nhau và tạo ra những nguồn DT khác nhau.
Để thực hiện hạch toán kinh tế, đòi hỏi chủ DN và các nhà quản lý phải xây dựng kế hoạch, hạch toán và phân tích DTBH cũng như kết quả kinh doanh theo từng nghiệp vụ kinh doanh. Phân tích DT theo nghiệp vụ kinh doanh nhằm nhận thức và đánh giá chính xác mức độ hoàn thành các chỉ tiêu DTBH. Qua đó, xác định kết quả theo từng nghiệp vụ kinh doanh. Đồng thời, phân tích DTBH theo từng nghiệp vụ kinh doanh còn giúp chủ DN có những cơ sở, căn cứ đề ra những chính sách, biện pháp đầu tư thích hợp trong việc lựa chọn các nghiệp vụ kinh doanh mang lại hiệu quả kinh tế cao.
b) Phân tích doanh thu theo nhóm hàng và những mặt hàng chủ yếu. SV: Đặng Thị Thắm Lớp K43D2- ĐH Thương Mại Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Nguyễn Quang Hùng Trong giai đoạn hiện nay, các DNTM thường kinh doanh tổng hợp với nhiều nhóm hàng, mặt hàng khác nhau, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng của khách hàng. Mỗi nhóm hàng, mặt hàng có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật khác nhau trong kinh doanh và quản lý; mức DT đạt được cũng rất khác nhau. Mặt khác, để đạt được mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh doanh trong những nhóm hàng, mặt hàng mà DN kinh doanh đòi hỏi DN cần nghiên cứu và xác định những mặt hàng chủ yếu.
Đó là những mặt hàng truyền thống mà DN có nhiều kinh nghiệm, khả năng và lợi thế cạnh tranh trong kinh doanh, mang lại nguồn DT lớn và hiệu quả kinh tế cao. Do vậy, phân tích DTBH trong DNTM cần phải phân tích chi tiết theo từng nhóm hàng, mặt hàng trong đó có những mặt hàng chủ yếu để qua đó, nhận thức đánh giá một cách toàn diện, chi tiết tình hình DTBH theo nhóm, mặt hàng, thấy được sự biến động tăng giảm và xu hướng phát triển nhu cầu tiêu dùng của chúng làm cơ sở cho việc hoạch định chiến lược đầu tư theo nhóm mặt hàng kinh doanh của DN. c) Phân tích doanh thu theo phương thức bán Việc bán hàng trong DNTM, dịch vụ được thực hiện bằng những phương thức bán khác nhau: Bán buôn, bán lẻ, bán đại lý, bán trả góp… Mỗi phương thức bán có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật và ưu nhược điểm khác nhau trong kinh doanh, quản lý và cũng tạo ra nguồn DT rất khác nhau. Phân tích DTBH theo phương thức bán nhằm mục đích đánh giá tình hình biến động tăng giảm của các chỉ tiêu DT theo phương thức bán.
Tìm ra những ưu nhược điểm của từng phương thức bán và khả năng đa dạng hóa các phương thức bán hàng của DN, qua đó tìm ra những phương thức bán thích hợp cho DN để đẩy mạnh bán hàng, tăng DT. d) Phân tích doanh thu theo phương thức thanh toán. Trong DN, việc thanh toán tiền bán hàng có thể thực hiện với nhiều phương thức khác nhau. Việc phân tích DTBH theo phương thức thanh toán nhằm mục đích nghiên cứu, đánh giá tình hình biến động của các chỉ tiêu DTBH gắn với việc thu tiền bán hàng và tình hình thu tiền bán hàng.
Vì mục đích quan trọng của DN là phải bán được nhiều hàng nhưng đồng thời cũng phải thu hồi nhanh và đủ tiền bán hàng để tránh ứ đọng, bị chiếm dụng vốn. Thông qua việc phân tích tình hình DT và thu tiền bán hàng, DN tìm ra những biện pháp hữu hiệu để thu hồi nhanh tiền bán SV: Đặng Thị Thắm Lớp K43D2- ĐH Thương Mại Luan van Luận văn tốt nghiệp GVHD: PGS.TS Nguyễn Quang Hùng hàng và có định hướng hợp lý trong việc lựa chọn phương thức bán và thanh toán tiền hàng kỳ tới. e) Phân tích doanh thu theo đơn vị trực thuộc Trong các DNTM hiện nay có các cửa hàng, quầy hàng, trạm kinh doanh hoặc văn phòng đại diện trực thuộc đóng trên những địa bàn khác nhau, điều kiện và cơ sở vật chất kỹ thuật cũng như đội ngũ CBCNV cũng khác nhau. Về mô hình quản lý, thông thường các DN trao quyền tự chủ trong kinh doanh và tự chịu trách nhiệm hạch toán kinh tế cho các đơn vị trực thuộc trên cơ sở thực hiện các chính sách quản lý và chỉ tiêu kinh tế chủ yếu DN.
Mô hình tổ chức kinh doanh và phân cấp quản lý như trên là mô hình thích hợp để thực hiện hạch toán kinh tế nội bộ trong DN hiện nay.