Các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của các ngân hàng thương mại Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Các nhân tố tác động đến tính thanh khoản của các ngân hàng thương mại việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp

• Tác giả: Trần Nguyễn Thục Đoan
• Người hướng dẫn: TS. Dương Thị Thùy An
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Tác Động Đến Tính Thanh Khoản Của Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC NGHIỆM
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về thanh khoản của các NHTM
• 1.2. Khái niệm về thanh khoản của NHTM
• 1.3. Đo lường khả năng thanh khoản của ngân hàng
• 1.4. Các nhân tố tác động đến tính thanh khoản của các NHTM
• 1.4.1. Nhóm yếu tố vi mô
• 1.4.2. Nhóm yếu tố vĩ mô
• 1.5. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 2. CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH, DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phân tích thống kê mô tả
• 2.3.2. Phân tích ma trận tương quan
• 2.3.3. Phương pháp phân tích hồi quy dữ liệu bảng
• 2.4. Mô hình nghiên cứu và mô tả biến
• 2.4.1. Khái quát mô hình nghiên cứu
• 2.4.2. Giải thích biến
• 2.4.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thực trạng thanh khoản của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 4.2. Thống kê mô tả và ma trận tương quan
• 4.2.1. Thống kê mô tả
• 4.2.2. Ma trận tương quan giữa các biến phụ thuộc và biến độc lập
• 4.3. Kết quả ước lượng
• 4.4. So sánh kết quả hồi quy giữa hai mô hình Pooled OLS và FEM
• 4.5. So sánh kết quả hồi quy giữa 02 mô hình FEM và REM
• 4.6. Kiểm định các khuyết tật trong mô hình
• 4.7. Ước lượng mô hình theo phương pháp FGLS
• 4.8. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ CÁC ĐỀ XUẤT
• 5.1. Các đề xuất đối với các Ngân hàng thương mại
• 5.2. Các đề xuất đối với Ngân hàng Nhà nước
• 5.3. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng quan về tính thanh khoản của ngân hàng thương mại Việt Nam

Tính thanh khoản của ngân hàng thương mại là khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính khi đến hạn. Đây là yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển của hệ thống tài chính. Tính thanh khoản không chỉ phản ánh khả năng tài chính của ngân hàng mà còn tác động đến lòng tin của khách hàng. Theo nghiên cứu của Vodová (2012), tính thanh khoản chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như lãi suất, tỷ lệ nợ xấu và mức an toàn vốn.

1.1. Khái niệm và vai trò của tính thanh khoản ngân hàng

Tính thanh khoản ngân hàng được định nghĩa là khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt một cách nhanh chóng. Điều này giúp ngân hàng duy trì hoạt động bình thường và đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Theo Alshatti (2015), quản lý thanh khoản hiệu quả là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng.

1.2. Các chỉ số đo lường tính thanh khoản ngân hàng

Có nhiều chỉ số để đo lường tính thanh khoản của ngân hàng, bao gồm tỷ lệ thanh khoản L1, tỷ lệ tài sản thanh khoản trên tổng tài sản. Những chỉ số này giúp đánh giá khả năng đáp ứng nghĩa vụ tài chính của ngân hàng trong ngắn hạn và dài hạn.

II. Những yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản ngân hàng thương mại Việt Nam

Tính thanh khoản của ngân hàng thương mại Việt Nam chịu tác động từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả yếu tố vi mô và vĩ mô. Các yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của ngân hàng mà còn tác động đến sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Ngọc Diệp và Nguyễn Thanh Lâm (2016) đã chỉ ra rằng quy mô ngân hàng và tỷ lệ dư nợ cho vay có ảnh hưởng lớn đến tính thanh khoản.

2.1. Yếu tố vi mô ảnh hưởng đến tính thanh khoản

Các yếu tố vi mô như quy mô ngân hàng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản có tác động trực tiếp đến khả năng thanh khoản. Ngân hàng có quy mô lớn thường có khả năng huy động vốn tốt hơn, từ đó cải thiện tính thanh khoản.

2.2. Yếu tố vĩ mô ảnh hưởng đến tính thanh khoản

Các yếu tố vĩ mô như lãi suất, tỷ lệ lạm phát và tăng trưởng kinh tế cũng ảnh hưởng đến tính thanh khoản. Theo nghiên cứu của Shyam và Anura (2015), lãi suất cao có thể làm giảm khả năng thanh khoản của ngân hàng do chi phí vay mượn tăng.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản

Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy để phân tích các yếu tố tác động đến tính thanh khoản của ngân hàng thương mại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 26 ngân hàng trong giai đoạn 2005-2021. Mô hình hồi quy giúp xác định mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc, từ đó đưa ra kết luận chính xác.

3.1. Mô hình hồi quy và các biến nghiên cứu

Mô hình hồi quy đơn biến được sử dụng để phân tích tác động của các yếu tố như tỷ lệ vốn chủ sở hữu, quy mô ngân hàng và lãi suất đến tính thanh khoản. Các biến này được chọn dựa trên lý thuyết và thực tiễn nghiên cứu trước đó.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu

Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm thống kê, cho thấy các yếu tố như tỷ lệ vốn chủ sở hữu và quy mô ngân hàng có tác động tích cực đến tính thanh khoản. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đó và cung cấp cơ sở cho các chính sách quản lý thanh khoản.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tính thanh khoản

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như tỷ lệ vốn chủ sở hữu và quy mô ngân hàng có tác động tích cực đến tính thanh khoản của ngân hàng thương mại Việt Nam. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các chính sách quản lý thanh khoản hiệu quả. Các ngân hàng cần chú trọng đến việc cải thiện các chỉ số này để nâng cao khả năng thanh toán.

4.1. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các ngân hàng thương mại có thể áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chiến lược kinh doanh, tập trung vào việc nâng cao tỷ lệ vốn chủ sở hữu và quy mô hoạt động. Điều này sẽ giúp cải thiện tính thanh khoản và giảm thiểu rủi ro.

4.2. Đánh giá tác động của chính sách quản lý thanh khoản

Chính sách quản lý thanh khoản cần được điều chỉnh dựa trên kết quả nghiên cứu. Các ngân hàng cần có các biện pháp cụ thể để tăng cường khả năng thanh toán, từ đó đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về tính thanh khoản ngân hàng

Tính thanh khoản của ngân hàng thương mại Việt Nam là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự ổn định của hệ thống tài chính. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều yếu tố tác động đến tính thanh khoản, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho các nhà quản lý ngân hàng. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để cập nhật các yếu tố mới ảnh hưởng đến tính thanh khoản.

5.1. Kết luận về nghiên cứu

Nghiên cứu đã xác định được các yếu tố chính ảnh hưởng đến tính thanh khoản của ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết quả này có thể giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định chính sách phù hợp.

5.2. Triển vọng tương lai và khuyến nghị

Trong bối cảnh kinh tế biến động, các ngân hàng cần có các biện pháp linh hoạt để quản lý thanh khoản. Nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phân tích các yếu tố mới nổi và tác động của chúng đến tính thanh khoản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH TRẦN NGUYỄN THỤC ĐOAN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TÍNH THANH KHOẢN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số: 7 34 02 01 TP. HCM, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH CÁC NHÂN TỐ Họ và tên sinh viên: Trần Nguyễn Thục Đoan TÁC ĐỘNG Mã số sinh viên: 050607190112 ĐẾN TÍNH Lớp sinh hoạt: HQ7-GE15 THANH KHOẢN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số: 7 34 02 01 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. DƢƠNG THỊ THÙY AN TP.HCM, NĂM 2023 i LỜI CAM ĐOAN Em tên là Trần Nguyễn Thục Đoan, em xin cam đoan đề tài “Các nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của cá nhân em, đƣợc hoàn thành từ quá trình làm việc nghiêm túc dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Dƣơng Thị Thùy An.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn do em tổng hợp dữ liệu và chạy mô hình, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chƣa đƣợc công bố toàn bộ nội dung ở bất cứ đâu. Các số liệu, các trích dẫn trong khóa luận đƣợc chú thích nguồn gốc rõ ràng, minh bạch. Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. tháng……… năm 2023 Tác giả Trần Nguyễn Thục Đoan ii LỜI CẢM ƠN Sau khoảng thời gian học tập và tiến hành thực hiện khóa luận, em đã hoàn thành xong đề tài “Các nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam”.

Em xin chân thành cảm ơn đến những ngƣời đã đồng hành cùng em trong thời gian nghiên cứu vừa qua. Em xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến TS. Dƣơng Thị Thùy An đã trực tiếp hƣớng dẫn em trong đợt thực hiện khóa luận này, cũng nhƣ truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm cũng nhƣ cho em những thông tin cần thiết để hoàn thành bài nghiên cứu. Em xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM, phòng Đào tạo, khoa Tài chính của trƣờng đã tổ chức và tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình em hoàn thành khóa luận.

Ngoài ra, em còn muốn lời cảm ơn chân thành đến gia đinh, những ngƣời thân luôn bên cạnh động viên, hỗ trợ em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận này. Mặc dù kiến thức vẫn còn hạn chế và bản thân chƣa thực sự nghiên cứu rộng nên những nội dung trong bài luận của em khó tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận đƣợc sự góp ý, chỉ bảo thêm của quý thầy cô để khóa luận đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn. iii TÓM TẮT Đề tài khóa luận “Các nhân tố tác động đến tính thanh khoản của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” đề cập những lý luận chung về thanh khoản, các nhân tố ảnh hƣởng đến tính thanh khoản giai đoạn 2005 – 2021, và dữ liệu nghiên cứu thứ cấp đƣợc thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán của các ngân hàng thƣơng mại.

Đề tài sử dụng mô hình hồi quy đơn biến với biến phụ thuộc đại diện cho thanh khoản của ngân hàng và các biến độc lập là Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP), Quy mô ngân hàng (SIZE), Tỷ lệ nợ xấu (NPL), Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), Tỷ lệ dƣ nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng (LLR), Lãi suất tiền gửi (BR), Tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP), Tỷ lệ lạm phát (INF), và Tỷ lệ thất nghiệp (UNEM). Kết quả ƣớc lƣợng mô hình cho thấy các biến nhƣ: tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (CAP), quy mô ngân hàng (SIZE), lãi suất tiền gửi (BR), tốc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP), và tỷ lệ thất nghiệp (UNEM) có tác động cùng chiều đến thanh khoản của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Ngƣợc lại, tỷ lệ lạm phát (INF) có tác động ngƣợc chiều đến thanh khoản của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Dựa vào các kết quả nghiên cứu có đƣợc, đề tài góp phần đƣa ra các gợi ý cho nhà quản trị về việc đƣa ra các quyết định lựa chọn chính sách phù hợp nhằm cải thiện thanh khoản của các ngân hàng, từ đó ngăn ngừa rủi ro thanh khoản.

iv ABSTRACT Thesis topic "Factors affecting liquidity of Vietnamese commercial banks" refers to general theories on liquidity, factors affecting liquidity in the period 2005 - 2021, and data on liquidity. Secondary research data was obtained from the audited consolidated financial statements of commercial banks. The study employs a univariate regression model, with the dependent variable representing the bank's liquidity and the independent variables representing the equity-to-total-asset ratio (CAP), bank size (SIZE), Non- performing loan ratio (NPL), Return on equity (ROE), Loan outstanding ratio (LDR), Credit risk provision ratio (LLR), Deposit rate (BR), Economic Growth Rate (GDP), Inflation Rate (INF), and Unemployment Rate (UNEM). According to the model estimation results, variables such as the equity-to-total-assets ratio (CAP), bank size (SIZE), deposit interest rate (BR), economic growth rate (GDP), and unemployment rate (UNEM) have a positive impact on the liquidity of Vietnamese commercial banks.

The inflation rate (INF), on the other hand, has a negative impact on the liquidity of Vietnamese commercial banks. Based on the research findings, the study contributes to making recommendations for managers regarding appropriate policy decisions to improve bank liquidity, thereby preventing payment risk. v MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iv DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT.

1 DANH MỤC HÌNH ẢNH. 3 DANH MỤC BẢNG BIỂU. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Đóng góp của đề tài. Bố cục của nghiên cứu.

9 vi TÓM TẮT CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC NGHIỆM. Cơ sở lý thuyết về thanh khoản của các NHTM. Khái niệm về thanh khoản của NHTM.

Đo lƣờng khả năng thanh khoản của ngân hàng. Các nhân tố tác động đến tính thanh khoản của các NHTM. Nhóm yếu tố vi mô. Nhóm yếu tố vĩ mô.

Tổng quan các nghiên cứu trƣớc. 19 TÓM TẮT CHƢƠNG 2. MÔ HÌNH, DỮ LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu.

Dữ liệu nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Phân tích thống kê mô tả. Phân tích ma trận tƣơng quan.

Phƣơng pháp phân tích hồi quy dữ liệu bảng. Mô hình nghiên cứu và mô tả biến. Khái quát mô hình nghiên cứu. Giải thích biến.

Giả thuyết nghiên cứu. 31 TÓM TẮT CHƢƠNG 3. 38 vii CHƢƠNG 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Thực trạng thanh khoản của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. Thống kê mô tả và ma trận tƣơng quan. Thống kê mô tả. Ma trận tƣơng quan .2: Ma trận tƣơng quan giữa các biến phụ thuộc và biến độc lập.

Kết quả ƣớc lƣợng. So sánh kết quả hồi quy giữa hai mô hình Pooled OLS và FEM. So sánh kết quả hồi quy giữa 02 mô hình FEM và REM. Kiểm định các khuyết tật trong mô hình.

Ƣớc lƣợng mô hình theo phƣơng pháp FGLS. Thảo luận kết quả nghiên cứu. 54 TÓM TẮT CHƢƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ CÁC ĐỀ XUẤT.

Các đề xuất đối với các Ngân hàng thƣơng mại. Các đề xuất đối với Ngân hàng Nhà nƣớc. Hạn chế của đề tài. 62 TÓM TẮT CHƢƠNG 5.

64 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 65 viii PHỤ LỤC 1. DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM TRONG NGHIÊN CỨU. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU.

KẾT QUẢ HỒI QUY. 96 1 DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT STT Các từ viết tắt Nguyên nghĩa tiếng Nguyên nghĩa tiếng Việt Anh 1 BASEL Basel Committee on Ủy ban Basel về Giám sát Banking Supervision Ngân hàng 2 BCKQHĐKD Income Statement Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 3 BIS Bank for International Ngân hàng Thanh toán Settlements Quốc tế 4 CĐKT Balance Sheet Cân đối kế toán 5 FEM Fixed Effect Model Mô hình tác động cố định 6 GLS Generalized Least Square Phƣơng pháp bình phƣơng tối thiểu tổng quát 7 GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội 8 INF Inflation Tỷ lệ lạm phát 9 NHTM Commercial Bank Ngân hàng thƣơng mại 10 NHNN State Bank Ngân hàng Nhà nƣớc 2 11 OLS Ordinary Least Square Phƣơng pháp bình phƣơng tối thiểu 12 REM Random Effect Model Mô hình tác động ngẫu nhiên 13 TMCP Joint stock Thƣơng mại cổ phần 14 UNEM Unemployment Tỷ lệ thất nghiệp 3 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu .1: Tỷ lệ tài sản thanh khoản trong tổng tài sản tại các NHTM VN giai đoạn 2009 – 2019………………………………………………………………………………….40 4 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Thống kê ý nghĩa và dấu kỳ vọng các biến trong mô hình .1: Diễn biến lãi suất tiền gửi và lạm phát giai đoạn 2005 – 2021 .1: Bảng thống kê mô tả các biến trong nghiên cứu .2: Ma trận tƣơng quan giữa biến phụ thuộc và biến độc lập .3: Kết quả kiểm định chỉ số VIF.4: Tổng hợp kết quả ƣớc lƣợng mô hình OLS, FEM, REM, FGLS .5: Tóm tắt giả thuyết nghiên cứu và kết quả thực nghiệm. GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1. Tính cấp thiết của đề tài Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007 – 2008, hoạt động sản xuất bị trì trệ không chỉ trong nƣớc mà cả các nƣớc khác trên thế giới.

Hệ thống tài chính của Việt Nam mặc dù chƣa bị ảnh hƣởng nặng nề nhƣng lợi nhuận của nhiều ngân hàng có thể giảm, một vài ngân hàng nhỏ phải đối mặt với sự thua lỗ, gia tăng nợ xấu, điều này làm cho hệ thống các NHTM phải đối mặt với những rủi ro trong ngắn hạn. Việc đánh giá tính thanh khoản của một ngân hàng cho biết đƣợc tình hình hoạt động của ngân hàng đó nhƣ thế nào, vì nó là một yếu tố cực kỳ quan trọng, thể hiện sức mạnh của ngân hàng đó. Ngân hàng duy trì tính thanh khoản tốt sẽ chiếm đƣợc lòng tin của khách hàng, từ đó mà họ có thể đƣa ra quyết định của mình về việc gửi tiền hay vay tiền từ ngân hàng.