CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VẺ CÔNG TÁC KÉ TOÁN TRONG DON VJ SY NGHIEP CO THU. TONG QUAN VE DON VI SU’ NGHIEP CO THU 1. Khái niệm, đặc điểm đơn vị sự nghiệp có thu & Khái niệm Đơn vị sự nghiệp có thu là đơn vị được Nhà nước thành lập để cung cấp các dịch vụ công, hoạt động trong các lĩnh vực y tế, giáo dục - đảo tạo, văn hóa, thể thao. và có nguồn thu trực tiếp từ các đổi tượng sử dụng dịch vụ.
Do hoạt động mang tính chất phục vụ để thực hiện các chức năng của Nhà nước là chính nên nguồn kinh phí hoạt động của đơn vị này chủ yếu là do ngân sách nhả nước cấp. Ngoài ra gắn với hoạt động, các chức năng. hoạt động, các don vị này được nhà nước cho phép khai thác các nguồn thu để trang trải một phần chỉ phí hoạt động thường xuyên của đơn vị [3] b. Đặc điễm Các đơn vị sự nghiệp có thu có các đặc điểm cơ bản sau: - Hoạt động trong khuôn khổ pháp luật qui định về ngành nghề, lĩnh vực chuyên môn và chịu sự điều tiết của cơ quan quản lý cắp trên.
~ Sử dụng tài sản công như là một yêu tố đầu vào để tạo ra sản phẩm, dịch vụ công cung ứng cho các đối tượng sử dụng. ~ Hoạt động không nhằm mục đích lợi nhuận. Sự tồn tại của các đơn vị sự nghiệp có thu thể hiện vai trò của nhà nước trong việc đuy trì trình phát triển kinh tế - xã hội. Với các sản phẩm, dịch vụ.
các đơn vị sự nghiệp có thu mang lại các lợi ích chung và lâu đài cho xã hội, có tác động trực tiếp và gián tiếp tới quá trình phát triển đất nước. ~ Có nguồn thu hợp pháp từ hoạt động sự nghiệp của đơn vị [3] 1. Phân loại, phân cấp quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu &. Phân loại ~ Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chỉ phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chỉ phí hoạt động).
tự bảo đảm chỉ hoạt động thường xuyên bằng hoặc lớn hơn 100 %, NSNN không cấp kinh phí chỉ thường xuyên; ~ Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phẩn chỉ phí hoạt động thường xuyên, phần còn lại được ngân sách nhà nước cấp (gọi tắt là đơn. vi su nghiệp tự bảo đảm một phần chỉ phí hoạt động). Mức tự bảo đảm chỉ hoạt động thường xuyên từ trên 10% đến dưới 100%, NSNN cấp thêm một phần kinh phí chỉ thường xuyên; ~ Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, đơn vị không có nguồn thu, kinh. phí hoạt đông thường xuyên do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ chỉ phí hoạt động).
Mức tự đảm bảo chỉ hoạt động thường xuyên nhỏ hơn 10%. Việc phân loại đơn vị sự nghiệp nêu trên, được ổn định trong thời gian 3 năm, sau thời hạn 3 năm sẽ xem xét phân loại lại cho phù hợp. "Trong thời gian én định phân loại, trường hợp đơn vị sự nghiệp có thay đổi chức năng, nhiệm vụ, tổ chức thì được cơ quan nhả nước có thẩm quyền xem xét điều chỉnh phân loại lại cho phù hợp [4]. Phân cắp quản lý tài chính Các đơn vị sự nghiệp có thu trong cùng một ngành được phân thành các cắp như sau: + Đơn vị dự toán cấp I: là đơn vị trực tiếp nhận dự toán ngân sách hàng, năm do Thủ tướng Chính phủ hoặc Uỷ ban nhân dân giao.
Đơn vị dự toán cấp. 1 thực hiện phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị cấp dưới trực thuộc; + Đơn vị dự toán cắp II: là đơn vị cấp dưới đơn vị dự toán cấp 1, được. đơn vị dự toán cấp I giao dy toán và phân bổ dự toán được giao cho đơn vị dự. toán cấp III (trường hợp được ủy quyền của đơn vị dự toán cấp 1); + Đơn vị dự toán cấp III: là đơn vị trực tiêp sử dụng ngân sách (Đơn vị sử dụng ngân sách Nhà nước), được đơn vị dự toán cấp I hoặc cấp II giao dự toán ngân sách; + Đơn vị cấp dưới của đơn vị dự toán cấp III: được nhận kinh phí để thực hiện phần công việc cụ thể, khi chỉ tiêu phải thực hiện công tác kế toán.
và quyết toán theo quy định [7]. Như vậy, đối với các đơn vị dự toán nhận quyết định giao dự toán của Thủ tướng Chính phủ và UBND các cấp không có đơn vị trực thuôc cấp dưới thi don vi dé la don vi vita là cấp I cũng vừa là cắp III. Quan lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp có thu a. Nguén kinh phí hoạt động Xuất phát từ đặc điểm do Nhà nước thành lập để cung cấp các dịch vụ.
công, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận mà mang tính chất phục vụ để thực hiện các chức năng quản lý của Nhà nước là chính nên nguồn kinh phí hoạt động của đơn vị sự nghiệp (hay gọi là nguồn thu) được hình thành từ các nguồn: ~ Kinh phí do ngân sách nhà nước cấp; ~ Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp: + Phần được để lại từ số thu phí, lệ phí cho đơn vị sử dụng theo quy định của nha nước; + Thu từ hoạt động dịch vụ phù hợp với lĩnh vực chuyên môn và khả năng của đơn vị ~ Lãi được chia từ các hoạt động liên doanh, liên kết, lãi tiền gửi ngân hàng từ các hoạt động dịch vụ; ~ Nguồn viện trợ, tài trợ, quà biếu, ting, cho theo quy định của pháp luật, ~ Nguồn khác: + Nguồn vốn vay của các tổ chức tín dụng và vốn huy động của cán bộ, viên chức trong đơn vị; + Nguồn vốn tham gia liên doanh, liên kết của các tổ chức, cá nhân. trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật. Nội dung chỉ Tương ứng với các nguồn thu nêu trên thì việc sử dụng để chỉ thực hiện các nhiệm vụ được giao bit buộc theo đúng quy định của Nhà nước. Các khoản chỉ của các đơn vị sự nghiệp có thu được hệ thống theo phân loại ngân.
sách nhà nước và theo các tính chất như: ~ Chỉ thường xuyên + Chỉ hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ được cấp có. thấm quyền giao, gồm: Tiền lương; tiền công; các khoản phụ cấp lương; các khoản trích nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn theo quy. định hiện hành; địch vụ công công; văn phòng phẩm; các khoản chỉ nghiệp vụ; sửa chữa thường xuyên tài sản cố định và các khoản chi khác theo chế độ. “+ Chỉ hoạt động thường xuyên phục vụ cho công tác thu phí và lệ phí, ồm: Tiền lương; tién công; các khoản phụ cấp lương; các khoản trích nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn theo quy định hiện hành.
cho số lao động trực tiếp phục vụ công tác thu phí và lệ phí; các khoản chỉ nghiệp vụ chuyên môn; sửa chữa thường xuyên tài sản cố định và các khoản. chỉ khác theo chế độ quy định phục vụ cho công tác thu phí và lệ phí + Chỉ cho các hoạt đông dịch vụ; gồm: Tiền lương; tiền công; các khoản phụ cấp lương; các khoản trích nộp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công doàn theo quy định hiện hành: nguyên, nhiên, vật liệu, lao vụ mua ngoài; khấu hao tài sản cố định; sửa chữa tài sản cố định; chỉ trả lãi tiền. vay, lãi tiền huy động theo hình thức vay của cán bộ, viên chức; chỉ các khoản. thuế phải nộp theo quy định của pháp luật và các khoản chỉ khác.
- Chỉ không thường xuyên: + Chi thu hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, + Chi thu hiện chương đảo tạo bồi dưỡng cán bộ, + Chỉ thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia; + Chỉ thực hiện các nhiệm vụ do nhà nước đặt hàng như điều tra, quy hoạch, khảo sát, nhiệm vụ khác theo giá hoặc khung giá do Nhà nước quy định; + Chỉ vốn đối ứng thực hiện các dự án có nguồn vốn nước ngoài theo. quy định; + Chỉ thực hiện các nhiệm vụ đột xuất được cắp có thẳm quyền giao; + Chi thye hign tinh giản biên chế theo chế độ do Nhà nước quy định, + Chi đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định thực hiện các dự án được. có thẩm quyền phê duyệt; + Chỉ thực hiện các dự án từ nguồn vốn viện trợ nước ngoài: + Chỉ cho các hoạt động liên doanh, liên kết; + Các khoản chỉ khác theo quy định. © Tính tự chủ tài chính ~ Tự chủ nguồn thu, mức thu: + Đơn vị sự nghiệp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao thu phí, lệ phí phải thực hiện thu đúng, thu đủ theo mức thu và đối tượng thu do cơ quan nhà nước có thẳm quyền quy định.
+ Đối với sản phẩm hàng hoá, dịch vụ được cơ quan nhà nước đặt hàng. thì mức thu theo đơn giá do cơ quan nhà nước có thắm quyền quy định; + Đối với những hoạt động dịch vụ theo hợp đồng với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, các hoạt động liên doanh, liên kết, đơn vị được quyết định các khoản thu, mức thu cụ thể theo nguyên tắc bảo đảm đủ bù đắp. chỉ phí và có tích lug. ~ Tự chủ về sử dụng nguồn tài chính: + Căn cứ vào nhiệm vụ được giao vả khả năng nguồn tài chính, đối với các khoản chỉ thường xuyên, thủ trưởng đơn vị được quyết định một số mức chỉ quản lý, chỉ hoạt động nghiệp vụ cao hoặc thấp hơn mức chỉ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định.
+ Căn cứ tính chất công việc, thủ trưởng đơn vị được quyết định phương thức khoán chỉ phí cho từng bộ phận, đơn vị trực thuộc. + Quyết định đầu tư xây dựng, mua sắm mới và sửa chữa lớn tài sản thực hiện theo quy định của pháp luật 4. Sit dung két quả hoạt động tài chính trong năm ~ Trích tối thiểu 25% dé lap Quy phat triển hoạt động sự nghiệp; ~ Trả thu nhập tăng thêm cho người lao động; - Trích lập Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc lợi, Quỹ dự phòng ổn định thu nhập. Đối với 2 Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi, mức trích tối đa không.
quá 3 tháng tiền lương, tiền công và thu nhập tăng thêm bình quân thực hiện. Sử dụng các quỹ ~ Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp dùng để đầu tư, phát triển nâng cao hoạt động sự nghiệp, bỗ sung vốn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua.