Phân Tích Đặc Điểm Các Loại Cây Xanh Tại Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ đề xuất giải pháp quản lý sâu hại cây xanh đô thị tại Bắc Ninh, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Sinh Học
• Đề tài: Phân Tích Đặc Điểm Các Loại Cây Xanh Tại Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cây Xanh Bắc Ninh Đa Dạng và Đặc Điểm Nổi Bật 55 ký tự

Bắc Ninh, vùng đất giàu truyền thống văn hóa, cũng sở hữu hệ thực vật cây xanh phong phú, đóng vai trò quan trọng trong cảnh quan đô thị và nông thôn. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích đặc điểm các loại cây xanh tại Bắc Ninh, từ cây bản địa đến cây nhập khẩu, từ cây bóng mát đến cây hoa, nhằm làm rõ vai trò của chúng trong đời sống và môi trường địa phương. Sự đa dạng của cây xanh Bắc Ninh không chỉ thể hiện ở số lượng loài mà còn ở đặc điểm sinh thái, khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu và đất đai. Việc nghiên cứu và bảo tồn cây xanh quý hiếm Bắc Ninh là vô cùng cần thiết để duy trì sự cân bằng sinh thái và bảo vệ môi trường Bắc Ninh. Cần có các biện pháp quản lý cây xanh đô thị Bắc Ninh hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ sinh thái này. Bài viết sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về danh sách cây xanh Bắc Ninh và tác dụng của cây xanh tại Bắc Ninh.

1.1. Đa dạng sinh học của các loại cây xanh đô thị Bắc Ninh

Thành phố Bắc Ninh sở hữu 14 loài cây chính, thuộc 11 họ. Số lượng loài lớn nhất là Bằng Lăng (4.313 cây, 29.49%), tiếp đến là Trứng Cá. Số loài cây ít nhất là Bàng (167 cây, 1.17%); tiếp đến Lát hoa (178 cây, 1.31%); Sấu (330 cây, 2.30%). Ngoài ra còn có các loài do dân tự trồng như: Dâu da xoan, Đa, Bông gòn, Si và các loài cây ăn quả như: Nhãn, Xoài, Roi, Trứng gà. Tuy nhiên các loài này chưa đạt tiêu chuẩn cây bóng mát. Cây xanh cần sống lâu năm, thân cành dẻo dai, không có gai góc, bệnh vẹo u bướu. Tán lá nhiều, thường xanh, có rễ vững vàng, không làm hỏng công trình ngầm.

1.2. Vai trò của cây xanh trong đời sống văn hóa Bắc Ninh

Ngoài những lợi ích về môi trường và sức khỏe, cây xanh còn đóng vai trò quan trọng trong văn hóa Bắc Ninh. Một số loài cây gắn liền với các lễ hội, phong tục tập quán, và di tích lịch sử của địa phương. Ví dụ, cây đa cổ thụ thường được coi là biểu tượng của làng xã, nơi diễn ra các hoạt động cộng đồng quan trọng. Việc bảo tồn cây xanh bản địa Bắc Ninh không chỉ là bảo vệ đa dạng sinh học mà còn là gìn giữ ý nghĩa của cây xanh trong văn hóa Bắc Ninh, góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất Kinh Bắc. Sự hiểu biết sâu sắc về ý nghĩa của cây xanh trong văn hóa Bắc Ninh giúp nâng cao ý thức bảo vệ cây xanh và môi trường Bắc Ninh.

II. Thách Thức Quản Lý Cây Xanh Đô Thị Bắc Ninh Hiện Nay 59 ký tự

Mặc dù có những lợi ích to lớn, việc quản lý cây xanh đô thị Bắc Ninh đang đối mặt với nhiều thách thức. Biến đổi khí hậu gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe của cây xanh, làm tăng nguy cơ sâu bệnh và giảm khả năng sinh trưởng. Ô nhiễm môi trường cũng là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng cây xanh và sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, việc chăm sóc cây xanh Bắc Ninh chưa được đầu tư đúng mức, dẫn đến tình trạng cây xanh phát triển không đồng đều, thiếu mỹ quan đô thị. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này, đảm bảo cây xanh phát huy tối đa vai trò của mình trong việc cải thiện môi trường Bắc Ninh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến cây xanh Bắc Ninh

Nghiên cứu cho thấy biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến cây xanh Bắc Ninh. Nhiệt độ tăng cao, lượng mưa thay đổi thất thường, và các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt, và bão tố gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho cây xanh. Nhiều loài cây không thể thích nghi với sự thay đổi nhanh chóng của khí hậu, dẫn đến suy yếu, bệnh tật, và thậm chí là chết. Cây xanh đô thị Bắc Ninh đặc biệt dễ bị tổn thương do chịu thêm áp lực từ ô nhiễm và đô thị hóa. Cần có những biện pháp thích ứng để bảo vệ cây xanh trước những tác động của biến đổi khí hậu.

2.2. Tác động của ô nhiễm môi trường đến sức khỏe cây xanh

Ô nhiễm môi trường là một trong những nguyên nhân chính gây suy giảm sức khỏe cây xanh tại các đô thị ở Bắc Ninh. Khí thải từ các phương tiện giao thông, hoạt động công nghiệp, và sinh hoạt hàng ngày chứa nhiều chất độc hại, gây ảnh hưởng đến quá trình quang hợp và hô hấp của cây xanh. Đất bị ô nhiễm bởi các chất thải công nghiệp và hóa chất nông nghiệp cũng làm giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng của cây xanh. Việc quản lý ô nhiễm môi trường là yếu tố then chốt để bảo vệ cây xanh và đảm bảo cây xanh và sức khỏe cộng đồng.

III. Giải Pháp Chăm Sóc và Quản Lý Cây Xanh Bền Vững tại Bắc Ninh 58 ký tự

Để giải quyết những thách thức trên, cần có những giải pháp đồng bộ và bền vững trong việc chăm sóc cây xanh Bắc Ninh và quản lý cây xanh đô thị Bắc Ninh. Việc lựa chọn loài cây xanh phù hợp với điều kiện địa phương, tăng cường chăm sóc cây xanh, và áp dụng các biện pháp bảo vệ cây xanh khỏi sâu bệnh là những yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, cần có sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ cây xanh và nâng cao ý thức về lợi ích của cây xanh đô thị Bắc Ninh. Các chính sách và quy định về quản lý cây xanh cũng cần được rà soát và điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế. Một hệ thống vườn ươm cây xanh Bắc Ninh chất lượng cũng góp phần vào việc duy trì và phát triển hệ sinh thái cây xanh.

3.1. Lựa chọn giống cây phù hợp với điều kiện khí hậu Bắc Ninh

Việc lựa chọn giống cây xanh phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai của Bắc Ninh là vô cùng quan trọng để đảm bảo sự sinh trưởng và phát triển bền vững của cây xanh. Cần ưu tiên các loài cây bản địa Bắc Ninh có khả năng thích nghi tốt với điều kiện địa phương. Ngoài ra, có thể lựa chọn một số loài cây nhập khẩu Bắc Ninh đã được kiểm chứng về khả năng sinh trưởng và kháng bệnh. Việc lựa chọn giống cây xanh cần dựa trên những nghiên cứu khoa học về đặc điểm sinh thái cây xanh Bắc Ninh để đảm bảo hiệu quả và tính bền vững.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong chăm sóc và quản lý cây xanh

Ứng dụng công nghệ vào chăm sóc cây xanh Bắc Ninh và quản lý cây xanh đô thị Bắc Ninh có thể giúp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Các công nghệ như hệ thống tưới tiêu tự động, cảm biến theo dõi sức khỏe cây xanh, và phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu cây xanh có thể giúp theo dõi và điều chỉnh các hoạt động chăm sóc cây xanh một cách chính xác và kịp thời. Ngoài ra, việc sử dụng drone để khảo sát và đánh giá tình trạng cây xanh cũng giúp tiết kiệm thời gian và công sức.

3.3. Phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo vệ cây xanh

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cây xanh và nâng cao ý thức về lợi ích của cây xanh đô thị Bắc Ninh. Cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động trồng cây, chăm sóc cây xanh, và báo cáo các trường hợp cây xanh bị xâm hại. Việc tổ chức các chương trình giáo dục về cây xanh và môi trường Bắc Ninh, và tạo điều kiện cho người dân tiếp cận thông tin về quản lý cây xanh cũng giúp nâng cao ý thức và trách nhiệm của cộng đồng.

IV. Nghiên Cứu Thành Phần Loài Sâu Hại Cây Xanh Đô Thị 55 ký tự

Khu vực nghiên cứu đã ghi nhận 32 loài. Trong đó lớp Côn Trùng (Insecta) có 30 loài, thuộc 18 họ, 4 bộ. Lớp Nhện (Arachnida) có 2 loài, thuộc 1 họ, 1 bộ. Lớp Insecta chiếm đại đa số hầu hết các loài trong khu vực nghiên cứu, thành phần và số lượng cũng chiếm tỉ lệ lớn, gồm 4 bộ, 18 họ, 30 loài. Lớp Arachnida chỉ điều tra 1 bộ, 1 họ duy nhất. Bé Lepidoptera có 10 họ, chiếm 52,63%, gồm 20 loài chiếm 62,50% là bộ có số lượng họ và loài nhiều nhất. Tiếp đến bé Hemiptera có 3 họ, chiếm 15,79%, gồm 5 loài, chiếm 15,63%. Bé có số lượng họ và loài ít nhất là Tetranychoidea có 1 họ, chiếm 5,26%, có 2 loài chiếm 6,25%.

4.1. Số lượng loài sâu hại trên các họ côn trùng

Mỗi loài cây khác nhau, môi trường sống khác nhau có các loài sâu hại khác nhau. Mười loài cây điều tra được các loài sâu hại, trong tổng số 14 loài cây trồng chính được trồng trong khu vực thành phố Bắc Ninh đã phản ánh được phần nào số lượng cũng như thành phần sâu hại. Qua điều tra số loài thu được ở các loài cây là rất khác nhau. Loài Bằng Lăng có số lượng sâu cao nhất 13 loài, chiếm 40,63% số loài của khu vực, tiếp đến Sao Đen có 11 loài, chiếm 34,38%, Phượng Vĩ 9 loài, chiếm 28,13% tổng số loài điều tra được. Loài cây có thành phần loài sâu ít nhất là Sữa và Hoàng Lan 12,50%.

4.2. Ảnh hưởng của các loài thiên địch đến sâu hại

Các loài thiên địch có vai trò quan trọng trong công tác quản lý sâu hại. Tỉ lệ các loài thiên địch điều tra được trên các loài cây là khá cao, đối với Bọ Xít ăn sâu (Epidaus famulus) trên cây Bằng Lăng là 40%, cây Sao Đen 27%, cây Sữa 25%. Đối với loài Bọ Ngựa tỉ lệ xuất hiện trên cây như sau: Bằng Lăng 45%, Sao Đen 86%, Sữa 66%. Ngoài ra, còn có các loài chim Bạc Má, chim Sâu, chim Chích. Các loài chim này cũng có vai trò tích cực trong việc kìm chế và diệt trừ sâu hại.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Cây Xanh Tại Bắc Ninh 53 ký tự

Việc phân tích đặc điểm các loại cây xanh tại Bắc Ninh cho thấy sự đa dạng và vai trò quan trọng của cây xanh trong đời sống và môi trường địa phương. Tuy nhiên, việc quản lý cây xanh đô thị Bắc Ninh còn đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ và bền vững. Trong tương lai, cần có sự chung tay của cộng đồng, sự hỗ trợ của khoa học công nghệ, và sự quan tâm của các cấp chính quyền để bảo vệ và phát triển cây xanh Bắc Ninh. Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu, và những người yêu cây xanh tại Bắc Ninh.

5.1. Hướng phát triển bền vững hệ thống cây xanh Bắc Ninh

Để phát triển bền vững hệ thống cây xanh Bắc Ninh, cần có một chiến lược dài hạn với các mục tiêu cụ thể và các giải pháp khả thi. Chiến lược này cần tập trung vào việc bảo tồn cây xanh bản địa Bắc Ninh, tăng cường chăm sóc cây xanh, và nâng cao ý thức của cộng đồng về lợi ích của cây xanh đô thị Bắc Ninh. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội, và các doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả của chiến lược.

5.2. Nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp mới trong quản lý cây xanh

Việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp mới trong quản lý cây xanh đô thị Bắc Ninh là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hệ thống cây xanh. Cần khuyến khích các nhà khoa học và các doanh nghiệp nghiên cứu và phát triển các công nghệ mới trong chăm sóc cây xanh, phòng trừ sâu bệnh, và quản lý cây xanh. Việc chuyển giao và ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tế sẽ giúp cải thiện đáng kể chất lượng cây xanh và giảm chi phí quản lý cây xanh.

Nội dung chính

Đánh Giá Hiện Trạng Cây Xanh Và Động Thái Quần Thể Sâu Hại Cây Đô Thị Tại Thành Phố Bắc Ninh: Cơ Sở Khoa Học Cho Quản Lý Rừng Đô Thị Bền Vững

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Question): Cơ cấu thành phần loài cây bóng mát đô thị tại thành phố Bắc Ninh hiện nay ra sao, và mức độ đa dạng, phân bố cùng động thái phát sinh của các quần thể sâu, nhện hại trên các loài cây trồng chủ lực diễn biến như thế nào dưới tác động của các yếu tố sinh thái đô thị?
• Phương pháp nghiên cứu tóm tắt (Methodology Snapshot): Đề tài áp dụng phương pháp điều tra thực địa theo tuyến và ô tiêu chuẩn đối với hệ thống cây xanh đô thị và sinh vật gây hại do Công ty Môi trường và Công trình Đô thị Bắc Ninh quản lý. Dữ liệu được xử lý bằng thống kê sinh học, tính toán chỉ số hại trung bình theo phương pháp bình quân cộng, tỷ lệ phần trăm phân loại theo họ, bộ và tỷ lệ nhiễm sâu hại trên từng loài cây qua các mốc thời gian.
• Phát hiện chính (Key Findings): Điều tra xác định 14 loài cây thân gỗ chính thuộc 11 họ (trong đó Bằng lăng chiếm ưu thế cao nhất với 29,49%, tiếp đến là Trứng cá 17,78% và Sữa 13,83%). Ghi nhận 32 loài dịch hại gồm 30 loài côn trùng (Insecta) thuộc 18 họ, 4 bộ và 2 loài nhện (Arachnida). Bằng lăng là loài cây có thành phần sâu hại đa dạng nhất (13 loài), trong đó Sâu kèn nhỏ (Acanthopsyche reimeri) đạt mật độ áp đảo 145,07 con/cây. Mật độ dịch hại đạt đỉnh vào cuối tháng 6 – đầu tháng 7 (chiếm 84,38% tổng số loài xuất hiện).
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để tái cơ cấu chủng loại cây xanh đô thị, loại bỏ dần các loài cây tự phát kém thích ứng, đồng thời thiết lập chiến lược Quản lý Dịch hại Tổng hợp (IPM) bảo tồn thiên địch tự nhiên như bọ ngựa và bọ xít ăn sâu.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

• Hiện trạng tri thức (Current State of Knowledge): Cây xanh đô thị đóng vai trò là "lá phổi xanh", thực hiện các chức năng sinh thái cốt lõi như điều hòa vi khí hậu, lọc bụi mịn, giảm tiếng ồn, hấp thụ các khí độc hại ($SO_2, Cl_2, CO_2$) và tạo dựng cảnh quan văn hóa đặc trưng. Tuy nhiên, hệ sinh thái đô thị là một môi trường nhân tạo đặc thù với tính đa dạng sinh học bị chia cắt, đất đai bị bê tông hóa và áp lực ô nhiễm môi trường cao, khiến cây xanh dễ bị suy giảm sức đề kháng trước sự bùng phát của côn trùng gây hại.
• Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap Identified): Các công tác duy tu, bảo vệ cây xanh đô thị tại nhiều địa phương vùng đồng bằng sông Hồng, đặc biệt là các đô thị đang công nghiệp hóa nhanh như Bắc Ninh, thường mang tính cục bộ và đối phó. Thiếu vắng các nghiên cứu định lượng toàn diện về mối quan hệ giữa thành phần loài cây xanh, độ tuổi cây trồng với quy luật phát sinh và phân bố không gian - thời gian của các nhóm sâu hại ăn lá, chích hút và đục thân.
• Tính thời điểm và sự cần thiết (Timeliness & Relevance): Thành phố Bắc Ninh với tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp vượt bậc đang đối mặt với nguy cơ suy giảm chất lượng thảm thực vật công cộng. Sự biến đổi bất thường của thời tiết (như các đợt rét đậm đầu năm chuyển nhanh sang nóng ẩm mùa hè) kích thích nhiều loài sâu hại bùng phát thành dịch. Việc điều tra định lượng là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ tài sản công và môi trường sinh thái.
• Tác động tiềm năng (Potential Impact): Kết quả nghiên cứu không chỉ đặt nền móng cho công tác bảo vệ thực vật đô thị tại Bắc Ninh mà còn cung cấp khung chỉ dẫn kỹ thuật có thể nhân rộng cho các đô thị vệ tinh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

• Thiết kế nghiên cứu (Research Design): Nghiên cứu được triển khai theo mô hình điều tra thực địa kết hợp phân tích phân loại học và sinh thái học cá thể/quần thể côn trùng. Quy trình nghiên cứu bám sát các tiêu chuẩn điều tra côn trùng học lâm nghiệp và cây xanh cảnh quan.
• Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection Methods):
  • Điều tra cây xanh: Thu thập dữ liệu tổng kiểm kê từ Công ty Môi trường và Công trình Đô thị Bắc Ninh, kết hợp khảo sát chi tiết 14 loài cây trồng chủ lực trên các tuyến đường chính. Phân loại cấu trúc tuổi cây (nhóm 8 tuổi, 10 tuổi, 13 tuổi) trên các loài cây đại diện (Bằng lăng, Sữa, Sao đen).
  • Điều tra sâu hại: Thực hiện lấy mẫu định kỳ 4 đợt theo các chu kỳ thời tiết đặc trưng từ tháng 3 đến tháng 7 năm 2008 (Đợt 1: 26/03 - 02/04; Đợt 2: 17/05 - 22/05; Đợt 3: 07/06 - 12/06; Đợt 4: 28/06 - 05/07). Thu thập mẫu vật sống, quan sát tập tính, nơi cư trú, vòng đời, pha phát triển (trứng, sâu non, nhộng, trưởng thành) và ghi nhận sự hiện diện của các nhóm thiên địch (Epidaus famulus, bọ ngựa, chim sâu).
• Kỹ thuật phân tích dữ liệu (Analysis Techniques):
  • Chỉ số hại trung bình: Tính toán theo phương pháp bình quân cộng số học mật độ cá thể sâu hại/cây và mật độ trứng/nhộng trên mẫu tiêu chuẩn.
  • Tần suất xuất hiện ($P%$): Xác định tỷ lệ phần trăm số cây bị nhiễm loài sâu hại đó trên tổng số cây điều tra ($P% = \frac{n}{N} \times 100$).
  • Cấu trúc phân loại: Thống kê tỷ lệ phần trăm số họ, số loài phân bổ theo các bộ côn trùng (Lepidoptera, Hemiptera, Coleoptera, Homoptera) và nhện (Tetranychoidea).
• Độ tin cậy và giá trị khoa học (Validity & Reliability): Dữ liệu mẫu được lấy lặp lại trên 30 cây tiêu chuẩn cho mỗi loài đại diện dọc theo 3 tuyến đường đô thị độc lập, đảm bảo tính đại diện thống kê và loại trừ sai số ngẫu nhiên do vi địa hình.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

========================================================================================
BỘ CÔN TRÙNG & NHỆN HẠI TẠI THÀNH PHỐ BẮC NINH (TỔNG CỘNG: 32 LOÀI)
----------------------------------------------------------------------------------------
Lepidoptera (Bộ Cánh vảy)      | [████████████████████████████████████████] 62.50% (20 loài)
Hemiptera (Bộ Cánh nửa/C.K.Đều)| [██████████] 15.63% (5 loài)
Coleoptera (Bộ Cánh cứng)      | [██████] 9.38% (3 loài)
Homoptera (Bộ Cánh đều)        | [████] 6.25% (2 loài)
Tetranychoidea (Bộ Nhện)       | [████] 6.25% (2 loài)
========================================================================================

1. Cấu trúc loài cây đô thị mất cân đối: Trong 14 loài cây trồng chính ghi nhận, Bằng lăng (Lagerstroemia calyculata) chiếm số lượng áp đảo với 4.313 cây ($29,49%$), tiếp theo là Trứng cá (Muntigia calabura - $17,78%$) và Hoa sữa (Alstonia scholaris - $13,83%$). Một số lượng lớn cây ăn quả và cây tự phát do người dân trồng (Dâu da xoan, Đa, Si, Nhãn, Xoài) chưa đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn đô thị, rễ ăn nổi gây hỏng hạ tầng ngầm và dễ gãy đổ.
2. Bộ Cánh vảy (Lepidoptera) chiếm ưu thế tuyệt đối: Trong 32 loài dịch hại, lớp Côn trùng chiếm 30 loài (18 họ, 4 bộ), lớp Nhện chiếm 2 loài. Bộ Cánh vảy (Lepidoptera) chiếm tỷ lệ lớn nhất với 10 họ ($52,63%$) và 20 loài ($62,50%$), là nhóm tác nhân gây tổn thương sinh khối lá nghiêm trọng nhất cho cảnh quan đô thị.
3. Mối tương quan mật thiết giữa loài cây chủ và tính đa thực/hẹp thực:
   • Cây Bằng lăng có thành phần sâu hại đa dạng nhất với 13 loài ($40,63%$), kế đến là Sao đen (11 loài - $34,38%$) và Phượng vỹ (9 loài - $28,13%$). Hoa sữa có thành phần loài sâu ít nhất (4 loài - $12,50%$) nhưng mức độ hại cục bộ lại rất cao.
   • Ghi nhận 10 loài sâu hại đa thực phân bố rộng trên nhiều cây chủ (như Ve sầu Cryptotympana atrata xuất hiện trên 7/10 loài cây; Sâu róm lông Euproctis similis và Sâu kèn trắng Chalioides kondonis trên 6/10 loài cây).
   • Phát hiện 8 loài sâu hại hẹp thực/đơn thực chỉ xuất hiện trên duy nhất một loài cây chủ (như Sâu xanh bướm phấn Catopsilia pomona trên cây Muồng; Sâu cuốn lá Cerace xanthocosma và Nhện đỏ Tetranychus trunctatus trên cây Hoa sữa).
4. Quy luật phát sinh theo mùa và độ tuổi cây trồng:
   • Mật độ và số lượng loài sâu hại tăng lũy tiến từ cuối tháng 3 ($43,75%$) và đạt đỉnh vào cuối tháng 6 – đầu tháng 7 ($84,38%$) do nền nhiệt cao kết hợp mưa ẩm thúc đẩy sâu non nở rộ.
   • Cây non (8 tuổi) có mật độ sâu hại trên lá (đặc biệt là sâu kèn Acanthopsyche reimeri với 162,70 con/cây) cao hơn rõ rệt so với cây trưởng thành (13 tuổi - 129,70 con/cây), do sinh khối lá non phong phú và tầng tán giàu dinh dưỡng.
5. Tiềm năng kiểm soát sinh học từ thiên địch bản địa: Tỷ lệ bắt gặp thiên địch tự nhiên tương đối cao trên các cây bóng mát: Bọ ngựa đạt tỷ lệ xuất hiện $86%$ trên Sao đen, $66%$ trên Hoa sữa, $45%$ trên Bằng lăng; Bọ xít ăn sâu (Epidaus famulus) đạt $40%$ trên Bằng lăng.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Đóng góp lý luận (Theoretical Contributions): Nghiên cứu củng cố lý thuyết sinh thái học quần xã côn trùng trong môi trường đô thị hóa. Công trình chứng minh rằng sự đồng nhất về mặt khí hậu vi mô trong phạm vi hẹp khiến yếu tố dinh dưỡng (thức ăn từ cây chủ) và độ tuổi thảm thực vật trở thành nhân tố sinh thái mang tính quyết định đến cấu trúc và mật độ quần thể sâu hại.
• Đổi mới phương pháp luận (Methodological Innovations): Kết hợp đồng thời phương pháp kiểm kê thực vật học đô thị với định lượng động thái côn trùng học đa thời gian, thiết lập ma trận liên kết giữa loài cây – tuổi cây – loài sâu hại – nhóm thiên địch một cách tường minh.
• Ứng dụng thực tiễn (Practical Applications): Cung cấp danh mục phân loại chi tiết 32 loài sâu, nhện hại kèm đặc tính hình thái, sinh thái học (như sâu kèn nhỏ Acanthopsyche reimeri, sâu cuốn lá sữa Cerace xanthocosma), giúp các đơn vị công viên cây xanh nhận diện sớm và xử lý ổ dịch cục bộ.
• Khuyến nghị chính sách (Policy Implications): Làm cơ sở định hướng cho cơ quan quy hoạch đô thị Bắc Ninh ban hành danh mục cây trồng bóng mát chuẩn, lộ trình thay thế cây tạp thời kỳ quá độ, và chuyển dịch từ phương pháp phun thuốc hóa học sang bảo tồn thiên địch và điều hòa sinh học tự nhiên.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

========================================================================================
ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI TỪ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
----------------------------------------------------------------------------------------
1. Cơ quan Quản lý & Quy hoạch Đô thị  -> Định hình cơ cấu cây xanh chuẩn và an toàn
2. Công ty Công viên Cây xanh & Môi trường -> Tối ưu hóa lịch trình và giải pháp bảo vệ thực vật
3. Nhà Khoa học & Giảng viên Lâm nghiệp -> Tư liệu giảng dạy thực tế về sinh thái côn trùng đô thị
4. Đơn vị Cung ứng Cây công trình      -> Lựa chọn các giống cây kháng sâu bệnh tốt
========================================================================================

• Nhà nghiên cứu học thuật (Academic Researchers): Các nhà sinh thái học, côn trùng học lâm nghiệp và lâm nghiệp đô thị có thêm bộ dữ liệu thực chứng chuẩn xác về quần thể dịch hại vùng Đông Bắc Bộ.
• Đơn vị quản lý và vận hành hạ tầng đô thị (Industry Professionals): Đội ngũ kỹ sư Công ty Môi trường và Công trình Đô thị có công cụ chẩn đoán mật độ, dự báo thời điểm bùng phát dịch hại (tháng 6-7) để chủ động cắt tỉa, xử lý tán lá.
• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách (Policy Makers): Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Bắc Ninh có căn cứ khoa học phê duyệt đề án phát triển không gian xanh bền vững, giảm thiểu rủi ro cây gãy đổ hoặc sâu róm gây hại sức khỏe người dân.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ - 250-300 từ)

1. Đâu là loài sâu hại nguy hiểm và có mật độ cao nhất tại đô thị Bắc Ninh? Sâu kèn nhỏ (Acanthopsyche reimeri) thuộc họ Psychidae là loài phổ biến và có mật độ cá thể cao nhất trên cây Bằng lăng với mật độ bình quân lên tới 145,07 con/cây, gây tổn hại nghiêm trọng đến diện tích quang hợp của lá cây.

2. Phương pháp điều tra trong nghiên cứu có điểm gì khác biệt? Nghiên cứu theo dõi đồng thời biến động mật độ theo 4 đợt thời gian gắn với chu kỳ nhiệt độ - ẩm độ sau mùa đông giá rét, phân tầng phân tích sâu hại theo từng mốc tuổi cây (8, 10, 13 năm) và đánh giá đi kèm mật độ thiên địch tự nhiên.

3. Kết quả của nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các đô thị khác không? Hoàn toàn có thể áp dụng cho các đô thị thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ có cùng điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa và cơ cấu cây bóng mát tương tự (Hà Nội, Hải Dương, Vĩnh Phúc, Hưng Yên).

4. Bước nghiên cứu tiếp theo (Next Steps) cần tập trung vào vấn đề gì? Cần thực hiện nghiên cứu sâu hơn về ngưỡng kinh tế gây hại của sâu kèn và sâu cuốn lá, thử nghiệm các chế phẩm sinh học (BT, nấm đối kháng Beauveria) và đánh giá tác động của tuổi cây trên loài Sao đen.

5. Ứng dụng thực tiễn quan trọng nhất đối với người dân là gì? Giảm thiểu tình trạng bùng phát ngứa, dị ứng da do các loài sâu róm lông (Euproctis similis, Trabala vishnou) gây ra tại các vỉa hè công cộng, trường học và khu dân cư thông qua kiểm soát mật độ sinh học từ sớm.

---

Kết luận (150 từ)

Công trình nghiên cứu đã cung cấp bức tranh toàn cảnh định lượng về cơ cấu 14 loài cây bóng mát và 32 loài sâu, nhện hại tại thành phố Bắc Ninh. Kết quả làm rõ ưu thế gây hại của bộ Cánh vảy (Lepidoptera), sự bùng phát dịch hại mạnh mẽ vào giai đoạn chuyển tiếp hè (tháng 6 - 7), và tính mẫn cảm cao của cây trồng non tuổi.

