Chương 1: Giới thiệu đề tài nghiên cứu. - Chương 2: Tổng quan các nhân tố tác động đến huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 - Chương 3: Thực trạng các nhân tố tác động đến huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Phát Triển TP.HCM Khu vực TP. - Chương 4: Mô hình, phương pháp và kết quả nghiên cứu.
- Chương 5: Giải pháp gia tăng sự tác động của nhân tố nhằm nâng cao hoạt động huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại tại Ngân hàng TMCP Phát Triển TP.HCM Khu vực TP.6 Đóng góp của đề tài nghiên cứu Huy động vốn rất quan trọng vì nó xác định mức tín dụng cung cấp cho nền kinh tế. Do đó, các nhân tố tác động đến huy động vốn nói chung và huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân nói riêng là rất quan trọng đối với bất kỳ ngân hàng, tổ chức tài chính nào. Những phát hiện từ nghiên cứu này là cần thiết vì nó mang lại những hiểu biết và góp phần đưa ra những giải pháp để Ngân hàng TMCP Phát Triển TP.HCM Khu vực TP.HCM đáp ứng được phần lớn yêu cầu của khách hàng. Từ đó, giúp gia tăng nguồn vốn từ huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân cho ngân hàng.
Nghiên cứu này cũng hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng TMCP Phát Triển TP.HCM Khu vực TP.HCM thiết lập các chính sách phù hợp, thu hút khách hàng cá nhân tham gia gửi tiền. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỬI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Giới thiệu chương 2 Chương 2 trình bày nền tảng lý thuyết thông qua các nội dung khái niệm về huy động tiền gửi cá nhân tại ngân hàng thương mại; Tầm quan trọng của huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân; Các nhân tố tác động đến huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân. Bên cạnh đó sẽ lược khảo một số nghiên cứu thực nghiệm về các nhân tố tác động đến huy động vốn tiền gửi tại các ngân hàng thương mại.1 Hoạt động huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại 2.1 Khái niệm về huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân Hoạt động huy động vốn được xem là một trong những nghiệp vụ xuất hiện sớm nhất trong hoạt động của ngân hàng thương mại. Trong giai đoạn sơ khai của hoạt động ngân hàng, nghiệp vụ này chỉ đơn thuần là hoạt động cất giữ tài sản có giá trị nhằm mục đích đảm bảo an toàn.
Các khoản tiền chỉ đơn thuần là vật ký gửi chứ không đóng vai trò là nguồn vốn đối với ngân hàng, và người trả phí là người gửi tiền. Khi nhu cầu tín dụng gia tăng, vị thế bị đảo ngược, ngân hàng là người trả phí và nguồn tiền được ký gửi thay đổi vai trò, trở thành nguồn vốn lớn nhất đối với ngân hàng thương mại. Đối với người gửi tiền, tiền gửi là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân gửi vào ngân hàng nhằm mục đích an toàn, tích lũy cho nhu cầu sử dụng trong tương lai hoặc mục đích thanh toán không dùng tiền mặt. Đứng trên phương diện ngân hàng, tiền gửi là khoản tiền ngân hàng nhận từ khách hàng, ngân hàng có quyền sử dụng số tiền đó cho hoạt động kinh doanh đi kèm với nghĩa vụ cung cấp nghiệp vụ ngân quỹ trong giới hạn số tiền nhận được và hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận.
Theo định nghĩa tại từ điển trực tuyến trên website www.com: “Tiền gửi được giữ trong tài khoản tại một ngân hàng, dưới hình thức tiền gửi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và các hình thức khác. Chủ tài khoản có quyền rút tiền theo quy định tại điều khoản đã thống nhất”. Theo Luật tổ chức tín dụng 2010 tại khoản 13 điều 4: “Nhận tiền gửi là hoạt động nhận tiền của tổ chức, cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận”. Như vậy, hoạt động huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại là việc ngân hàng thương mại nhận tiền gửi của cá nhân dưới nhiều hình thức khác nhau như tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên tắc hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận.2 Đặc điểm huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân - Huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân là hoạt động có tính hoàn trả: Ngân hàng có nghĩa vụ thanh toán khoản tiền gửi theo yêu cầu của khách hàng ngay cả khi đó là tiền gửi có kỳ hạn chưa đến hạn thanh toán, vì ngân hàng thương mại là người đi vay nên chỉ có quyền sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định mà không có quyền sở hữu, nên ngân hàng có trách nhiệm hoàn trả cả gốc và lãi cho khách hàng khi đến hạn hoặc khi khách hàng yêu cầu.
- Huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân hoạt động dựa trên sự tin tưởng: Huy động tiền gửi khách hàng cá nhân chỉ có thể thực hiện khi khách hàng có sự tin tưởng, tín nhiệm dành cho ngân hàng. Vì vậy, ngân hàng thương mại phải tuân thủ bảo mật thông tin, quy trình huy động và việc sử dụng vốn vay phải có sự kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính an toàn cho tài sản của khách hàng. Bên cạnh đó, khi khách hàng tin tưởng sẽ hạn chế được việc khách hàng rút vốn hàng loạt tại cùng một thời điểm, dẫn đến nguy cơ gây ra sụp đổ và phá sản của hệ thống ngân hàng. - Quy mô tiền gửi khách hàng cá nhân lớn: Nguồn vốn huy động từ tiền gửi của khách hàng cá nhân chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn huy động của ngân hàng, đóng vai trò quan trọng nhưng cũng không kém phần rủi ro.
Về mặt lý thuyết, nguồn vốn từ tiền gửi khách hàng cá nhân không ổn định vì khách hàng có LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 thể rút tiền mà không bị ràng buộc. Nếu ngân hàng không có chiến lược quản trị thanh khoản tốt sẽ dẫn tới tình trạng thừa hoặc thiếu hụt thanh khoản vượt mức giới hạn cho phép. - Chi phí huy động vốn không đồng nhất giữa các địa bàn và giữa các thời điểm: Căn cứ vào các điều kiện mặt bằng lãi suất tại địa phương, quy định của Ngân hàng Nhà Nước và nhu cầu vốn của ngân hàng trong từng thời kỳ mà mỗi ngân hàng thương mại sẽ có những mức lãi suất huy động phù hợp. - Tiền gửi khách hàng cá nhân là đối tượng phải dự trữ bắt buộc: Đây là một trong những công cụ của Ngân hàng Nhà Nước nhằm thực hiện chính sách tiền tệ bằng cách thay đổi số nhân tiền tệ.
Chính vì thế nên chi phí tiền gửi cao hơn số tiền lãi ngân hàng thực trả cho khách hàng.3 Các hình thức huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân Do nhu cầu và động thái gửi tiền của khách hàng rất đa dạng và khác nhau nên để thu hút được nhiều khách hàng, ngân hàng thương mại đã thiết kế và phát triển nhiều sản phẩm tiền gửi khác nhau. Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại chủ yếu phân loại hình thức huy động tiền gửi khách hàng cá nhân theo mục đích bao gồm tiền gửi phi giao dịch và tiền gửi giao dịch.1 Tiền gửi phi giao dịch - Tiền gửi có kỳ hạn Là hình thức gửi tiền mà khách hàng gửi vào ngân hàng với mục đích hưởng lãi và đảm bảo an toàn tài sản. Với hình thức gửi tiền này, khách hàng chỉ được rút tiền ra sau một thời gian nhất định. Đây là nguồn vốn tương đối ổn định, xác định kỳ hạn cụ thể nên ngân hàng có thể sử dụng cấp tín dụng không chỉ ngắn hạn mà còn có thể cấp tín dụng trung và dài hạn.
Về tính chất hoạt động thì tiền gửi có kỳ hạn giống tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn nhưng khác nhau về đối tượng gửi. Đối tượng sử dụng loại hình dịch vụ này thường là các cơ quan, công ty, các tổ chức có lượng tiền dư nhàn rỗi trong một khoảng thời gian nhất định, mà chưa có nhu cầu sử dụng đến. Nếu để tại quỹ văn phòng, trụ sở làm việc thì nguồn tiền này sẽ không sinh lời, do đó các tổ chức này sẽ ký một hợp đồng tiền gửi (không phải sổ tiết kiệm) với ngân hàng trong khoảng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 thời gian nhất định (có kỳ hạn). Loại tiền này có sự thỏa thuận về thời gian giữa khách hàng và ngân hàng.
Tuy nhiên, trong trường hợp bình thường, để lôi kéo khách hàng và nâng cao uy tín, chất lượng dịch vụ, ngân hàng cho phép khách hàng rút trước thời hạn nhưng với lãi suất thấp hơn. Bên cạnh đó, khách hàng có thể sử dụng hợp đồng tiền gửi để cầm cố vay hoặc chiết khấu tại ngân hàng thương mại. Hiện nay, nhằm đáp ứng nhu cầu gửi tiền của khách hàng, các ngân hàng có các kỳ hạn khác nhau cho khách hàng lựa chọn: tuần/tháng/năm. Với mỗi kỳ hạn khác nhau ngân hàng áp dụng các mức lãi suất khác nhau.
- Tiền gửi tiết kiệm Là hình thức gửi tiền mà khách hàng gửi vào ngân hàng với mục đích sinh lời và đảm bảo an toàn về tài sản. Chủ tài khoản tiền gửi tiết kiệm thông thường là cá nhân và hộ gia đình. Họ gửi vào ngân hàng những khoản thu nhập chưa sử dụng đến thời điểm hiện tại vì nhu cầu tiết kiệm và có thể chi dùng trong tương lai. Đối với ngân hàng, tiền gửi tiết kiệm là nguồn vốn ổn định, cho phép ngân hàng đầu tư vào hoạt động sinh lời.
Để khai thác triệt để thị trường đầy tiềm năng này, các ngân hàng thương mại đã đưa ra nhiều sản phẩm tiền gửi khác nhau để thu hút khách hàng và đáp ứng gần hơn nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng. Việc phân chia các khoản tiền gửi tiết kiệm của dân cư có thể theo nhiều tiêu thức khác nhau nhưng thông thường bao gồm tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn.