CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH CẦU VÀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1.1 Khái niệm liên quan đến cầu 1.1 Khái niệm cầu, lượng cầu, luật cầu Theo Ngô Đình Giao (2007, tr.37): “Cầu là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người mua có khả năng mua và sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định , giả sử các nhân tố khác là không đổi”. Như vậy khi chúng ta nói tới cầu, chúng ta cần phải hiểu rõ được hai yếu tố là khả năng mua và ý muốn sẵn sàng mua hàng hóa hay dịch vụ đó. Cần phân biệt rõ cầu và nhu cầu. Cầu khác với nhu cầu ở chỗ nhu cầu thể hiện những mong muốn vô hạn của con người song đa phần nhu cầu không được thỏa mãn vì nguồn lực là khan hiếm.
Khi nhu cầu không có khả năng thanh toán thì không thể dẫn đến cầu. Một khái niệm nữa mà chúng ta cần quan tâm và phân biệt với cầu là lượng cầu. Lượng cầu: là một lượng cụ thể của hàng hóa hay dịch vụ mà người mua mong muốn và có khả năng mua tại một mức giá nhất định, trong một thời gian nhất định với các yếu tố khác không đổi. Còn cầu là tập hợp các lượng cầu ở các mức giá khác nhau.
Khái niệm luật cầu: Theo Ngô Đình Giao (2007, tr.35), luật cầu được phát biểu là “Lượng cầu hàng hóa hay dịch vụ trong một khoảng thời gian đã cho tăng lên khi giá của hàng hóa dịch vụ giảm xuống và ngược lại (các yếu tố khác không đổi)” 1.2 Khái niệm phân tích cầu Phân tích cầu là việc nghiên cứu mối quan hệ phụ thuộc của lượng cầu với một hay nhiều biến khác nhằm phục vụ cho việc ước lượng và dự báo giá trị trung bình của lượng cầu với các giá trị đã biết của biến độc lập. Phân tích cầu là quá trình nghiên cứu tất cả các yếu tố liên quan trực tiếp và gián tiếp đến cầu. Quá trình này được tiến hành từ việc khảo sát thực tế, thu thập thông tin, số liệu, đến việc đề ra định hướng hoạt động cũng như giải pháp thực hiện các định hướng đó. Kết quả của phân tích cầu là việc ước lượng được hàm cầu và phân tích được các yếu tố tác động đến cầu.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Khái niệm thị trường và mở rộng thị trường 1.1 Thị trường Theo C.Mác, hàng hóa là sản phẩm được sản xuất ra không phải cho người sản xuất tiêu dùng mà người sản xuất ra để bán. Thị trường xuất hiện đồng thời với sự ra đời và phát triển của nền sản xuất hàng hoá và được hình thành trong lĩnh vực lưu thông. Người có hàng hoá hoặc dịch vụ đem ra trao đổi gọi là bên bán, người mua có nhu cầu chưa thoả mãn và có khả năng thanh toán được gọi là bên mua. Trong quá trình trao đổi giữa bên bán và bên mua đã hình thành những mối quan hệ nhất định giữa người bán và người mua, giữa người bán với nhau và giữa người mua với nhau.
Tuy nhiên thị trường được nhiều nhà kinh tế định nghĩa khác nhau. Hội quản trị Hoa Kỳ cho rằng :“Thị trường là tổng hợp các lực lượng và các điều kiện, trong đó người mua và người bán thực hiện các quyết định chuyển hàng hoá và dịch vụ từ người bán sang người mua ’’. Có nhiều quan niệm lại cho rằng “ thị trường là lĩnh vực trao đổi mà ở đó người mua và người bán cạnh tranh với nhau để xác định gía cả hàng hoá dịch vụ ”, hoặc đơn giản hơn “ thị trường là tổng hợp các số cộng của người mua về một sản phẩm hàng hoá hay dịch vụ”… Hiểu một cách tổng quát, thị trường là nơi mà người mua và người bán tự tìm đến với nhau qua trao đổi, thăm dò, tiếp xúc để nhận lời giải đáp mà mỗi bên cần biết… Theo những lý luân trên trên ta có thể định nghĩa thị trường như sau: Thị trường là biểu hiện của quá trình mà trong đó thể hiện các quyết định của người tiêu dùng về hàng hoá và dịch vụ cũng như các quyết định của các doanh nghiệp về số lượng, chất lượng, mẫu mã của hàng hoá. Đó chính là mối quan hệ giữa tổng số cung và tổng số cầu của từng loại hàng hoá cụ thể.
Ngày nay khi nền kinh tế phát triển ngày càng nhanh và càng phức tạp hơn, thị trường cũng biến đổi một cách chóng mặt phù hợp với điều kiện, trình độ phát triển của nền kinh tế.2 Mở rộng thị trường Mở rộng thị trường theo nghĩa rộng là lôi kéo khách hàng mới, khách hàng theo vùng địa lý, tăng doanh số bán với khách hàng mới, cũ. Mở rộng thị trường theo chiều sâu nghĩa là phân đoạn, cắt lớn thị trường để thoả mãn nhu cầu muôn hình, muôn vẻ của con người. Qua sản phẩm để thoả mãn từng lớp nhu cầu, vừa tăng số lượng sản phẩm bán ra, vừa tạo sự đa dạng về chủng loại sản phẩm của doanh nghiệp trên thị trường. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 Việc mở rộng thị trường tiêu thị sản phẩm là quá trình mở rộng hay tăng khối lượng khách hàng và lượng bán ra của doanh nghiệp bằng cách lôi kéo người tiêu dùng đang có nhu cầu mua hàng trở thành khách hàng cảu doanh nghiệp và lôi kéo khách hàng của đối thủ cạnh tranh sang tiêu thụ sản phẩm của mình.
