phần mở đầu và phụ lục, ố cục của ài luận văn gồm 5 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan về l nh vực nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu và àn luận Chƣơng 5: Kết luận và kiến nghị 5 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU Nội dung chính của chƣơng này là trình ày một cái nhìn tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến KTQT, các mô hình nghiên cứu và các nhân tố ảnh hƣởng đến KTQT. Mục tiêu của chƣơng này giúp cung cấp các luận giải cần thiết của đề tài và tạo nền tảng để đề tài có thể kế thừa về cơ sở lý thuyết, các phƣơng pháp và kết quả nghiên cứu. Ngoài ra, tổng quan các nghiên cứu còn giúp tác giả hiểu đƣợc quá trình hình thành và phát triển của các hƣớng nghiên cứu, từ đó xác định các khoảng trống nghiên cứu và đƣa ra định hƣớng cho nghiên cứu này.1 Các nghiên cứu nƣớc ngoài Qua quá trình tra cứu và tham khảo nhiều tài liệu khác nhau đối với các mảng vấn đề liên quan đến luận văn mà tác giả dự định nghiên cứu. Tác giả xin nêu ra một số các công trình tiêu iểu nhƣ sau: Nghiên cứu của Salah A.
Hammad et al. (2010): nghiên cứu này đã khẳng định cho đến nay, mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hƣởng với hệ thống KTQT và tác động của chúng lên tổ chức hoặc hiệu quả của nhà quản lý trong BV ít đƣợc nghiên cứu thực nghiệm kiểm chứng. Do đó, để giúp các học viên phát triển các phƣơng pháp tiếp cận mới trong việc thiết kế các hệ thống KTQT trong l nh vực y tế, tác giả đã đề xuất khuôn mẫu nghiên cứu. Khuôn mẫu đó thể hiện mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hƣởng, hệ thống KTQT và hiệu quả quản lý trong BV Hy ạp.
Bằng phƣơng pháp định tính và lý thuyết ngẫu nhiên, tác giả đã thiết kế hệ thống KTQT đề xuất 5 nhân tố tác động đến hiệu quả quản lý ao gồm: (1) Chiến lƣợc; (2) Công nghệ; (3) Cấu trúc tổ chức; (4) Môi trƣờng ên ngoài và (5) Quy mô BV. 6 Chiến lƣợc Công nghệ Hệ thống Hiệu quả KTQT quản lý Cấu trúc tổ chức trong BV Môi trƣờng bên ngoài Quy mô BV Hình 1.1 Khuôn mẫu lý thuyết theo nghiên cứu của Salah A. Hammad (2010) Nghiên cứu của Salah A. Hammad et al.
(2013): nghiên cứu này đã cung cấp ằng chứng thực nghiệm và đƣa ra mô hình về mối quan hệ giữa phân quyền trong tổ chức, nhận thức về sự ất ổn của môi trƣờng với hệ thống KTQT và mối quan hệ giữa hệ thống KTQT và với hiệu quả quản lý trong BV ở Ai Cập. Hai nhân tố tác giả đã đƣa ra tác động đến đặc điểm thông tin của thiết kế hệ thống KTQT (phạm vi, tính kịp thời, tổ hợp và tích hợp) và ảnh hƣởng đến hiệu quả quản lý trong BV Ai Cập là (1) phân quyền trong tổ chức và (2) nhận thức về sự không chắc chắn của môi trƣờng. Kết quả thực nghiệm đã chứng minh rằng những yếu tố quan trọng trong việc thiết kế hệ thống KTQT hiệu quả là phân quyền và nhận thức về sự không chắc chắn của môi trƣờng. BV sẽ sử dụng thông tin hệ thống KTQT một cách kịp thời, tổng hợp và tích hợp nếu cấu trúc phân quyền tốt hơn bằng cách ủy quyền đầy đủ cho các nhà quản lý cấp dƣới càng nhiều càng tốt.
Môi trƣờng BV hoạt động ảnh hƣởng không đáng kể đến loại thông tin mà hệ thống KTQT cung cấp. Việc ra quyết định quản lý hiệu quả hơn khi dựa vào thông tin KTQT đƣợc cung cấp trên phạm vi rộng và kịp thời. Tuy nhiên bài nghiên cứu còn tồn tại hạn 7 chế dẫn đến mẫu ị hạn chế và không đảm ảo tính đại diện khi đối tƣợng khảo sát là cá nhân những nhà quản lý BV. Phân quyền trong tổ chức Hệ thống Hiệu quả KTQT quản lý Nhận thức về sự không trong BV ở chắc chắn của môi trƣờng Ai Cập Hình 1.2 Mô hình nghiên cứu theo nghiên cứu của Salah A.
Hammad (2013) Nghiên cứu của Kludacz-Alessandri M. (2017): nghiên cứu này hƣớng đến việc xây dựng mô hình định giá các dịch vụ y tế cho việc điều trị nội trú ở Ba Lan. Tác giả đã thảo luận các vấn đề liên quan đến việc xác định giá trị, các phƣơng pháp định giá dịch vụ y tế cũng nhƣ đƣa ra các khuyến nghị trong l nh vực kế toán quản trị. Đây có thể là một công cụ thiết thực giúp việc thu thập và giám sát chi phí của BV đƣợc hiệu quả.
Mặt khác tác giả cũng xác định đƣợc mô hình mối quan hệ tiềm năng giữa các nhân tố ngẫu nhiên, chức năng hệ thống chi phí, việc thực hiện KTQT và hiệu quả hoạt động của BV. Nghiên cứu là tài liệu đáng quan tâm cho các nhà quản lý BV công cũng nhƣ tƣ nhân, các nhà phân tích và nhân viên của Bộ y tế Ba Lan. Việc thực Các nhân tố ngẫu nhiên: hiện KTQT - Loại hình BV - Quy mô BV Hiệu quả hoạt - Trình độ nhà quản lý động của BV Chức năng - Mức độ tin học hoá hệ thống chi phí 8 Hình 1.3 Mô hình nghiên cứu theo nghiên cứu của Kludacz-Alessandri M. (2017) Nghiên cứu của BAH Mohammed et al.
(2019): nghiên cứu này hƣớng đến mục tiêu là xác định mức độ sử dụng thông tin KTQT và mối tƣơng quan giữa KTQT và hiệu quả hoạt động của BV tƣ nhân ở Malaysia. Nghiên cứu này hy vọng thông tin về KTQT sẽ tác động đáng kể đến hiệu quả hoạt động của các ệnh viện Malaysia. Dữ liệu thu thập đƣợc phân tích bằng phần mềm P S 3. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng hệ thống thông tin KTQT ( ao gồm các nhân tố: phân tích đối thủ cạnh tranh, phân tích khách hàng và phân tích thông tin liên quan đến sản phẩm) có tác động tích cực đến hiệu quả quản lý.
Mặt khác tác giả cũng cho thấy rằng các BV tƣ nhân Malaysia sử dụng vừa phải thông tin KTQT. Nghiên cứu này đóng góp vào tài liệu về KTQT của ngành dịch vụ, đặc iệt là trong l nh vực chăm sóc sức khỏe và có thể đƣợc các nhà quản lý sử dụng để cải thiện thông tin KTQT nhằm đạt đƣợc lợi thế cạnh tranh. Phân tích đối thủ cạnh tranh Hiệu quả Hệ thống quản lý trong thông tin BV tƣ nhân Phân tích khách hàng KTQT Malaysia Phân tích thông tin liên quan đến sản phẩm Hình 1.4 Mô hình nghiên cứu theo nghiên cứu của BAH Mohammed (2019) Nghiên cứu của Fuadah L. (2020): nghiên cứu này hƣớng đến mục tiêu xem xét tác động của các nhân tố liên quan đến hệ thống KTQT và hiệu quả quản lý.
Các nhân tố này ao gồm dự toán ngân sách, phân cấp và phong cách quản lý. Hơn nữa, tác giả còn nghiên cứu mối quan hệ của hệ thống KTQT đối với hiệu suất quản lý và ảnh hƣởng trực tiếp giữa phong cách quản lý và dự toán ngân sách đối với hiệu suất quản lý. Mẫu ao gồm 62 ngƣời trả lời từ 15 ệnh viện công và tƣ ở 9 Palem ang, khu vực Nam Sumatera, Indonesia. Đối tƣợng điều tra là tất cả các nhà quản lý trong ệnh viện, ao gồm quản lý tài chính, quản lý dịch vụ, quản lý nhân sự, quản lý chất lƣợng và các nhà quản lý khác.
Dữ liệu thu thập đƣợc xử lý bằng excel, sau đó kiểm tra tính phù hợp và phân tích ằng phần mềm P S với thống kê mô tả. Nghiên cứu này sử dụng phƣơng pháp phân tích đƣờng dẫn, đó là mô hình phƣơng trình cấu trúc (SEM). Kết quả nghiên cứu cho thấy phong cách quản lý, phân cấp và dự toán ngân sách tác động đáng kể đến hệ thống KTQT. Tuy nhiên, phong cách quản lý và dự toán ngân sách không ảnh hƣởng đến hiệu quả quản lý.
Cuối cùng, kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng hệ thống KTQT tác động tích cực đến hiệu quả quản lý. Phong cách quản lý Hiệu quả Hệ thống quản lý trong KTQT BV công và Phân cấp tƣ ở Indonesia Dự toán ngân sách Hình 1.5 Mô hình nghiên cứu theo nghiên cứu của Fuadah L.2 Các nghiên cứu trong nƣớc Nghiên cứu của Nguyễn Phong Nguyên và cộng sự (2016): nghiên cứu này nghiên cứu các nhân tố tác động và hành vi ảnh hƣởng đến việc sử dụng các hệ thống chi phí đối với hiệu quả quản lý trong các BV công lập tại Việt Nam. Tác giả đã sử dụng kết hợp phƣơng pháp nghiên cứu định tính và định lƣợng để thực hiện đề tài. Kết quả nghiên cứu dựa trên dữ liệu khảo sát 262 nhà quản lý của các phòng ban khác nhau thông qua phân tích ằng phần mềm P S và mô hình phƣơng trình cấu trúc (SEM) cho thấy các nhân tố hỗ trợ của lãnh đạo, phân cấp việc ra quyết định, nhận thức về hiệu quả của kỹ thuật và nhận thức về sự không chắc chắn của môi trƣờng là những nhân tố tác động việc sử dụng các hệ thống chi phí, từ đó tăng hiệu quả công việc.
10 Hỗ trợ của lãnh đạo Mức độ sử Phân cấp việc ra quyết dụng hệ định thống chi phí Hiệu quả quản lý trong các BV Nhận thức về hiệu quả công của Việt của kỹ thuật Nam Nhận thức về sự không chắc chắn của môi trƣờng Hình 1.6 Mô hình nghiên cứu theo nghiên cứu của Nguyễn Phong Nguyên (2016) Nghiên cứu của Vũ Thị Thanh Thúy (2017): nghiên cứu đã sử dụng kết hợp phƣơng pháp nghiên cứu định tính và định lƣợng để thực hiện đề tài. Nội dung nghiên cứu của đề tài là KTQT chi phí trong các BV công lập trực thuộc Bộ Y tế trên địa bàn Hà Nội, thông qua khảo sát để đánh giá thực trạng về KTQT chi phí, trên cơ sở đó để đƣa ra giải pháp hoàn thiện KTQT chi phí trong các BV công lập trực thuộc Bộ Y tế trên địa bàn Hà Nội. Luận án trình bày các nội dung liên quan đến KTQT chi phí trong BV, cụ thể là: (1) Đặc điểm hoạt động kinh doanh dịch vụ và cơ chế tài chính ảnh hƣởng đến KTQT chi phí trong BV; (2) Bản chất và vai trò của KTQT chi phí trong BV; (3) Nội dung của KTQT chi phí trong BV (phân loại chi phí, xây dựng định mức và dự toán chi phí, phƣơng pháp xác định chi phí và tính giá thành dịch vụ, đánh giá hiệu quả của các trung tâm chi phí, phân tích thông tin chi phí để đƣa ra quyết định).