Các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán tại các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính trên địa bàn thành phố hồ chí minh luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán tại các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Ngô Thà Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thá Thu Hiến
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Gian Lận Kế Toán Tại Các Doanh Nghiệp Niêm Yết Trong Lĩnh Vực Tài Chính Trên Địa Bàn Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
• ABSTRACT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các nghiên cứu nước ngoài liên quan đến nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán
• 1.2. Các nghiên cứu trong nước liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán
• 1.3. Khe hở nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIAN LẬN KẾ TOÁN VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIAN LẬN KẾ TOÁN
• 2.1. Tổng quan về gian lận và gian lận kế toán
• 2.1.1. Khái niệm gian lận
• 2.1.2. Các biểu hiện gian lận kế toán
• 2.2. Lý thuyết nền nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán
• 2.2.1. Lý thuyết giải thích hành vi gian lận
• 2.2.2. Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder theory)
• 2.2.3. Lý thuyết thông tin bất cân xứng (Information Asymmetry)
• 2.3. Lý thuyết nghiên cứu hành vi gian lận
• 2.3.1. Lý thuyết tam giác gian lận (Fraud Triangle theory)
• 2.3.2. Lý thuyết cân bằng gian lận
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Giới thiệu mô hình nghiên cứu và thang đo
• 3.2.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2.2. Xây dựng thang đo trong các biến đo mô hình
• 3.2.3. Mô tả thang đo các biến trong mô hình
• 3.3. Mẫu nghiên cứu và quy trình thống kê mẫu
• 3.4. Các kỹ thuật kiểm định, đánh giá và tiêu chuẩn kỹ thuật trong kiểm định, đánh giá
• 3.4.1. Kiểm định độ tin cậy của các thang đo
• 3.4.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.4.3. Phân tích hồi quy
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả nghiên cứu chung và các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh
• 4.2. Kết quả nghiên cứu và các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán
• 4.2.1. Thống kê mô tả
• 4.2.2. Đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha
• 4.2.3. Đánh giá giá trị thang đo - phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.2.4. Kiểm định tổng quan
• 4.2.5. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.2.6. Kết quả phân tích mô hình hồi quy Binary Logistic
• 4.2.6.1. Kiểm định tổng quát độ phù hợp của mô hình nghiên cứu
• 4.2.6.2. Kiểm định các giả thuyết
• 4.2.6.3. Tổng hợp kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: BÀN LUẬN VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Gian Lận Kế Toán

Gian lận kế toán là một vấn đề nghiêm trọng trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt tại các doanh nghiệp niêm yết tại TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu này nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán, từ đó đưa ra các giải pháp hiệu quả. Các yếu tố này không chỉ bao gồm các khía cạnh tài chính mà còn liên quan đến quản lý và văn hóa doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Gian Lận Kế Toán

Gian lận kế toán được định nghĩa là hành vi sai trái trong việc báo cáo tài chính nhằm tạo ra lợi ích không chính đáng. Hành vi này có thể gây ra thiệt hại lớn cho các nhà đầu tư và làm giảm lòng tin của công chúng vào thị trường.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý và cơ quan chức năng trong việc xây dựng các chính sách phòng ngừa.

II. Các Nhân Tố Chính Gây Ra Gian Lận Kế Toán Tại Doanh Nghiệp Niêm Yết

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán tại các doanh nghiệp niêm yết. Những nhân tố này bao gồm áp lực tài chính, sự thiếu minh bạch trong quản lý tài chính và văn hóa doanh nghiệp.

2.1. Áp Lực Tài Chính

Áp lực tài chính từ việc đạt được các chỉ tiêu lợi nhuận có thể dẫn đến việc các kế toán viên thực hiện các hành vi gian lận để cải thiện báo cáo tài chính.

2.2. Thiếu Minh Bạch Trong Quản Lý

Sự thiếu minh bạch trong quy trình quản lý tài chính có thể tạo điều kiện cho gian lận kế toán xảy ra. Doanh nghiệp cần có các biện pháp kiểm soát nội bộ chặt chẽ để ngăn chặn tình trạng này.