Hay mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm là việc doanh nghiệp tăng thị phần của mình bằng cách đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng trong toàn bộ thị trường.2 MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH CẦU VÀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Cầu và phân tích cầu 1.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến lượng cầu Yếu tố giá cả của bản thân hàng hóa Tác động từ yếu tố giá cả của bản thân hàng hóa thể hiện rất rõ qua luật cầu. Khi giá của bản thân hàng hóa tăng sẽ làm cho lượng cầu về hàng hóa đó giảm và ngược lại. Tức là khi giá cả của bản thân hàng hóa thay đổi sẽ gây ra sự trượt dọc trên đường cầu (phụ lục 2). Đồ thị đường cầu là đường dốc xuống về phía phải.
Điều này cũng thể thiện rõ trong phương trình hàm cầu: QD = a – bP Tham số b phải mang dấu âm thể hiện quan hệ ngược chiều giữa giá cả và lượng cầu. Yếu tố ngoài bản thân giá cả của hàng hóa Các yếu tố ngoài bản thân giá cả của hàng hóa tác động tới cầu làm dịch chuyển đường cầu. Cụ thể là: a) Thu nhập của người dân (I) Thu nhập của người dân đặc biệt là thu nhập thực tế của họ (loại bỏ yếu tố lạm phát) có tác động rất lớn đối với cầu một loại hàng hóa, vì thu nhập đại diện cho khả năng mua của người tiêu dùng. Thực tế có hai loại hàng hóa chịu ảnh hưởng của yếu tố thu nhập nhưng hoàn toàn ngược nhau là hàng hóa thông thường và hàng hóa thứ cấp.
Đối với hàng hóa thông thường, khi thu nhập tăng sẽ làm cho cầu tăng và đường cầu dịch chuyển sang phải. Với hàng hóa thứ cấp, khi thu nhập tăng sẽ làm cho cầu giảm và đường cầu dịch chuyển sang trái. Khi nghiên cứu thị trường và sản phẩm máy tính và thiết bị ngoại vi của công ty TNHH giải pháp và tư vấn công nghệ Hoàng Mai thì tác giả nhận thấy sản phẩm máy tính và thiết bị ngoại vi là loại hàng hóa thông thường. Khi thu nhập của người tiêu dùng tăng lên thì có xu hướng tiêu dùng nhiều hơn.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 b) Giá cả của hàng hóa liên quan (PR ) Hiện nay rất ít hàng hóa được tiêu dùng một cách độc lập và việc không có mặt hàng thay thế cho nó lại càng hiếm. Khi giá cả của các nhân tố này thay đổi sẽ tác động trực tiếp tới cầu của một loại hàng hóa. Khi giá hàng hóa bổ sung cho hàng hóa đó trong tiêu dùng tăng sẽ làm cho cầu về hàng hóa đó giảm, đường cầu dịch chuyển sang trái và ngược lại. Khi giá cả của hàng hóa thay thế cho hàng hóa đó trong tiêu dùng tăng làm cho cầu của hàng hóa đó tăng lên, đường cầu dịch chuyển sang phải và ngược lại.
Vì cùng đem lại lợi ích như mong muốn, giá rẻ hơn làm cho lợi ích của việc tiêu dùng hàng hóa đó tăng lên. Ví dụ khi giá các mặt hàng máy tính và thiết bị ngoại vi của các đối thủ như Trần Anh, Pico, Đăng khoa. tăng giá sẽ làm cho cầu về sản phẩm máy tính và thiết bị ngoại vi của công ty TNHH giải pháp và tư vấn công nghệ Hoàng Mai tăng lên do khách hàng sẽ nhập hàng nhiều hơn của công ty vì giá cả hấp dẫn hơn. c) Quy mô thị trường (N) Quy mô thị trường được hiểu là số lượng người tiêu dùng hàng hóa hay dịch vụ trên thị trường.
Do đó, khi số lượng người mua một loại hàng hóa tăng lên làm cho lượng cầu thị trường ở mỗi mức giá cũng tăng. Do cầu thị trường tăng làm cho đường cầu dịch chuyển sang phải. Nếu số lượng người mua giảm đi sẽ làm cho cầu thị trường giảm và đường cầu sẽ dịch chuyển sang trái. Số lượng người tiêu dùng (dân số) có ảnh hưởng lớn đến lượng cầu hàng hóa dịch vụ.
Khi dân số tăng lên công ty có khả năng mở rộng thị trường, tìm kiếm thêm khách hàng để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm cho công ty. d) Thị hiếu người tiêu dùng (T) Thị hiếu hay sở thích của người tiêu dùng là một yếu tố có ảnh hưởng rất lớn tới cầu. Nó là một trong hai yếu tố ảnh hưởng tới sự lựa chọn tiêu dùng tối ưu. Khi người tiêu dùng có thị hiếu tăng về một loại hàng hóa nào đó sẽ làm cho cầu về hàng hóa đó tăng và ngược lại.
e) Giá kì vọng của người tiêu dùng trong tương lai (PE) Sự kì vọng của người tiêu dùng là sự dự báo, dự đoán khá chắc chắn và có thể tin tưởng được của họ về các nhân tố ảnh hưởng tới cầu một loại hàng hóa, dịch vụ nào đó. Người tiêu dùng sẽ căn cứ vào những kì vọng đó để đưa ra quyết định cuối cùng. Ví dụ, nếu người tiêu dùng kì vọng giá sản phẩm máy tính và thiết bị ngoại vi tăng lên, khi đó cầu về hàng đó sẽ tăng lên.