chương 1 đã giới thiệu lý do hình thành đề tài nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu. Trong chương 2 này, bài nghiên cứu kế thừa một số lý thuyết khái niệm ở các bài nghiên cứu trước và một số nội dung trên trang wed để trình bày các lý thuyết liên quan đến thuế và công tác kiểm tra thuế, thực trạng công tác thu thuế tại chi cục thuế Thĩ Xã Thuận An. Dựa trên cơ sở lý thuyết, các nghiên cứu trước bài luận sẽ đề xuất mô hình nghiên cứu và các biến ảnh hưởng đến hiệu quả công tác kiểm tra thuế ở giai đoạn chuẩn bị. Khái niệm về thuế Thuế là một khoản trích nộp bằng tiền, có tính chất xác định, không hoàn trả trực tiếp do các công dân đóng góp cho nhà nước thông qua con đường quyền lực nhằm bù đắp những chi tiêu của Nhà Nước.
(Nguồn http://voer.vn) Thuế là khoản đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước theo luật định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước.(Nguồn http://voer.vn) Thuế là một biện pháp đặc biệt, theo đó, nhà nước sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn lực từ khu vực tư sang khu vực công nhằm thực hiện các chức năng kinh tế – xã hội của nhà nước.(Nguồn http://voer.vn) Theo như trang HG.org - luật trực tuyến của Mỹ thì thuế có nghĩa là “ thuế là khoản nộp bắt buộc của chính phủ thông qua sự giao nộp tài sản dựa trên các giấy phép cấp quyền và / hoặc giấy thu nhập hoặc thuế nhập khẩu từ nước ngoài. Thuế bao gồm tất cả các khoản đóng góp của các cá nhân có các hoạt động kinh doanh tại một nước và được đánh thuế bởi nhà nước. Thuế thường được chia thành hai nhóm chính: trực tiếp và gián tiếp. Nói chung, các loại thuế trực tiếp được những đánh giá dựa trên thu nhập, đất hoặc bất động sản và tài sản cá nhân, được trả trực tiếp cho chính phủ; trong khi đó các loại thuế gián tiếp được đánh giá dựa trên các khoản tiêu thụ, chẳng 10 hạn như các sản phẩm hoặc dịch vụ, thu thập bởi một trung gian, chẳng hạn như công việc kinh doanh lẻ ".(Nguồn http://www.html) Trong nghiên cứu của PhonthilathMayouk 2011 : nghiên cứu chia sẽ về quan điểm của Nhà nước thời cổ điển đã cho rằng “ Thuế đã gắn bó chặt chẽ với chi tiêu của Nhà nước ( NN )” bởi vì trong thực tế khách quan Nhà nước đã dùng quyền lực của mình để huy động các khoản thu mà nó gắn liền với sự xuất hiện, tồn tại và phát triển của NN.
Trong nghiên cứu của PhonthilathMayouk 2011 : nghiên cứu chia sẽ về quan điểm của các nhà kinh tế hiện đại cho rằng: “Thuế đã gắn bó với việc cung cấp hàng hóa công. PhonthilathMayouk 2011 : nghiên cứu định nghĩa về thuế “Thuế đã gắn bó với nhiệm vụ kinh tế, nhất là theo quan điểm của Keynes đã cho rằng “ Thuế là một trong các công cụ cơ bản để can thiệp chu kỳ phát triển và vượt qua khủng hoảng” trong đó, việc cải cách chính sách thuế có thể tác động đến các thời hạn sử dụng mà nó tác động đến việc tăng trưởng đầu tư, mở rộng sản xuất, mở rộng thị trường lao động. PhonthilathMayouk 2011 : nghiên cứu định nghĩa về thuế “Thuế là khoản đóng góp bắt buộc theo quy định của pháp luật thể nhân và pháp nhân theo mức độ thu nhập nhằm phục vụ cho chi tiêu công. Theo từ điển luật học ( NXB Bách khoa 1999) – Đoàn Trang có bài giảng về thuế đưa ra định nghĩa : ”Thuế là một khoản đóng góp bằng tài sản cho nhà nước do luật định thành nghĩa vụ đối với cá nhân hoạưc tổ chức nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước.
Nhà nước sử dụng thuế làm công cụ quan trọng để huy động nguồn thu cho ngân sách nhà nước, điều chỉnh kinh tế và điều hoà thu nhập”. Khái niệm về thanh tra Nghiên cứu “Hoàn thiện thanh tra, kiểm tra theo cơ chế tự khai từ nộp tỉnh Phú Yên “ đã nêu một số khái niệm về thanh tra, chức năng thuế như sau: Thanh tra,kiểm tra là một chức năng thiết yếu của quản lý nhà nước, là hoạt động kiểm tra, xem xét việc làm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân, thường được thực hiện bởi một cơ quan chuyên trách theo một trình tự, thủ tục do pháp luật quy định, nhằm kết luận đúng, sai, đánh giá ưu, khuyết điểm, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý các vi phạm, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, các quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân”. Chức năng thiết yếu trong quản lý thuế, kiểm tra, xem xét việc tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế được cơ quan thuế thực hiện theo trình tự thủ tục do pháp luật quy định nhằm kết luận đúng, sai, đánh giá ưu, khuyết điểm, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa, xử lý các vi phạm pháp luật về thuế, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý thuế, chính sách thuế, pháp luật thuế, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, các quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế. Khái niệm về kiểm tra thuế Hồ Hoàng Trường (2012) : Kiểm tra thuế là hoạt động xem xét tình hình thực tế, đánh giá của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với các cơ quan, tổ chức và cá nhân chịu sự quản lý trong việc thực hiện pháp luật về thuế, phí lệ phí để có thể nhận xét đánh giá ưu nhược điểm nhằm nâng cao hiệu lực của thuế hơn nữa.
Mức độ thấp hơn thanh tra: kiểm tra với thời gian ngắn, kiểm tra tại trụ sở cơ qua thuế.Thời gian tiến hành ngắn thường 5 ngày. Nội dung và phương pháp đơn giản: Kiểm tra tờ khai thuế tháng,quý, năm, so sánh số liệu trên tờ khai thuế với dữ liệu trên hệ thống máy tính của cơ quan thuế, kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ khai thuế, đối chiếu số liệu giữa các trang của từng tờ khai và giữa các tờ khai với nhau…Trong quá trình kiểm tra nếu có phát hiện dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng thì phải kiến nghị lên lãnh đạo quản lý. Giống nhau khác nhau thanh tra thuế và kiểm tra thuế 2. Điểm giống nhau Hồ Hoàng Trường (2012).
“Hoàn thiện công tác thanh kiểm tra thuế tại cục thuế Đồng Nai” nghiên cứu về điêrm giống nhau khác nhau như sau: Thanh tra, kiểm tra có cùng mục đích là ngăn ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm về thuế, xem xét đánh giá việc tuân thủ, chấp hành chính sách, pháp luật thuế của NNT từ đó rút ra kết luận đúng, sai để có biện pháp phát huy hoặc chấn chỉnh, từ đó giúp cho các tổ chức, cá nhân hoàn thành nhiệm vụ, bảo vệ tài sản của nhà nước, Cả hai đều đánh giá dựa trên các hoạt động thực tế của đối tượng nộp thuế, để từ đó thu thập thông tin, phân tích, đánh giá đúng thực trạng, tình hình thực tế đối ượng nộp thuế một cách chính xác, khách quan, trung thực, làm rõ đúng sai, chỉ ra nguyên nhân, từ đó đưa ra biện pháp khắc phục,xử lý những sai phạm. Về mục đích : Phòng ngừa: Phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuế. Về cách thức tiến hành: Xem xét hoạt động tuân thủ của đối tượng để phân tích đánh giá, phát hiện và xử lý theo quy định pháp luật về thuế Về nội dung: Đều xem xét doanh thu, chi phí, lợi nhuận. Về phương pháp: đều phải phân tích xác định rủi ro, truy lần lại việc xử lý dữ liệu, tính toán lại và xác minh.
Điểm khác nhau Khác nhau về nội dung : Nội dung kiểm tra thuế thường dễ dàng nhận thấy, ngược lại nội dung thanh tra thuế thường đa dạng, phức tạp hơn. Khác nhau về hình thức tổ chức: Thanh tra khi tiến hành thường được lập thành đoàn và đoàn thanh tra thực hiện thanh tra theo quy định. Ngược lại, kiểm tra có thể lập hoặc không, và có khi chỉ cần một người thực hiện việc kiểm tra theo yêu cầu của cấp trên. Khác nhau về đối tượng: Thanh tra chỉ áp dụng cho các đối tượng có ngành 13 kinh doanh đa dạng, phạm vi kinh doanh rộng, cơ cấu tổ chức phức tạp, hoặc khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế, giải quyết khiếu nại tố cáo theo yêu cầu của thủ trưởng cơ quan quản lý các cấp.
Khác nhau về trình độ nghiệp vụ: hoạt động thanh tra thuế đòi hỏi thanh tra viên thuế phải có nghiệp vụ giỏi, am hiểu rộng về kinh tế xã hội, có khả năng chuyên sâu vào một lĩnh vực. Hoạt động kiểm tra thuế ít phức tạp và chủ thể lại gồm đối tượng rộng, có tính quần chúng, phổ biến nên trình độ công chức kiểm tra thuế không nhất thiết phải đòi hỏi có nghiệp vụ cao. Khác nhau về phạm vi hoạt động: phạm vi hoạt động kiểm tra thuế thường theo bề rộng, mang tính thường xuyên với nhiều hình thức phong phú. Phạm vi hoạt động của thanh tra thuế thường có sự chọn lọc, đôi khi thông qua kiểm tra thuế thấy dấu hiệu phức tạp cần chọn ra những vấn đề để thanh tra.
Khác nhau về thời gian tiến hành: hoạt động thanh tra thuế thường phải sử dụng dài hơn, thanh tra thường không quá 30 ngày, kiểm tra thì không quá 5 ngày. Sự cần thiết phải kiểm tra về thuế Ở nước ta kiểm tra về thuế là đòi hỏi bức thiết, là yêu cầu khách quan xuất phát từ những lý do cơ bản sau đây: Thứ nhất : Thuế là công cụ vĩ mô của nhà nước trong việc kiểm soát, quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh của mọi thành phần kinh tế, kiểm soát thu nhập của mọi tầng lớp dân cư trong xã hội, đảm bảo nguồn thu cho NSNN, thông qua hoạt động kiểm tra thuế nhằm giúp các đối tượng nộp thuế và cơ quan thuế thực hiện nghiêm chỉnh các văn bản pháp luật. Thứ hai : Luật pháp nói chung và pháp luật thuế nói riêng là sự thể hiện ý chí nguyện vọng của nhân dân.