Để hướng tới đô thị thông minh và sinh thái, thành phố Bắc Ninh cần khẩn trương chuẩn hóa cơ cấu cây xanh vỉa hè, từng bước loại bỏ cây tạp tự phát, đồng thời xây dựng quy trình bảo vệ thực vật đô thị bền vững dựa trên bảo tồn thiên địch và giám sát dịch tễ côn trùng học định kỳ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ninh 28 Sau ®ã tÝnh chØ sè h¹i trung b×nh cña tõng loµi s©u h¹i l¸ cña tõng loµi c©y theo ph­¬ng ph¸p b×nh qu©n céng. Mét sè chØ sè thèng kª ®­îc x¸c ®Þnh lµ: - Tû lÖ % cña c¸c loµi s©u h¹i theo c¸c ®¬n vÞ ph©n lo¹i c¬ b¶n nh­ hä, bé. - Tû lÖ % c¸c loµi s©u h¹i theo loµi c©y. - §Ó cã ®­îc c¸c ®Æc ®iÓm vÒ h×nh th¸i, tiÕn hµnh m« t¶ mÉu vËt nh­: KÝch th­íc, mÇu s¾c, h×nh d¹ng.

M« t¶ tËp tÝnh nh­: Sèng thµnh ®µn hay ®¬n lÎ, thøc ¨n cña s©u non vµ n¬i c­ tró. M« t¶ vÒ vßng ®êi, kh¶ n¨ng sinh s¶n, mïa sinh s¶n. Tõ ®ã ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p phßng trõ.ninh 29 Ch­¬ng 4 KÕt qu¶ vµ ph©n tÝch kÕt qu¶ 4. X¸c ®Þnh thµnh phÇn loµi c©y trång Trªn ®Þa bµn thµnh phè B¾c Ninh chóng t«i ®· ®iÒu tra ®­îc 14 loµi c©y chÝnh, thuéc 11 hä, ®­îc thèng kª trong b¶ng sau: B¶ng 4.1: Sè loµi, sè hä c©y xanh khu vùc thµnh phè B¾c Ninh Sè Tªn Tªn Sè P% Hä TT ViÖt nam khoa häc c©y loµi 1 B»ng l¨ng Lagerstroemia calyculata lythraceae 4.313 29,49 Dipterocarpacea 2 Sao ®en Hopea odorata e 1.280 8,75 3 Trøng c¸ Muntigia calabura Tylieaceae 2.548 17,78 4 S÷a Alstonia scholaris apocynaceae 1.981 13,83 5 Nhéi Bischofia javanica euphobiaceae 266 1,86 6 Géi tr¾ng Aphanamixis grandifolia meliaceae 436 3,04 7 Hoµng lan Cymbidium iridioides orchidaceae 386 2,69 8 Mãng bß Bauhinia purpurea caesalpiniaceae 568 3,96 9 Ph­îng Delonix regia caesalpiniaceae 1.405 9,81 10 Muång ®en Senna siamea caesalpiniaceae 424 2,96 11 TÕch Tectona grandis verbenaceae 336 2,35 12 L¸t hoa Chukrasia tabularis meliaceae 187 1,31 Dracontomelum 13 SÊu anacardiaceae duperreanum 330 2,30 14 Bµng Terminalia catappa Combretaceae 167 1,17 14.ninh 30 (Nguån do C«ng ty m«i tr­êng vµ C«ng tr×nh ®« thÞ B¾c Ninh Cung cÊp) Qua b¶ng 4.1 cho thÊy: Trªn tæng sè 14 loµi, thuéc 11 hä ®­îc trång chÝnh trªn ®Þa bµn thµnh phè.

Sè l­îng loµi c©y lín nhÊt: B»ng l¨ng (Lagerstroemia calyculata 4.313 c©y, 29,49%), tiÕp ®Õn lµ Trøng c¸ (Muntigia calabura 2. Sè loµi cã c©y Ýt nhÊt: Bµng (Terminalia catappa 167 c©y, 1,17%); tiÕp ®Õn L¸t hoa (Chukrasia tabularis 178 c©y, 1,31%); SÊu (Dracontomelum duperreanum 330 c©y, 2,30%). Ngoài ra, mét sè loµi c©y do d©n tù trång nh­: D©u da xoan, §a, B«ng gßn, Si. vµ mét sè c©y ¨n qu¶ còng ®­îc trång nh­: Nh·n, Xoµi, Roi, Trøng gµ.

Nh×n chung, nh÷ng loµi c©y nµy ch­a ®¹t mét sè tiªu chuÈn c©y bãng m¸t nh­: ChÞu nhiÖt, ®é Èm, l­îng n­íc ngÇm, h¹n chÕ bôi,, tiÕng ån, lµm s¹ch m«i tr­êng, chÞu ®­îc c¸c chÊt ®éc h¹i do qu¸ tr×nh ®« thÞ hãa vµ ho¹t ®éng c«ng n«ng nghiÖp – Th­¬ng m¹i vµ dÞch vô ®µo th¶i. §ång thêi ph¶i ph¶n ¸nh ®­îc tÝnh chÊt v¨n hãa, t«n gi¸o, vµ thÝch øng víi kiÕn tróc ®« thÞ cô thÓ nh­ sau: - C©y sèng l©u n¨m, th©n cµnh dÎo dai tØa cµnh tù nhiªn tèt, ph©n nh¸nh cao, th©n th¼ng ®Òu, kh«ng cã gai gãc, b¹nh vÌ u b­íu. - T¸n l¸ nhiÒu th­êng xanh cã rÔ v÷ng vµng kh«ng lµm háng c¸c c«ng tr×nh ngÇm vµ gi¶m tÇm nh×n. - ChÞu ®­îc sù va ®Ëp t¸c ®éng c¬ giíi, chÞu ®­îc c¸c khÝ ®éc nh­: SO2, Cl2, H2O, CO2.

chÞu óng h¹n vµ kh¶ n¨ng gi÷ bôi tèt. - Th©n, l¸, hoa ®Ñp kh«ng g©y ®éc h¹i cho ng­êi vµ gia sóc, kh«ng th¶i ra c¸c chÊt ®éc h¹i. - C¸c bé phËn cña c©y nh­ th©n, rÔ, l¸, hoa, qu¶, h¹t. kh«ng cã mïi h«i thèi, kh«ng hÊp dÉn c«n trïng, nÊm bÖnh vµ s©u h¹i [3].ninh 31 Tuy nhiªn, nã vÉn cßn tån t¹i trong thêi k× qu¸ ®é, trong t­¬ng lai cÇn ph¶i lo¹i bá c¸c loµi c©y nµy, thay vµo ®ã lµ c¸c loµi c©y cã gi¸ trÞ thùc sù cho m«i tr­êng ®« thÞ.

Thµnh phÇn loµi s©u h¹i, nhÖn h¹i T¹i khu vùc nghiªn cøu chóng t«i ®· ghi nhËn ®­îc tæng sè 32 loµi. Trong ®ã: Líp c«n trïng (Insecta) cã 30 loµi, thuéc 18 hä, 4 bé. Líp NhÖn (Arachnida) cã 2 loµi, thuéc 1 hä vµ 1 bé. B¶ng danh s¸ch ®iÒu tra ®­îc tr×nh bµy trong phô biÓu 01.

Thèng kª sè loµi theo c¸c ®¬n vÞ ph©n lo¹i trong b¶ng 4. Danh lôc s©u h¹i c©y xanh ®« thÞ B¾c Ninh STT Tªn khoa häc Tªn ViÖt Nam LI Insecta Líp c«n trïng B1 HEMIPTERA Bé c¸nh kh«ng ®Òu H1 Pentatomidae Hä Bä xÝt 5 c¹nh 1 Erthesina fullo Thunberg Bä xÝt v©n ®en vµng H2 Pyrrhocoridae Hä Bä xÝt löa 2 Dysdercus cingulatus Bä xÝt löa 2 chÊm ®en H3 Scutellaridae Hä Bä xÝt mai rïa 3 Lamprocoris lateralis (Guerin, 1830) Bä xÝt mai rïa 9 chÊm 4 Scutellera fasciata (Panzer, 1797) Bä xÝt mai rïa7 chÊm 5 Philia miyakonus (Matsumura, 1905) Bä xÝt mai rïa 4 chÊm B2 Homoptera Bé c¸nh ®Òu H4 Diaspididae Hä RÖp ®Üa 6 Chrysomphalus dictyiospermi (Morgan) RÖp ®Üa H5 Cicadidae Hä Ve sÇu 7 Cryptotympana atrata Fabricius Ve sÇu c¸nh trong B3 Coleoptera Bé c¸nh cøng H6 Attelabidae Hä Bä cæ ngçng 8 Aderorrhinus sp. Bä cæ ngçng H7 Cerambycidae Hä XÐn tãc luan.ninh 32 9 Monochamus millegranus XÐn tãc H8 Scarabaeidae Hä Bä hung 10 Anomala cupripes Hope C¸nh cam B4 Lepidoptera Bé c¸nh vÈy H9 Papilionidae Hä B­ím ph­îng 11 Papilio polytes Linnaeus B­ím ph­îng 12 Graphium agamemnon Linnaeus B­ím ph­îng 13 Papilio memnon Linnaeus B­ím ph­îng STT Tªn khoa häc Tªn ViÖt Nam H10 Pieridae Hä b­ím c¶i (b­ím phÊn) 14 Catopsilia pomona Fabricius S©u xanh 15 Catopsilia pyranthe Herbst S©u xanh H11 Geometridae Hä S©u ®o 16 Cleora ogasawarensis Inoue S©u ®o H12 Limacodidae Hä Bä nÑt 17 Latoia (Parasa) lepida Cramer Bä nÑt 18 Parasa consocia Walker Bä nÑt 19 Thosea sinensis (Walker) Bä nÑt säc tr¾ng H13 Sphingidae Hä Ngµi trêi 20 Smerithus planus Walker Ngµi trêi H14 Lasiocampidae Hä Ngµi kh« l¸ (Ngµi kÐn) 21 Trabala vishnou Lefebure S©u rãm H15 Lymantriidae Hä Ngµi ®éc 22 Orgyia postica Walker S©u rãm 4 tóm l«ng 23 Euproctis similis F. S©u rãm H16 Psychidae Hä S©u kÌn (Ngµi tói) 24 Chalioides kondonis Matsumura S©u kÌn tr¾ng 25 Amatissa snelleni Heylearts S©u kÌn dµi 26 Dappula tertia Templeton S©u kÌn bã l¸ 27 Cryptothelea (Clania) variegata Snellen S©u kÌn bã l¸ 28 Acanthopsyche reimeri S©u kÌn nhá H17 Tortricidae Hä S©u cuèn l¸ 29 Cerace xanthocosma Diakonoff S©u cuèn l¸ s÷a luan.ninh 33 H18 Noctuiidae Hä ngµi ®ªm 30 Pericyma cruegrii Butler Ngµi ®ªm ph­îng vÜ LII Arachnida Líp nhÖn B1 Tetranychoidea Bé nhÖn H1 Tetranychoidae Hä nhÖn u 1 Tetranychus trunctatus Ehara NhÖn l¸ 2 Phyllocoptruta oleivora Ashm NhÖn u Qua b¶ng 4.2 cho thÊy líp Insecta chiÕm ®¹i ®a sè hÇu hÕt c¸c loµi trong khu vùc nghiªn cøu, thµnh phÇn vµ sè l­îng loµi còng chiÕm mét tû lÖ lín, gåm 4 bé, 18 hä, 30 loµi.

Líp Arachnida chØ ®iÒu tra 1 bé vµ 1 hä duy nhÊt. KÕt qu¶ thèng kª sè bé, hä, loµi ®­îc ghi trong b¶ng 4.3: Tû lÖ % sè hä, sè loµi cña c¸c loµi s©u h¹i, nhÖn h¹i thµnh phè B¾c Ninh Stt Bé Hä P%hä Sè loµi P% loµi 1 Hemiptera 3 15,79 5 15,63 2 Homoptera 2 10,53 2 6,25 3 Coleoptera 3 15,79 3 9,38 4 Lepidoptera 10 52,63 20 62,50 5 Tetranychoidea 1 5,26 2 6,25 Tæng 19 100,00 32 100,00 §Ó thÊy ®­îc sù kh¸c biÖt gi÷a % sè hä vµ loµi gi÷a c¸c bé, sè liÖu trong h×nh 4.ninh 34 Tû lÖ % P% loµi 70,00 62,50 52,63 60,00 50,00 40,00 30,00 15,79 15,63 15,79 20,00 10,53 6,25 9,38 5,26 6,25 10,00 0,00 Hemiptera Homoptera Coleoptera LepidopteraTetranychoidea Thêi gian H×nh 4.1: Tû lÖ % sè loµi, sè hä s©u h¹i, nhÖn h¹i khu vùc thµnh phè B¾c Ninh Qua h×nh 4.1 cho thÊy, bé Lepidoptera cã 10 hä, chiÕm 52,63%, gåm 20 loµi chiÕm 62,50% lµ bé cã sè l­îng hä vµ loµi nhiÒu nhÊt. TiÕp ®Õn lµ bé Hemiptera cã 3 hä, chiÕm 15,79%, gåm 5 loµi, chiÕm 15,63%. Bé cã sè l­îng hä vµ loµi Ýt nhÊt lµ Tetranychoidea cã 1 hä, chiÕm 5,26%, cã 2 loµi chiÕm 6,25%.

Nh×n chung, c¸c loµi s©u h¹i c©y xanh ®« thÞ thµnh phè B¾c Ninh, chiÕm tû lÖ ë møc trung b×nh, cã nh÷ng loµi s©u h¹i rÊt ®«ng vÒ thµnh phÇn loµi nh­: Acanthopsyche reimeri, chiÕm sè l­îng loµi ®«ng nhÊt, tiÕp ®Õn Cerace xanthocosma, Tetranychus trunctatus c¸c loµi nµy cã kh¶ n¨ng h¹i l¸ cao. HiÖn tr¹ng cña s©u h¹i trong khu vùc nghiªn cøu Sù ph©n bè cña s©u h¹i nãi chung liªn quan ®Õn nhiÒu yÕu tè nh­ yÕu tè sinh vËt vµ yÕu tè phi sinh vËt. Trong c¸c yÕu tè phi sinh vËt chñ yÕu lµ c¸c yÕu tè vÒ khÝ hËu nh­: NhiÖt ®é, ®é Èm, l­îng m­a, ¸nh s¸ng, giã vµ thæ nh­ìng… C¸c yÕu tè sinh vËt chñ yÕu lµ thøc ¨n vµ thiªn ®Þch; ho¹t ®éng riªng biÖt cña con ng­êi ®­îc gäi lµ yÕu tè nh©n chñng (Anthropogenos). Trong c¸c yÕu tè m«i tr­êng ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn c«n trïng nãi chung vµ s©u h¹i nãi riªng th× c¸c yÕu tè: nhiÖt ®é, ®é Èm, d­ìng khÝ, vµ luan.ninh 35 thøc ¨n ®· ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn qu¸ tr×nh trao ®æi chÊt trong c¬ thÓ vµ kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong qu¸ tr×nh sèng.

C¸c yÕu tè ®ã ®­îc gäi lµ c¸c yÕu tè sinh tån [9]. Trong mét ph¹m vi hÑp nh­ thµnh phè B¾c Ninh c¸c yÕu tè phi sinh vËt coi nh­ lµ ®ång nhÊt, th× yÕu tè thøc ¨n lµ vÊn ®Ò quyÕt ®Þnh ®Õn mËt ®é vµ sù ph©n bè cña s©u h¹i. Sù ph©n bè theo kh«ng gian cña c¸c loµi th­êng chØ lµ mang tÝnh t­¬ng ®èi. Sè l­îng loµi s©u h¹i cña c¸c hä c«n trïng trªn c¸c loµi c©y trång Nh­ chóng ta ®· biÕt mçi loµi c©y kh¸c nhau, m«i tr­êng sèng kh¸c nhau cã c¸c loµi s©u h¹i kh¸c nhau, v× thÕ mµ sù ph©n bè cña chóng kh¸c nhau, chñ yÕu liªn quan ®Õn nguån thøc ¨n.

MÆc dï ë thêi kú tr­ëng thµnh s©u h¹i th­êng bay ®i kh¸ xa. Tuy nhiªn, chóng còng cã sù lùa chän n¬i ®Õn kh¸ râ rµng: YÕu tè thøc ¨n, ¸nh s¸ng, giã, nhiÖt ®é, ®é Èm. cã ¶nh h­ëng lín ®Õn sù lùa chä nµy. M­êi loµi c©y ®iÒu tra ®­îc c¸c loµi s©u h¹i, trong tæng sè 14 loµi c©y trång chÝnh ®­îc trång trong khu vùc thµnh phè B¾c Ninh.

§· ph¶n ¸nh ®­îc phÇn nµo sè l­îng còng nh­ thµnh phÇn s©u h¹i. Qua ®iÒu tra cho thÊy sè loµi thu ®­îc ë c¸c loµi c©y lµ rÊt kh¸c nhau. KÕt qu¶ ®­îc tr×nh bµy trong b¶ng 4.4: Sè l­îng loµi s©u h¹i cña c¸c hä c«n trïng trªn c¸c loµi c©y trång Sè loµi s©u h¹i Hoµng lan B»ng l¨ng Mãng bß Ph­îng Sao ®en Muång Stt Hä Bµng TÕch Nhéi S÷a 1 Pentatomidae 1 1 1 1 1 2 Pyrrhocoridae 1 1 3 Scutellaridae 1 1 3 1 4 Diaspididae 1 1 5 Cicadidae 1 1 1 1 1 1 1 6 Attelabidae 1 Cerambycida 7 1 e luan.