Luận văn: Phân tích danh mục thuốc tại Ban BVCSSK Cán bộ tỉnh Hải Dương 2023

Luận văn phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Ban BVCSSK Cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023. Cung cấp số liệu về cơ cấu, chi phí và phân tích ABC/VEN.

• Tác giả: Nguyễn Văn Hà
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ chức quản lý dược
• Đề tài: Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023
• Loại tài liệu: Luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về danh mục thuốc sử dụng tại Hải Dương năm 2023

Danh mục thuốc tại Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023 là một tập hợp toàn diện các loại thuốc được sử dụng để phục vụ công tác khám chữa bệnh và khám sức khỏe định kỳ. Việc phân tích danh mục thuốc có vai trò quan trọng trong quản lý dược và tối ưu hóa chi phí y tế. Theo luận văn của Nguyễn Văn Hà từ Trường Đại học Dược Hà Nội, cơ cấu thuốc tại Ban Bảo vệ được xây dựng dựa trên nguyên tắc khoa học và tuân thủ các quy định của Bộ Y tế. Danh mục này bao gồm các thuốc từ nhiều nguồn chi trả khác nhau, với các nhóm tác dụng dược lý đa dạng, phục vụ nhu cầu điều trị đa bệnh lý của đối tượng cán bộ tỉnh.

1.1. Khái niệm và nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc

Danh mục thuốc là danh sách các loại thuốc chữa bệnh được phê duyệt và sử dụng tại một cơ sở y tế nhất định. Các nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc sử dụng bao gồm: đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh nhân, tuân thủ các văn bản pháp luật hiện hành, tối ưu hóa chi phí, đảm bảo chất lượng và hiệu quả điều trị. Tại Hải Dương năm 2023, danh mục được xây dựng dựa trên mô hình bệnh tật của đối tượng khám chữa bệnh.

1.2. Cơ cấu danh mục theo nguồn chi trả

Cơ cấu thuốc sử dụng tại Ban Bảo vệ được chia thành hai nguồn chính: thuốc sử dụng nguồn Bảo hiểm Y tế và nguồn ngân sách nhà nước. Các thuốc chữa bệnh từ Bảo hiểm Y tế được dành cho bệnh nhân có thẻ bảo hiểm, trong khi thuốc từ ngân sách nhà nước phục vụ công tác khám sức khỏe định kỳ và chăm sóc sức khỏe cán bộ.

II. Phương pháp phân tích ABC VEN trong quản lý danh mục thuốc

Phương pháp phân tích ABC/VEN là công cụ quản lý hiệu quả được áp dụng để phân loại danh mục thuốc sử dụng tại Hải Dương năm 2023. Phương pháp này kết hợp hai tiêu chí phân tích: phân tích ABC dựa trên chi phí sử dụng thuốc và phân tích VEN dựa trên tính chất quan trọng của thuốc. Ma trận ABC/VEN giúp xác định các nhóm thuốc A (chi phí cao), B (chi phí trung bình) và C (chi phí thấp), đồng thời phân loại theo V (Vital-cần thiết), E (Essential-quan trọng) và N (Non-essential-không cần thiết). Việc áp dụng phương pháp này cho phép Ban Bảo vệ tối ưu hóa quản lý dược và lập kế hoạch cấp phát thuốc chữa bệnh hiệu quả hơn.

2.1. Phân tích ABC Phân loại theo chi phí

Phân tích ABC của danh mục thuốc tại Ban Bảo vệ Hải Dương chia thuốc thành ba nhóm. Nhóm A chiếm khoảng 70-80% chi phí sử dụng thuốc với số lượng khoảng 10-20% danh mục. Nhóm B chiếm 15-25% chi phí với 20-30% danh mục. Nhóm C chiếm 5-10% chi phí nhưng chiếm 50-70% danh mục. Thuốc nhóm A cần được quản lý chặt chẽ để kiểm soát chi phí dược và tránh lãng phí.

