CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC Chương này tác giả trình bày một số các nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến quyết định lựa chọn DVKT ở các doanh nghiệp, bao gồm các nghiên cứu nước ngoài, nghiên cứu trong nước, từ đó rút ra những nhận xét và khe hổng nghiên cứu của mảng đề tài này.1 Các nghiên cứu nước ngoài Hunt và cộng sự (1999) với nghiên cứu “Marketing of accounting services to Professional vs small Business Owners: Selection and Retention Criteria of these client Groups”. Để thực hiện nghiên cứu tác giả đã khảo sát 81 đối tượng trong đó có 48 người là chuyên gia, và 33 người là chủ các DNNVV nhằm xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn công ty DVKT của các nhóm khách hàng này. Kết quả nghiên cứu cho ra 12 nhân tố ảnh hưởng đến việc quyết định lựa chọn DVKT của nhóm khách hàng DNNVV và lựa chọn của các chuyên gia với dịch vụ này. Cụ thể 12 nhân tố bao gồm: Có mối quan hệ cá nhân với nhà cung cấp dịch vụ; Nhận thức được chuyên môn nhà cung cấp; Giá phí đề xuất; Kiến thức nhà cung cấp về ngành nghề của khách hàng; Quy mô nhà cung cấp; Trình bày bằng miệng của nhà cung cấp; Trình bày bằng văn bản của nhà cung cấp; Sự giới thiệu từ các khách hàng của nhà cung cấp; Quen biết từ trước với nhà cung cấp; Vị trí; Cung cấp các dịch vụ quốc tế.
Tuy nhiên sự khác biệt giữa các chuyên gia và các DNNVV trong lựa chọn công ty DVKT đó là ở thứ tự và mức độ tác động của các nhân tố kể trên đến quyết định lựa chọn DVKT của họ. Mehmet Aga, Okan Veli Safakli (2007) với nghiên cứu “An Empirical Investigation of Service Quality and Customer Satisfaction in Professional Accounting Firms: Evidence from North Cyprus”. Problems and Perspectives in Management / Volume 5, Issue 3, 2007. Đây là nghiên cứu thực nghiệm về chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng trong các công ty kế toán chuyên nghiệp hoạt động ở Bắc Cyprus.
Mục đích của nghiên cứu này là sử dụng thang đo SERVQUAL - một công cụ thường xuyên sử dụng để đánh giá chất lượng dịch vụ tiêu dùng để đánh giá chất lượng dịch vụ của các công ty kế toán chuyên nghiệp và LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 xác định các yếu tố tác động đến sự hài lòng của khách hàng đối với DVKT. Ngoài ra, nghiên cứu cũng khám phá mối quan hệ giữa sự hài lòng của khách hàng, chất lượng dịch vụ, hình ảnh công ty và giá dịch vụ. Kết quả của nghiên cứu thực nghiệm chỉ ra rằng (1) thang đoSERVQUAL là thích hợp trong đo lường chất lượng dịch vụ của các công ty DVKT chuyên nghiệp ; (2) chất lượng dịch vụ có ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng của khách hàng, (3) hình ảnh công ty và giá dịch vụ có tác động tích cực đến sự hài lòng của khách hàng và (4) giá dịch vụ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ. Thứ tự tác động của các yếu tố đến sự hài lòng của khách hàng từ thấp đến cao gồm: hình ảnh công ty, giá cả và chất lượng dịch vụ.
Jayamalathi Jayabalan, Magiswary Dorasamy (2009) “Outsourcing of Accounting Functions amongst SME Companies in Malaysia: An Exploratory Study”. Accountancy Business and the Public Interest, Vol. Những thách thức trong việc duy trì lợi thế cạnh tranh trong thế giới doanh nghiệp mà các doanh nghiệp phải đối mặt đã trở thành một mối quan tâm lớn hiện nay. Các doanh nghiệp đang áp dụng các công nghệ tiên tiến và thực tiễn tốt nhất để chiến thắng những thay đổi nhanh chóng trên thế giới.
Các chức năng kinh doanh khác nhau đang được tái cấu trúc cho mục đích này. Chức năng kế toán đóng vai trò quan trọng trong các doanh nghiệp, tuy nhiên, một số DNNVVgặp khó khăn trong việc thực hiện các chức năng kế toán ở đơn vị, điều này được giải thích là do các doanh nghiệp thiếu chuyên môn trong việc thực hiện công tác kế toán (chức năng kế toán không chỉ đòi hỏi kiến thức về các quy tắc kế toán được chấp nhận, quy định về thuế, mà còn yêu cầu người làm kế toán phải biết cách áp dụng các quy tắc trong môi trường kinh doanh nhất định), từ đó nhu cầu đối với các doanh nghiệp này là thuê ngoài DVKT. Tác giả đã gửi phiếu khảo sát trực tuyến đến 1500 công tySME ở Malaysia, tuy nhiên chỉ thu về có 164 bảng trả lời trực tuyến hợp lệ. Các dữ liệu được phân tích để xem xét mức độ thuê ngoài DVKT của SME ở Malaysia.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, do những hạn chế liên quan đến chức năng kế toán nên có 2/3 số doanh nghiệp được khảo sát quyết định thuê ngoài DVKT. Đồng thời cũng có 27,4% công ty được khảo sát không hài lòng khi sử dụng DVKT nguyên nhân là do LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 thái độ phục vụ của công ty DVKT, chất lượng dịch vụ không như mong đợi, tính bảo mật không cao với nguy cơ công ty DVKTsử dụng tài sản trí tuệ hoặc bí mật thương mại của công ty. Magiswary Dorasamy và cộng sự (2010) “Critical factors in outsourcing of accounting functions in Malaysian small medium-sized enterprises (SMES)”. Kajian Malaysia, Vol.
Chức năng kế toán đóng một vai trò quan trọng trong các doanh nghiệp ngày nay. Kết quả là, các DNVVN cần phải nhận thức được tính hữu dụng của thông tin kế toán; nó có thể cung cấp thông tin để kiểm soát quản lý tốt hơn và hỗ trợ trong việc đưa ra quyết định, giúp các tiếp cận các thị trường mới và tối đa hóa lợi nhuận của công ty.Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc thuê ngoài DVKT của các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Malaysia chịu sự tác động của các nhân tố như: Chi phí DVKT, nguồn lực của doanh nghiệp, năng lực của doanh nghiệp, quản lý hoạt động, rủi ro liên quan đến lựa chọn DVKT, quy mô doanh nghiệp; Loại ngành. Nghiên cứu này góp phần cung cấp bằng chứng thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định thuê ngoài DVKT, là cơ sở, căn cứ khoa học quan trọng cho các nghiên cứu sau này liên quan đến quyết định thuê ngoài DVKT. Patricia Everaert (2010) “Using Transaction Cost Economics to explain outsourcing of accounting”.
Small Business Economics. July 2010, Volume 35, Issue 1, pp 93–112. Nghiên cứu này thực hiện khảo sát thuê ngoài DVKTcủa các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Bỉ. Theo các tác giả này, nếu chi phí thuê ngoài DVKT là không hiệu quả, không phù hợp so với các chức năng kế toán mà doanh nghiệp nhận được thì họ không lựa chọn thuê ngoài DVKT.
Kết quả nghiên cứu cho thấy khi cácnghiệp vụ kinh tế - tài chính, kế toán phát sinh một cách thường xuyên thì các doanh nghiệp không lựa chọn thuê ngoài DVKT, tuy nhiên khi cácnghiệp vụ kinh tế - tài chínhphát sinh không thường xuyên (kế toán cuối kỳ, lập báo cáo tài chính) thì quyết định thuê ngoài DVKT là rất cao. Hơn nữa khi hoạt động kinh doanh, tài sản của doanh nghiệp có tính đặc thù cao, CEO có nền tảng chuyên môn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 cao, mức độ tin cậy của CEO với các kế toán viên bên ngoài thấp thì thông thường các công ty này không lựa chọn thuê ngoài DVKT. Ruhanita Maelah, Aini Aman, Rozita Amirruddin, Sofiah, Md Auzair, Noradiva Hamzah, (2012) với nghiên cứu “Accounting outsourcing practices in Malaysia”, Journal of Asia Business Studies, Vol. Các tác giả này nhận định Malaysia là một quốc gia đang rất phát triển về sử dụng DVKT, tuy nhiên sự hiểu biết về thuê ngoài DVKT, rủi ro và kiểm soát thì chưa được quan tâm, do đó nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục đích để khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng DVKT của các doanh nghiệp.
Để thực hiện nghiên cứu, các tác giả đã thu thập dữ liệu khảo sát bằng bảng câu hỏi khảo sát gửi đến các công ty, và đã có 51 công ty tham gia vào nghiên cứu này trong đó khoảng 47,1% số đối tượng được hỏi có sử dụng DVKT (24/51 công ty thuê ngoài DVKT). Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các dịch vụ phổ biến nhất mà công ty DVKT cung cấp liên quan đến lập và trình bày báo cáo tài chính và các lý do để các công ty này quyết định sử dụng DVKT là chất lượng dịch vụ, năng lực cốt lõi và quy mô doanh nghiệp. Quyết định thuê ngoài DVKT cũng liên quan đến loại hình công ty và lĩnh vực hoạt động của các công ty. Tuy nhiên nghiên cứu này vẫn còn những hạn chế như do kích thước mẫu khảo sát hạn chế nên các phát hiện của nghiên cứu có thể không được khái quát hóa với tổng thể.
Mohd AzianHusin và cộng sự (2014) với nghiên cứu “The Role of Accounting Services and Impact on Small Medium Enterprises (SMEs) Performance in Manufacturing Sector from East Coast Region of Malaysia: A Conceptual Paper”. Procedia - Social and Behavioral Sciences. Volume 115, 21 February 2014, Pages 54-67. Nghiên cứu được thực hiện nhằm kiểm tra vai trò của các dịch vụ kế toán và tác động của dịch vụ kế toán đối với các DNNVV, đồng thời nghiên cứu sự khác biệt về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ giữa các công ty kế toán, cũng như quyết định lựa chọn, đánh giá công ty DVKT dựa trên chất lượng DVKT mà họ cung cấp.
Các lý thuyết nền được sử dụng trong nghiên cứu này bao gồm mô hình khoảng cách của các dịch vụ, lý thuyết dựa trên tài LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Qua các lý thuyết này, các tác giả cũng giải thích trong những điều kiện hạn chế về các nguồn lực bên trong DN thì khi đó lựa chọn DVKT là phù hợp và cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, hiệu quả hoạt động của DN và căn cứ để đưa ra lựa chọn chính là dựa trên chất lượng DVKT. Ajmal Hafeez và Otto Andersen (2014) với nghiên cứu “Factors Influencing Accounting Outsourcing Practices among SMEs in Pakistan Context: Transaction Cost Economics (TCE) and Resource-Based Views (RBV) Prospective”. Nghiên cứu được thực hiện với phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, trong đó phương pháp nghiên cứu định tính được kết hợp với phương pháp nghiên cứu định lượng.
Thực hiện nghiên cứu dựa trên lý thuyết chi phí giao dịch kinh tế (TCE) và quan điểm dựa trên tài nguyên (RBV).