2.3. Văn Hóa Doanh Nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn đến hành vi của nhân viên. Một môi trường làm việc không khuyến khích tính trung thực có thể dẫn đến việc gia tăng gian lận kế toán.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Gian Lận Kế Toán

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong nghiên cứu này bao gồm khảo sát và phân tích dữ liệu từ các doanh nghiệp niêm yết tại TP. Hồ Chí Minh. Các phương pháp này giúp xác định rõ ràng các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán.

3.1. Khảo Sát Doanh Nghiệp

Khảo sát được thực hiện trên một mẫu doanh nghiệp niêm yết để thu thập thông tin về các yếu tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán. Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích để đưa ra kết luận chính xác.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để xác định mối quan hệ giữa các nhân tố và gian lận kế toán. Phân tích này sẽ giúp đưa ra các khuyến nghị cụ thể.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Gian Lận Kế Toán

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán tại các doanh nghiệp niêm yết. Những yếu tố này cần được xem xét kỹ lưỡng để có thể đưa ra các giải pháp hiệu quả.

4.1. Nhóm Nhân Tố Ảnh Hưởng

Nghiên cứu đã xác định được nhóm các nhân tố chính ảnh hưởng đến gian lận kế toán, bao gồm áp lực tài chính, sự thiếu minh bạch và văn hóa doanh nghiệp.

4.2. Đề Xuất Giải Pháp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các giải pháp được đề xuất bao gồm tăng cường kiểm soát nội bộ và cải thiện văn hóa doanh nghiệp để giảm thiểu gian lận kế toán.

V. Kết Luận Về Gian Lận Kế Toán Tại Doanh Nghiệp Niêm Yết

Gian lận kế toán là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết một cách toàn diện. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng là rất quan trọng để có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng ra các lĩnh vực khác và áp dụng các phương pháp mới để tìm hiểu sâu hơn về gian lận kế toán.

5.2. Khuyến Nghị Chính Sách

Các cơ quan quản lý cần có các chính sách rõ ràng và chặt chẽ hơn để ngăn chặn gian lận kế toán, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và duy trì sự ổn định của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Gian lận kế toán là một vấn đề nghiêm trọng và phổ biến trong các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính. Theo báo cáo của PwC năm 2018, tỷ lệ gian lận kế toán chiếm tới 22% trong tổng số các vụ gian lận kinh tế toàn cầu, gây thiệt hại lớn về tài chính và uy tín cho doanh nghiệp cũng như nhà đầu tư. Tại Việt Nam, đặc biệt là trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính cũng đang đối mặt với nguy cơ gian lận kế toán ngày càng gia tăng, ảnh hưởng tiêu cực đến sự minh bạch và hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán tại các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu cụ thể bao gồm: xác định các nhân tố tác động đến gian lận kế toán, đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm hạn chế gian lận kế toán trong thực tiễn. Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2020, với phạm vi tập trung vào các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh, một trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ giúp nâng cao nhận thức về các yếu tố rủi ro gian lận kế toán mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, cơ quan quản lý nhà nước và các bên liên quan trong việc xây dựng chính sách, quy trình kiểm soát nội bộ hiệu quả, góp phần tăng cường tính minh bạch và bền vững của thị trường tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên sáu lý thuyết nền tảng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán:

1. Lý thuyết đại diện (Agency Theory): Giải thích mâu thuẫn lợi ích giữa chủ sở hữu và người quản lý, từ đó dẫn đến hành vi gian lận kế toán nhằm trục lợi cá nhân (Jensen & Meckling, 1976).

2. Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder Theory): Nhấn mạnh vai trò của các bên liên quan như nhà đầu tư, khách hàng, nhà cung cấp trong việc giám sát và ảnh hưởng đến hành vi gian lận (Freeman, 1984).

3. Lý thuyết thông tin bất cân xứng (Information Asymmetry): Mô tả sự chênh lệch thông tin giữa nhà quản lý và nhà đầu tư, tạo điều kiện cho gian lận kế toán xảy ra (Kyle, 1985).

4. Lý thuyết quy kết (Attribution Theory): Giúp phân tích nguyên nhân hành vi gian lận dựa trên các yếu tố bên trong và bên ngoài cá nhân (Malle, 2004).

5. Lý thuyết tam giác gian lận (Fraud Triangle Theory): Mô hình gồm ba yếu tố tạo nên gian lận là áp lực, cơ hội và sự biện minh (Cressey, 1953).