2.2. Phân tích VEN Phân loại theo tính chất quan trọng

Phương pháp phân tích VEN đánh giá tính chất quan trọng của từng thuốc chữa bệnh. Thuốc Vital (V) là những thuốc cần thiết thiết để cứu sống bệnh nhân hoặc điều trị bệnh nghiêm trọng. Thuốc Essential (E) là những thuốc quan trọng để điều trị bệnh thông thường. Thuốc Non-essential (N) là những thuốc bổ trợ. Việc phân loại này giúp xác định ưu tiên cấp phát danh mục thuốc tại Hải Dương.

III. Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm tác dụng dược lý

Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023 được phân loại theo các nhóm tác dụng dược lý khác nhau, phù hợp với mô hình bệnh tật của đối tượng cán bộ. Các nhóm thuốc chính bao gồm: thuốc tim mạch, kháng sinh, hocmon và thuốc nội tiết, và các nhóm khác. Cơ cấu thuốc theo nhóm tác dụng dược lý cho thấy các bệnh lý chính cần điều trị là tim mạch, nhiễm khuẩn và rối loạn nội tiết. Việc phân tích này cung cấp thông tin quan trọng cho quản lý dược và lập kế hoạch cấp phát thuốc chữa bệnh hợp lý.

3.1. Nhóm thuốc tim mạch và kháng sinh

Thuốc tim mạch chiếm tỷ lệ cao trong danh mục thuốc sử dụng tại Hải Dương, phản ánh tình trạng bệnh tim mạch phổ biến ở cán bộ cao tuổi. Thuốc kháng sinh được phân nhóm theo điều trị ký sinh trùng và chống nhiễm khuẩn, đóng vai trò quan trọng trong quản lý dược. Các thuốc chữa bệnh này cần được sử dụng hợp lý để tránh kháng thuốc.

3.2. Nhóm thuốc nội tiết và các nhóm khác

Hocmon và thuốc tác động vào hệ thống nội tiết là nhóm quan trọng trong danh mục thuốc, phục vụ điều trị các rối loạn tuyến giáp, tiểu đường và rối loạn nội tiết khác. Các nhóm thuốc chữa bệnh còn lại bao gồm thuốc tiêu hóa, hô hấp và các thuốc chuyên biệt khác.

IV. Đặc điểm về nguồn gốc xuất xứ và công thức của thuốc sử dụng

Danh mục thuốc sử dụng tại Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023 bao gồm thuốc hoá dược, thuốc đông y và thuốc từ dược liệu, đáp ứng nhu cầu điều trị đa dạng. Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc cho thấy thuốc hoá dược chiếm tỷ lệ lớn so với thuốc đông y. Về công thức, danh mục bao gồm thuốc đơn thành phần và thuốc đa thành phần, trong đó thuốc biệt dược gốc và Generic được sử dụng song song để tối ưu hóa chi phí. Cơ cấu thuốc theo đường dùng chủ yếu là uống miệng, tiêm và ngoài da. Việc phân tích danh mục thuốc chi tiết này giúp cải thiện quản lý dược và hiệu quả sử dụng thuốc chữa bệnh tại cơ sở.

4.1. Phân loại theo nguồn gốc hoá dược và thuốc từ thiên nhiên

Thuốc hoá dược là thành phần chính của danh mục thuốc sử dụng tại Hải Dương, với tác dụng chính xác và được kiểm chứng lâm sàng. Thuốc đông y và thuốc từ dược liệu được sử dụng bổ trợ, đáp ứng nhu cầu điều trị toàn diện. Cơ cấu thuốc này phản ánh chính sách quản lý dược kết hợp giữa y học hiện đại và truyền thống.

4.2. Phân loại thuốc biệt dược gốc và Generic theo đường dùng

Thuốc biệt dược gốc được sử dụng cho các bệnh nhân cần hiệu quả tối đa, trong khi thuốc Generic được ưu tiên để giảm chi phí dược tại Ban Bảo vệ. Danh mục thuốc theo đường dùng chủ yếu là thuốc uống, tiêp theo là thuốc tiêm và thuốc ngoài da, tối ưu hóa quản lý dược và sử dụng hợp lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Chăm sóc sức khỏe nhân dân nói chung, chăm sóc sức khỏe cán bộ và những người có công với nước nói riêng là một trong những chính sách lớn của Đảng và Nhà nước ta, các cấp ủy Đảng, chính quyền và các cơ quan chức năng phải quan tâm làm tốt công tác này. Phần lớn đối tượng cán bộ thuộc diện Tỉnh ủy quản lý sức khỏe đều là người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên). Pháp lệnh người cao tuổi đã được Ban thường trực Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam thông qua ngày 28 tháng 4 năm 2000. Người cao tuổi có công sinh thành, nuôi dưỡng, giáo dục con cháu về nhân cách và giữ vai trò quan trọng trong gia đình, xã hội.

Vì vậy, việc chăm sóc đời sống vật chất, tinh thần và phát huy vai trò của người cao tuổi là trách nhiệm của gia đình, Nhà nước và toàn xã hội, là thể hiện đạo đức tốt đẹp, đạo lý, truyền thống của dân tộc ta. Theo Công văn số 3500/BYT-BVSKTW thì việc hoạt động chuyên môn của một cơ sở y tế trong công tác bảo vệ sức khỏe cán bộ gồm hai phần rất quan trọng và có liên quan mật thiết đến nhau đó là: - Việc khám chữa bệnh. - Việc quản lý sức khỏe và bệnh tật. Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là một trong những điều kiện cơ bản để con người sống hạnh phúc, là mục tiêu và nhân tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Do đó, việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân nói chung và cán bộ nói riêng là nhiệm vụ cao quý và chủ yếu của sự nghiệp y tế. Trong đó ngành Dược giữ vai trò quan trọng với trách nhiệm và đảm bảo xây dựng danh mục thuốc sử dụng đủ nhu cầu hợp lý về thuốc phòng và chữa bệnh cho người bệnh. Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ (BVCSSKCB) tỉnh Hải Dương là nơi khám bệnh, chữa bệnh, quản lý sức khỏe cho các đối tượng cán bộ (đương chức, nguyên chức) trung, cao cấp của Đảng, Nhà nước đang sinh sống tại địa bàn tỉnh. 1 Số lượng bênh nhân đến khám hàng ngày tại Ban đa số là người cao tuổi mắc các bệnh mãn tính.

Trong những năm qua, được sự quan tâm chỉ đạo của Ban chăm sóc sức khỏe Trung ương, Ban BVCSSKCB tỉnh hải Dương đã triển khai mỗi năm một lần khám và cấp thuốc phòng, kiểm tra sức khỏe cho cán bộ thuộc diện Tỉnh ủy quản lý. Trong khi đó đối tượng này đa số là những người cao tuổi có rất nhiều vấn đề về sức khỏe cần phải được chăm sóc. Để cung ứng thuốc đến tận tay người bệnh nhằm phục hồi sức khỏe phải kể đến hoạt động xây dựng danh mục sử dụng thuốc, quản lý và hướng dẫn sử dụng thuốc cho các bệnh nhân tại Ban BVCSSKCB tỉnh Hải Dương. Nhưng làm thế nào để cung ứng, sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả, kinh tế là cả một vấn đề lớn từ khâu đào tạo nhân lực đến khâu tổ chức, sắp xếp, bố trí nhân lực.

Từ trước đến nay, công tác Dược của Ban mới chỉ chú trọng đến việc bảo quản và cấp phát thuốc, còn hoạt động cung ứng thuốc hợp lí, an toàn, hiệu quả kinh tế chưa được chú trọng. Vậy làm thế nào để tối ưu hóa hoạt động xây dựng danh mục sử dụng thuốc là cả một vấn đề lớn đòi hỏi các nhà quản lý có cái nhìn thấu đáo và có giải pháp khả thi để công tác dược đạt được nhiều tiến bộ nhằm đáp ứng được ngày càng cao của nhiệm vụ chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương. Với những lí do trên, chúng tôi tiến hành đề tài nghiên cứu“Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023” với mục tiêu sau: 1. Mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023.

Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Hải Dương năm 2023 theo phương pháp ABC, ma trận ABC/VEN. Từ đó đề xuất một số giải pháp lựa chọn, xây dựng danh mục và sử dụng thuốc có hiệu quả để phục vụ cho người bệnh, nâng cao hoạt động cung ứng thuốc tại đơn vị đảm bảo việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả. Tổng quan về danh mục thuốc sử dụng tại đơn vị 1. Khái niệm danh mục thuốc Danh mục thuốc (DMT) là một danh sách các thuốc được sử dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và bác sĩ sẽ kê đơn các thuốc trong danh mục này.

DMT của đơn vị là một danh sách các thuốc đã được lựa chọn và phê duyệt để sử dụng trong đơn vị. Nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc Hội đồng thuốc và điều trị (HĐT&ĐT) có nhiệm vụ giúp Thủ trưởng đơn vị lựa chọn, xây dựng danh mục thuốc tại đơn vị theo nguyên tắc sau[3]: a) Bảo đảm phù hợp với mô hình bệnh tật và chi phí về thuốc dùng điều trị trong đơn vị; b) Phù hợp về phân tuyến chuyên môn kỹ thuật; c) Căn cứ vào các hướng dẫn hoặc phác đồ điều trị đã được xây dựng và áp dụng tại đơn vị hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; d) Đáp ứng với các phương pháp mới, kỹ thuật mới trong điều trị; e) Phù hợp với phạm vi chuyên môn của đơn vị; f) Thống nhất với danh mục thuốc thiết yếu, danh mục thuốc chủ yếu của Bộ Y tế ban hành; g) Ưu tiên thuốc sản xuất trong nước. Các phương pháp phân tích danh mục thuốc sử dụng 1. Một số phương pháp phân tích sử dụng thuốc Theo tổ chức Y tế thế giới, có 3 phương pháp chính để làm rõ các vấn đề sử dụng thuốc tại đơn vị mà HĐT&ĐT nên thường xuyên sử dụng, đó là: - Thu thập thông tin ở mức độ cá thể: những dữ liệu này được thu thập từ người không kê đơn để có thể xác định được những vấn đề xung quanh liên quan 3 đến sử dụng thuốc.

Tuy nhiên nhược điểm của phương pháp này là thường không có đủ thông tin để có thể điều chỉnh thuốc sử dụng phù hợp với chẩn đoán. - Các phương pháp định tính: như tập trung thảo luận nhóm, phỏng vấn sâu vấn đề và bộ câu hỏi sẽ là những công cụ hữu ích để xác định nguyên nhân của vấn đề sử dụng thuốc. - Các phương pháp tổng hợp dữ liệu: phương pháp này liên quan đến các dữ liệu tổng hợp mà không phải trên từng cá thể, và dữ liệu có thể thu thập dễ dàng. Phương pháp xác định liều DDD, phân tích ABC và phân tích VEN…Những phương pháp này sẽ được sử dụng để xác định các vấn đề lớn liên quan đến sử dụng thuốc.

Phương pháp phân tích ABC a/ Khái niệm phân tích ABC Phân tích ABC là phương pháp phân tích tương quan giữa lượng thuốc tiêu thụ hàng năm và chi phí nhằm phân định ra những thuốc nào chiếm tỷ lệ lớn nhất trong chi phí dành cho mua thuốc đơn vị [3]. b/ Các bước thực hiện Theo Thông tư số 21/2013/TT-BYT, ngày 08/08/2013 của Bộ Y tế quy định tổ chức hoạt động của HĐT& ĐT. c/ Vai trò và ý nghĩa phân tích ABC: Phân tích ABC tạo ra cơ sở đưa ra những quyết định quan trọng trong tồn trữ, mua sắm, lựa chọn nhà cung cấp. - Cho thấy những thuốc được sử dụng thay thế với số lượng lớn mà chỉ có chi phí thấp trong danh mục hoặc có sẵn trên thị trường, được sử dụng để: + Lựa chọn những thuốc thay thế có chi phí điều trị thấp hơn.

+ Tìm ra những liệu pháp điều trị thay thế. Lượng giá mức độ tiêu thụ thuốc, phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng và từ đó phát hiện những bất cập, chưa hợp lý trong sử dụng thuốc, 4 bằng cách so sánh lượng thuốc tiêu thụ với mô hình bệnh tật (ICD). - Xác định phương thức mua các thuốc không có trong danh mục thuốc thiết yếu của đơn vị. Tóm lại, phân tích ABC có ưu điểm chính giúp xác định xem phần lớn ngân sách được chi trả cho những thuốc nào.

Tuy nhiên, nhược điểm của phân tích ABC: Không cung cấp được đầy đủ thông tin để so sánh những thuốc có hiệu lực khác nhau. Phương pháp phân tích VEN - Khái niệm: Là phương pháp giúp xác định ưu tiên cho hoạt động mua sắm và tồn trữ thuốc trong đơn vị khi nguồn kinh phí không đủ để mua toàn bộ các loại thuốc như mong muốn [3]. Trong phân tích VEN, các thuốc được phân chia thành 03 nhóm cụ thể sau: + Thuốc V (Vital drugs): Là thuốc sống còn dùng trong trường hợp cấp cứu hoặc các thuốc quan trọng, nhất thiết phải có để phục vụ công tác khám bệnh, chữa bệnh của đơn vị. + Thuốc E (Essential drugs): Là thuốc thiết yếu dùng trong các trường hợp bệnh ít nghiêm trọng hơn nhưng vẫn là các bệnh lý quan trọng trong mô hình bệnh tật của đơn vị.

+ Thuốc N (Non-Essential drugs): Là thuốc không thiết yếu dùng trong các trường hợp bệnh nhẹ, bệnh có thể tự khỏi, có thể bao gồm các thuốc mà hiệu quả điều trị còn chưa được khẳng định rõ ràng hoặc giá thành cao không tương xứng với lợi ích lâm sàng của thuốc. - Ý nghĩa của phân tích VEN: Phương pháp phân tích VEN giúp cho việc lựa chọn những thuốc cần ưu tiên, lựa chọn mua thuốc và sử dụng trong hệ thống, quản lý hàng tồn kho và xác định sử dụng thuốc với giá cả phù hợp cụ thể. - Việc lựa chọn thuốc: Các thuốc V và E nên được đưa ra ưu tiên lựa chọn. Xem xét những thuốc thuộc nhóm N và hạn chế mua hoặc loại bỏ những thuốc 5 này trong trường hợp không còn nhu cầu điều trị.

- Về mua sắm thuốc: Các thuốc V và E cần phải được kiểm soát thường xuyên khi đặt hàng và đảm bảo có một lượng dự trữ an toàn. Mua sắm các thuốc nhóm V và E trước nhóm N. - Việc sử dụng thuốc: Từ kết quả phân tích VEN giúp đưa ra các kiến nghị sử dụng thuốc V và E, xem xét lại vấn đề sử dụng quá nhiều các thuốc không thiết yếu. - Việc dự trữ thuốc: Đảm bảo các thuốc nhóm V và E có một lượng dự trữ an toàn, giảm dự trữ những thuốc không cần thiết.