Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy

Khóa luận phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Phan Huyền Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Tiến Nhật
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Khái quát phân tích báo cáo tài chính Công ty Cổ phần Hương Thủy

Công ty Cổ phần Hương Thủy hoạt động thương mại lâu năm tại thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp kinh doanh đa dạng các mặt hàng thiết yếu gồm vật liệu xây dựng, nông sản và xăng dầu. Trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, quản trị dòng tiền đóng vai trò sống còn. Việc phân tích báo cáo tài chính giúp doanh nghiệp nắm vững năng lực nội tại. Báo cáo tài chính bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Các tài liệu này phản ánh trung thực mọi giao dịch kinh tế phát sinh. Số liệu kế toán làm rõ bức tranh sử dụng vốn và nguồn hình thành tài sản. Doanh nghiệp cần công cụ đánh giá khoa học để đo lường sức khỏe tài chính. Phân tích tài chính không chỉ nhìn lại kết quả quá khứ. Công tác này còn dự báo xu hướng biến động doanh thu, chi phí trong tương lai. Đối với một đơn vị thương mại, tốc độ luân chuyển vốn lưu động quyết định khả năng sinh lời. Vì vậy, nghiên cứu các chỉ số tài chính định kỳ là nhiệm vụ bắt buộc. Ban lãnh đạo dựa vào đó để điều chỉnh chính sách bán hàng và kiểm soát rủi ro thanh khoản.

1.1. Lịch sử hình thành và lĩnh vực kinh doanh đặc thù

Công ty Cổ phần Hương Thủy tiền thân là hai đơn vị kinh doanh thương mại quốc doanh trước năm 1992 gồm Thương Nghiệp và Vật tư tổng hợp huyện Hương Thủy. Việc sáp nhập hai đơn vị giúp thống nhất mạng lưới kinh doanh, chấm dứt tình trạng cạnh tranh nội bộ phân tán. Sau khi cổ phần hóa, công ty hoạt động theo mã số doanh nghiệp 3300348587 do Cục Thuế tỉnh Thừa Thiên Huế quản lý. Ngành nghề cốt lõi của công ty tập trung vào bán buôn vật liệu xây dựng, phân phối xăng dầu và nông sản. Quy mô địa bàn trải rộng tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối hàng hóa. Doanh nghiệp khẳng định được vị thế uy tín vững chắc trong khu vực miền Trung suốt nhiều năm hoạt động liên tục.

1.2. Mục tiêu và ý nghĩa của việc phân tích báo cáo tài chính

Phân tích báo cáo tài chính cung cấp căn cứ định lượng xác thực cho các quyết định điều hành. Nhà quản lý cần nhận diện rõ thực trạng tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn. Quá trình kiểm tra giúp phát hiện sớm nguy cơ ứ đọng vốn và mất cân đối nguồn tài trợ. Bên cạnh đó, ngân hàng và đối tác thương mại sử dụng kết quả phân tích để định mức tín dụng. Khả năng thanh toán minh bạch gia tăng niềm tin từ nhà đầu tư. Chỉ tiêu tài chính lành mạnh là thước đo hiệu quả vận hành của bộ máy quản lý. Do đó, hoạt động phân tích trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển an toàn, bền vững của doanh nghiệp.

II. Phân tích thực trạng tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy

Giai đoạn 2021 đến 2023 ghi nhận nhiều biến động tài chính phức tạp tại Công ty Cổ phần Hương Thủy. Doanh thu thuần năm 2021 đạt 375,25 tỷ đồng, tăng lên mức đỉnh 438,19 tỷ đồng vào năm 2022. Tuy nhiên, doanh thu năm 2023 đã suy giảm xuống còn 375,04 tỷ đồng. Mức giảm tương ứng 14,41% phản ánh rõ rệt áp lực cạnh tranh gay gắt của thị trường. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp sụt giảm nghiêm trọng qua từng năm. Năm 2021, lợi nhuận đạt mức 19,18 tỷ đồng nhưng rơi xuống 12,99 tỷ đồng năm 2022. Đến năm 2023, chỉ tiêu này tiếp tục hạ xuống 12,03 tỷ đồng. Biên lợi nhuận suy yếu do chi phí nguyên liệu và chi phí quản lý kinh doanh gia tăng nhanh chóng. Quy mô tổng tài sản bình quân của công ty duy trì ổn định quanh ngưỡng 108 tỷ đồng suốt ba năm. Điều này cho thấy công ty không mở rộng tài sản cố định trong bối cảnh thị trường trầm lắng. Tuy nhiên, số vòng quay tài sản và hiệu suất sinh lời trên tài sản đều sụt giảm. Doanh nghiệp phải gánh chịu chi phí vốn cao khi tốc độ luân chuyển tiền chậm lại.

2.1. Đánh giá cơ cấu nợ và rủi ro thanh toán nợ vay

Hệ số nợ của công ty có sự biến thiên thất thường trong giai đoạn nghiên cứu. Năm 2022, hệ số nợ giảm 0,08 lần so với năm 2021 do tốc độ giảm của nợ dài hạn diễn ra chậm. Bước sang năm 2023, chỉ số này bất ngờ tăng thêm 0,04 lần khi doanh nghiệp gia tăng nợ vay ngắn hạn để tài trợ vốn lưu động. Tỷ trọng nợ ngắn hạn chiếm phần lớn trong tổng nợ phải trả tiềm ẩn nguy cơ căng thẳng dòng tiền. Mặc dù doanh nghiệp chưa rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, áp lực trả nợ định kỳ vẫn rất nặng nề. Doanh nghiệp cần duy trì dự trữ tiền mặt để tránh rủi ro vỡ nợ bất khả kháng.

2.2. Hiệu quả sử dụng tài sản và khả năng sinh lời

Hiệu quả quản lý và khai thác tài sản tại công ty bộc lộ dấu hiệu chững lại. Vòng quay tổng tài sản sụt giảm rõ nét do doanh thu năm 2023 co hẹp trong khi tổng tài sản bình quân giữ nguyên mức 108,72 tỷ đồng. Suất hao phí tài sản so với doanh thu và lợi nhuận đều gia tăng đáng kể. Điều này chỉ ra rằng doanh nghiệp phải tốn nhiều chi phí tài sản hơn để tạo ra một đồng lợi nhuận sau thuế. Lợi nhuận sụt giảm 37,25% từ 2021 đến 2023 phản ánh khả năng sinh lời trên vốn suy giảm. Sự tích tụ hàng tồn kho và các khoản phải thu thương mại là nguyên nhân trực tiếp làm nghẽn dòng tiền.

III. Giải pháp từ phân tích tài chính cho Công ty Cổ phần Hương Thủy

Để khắc phục suy giảm lợi nhuận, Công ty Cổ phần Hương Thủy cần áp dụng giải pháp tài chính đồng bộ. Nhiệm vụ hàng đầu là tái cấu trúc danh mục tài sản và nguồn vốn kinh doanh. Doanh nghiệp cần chủ động cắt giảm các khoản chi phí quản lý doanh nghiệp không tạo ra giá trị trực tiếp. Đàm phán lại biểu lãi suất với ngân hàng thương mại giúp tiết kiệm đáng kể chi phí tài chính. Quy trình quản trị dòng tiền cần được số hóa toàn diện để tăng tính minh bạch. Bộ phận tài chính kế toán phải thiết lập hệ thống cảnh báo sớm rủi ro thanh khoản. Việc lập dự toán ngân sách chi tiết theo từng quý giúp kiểm soát dòng tiền chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp nên đa dạng hóa kênh huy động vốn nhằm giảm bớt phụ thuộc vào vay nợ ngân hàng ngắn hạn. Chính sách bán hàng và phân phối sản phẩm cũng đòi hỏi sự đổi mới linh hoạt. Doanh nghiệp cần tập trung nguồn lực vào nhóm mặt hàng xăng dầu và vật liệu xây dựng có biên lợi nhuận cao. Đồng thời, công ty nên thu hẹp các mảng kinh doanh hàng hóa kém hiệu quả. Việc tái phân bổ vốn lưu động hợp lý sẽ thúc đẩy tốc độ sinh lời nhanh chóng.

3.1. Phương pháp đẩy nhanh tốc độ quay vòng vốn lưu động

Doanh nghiệp cần áp dụng mô hình quản trị hàng tồn kho tức thời để giảm chi phí lưu kho. Bộ phận kho vận phải thường xuyên rà soát, thanh lý các mặt hàng vật liệu xây dựng tồn đọng lâu ngày. Việc kiểm soát chặt chẽ số lượng nhập kho giúp giải phóng đáng kể nguồn vốn bị ứ trệ. Đồng thời, công ty cần xây dựng chính sách thu hồi công nợ dứt khoát đối với các khách hàng đại lý. Việc áp dụng chiết khấu thanh toán sớm khuyến khích đối tác trả nợ đúng hạn. Đội ngũ bán hàng cần phối hợp kế toán theo dõi sát sao tuổi nợ từng hợp đồng. Biện pháp này giúp doanh nghiệp rút ngắn vòng luân chuyển tiền mặt hiệu quả.

3.2. Kiểm soát cơ cấu vốn và giảm thiểu rủi ro nợ vay

Kiểm soát đòn bẩy tài chính là chìa khóa bảo vệ tính ổn định của doanh nghiệp thương mại. Công ty Cổ phần Hương Thủy cần duy trì tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu ở mức an toàn dưới 1,5 lần. Thay vì vay nợ ngắn hạn liên tục, doanh nghiệp nên thương lượng kéo dài thời hạn các khoản vay vốn. Sự chuyển dịch sang nợ dài hạn giúp giảm bớt gánh nặng chi trả định kỳ hàng tháng. Ngoài ra, việc tăng tỷ lệ lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư sẽ củng cố nguồn vốn chủ sở hữu. Một cơ cấu vốn cân bằng giúp nâng cao hệ số tín nhiệm và cải thiện sức đề kháng tài chính trước các cú sốc thị trường.

IV. Ứng dụng kết quả phân tích tài chính Công ty Cổ phần Hương Thủy

Phân tích báo cáo tài chính mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho công tác quản trị kinh doanh. Tại Công ty Cổ phần Hương Thủy, dữ liệu tài chính cung cấp nền tảng vững chắc để ban lãnh đạo xây dựng kế hoạch hành động. Việc nhận diện rõ các điểm nghẽn về luân chuyển vốn và suy giảm biên lợi nhuận giúp doanh nghiệp chủ động tái cơ cấu. Mọi quyết định thương mại từ mở rộng thị phần đến nhập hàng đều cần căn cứ vào khả năng chịu đựng của dòng tiền. Kết quả phân tích tài chính cũng đóng vai trò cầu nối gắn kết doanh nghiệp với các chủ nợ và cổ đông. Sự minh bạch trong công bố số liệu giúp củng cố uy tín thương hiệu trên thị trường vật tư miền Trung. Ngân hàng dựa vào các chỉ số thanh toán lành mạnh để phê duyệt hạn mức tín dụng ưu đãi. Nhờ vậy, công ty duy trì được nguồn vốn tài trợ ổn định với mức chi phí hợp lý nhất. Tóm lại, phân tích tài chính không chỉ là bài toán nghiệp vụ kế toán thuần túy. Đây là công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh trong nền kinh tế biến động. Việc ứng dụng thường xuyên các phương pháp phân tích khoa học sẽ mở ra triển vọng phát triển bền vững cho công ty.

4.1. Ứng dụng trong hoạch định chiến lược kinh doanh thương mại

Dữ liệu phân tích báo cáo tài chính là cơ sở định hình chiến lược tăng trưởng doanh số. Ban giám đốc sử dụng báo cáo lưu chuyển tiền tệ để xác định ngưỡng đầu tư an toàn cho từng chu kỳ kinh doanh. Nhờ đánh giá chính xác biến động doanh thu, doanh nghiệp chủ động điều chỉnh danh mục hàng hóa kinh doanh chủ lực. Việc mở rộng thị trường tại Thừa Thiên Huế được cân nhắc dựa trên khả năng cân đối dòng tiền thực tế. Mô hình dự báo tài chính hỗ trợ phòng ngừa tình trạng thiếu hụt thanh khoản trong mùa vụ cao điểm. Tính chủ động trong quản trị tài chính giúp công ty duy trì đà tăng trưởng bền bỉ.

4.2. Ứng dụng trong việc nâng cao năng lực kiểm soát nội bộ

Hoạt động phân tích tài chính định kỳ giúp thiết lập chốt chặn kiểm soát nội bộ hiệu quả. Phòng kế toán phát hiện kịp thời các hiện tượng thất thoát chi phí và sai lệch số liệu kho vận. Kiểm toán nội bộ dựa trên chỉ số hao phí tài sản để đánh giá hiệu suất của từng phòng ban. Cơ chế phân quyền tài chính được siết chặt nhằm hạn chế rủi ro lạm dụng công nợ đại lý. Việc định kỳ đối chiếu công nợ và kiểm kê hàng tồn kho loại bỏ nguy cơ tài sản ảo. Sự minh bạch tài chính nội bộ tạo dựng văn hóa làm việc kỷ cương và trách nhiệm trong toàn thể cán bộ công nhân viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế thị trường tại Việt Nam có những bước chuyển mình mạnh mẽ, mở rộng về quy mô và đa dạng về hình thức kinh doanh. Môi trường kinh doanh mở rộng mang lại nhiều cơ hội nhưng đồng thời tạo ra áp lực sàng lọc và cạnh tranh gay gắt đối với các doanh nghiệp thương mại. Trong điều kiện đó, công tác quản trị tài chính giữ vai trò then chốt đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Nhà quản trị cần thường xuyên phân tích tình hình tài chính để nắm bắt tín hiệu thị trường, xác định chính xác nhu cầu vốn, khả năng huy động vốn, cũng như đo lường mức độ tác động của các nhân tố bên trong và bên ngoài nhằm đưa ra các quyết định điều hành kịp thời.

Xuất phát từ thực tiễn thực tập tại doanh nghiệp và nhận thức về tầm quan trọng của công tác phân tích tài chính, tác giả Phan Huyền Trinh đã thực hiện đề tài khóa luận: "Phân tích tình hình tài chính tại công ty cổ phần Hương Thủy".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu và phân tích tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Hương Thủy giai đoạn 2021 – 2023, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính của đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân tích tình hình tài chính trong doanh nghiệp.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy trong 3 năm (2021 – 2023).
   • Đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm cải thiện hoạt động tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Báo cáo tài chính của Công ty Cổ phần Hương Thủy, bao gồm Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính cùng các tài liệu kế toán liên quan.
• Phạm vi không gian: Văn phòng kế toán Công ty Cổ phần Hương Thủy (địa chỉ: số 1151 Nguyễn Tất Thành, phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và xử lý số liệu tài chính của doanh nghiệp trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2021 đến năm 2023.
• Phạm vi nội dung: Tập trung phân tích biến động quy mô, cơ cấu tài sản - nguồn vốn, các chỉ tiêu khả năng thanh toán, hiệu quả quản lý sử dụng tài sản và khả năng sinh lời của doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên bản chất của báo cáo tài chính và phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp:

• Khung khái niệm và văn bản áp dụng: Tác giả dẫn chiếu quy định tại Khoản 1 Điều 7 Nghị định 25/2017/NĐ-CP để làm rõ bản chất của Báo cáo lưu chuyển tiền tệ trong việc phản ánh các dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính. Đồng thời, khóa luận hệ thống hóa bản chất kinh tế của 4 báo cáo tài chính nòng cốt gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh báo cáo tài chính.
• Hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính được xây dựng chi tiết theo các nhóm:
  • Nhóm chỉ tiêu cơ cấu tài sản và nguồn vốn: Tỷ trọng từng bộ phận tài sản, tỷ trọng từng bộ phận nguồn vốn, Tỷ suất nợ (Tổng nợ phải trả / Tổng tài sản) và Tỷ suất tự tài trợ (Vốn chủ sở hữu / Tổng nguồn vốn).
  • Nhóm chỉ tiêu khả năng thanh toán: Hệ số khả năng thanh toán chung ($H_K$); Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn (Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn); Hệ số khả năng thanh toán nhanh ((Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn); Hệ số khả năng thanh toán tức thời (Tiền và các khoản tương đương tiền / Nợ ngắn hạn); Hệ số khả năng thanh toán nợ dài hạn tổng quát (Tổng giá trị tài sản dài hạn / Tổng nợ dài hạn); Hệ số nợ (Nợ phải trả / Tổng tài sản).
  • Nhóm chỉ tiêu hiệu quả quản lý và sử dụng tài sản: Số vòng quay tài sản (TAT = Doanh thu thuần / Tổng tài sản bình quân); Suất hao phí của tài sản so với doanh thu thuần; Suất hao phí của tài sản so với lợi nhuận sau thuế; Vòng quay tài sản ngắn hạn; Kỳ luân chuyển tài sản ngắn hạn; Suất hao phí tài sản ngắn hạn so với doanh thu; Vòng quay hàng tồn kho (Giá vốn hàng bán / Hàng tồn kho bình quân); Số ngày dự trữ hàng tồn kho; Vòng quay các khoản phải thu; Kỳ thu tiền bình quân; Vòng quay các khoản phải trả ((Giá vốn hàng bán + Tăng giảm hàng tồn kho) / Các khoản phải trả bình quân); Vòng quay tài sản dài hạn; Suất hao phí tài sản dài hạn so với doanh thu và lợi nhuận.
  • Nhóm chỉ tiêu khả năng sinh lời: Lợi nhuận gộp biên, Tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS), Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA), Tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu (ROE) và Suất hao phí vốn chủ sở hữu so với lợi nhuận sau thuế.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Trích xuất báo cáo tài chính được công bố trên trang thông tin của công ty và hồ sơ kế toán cung cấp trực tiếp tại văn phòng kế toán doanh nghiệp.
• Phương pháp so sánh: Áp dụng phân tích theo chiều ngang (xác định mức chênh lệch tuyệt đối và tỷ lệ phần trăm thay đổi của các chỉ tiêu giữa các năm 2021, 2022, 2023) và phân tích theo chiều dọc (xác định tỷ trọng của từng khoản mục thành phần cấu thành trong tổng số).
• Phương pháp phân tích tỷ số: Tính toán các hệ số tài chính để đo lường khả năng thanh toán, cơ cấu nợ, tốc độ chu chuyển vốn và khả năng sinh lời.
• Phương pháp thống kê, tổng hợp và phương pháp loại trừ (phương pháp thay thế liên hoàn, phương pháp số chênh lệch) để nhận diện các nhân tố tác động đến sự thay đổi của chỉ tiêu kinh tế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tài chính

Chương này tập trung trình bày hệ thống lý luận chung về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp:

• Khái quát vai trò của phân tích tài chính đối với các nhóm đối tượng sử dụng thông tin khác nhau: đối với chủ doanh nghiệp (tìm kiếm lợi nhuận, bảo toàn vốn và quản trị rủi ro phá sản), đối với nhà đầu tư (đánh giá triển vọng tăng trưởng và khả năng sinh lời), đối với nhà cung cấp (đo lường mức độ an toàn công nợ và khả năng thanh toán tức thời).
• Trình bày chức năng và mối liên hệ giữa 4 biểu mẫu báo cáo tài chính hiện hành theo chuẩn mực và chế độ kế toán.
• Thiết lập hệ thống công thức, ý nghĩa kinh tế và ngưỡng đánh giá chuẩn của các chỉ số tài chính về cơ cấu vốn, khả năng thanh khoản, hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn, tài sản cố định và các tỷ suất sinh lời vốn chủ sở hữu.

Chương 2: Thực trạng tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy

Chương 2 phản ánh toàn diện tình hình hoạt động, cơ cấu tổ chức và các khía cạnh tài chính của Công ty Cổ phần Hương Thủy trong 3 năm (2021 – 2023).

1. Khái quát đơn vị: Công ty có tên giao dịch là H - T.,CO, trụ sở tại 1151 Nguyễn Tất Thành, phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên Huế; Giấy phép kinh doanh số 3300348587 đăng ký thay đổi lần thứ 12 ngày 19/01/2011; người đại diện là ông Lê Văn Kề. Doanh nghiệp tiền thân hình thành từ việc sáp nhập Công ty Thương Nghiệp và Công ty Vật tư tổng hợp huyện Hương Thủy năm 1992, chuyển đổi thành công ty cổ phần năm 2002 và đổi tên thành Công ty Cổ phần Hương Thủy từ năm 2006. Doanh nghiệp kinh doanh đa ngành: xăng dầu, vật liệu xây dựng, quản lý các cửa hàng xăng dầu (187 Hùng Vương, 5 sao Thủy Phù), cửa hàng vật liệu (Thanh Lam - Thủy Phương, trung tâm Phú Bài, Thủy Phù), các xưởng cán tôn tại Tứ Hạ, Quảng Bình; đồng thời quản lý 2 đơn vị trực thuộc là Công ty TNHH Bách Việt và Xí nghiệp cơ khí Huế Tôn.

2. Tình hình lao động: Cơ cấu lao động của công ty có xu hướng tăng về số lượng và nâng cao về trình độ chuyên môn qua các năm:

• Tổng số lao động: Năm 2021 có 70 người; năm 2022 tăng lên 74 người (tăng 5,71%); năm 2023 đạt 76 người (tăng 2,70% so với năm 2022).
• Trình độ: Lao động đại học duy trì từ 18 người (2021) lên 20 người (2022 và 2023); lao động cao đẳng tăng từ 22 người (2021-2022) lên 25 người (2023); lao động phổ thông biến động từ 30 người (2021) lên 32 người (2022) và giảm về 31 người (2023).
• Giới tính: Do tính chất ngành hàng kinh doanh vật liệu và xăng dầu cần nhiều thể lực, lao động nam luôn chiếm tỷ trọng cao (năm 2021 là 42 người, chiếm 60%; năm 2022 và 2023 là 46 người, chiếm trên 60%); lao động nữ dao động từ 28 đến 30 người (chiếm khoảng 37,84% – 40%).

3. Biến động và cơ cấu tài sản: Tổng tài sản của công ty có sự biến động tăng giảm đan xen. Năm 2021 đạt 111.541.223.066 đồng, năm 2022 giảm 5.909.669.951 đồng (-5,30%) xuống 105.631.553.115 đồng; đến năm 2023 tăng 6.190.124.172 đồng (+5,86%) lên mức 111.821.677.287 đồng.

• Tài sản ngắn hạn: Có xu hướng gia tăng tỷ trọng, từ 46,74% (2021) lên 47,59% (2022) và đạt 50,62% (2023), đạt giá trị 56.606.362.683 đồng. Tiền và các khoản tương đương tiền tăng trưởng liên tục: từ 1.452.702.524 đồng (2021) tăng lên 4.340.227.744 đồng (2022, tăng 198,77%) và đạt 5.152.430.997 đồng (2023, tăng 18,71%). Ngược lại, hàng tồn kho giảm đều từ 24.833.042.417 đồng (2021) xuống 21.425.644.052 đồng (2022, giảm 13,72%) và còn 18.370.180.071 đồng (2023, giảm 14,26%). Khoản phải thu khách hàng ngắn hạn giảm mạnh từ 21.391.802.261 đồng (2021) xuống 19.754.496.069 đồng (2022) và còn 9.460.038.508 đồng (2023, giảm 51,26% so với 2022).
• Tài sản dài hạn: Giảm từ 59.404.885.897 đồng (chiếm 53,26% tổng tài sản năm 2021) xuống 55.351.541.155 đồng (2022) và 55.215.314.604 đồng (2023). Trong đó, tài sản cố định biến động nhẹ từ 18,94 tỷ đồng (2021) xuống 18,85 tỷ đồng (2022) và tăng lên 19,16 tỷ đồng (2023); đầu tư tài chính dài hạn giảm từ 39,28 tỷ đồng (2021) xuống 34,78 tỷ đồng (2022) và 34,69 tỷ đồng (2023).

4. Biến động và cơ cấu nguồn vốn:

• Vốn chủ sở hữu: Chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng trưởng đều qua các năm: năm 2021 đạt 77.263.573.457 đồng (chiếm 69,27%); năm 2022 tăng lên 78.396.507.438 đồng (chiếm 74,22%); năm 2023 đạt 82.484.785.233 đồng (chiếm 73,76%). Sự tăng trưởng này chủ yếu nhờ tích lũy lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (tăng từ 26,92 tỷ đồng năm 2021 lên 28,90 tỷ đồng năm 2022 và 32,69 tỷ đồng năm 2023).
• Nợ phải trả: Chiếm tỷ trọng thấp và có xu hướng thu hẹp: năm 2021 là 34.277.649.609 đồng (chiếm 30,73%); năm 2022 giảm mạnh xuống 27.235.045.677 đồng (chiếm 25,78%); năm 2023 tăng nhẹ lên 29.336.892.054 đồng (chiếm 26,24%). Nợ ngắn hạn chiếm phần lớn nợ phải trả (trên 99%), trong khi nợ dài hạn chỉ chiếm tỷ lệ không đáng kể và giảm dần từ 88.083.987 đồng (2021) xuống 36.568.856 đồng (2022) và còn 18.433.973 đồng (2023).
• Tỷ suất nợ duy trì ở mức thấp (30,73% năm 2021; 25,78% năm 2022; 26,24% năm 2023), trong khi Tỷ suất tự tài trợ ở mức rất cao (69,27% năm 2021; 74,22% năm 2022; 73,76% năm 2023).

5. Kết quả sản xuất kinh doanh:

• Doanh thu thuần năm 2021 đạt 375.250.454.620 đồng, sang năm 2022 tăng trưởng 16,77% lên mức 438.191.050.457 đồng, nhưng đến năm 2023 giảm 14,41% về mức 375.049.199.475 đồng.
• Giá vốn hàng bán năm 2022 tăng mạnh 21,50% (đạt 412.020.569.072 đồng) do tác động của biến động giá nguyên vật liệu và chi phí vận chuyển sau dịch bệnh, dẫn đến lợi nhuận gộp năm 2022 giảm 27,59% (còn 26.170.481.385 đồng) và năm 2023 tiếp tục giảm nhẹ về 25.679.267.650 đồng.
• Chi phí bán hàng tăng dần: 11,74 tỷ đồng (2021), 13,21 tỷ đồng (2022), 13,94 tỷ đồng (2023). Chi phí quản lý doanh nghiệp cũng tăng: 2,50 tỷ đồng (2021), 3,55 tỷ đồng (2022), 3,93 tỷ đồng (2023). Chi phí tài chính giảm dần từ 1,34 tỷ đồng (2021) xuống 1,24 tỷ đồng (2022) và 0,65 tỷ đồng (2023).
• Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp giảm sút liên tục: từ 19.175.615.612 đồng (2021) giảm 32,26% xuống 12.989.481.761 đồng (2022) và tiếp tục giảm 7,37% xuống 12.032.403.971 đồng (2023).

6. Khả năng thanh toán và hiệu quả sử dụng tài sản:

• Khả năng thanh toán ngắn hạn có sự cải thiện vững chắc: Hệ số thanh toán ngắn hạn tăng từ 1,52 lần (2021) lên 1,85 lần (2022) và 1,93 lần (2023). Hệ số thanh toán nhanh tăng từ 0,80 lần (2021) lên 1,06 lần (2022) và 1,30 lần (2023). Hệ số thanh toán tức thời tăng từ 0,04 lần (2021) lên 0,16 lần (2022) và 0,18 lần (2023).
• Khả năng thanh toán nợ dài hạn tổng quát ở mức rất cao (năm 2021 đạt 674,41 lần; năm 2022 là 1.513,63 lần; năm 2023 đạt 2.995,30 lần) phản ánh tài sản dài hạn bảo đảm vượt trội so với dư nợ dài hạn nhỏ.
• Số vòng quay tài sản (TAT) đạt 3,46 vòng (2021), tăng lên 4,04 vòng (2022) và giảm về 3,45 vòng (2023). Suất hao phí tài sản so với lợi nhuận sau thuế tăng từ 5,66 (2021) lên 8,36 (2022) và 9,04 (2023), thể hiện hiệu quả sinh lời của tài sản có chiều hướng giảm sút.

Chương 3: Giải pháp góp phần cải thiện hoạt động tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy

Trên cơ sở phân tích thực trạng tài chính, tác giả tổng kết các kết quả đạt được, chỉ ra những mặt hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp:

• Đánh giá chung: Công ty có cấu trúc tài chính an toàn, khả năng tự chủ cao nhờ nguồn vốn chủ sở hữu lớn, ít phụ thuộc vào nợ vay bên ngoài; các chỉ số thanh toán ngắn hạn và thanh toán nhanh đều nằm trong ngưỡng an toàn; công tác thu hồi nợ khách hàng và luân chuyển hàng tồn kho có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh sụt giảm khi lợi nhuận sau thuế giảm liên tiếp qua 3 năm; giá vốn hàng bán và chi phí hoạt động (bán hàng, quản lý) gia tăng; lượng tiền mặt nhàn rỗi tăng cao chưa được khai thác tối ưu hóa hiệu quả sinh lời.
• Các giải pháp cụ thể được tác giả đưa ra bao gồm:
  1. Nâng cao khả năng thanh toán: Điều phối lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng hợp lý, tránh để vốn nhàn rỗi quá mức làm giảm hiệu quả sinh lời; cân đối dòng tiền để sẵn sàng đáp ứng các nghĩa vụ nợ ngắn hạn mà không làm gián đoạn nguồn vốn kinh doanh.
  2. Đẩy mạnh công tác thu hồi nợ và thanh toán các khoản nợ: Rà soát và phân loại khách hàng nợ theo thời hạn, áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán để khuyến khích khách hàng trả nợ sớm; đồng thời tận dụng hợp lý kỳ hạn thanh toán với các nhà cung cấp nhằm tối ưu hóa việc chiếm dụng vốn hợp pháp.
  3. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn: Lập kế hoạch dự trữ hàng tồn kho khoa học theo từng chủng loại (xăng dầu, vật liệu), giảm thiểu chi phí bảo quản và thất thoát; cân nhắc cơ cấu lại các khoản đầu tư tài chính dài hạn vào các đơn vị trực thuộc để nâng cao tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản.
  4. Giải pháp nâng cao năng suất lao động: Tinh gọn quy trình làm việc, phân bổ định mức lao động phù hợp với từng mảng kinh doanh (cửa hàng bán lẻ, xưởng cán tôn); gắn kết chế độ tiền lương, tiền thưởng với kết quả kinh doanh và chỉ tiêu thu hồi công nợ.
  5. Giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác kế toán: Hiện đại hóa phần mềm kế toán, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin cho đội ngũ nhân viên; thiết lập hệ thống báo cáo quản trị nội bộ định kỳ hàng tháng, hàng quý để cung cấp kịp thời thông tin cho Ban Giám đốc ra quyết định điều hành.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã đưa ra các kết quả định lượng cụ thể về tình hình tài chính của Công ty Cổ phần Hương Thủy giai đoạn 2021 – 2023 thông qua bảng số liệu tổng hợp dưới đây:

Nhóm chỉ tiêu phân tích	Đơn vị tính	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
1. Quy mô tài sản và nguồn vốn
- Tổng tài sản / Tổng nguồn vốn	Đồng	111.541.223.066	105.631.553.115	111.821.677.287
- Tài sản ngắn hạn	Đồng	52.136.337.169	50.280.011.960	56.606.362.683
- Tài sản dài hạn	Đồng	59.404.885.897	55.351.541.155	55.215.314.604
- Nợ phải trả	Đồng	34.277.649.609	27.235.045.677	29.336.892.054
- Vốn chủ sở hữu	Đồng	77.263.573.457	78.396.507.438	82.484.785.233
2. Cơ cấu tài chính
- Tỷ suất nợ	%	30,73	25,78	26,24
- Tỷ suất tự tài trợ	%	69,27	74,22	73,76
3. Kết quả hoạt động kinh doanh
- Doanh thu thuần bán hàng & CCDV	Đồng	375.250.454.620	438.191.050.457	375.049.199.475
- Giá vốn hàng bán	Đồng	339.107.387.062	412.020.569.072	349.369.931.825
- Lợi nhuận gộp	Đồng	36.143.067.558	26.170.481.385	25.679.267.650
- Lợi nhuận sau thuế TNDN	Đồng	19.175.615.612	12.989.481.761	12.032.403.971
4. Khả năng thanh toán
- Hệ số thanh toán ngắn hạn	Lần	1,52	1,85	1,93
- Hệ số thanh toán nhanh	Lần	0,80	1,06	1,30
- Hệ số thanh toán tức thời	Lần	0,04	0,16	0,18
- Hệ số thanh toán nợ dài hạn	Lần	674,41	1.513,63	2.995,30
5. Hiệu quả sử dụng tài sản
- Số vòng quay tài sản (TAT)	Lần	3,46	4,04	3,45
- Suất hao phí tài sản / LNST	Lần	5,66	8,36	9,04

Đóng góp của khóa luận đối với thực tiễn quản lý tài chính doanh nghiệp:

• Cung cấp bức tranh thực trạng tài chính đầy đủ và khách quan của một doanh nghiệp thương mại hoạt động trên địa bàn Thừa Thiên Huế trong giai đoạn chuyển tiếp sau đại dịch Covid-19.
• Chỉ rõ được nghịch lý tài chính tại đơn vị: doanh thu tăng trưởng vào năm 2022 nhưng lợi nhuận sau thuế lại sụt giảm mạnh do giá vốn và chi phí bán hàng, chi phí quản lý tăng cao.
• Đề xuất được 5 nhóm giải pháp thiết thực gắn liền với các tồn tại được phát hiện trong quy trình thu hồi công nợ, quản lý hàng tồn kho, điều phối dòng tiền và công tác hạch toán kế toán.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn gắn liền với phạm vi nghiên cứu và dữ liệu được công bố trong văn bản:

• Giới hạn dữ liệu: Phân tích được thực hiện trên chuỗi số liệu tài chính 3 năm (2021 – 2023), chưa phản ánh được chu kỳ kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp qua nhiều thời kỳ phát triển.
• Tiêu chí so sánh: Nghiên cứu tập trung phân tích nội tại doanh nghiệp qua các năm; văn bản chưa cung cấp các chỉ số tài chính trung bình ngành thương mại - xăng dầu - vật liệu xây dựng để thực hiện đối chuẩn (benchmarking) sâu sắc với các đối thủ cạnh tranh trên cùng địa bàn.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng chuỗi số liệu phân tích sang các năm tiếp theo để đánh giá tính bền vững của các giải pháp tài chính đã đề xuất.
  • Đi sâu phân tích chất lượng các dòng tiền thông qua Báo cáo lưu chuyển tiền tệ chi tiết giữa 3 hoạt động kinh doanh, đầu tư và tài chính.
  • Thu thập dữ liệu ngành để so sánh tương quan năng lực cạnh tranh và hiệu quả sinh lời của Công ty Cổ phần Hương Thủy với các doanh nghiệp cùng quy mô trong khu vực miền Trung.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp: Tham khảo quy trình phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp thương mại dịch vụ từ lý luận đến thực tiễn xử lý số liệu bảng biểu theo chiều ngang, chiều dọc và hệ thống tỷ số.
• Ban điều hành và phòng kế toán Công ty Cổ phần Hương Thủy: Sử dụng các phát hiện về biến động giá vốn, tồn đọng tiền mặt và tốc độ luân chuyển tài sản để làm căn cứ điều chỉnh chính sách tín dụng thương mại và quản trị chi phí hoạt động.
• Các nhà nghiên cứu và người làm khóa luận về đề tài tài chính doanh nghiệp: Tham khảo phương pháp xây dựng hệ thống bảng biểu phân tích khả năng thanh toán, cơ cấu nguồn vốn và hiệu quả sử dụng tài sản trong một đơn vị kinh doanh đa ngành nghề.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu tài chính của Công ty Cổ phần Hương Thủy giai đoạn 2021 – 2023 có đặc điểm gì nổi bật? Doanh nghiệp có cơ cấu tài chính tự chủ rất cao và an toàn. Tỷ suất tự tài trợ luôn duy trì ở mức cao: 69,27% (năm 2021), 74,22% (năm 2022) và 73,76% (năm 2023). Tỷ suất nợ duy trì ở mức thấp, dưới 31% qua các năm. Nợ phải trả chủ yếu là nợ ngắn hạn, trong khi nợ dài hạn chỉ chiếm giá trị rất nhỏ (năm 2021 là 88,08 triệu đồng, năm 2022 giảm còn 36,57 triệu đồng và năm 2023 chỉ còn 18,43 triệu đồng).

2. Tại sao doanh thu thuần năm 2022 của công ty tăng nhưng lợi nhuận sau thuế lại sụt giảm mạnh? Năm 2022, doanh thu thuần đạt 438,19 tỷ đồng, tăng 16,77% so với năm 2021. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế lại giảm 32,26% (từ 19,18 tỷ đồng xuống 12,99 tỷ đồng). Nguyên nhân chính là do giá vốn hàng bán tăng tới 21,50% (đạt 412,02 tỷ đồng) bởi ảnh hưởng của dịch bệnh gây khó khăn trong khâu vận chuyển, làm tăng giá nguyên vật liệu đầu vào và chi phí nhân công, khiến lợi nhuận gộp giảm 27,59%. Đồng thời, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp trong năm 2022 cũng tăng mạnh lần lượt là 12,54% và 41,76%.

3. Tình hình khả năng thanh toán ngắn hạn của doanh nghiệp chuyển biến như thế nào qua 3 năm? Khả năng thanh toán ngắn hạn của công ty có sự cải thiện tích cực và vững chắc qua từng năm. Hệ số khả năng thanh toán ngắn hạn tăng đều từ 1,52 lần (2021) lên 1,85 lần (2022) và 1,93 lần (2023). Hệ số khả năng thanh toán nhanh tăng từ 0,80 lần (2021) lên 1,06 lần (2022) và 1,30 lần (2023). Hệ số khả năng thanh toán tức thời tăng từ 0,04 lần (2021) lên 0,16 lần (2022) và 0,18 lần (2023), chủ yếu do lượng tiền và tương đương tiền tăng mạnh cùng sự suy giảm của quy mô nợ ngắn hạn.

4. Hàng tồn kho và các khoản phải thu ngắn hạn của công ty biến động ra sao trong giai đoạn nghiên cứu? Hàng tồn kho của công ty giảm đều qua các năm: từ 24,83 tỷ đồng (2021) giảm 13,72% xuống 21,43 tỷ đồng (2022) và giảm tiếp 14,26% xuống 18,37 tỷ đồng (2023), giúp giảm chi phí lưu kho và hạn chế ứ đọng vốn. Khoản phải thu ngắn hạn của khách hàng cũng giảm mạnh từ 21,39 tỷ đồng (2021) xuống 19,75 tỷ đồng (2022) và giảm sâu 51,26% xuống còn 9,46 tỷ đồng (2023), phản ánh công tác thu hồi nợ của doanh nghiệp đạt kết quả tích cực và khách hàng thanh toán đúng hạn.

5. Quy mô và chất lượng lao động của Công ty Cổ phần Hương Thủy có sự thay đổi như thế nào từ năm 2021 đến năm 2023? Tổng số lao động tăng từ 70 người (2021) lên 74 người (2022) và đạt 76 người (2023). Cơ cấu theo trình độ cho thấy sự nâng cao chất lượng nhân sự: lao động có trình độ đại học tăng từ 18 người lên 20 người (chiếm trên 26%); trình độ cao đẳng tăng từ 22 người lên 25 người (chiếm 32,89%); lao động phổ thông giảm tỷ trọng từ 42,86% xuống 40,79%. Lao động nam luôn chiếm tỷ lệ từ 60% đến 62,16% do yêu cầu đặc thù của ngành kinh doanh xăng dầu và vật liệu xây dựng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phan Huyền Trinh đã phân tích chi tiết và có hệ thống thực trạng tài chính tại Công ty Cổ phần Hương Thủy giai đoạn 2021 – 2023 thông qua hệ thống báo cáo tài chính chính thức. Kết quả nghiên cứu làm rõ các mặt tích cực về cơ cấu vốn có mức độ tự chủ cao, khả năng thanh khoản ngắn hạn được cải thiện và rủi ro nợ vay dài hạn ở mức tối thiểu. Đồng thời, công trình cũng chỉ ra điểm nghẽn về xu hướng sụt giảm lợi nhuận sau thuế do chi phí đầu vào và chi phí quản lý tăng cao. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất các nhóm giải pháp có căn cứ thực tế nhằm giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, tối ưu hóa lượng tiền nhàn rỗi và nâng cao hiệu quả kinh doanh trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH 1. Những vấn đề cơ bản về phân tích báo cáo tài chính 1. Khái niệm phân tích báo cáo tài chính Báo cáo tài chính dùng để cung cấp thông tin về tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các luồng tiền của một doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu quản lý của chủ doanh nghiệp, cơ quan Nhà nước và nhu cầu hữu ích của những người sử dụng trong việc đưa ra các quyết định kinh tế.( theo trang chính sách pháp luật mới ) Phân tích BCTC là quá trình xem xét, đánh giá, kiểm tra và so sánh số liệu về tài chính hiện tại so với các kỳ kinh doanh trước. Thông qua việc phân tích BCTC, người sử dụng thông tin sẽ có thể khái quát, đánh giá tiềm năng, rủi ro sẽ gặp phải của doanh nghiệp 1.

Ý nghĩa việc phân tích báo cáo tài chính Phân tích BCTC dung các phương pháp đánh giá tình hình tài chính và kết quả kinh doanh giúp cho nhà quản trị doanh nghiệp đưa ra các quyết định chính xác, nhanh chóng trong quá trình kinh doanh. Việc thường xuyên tiến hành phân tích tình hình tài chính sẽ giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp và các cơ quan chủ quản cấp trên thấy được thực tài chính của doanh nghiệp, hiểu rõ đầy đủ và chính xác những nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tình hình tài chính của doanh nghiệp, qua đó đưa ra những giải pháp tối ưu để giữ vững và phát triển tình hình tài chính của doanh nghiệp.Vai trò, nhiệm vụ phân tích báo cáo tài chính 1. Vai trò Báo cáo tài chính cung cấp những thông tin đầy đủ, thiết thực giúp cho các đối tượng sử dụng thông tin đánh giá khách quan về sức mạnh tài chính của Doanh nghiệp, khả năng sinh lời và triển vọng phát triển sản xuất kinh doanh từ đó đưa ra những quyết định đúng đắn - Đối với chủ Doanh nghiệp : mối quan tâm hàng đầu của họ là tìm kiếm lợi nhuận và khả năng trả nợ để đảm bảo sự tồn tại và phát triển Doanh nghiệp vì vậy việc phân tích BCTC dự toán tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như xu hướng phát triển của doanh nghiệp. 4 - Đối với các nhà đầu tư: họ để ý đến Báo cáo tài chính để tìm hiểu những thông tin về điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, kết quả kinh doanh, khả năng sinh lời hiện tại và tương lai.

- Đối với nhà cung cấp: giúp họ biết được khả năng thanh toán của Doanh nghiệp hiện tại và thời gian sắp tới để cung cấp nguồn nguyên vật liệu. Để phân tích chính xác và hiệu quả việc sử dụng vốn của công ty trong quá trinh sản xuất kinh doanh cần chú trọng vào việc kiểm tra đôi chiếu các khoản mục số liệu trong BCTC. Nhiệm vụ Góp phần làm rõ ràng minh bạch thông tin về khả năng sử dụng vốn của doanh nghiệp, khả năng sinh lời, khả năng thu hồi các khoản thu và khoản phải trả, tình hình công nợ và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Báo cáo trung thực về thông tin khách hàng đối tác, các nhà đầu tư, nhà cho vay,… để đảm bảo tính minh bạch, tránh gây ra nhầm lẫn sai sót không cần thiết.

Phương pháp và số liệu phân tích báo cáo tài chính 1. Phương pháp phân tích báo cáo tài chính: a.