6. Lý thuyết bàn cân gian lận (Fraud Balance Theory): Mô hình cân bằng giữa áp lực, cơ hội và tính liêm chính cá nhân để dự đoán nguy cơ gian lận (Albrecht, 1980).

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: hiệu quả kiểm soát nội bộ, bất cân xứng thông tin, tính phù hợp của hệ thống bồi thường, tuân thủ nguyên tắc kế toán, đạo đức nghề nghiệp của nhà quản lý, và khó khăn tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Thu thập dữ liệu thông qua thảo luận nhóm với chuyên gia và phỏng vấn sâu nhằm xây dựng và hoàn thiện thang đo các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán.

• Nghiên cứu định lượng: Thu thập dữ liệu khảo sát từ 37 cán bộ quản lý, giám đốc và phó giám đốc tại các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2020. Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và có sự kiểm soát để đảm bảo tính đại diện.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS với các kỹ thuật: kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), kiểm định đa cộng tuyến, và mô hình hồi quy logistic tuyến tính để đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến hành vi gian lận kế toán.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 11/2020 đến tháng 5/2021, bao gồm các bước: xây dựng thang đo, thu thập dữ liệu, phân tích và đánh giá kết quả, đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả kiểm soát nội bộ có ảnh hưởng ngược chiều đến gian lận kế toán: Kết quả hồi quy cho thấy hệ số hồi quy âm với mức ý nghĩa p < 0.01, cho thấy khi hiệu quả kiểm soát nội bộ tăng 1 đơn vị, nguy cơ gian lận kế toán giảm khoảng 15%. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của kiểm soát nội bộ trong việc ngăn chặn gian lận.

2. Bất cân xứng thông tin có ảnh hưởng cùng chiều đến gian lận kế toán: Mức độ bất cân xứng thông tin tăng 1 đơn vị làm tăng nguy cơ gian lận kế toán khoảng 20% (p < 0.05). Điều này phù hợp với lý thuyết thông tin bất cân xứng, khi nhà quản lý nắm giữ nhiều thông tin hơn nhà đầu tư, tạo điều kiện cho gian lận.

3. Tính phù hợp của hệ thống bồi thường có ảnh hưởng ngược chiều đến gian lận kế toán: Hệ thống bồi thường công bằng và minh bạch giúp giảm nguy cơ gian lận khoảng 12% (p < 0.05), cho thấy chính sách bồi thường là công cụ hiệu quả trong quản trị rủi ro gian lận.

4. Tuân thủ nguyên tắc kế toán và đạo đức nghề nghiệp của nhà quản lý đều có ảnh hưởng ngược chiều mạnh mẽ đến gian lận kế toán: Các biến này giảm nguy cơ gian lận lần lượt 18% và 22% (p < 0.01), nhấn mạnh vai trò của đạo đức và tuân thủ trong phòng chống gian lận.

5. Khó khăn tài chính có ảnh hưởng cùng chiều đến gian lận kế toán: Doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính có nguy cơ gian lận cao hơn khoảng 25% (p < 0.01), phản ánh áp lực tài chính là nguyên nhân thúc đẩy hành vi gian lận.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước trước đây, như nghiên cứu của Wilopo (2006) về đạo đức nhà quản lý, và nghiên cứu của Lou & Wang (2011) về bất cân xứng thông tin. Biểu đồ hồi quy logistic có thể minh họa rõ mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, trong đó hiệu quả kiểm soát nội bộ và đạo đức nghề nghiệp là hai nhân tố có tác động mạnh nhất.

Nguyên nhân của các kết quả này có thể giải thích do kiểm soát nội bộ hiệu quả giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận. Bất cân xứng thông tin tạo ra cơ hội cho nhà quản lý thao túng báo cáo tài chính. Hệ thống bồi thường công bằng tạo động lực cho nhà quản lý tuân thủ quy định. Đạo đức nghề nghiệp là rào cản quan trọng ngăn chặn hành vi gian lận. Áp lực tài chính thúc đẩy nhà quản lý tìm cách che giấu tình hình thực tế.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực như của SA Irwandi (2017) tại Indonesia, các nhân tố ảnh hưởng tại Việt Nam có sự tương đồng nhưng mức độ tác động có phần khác biệt do đặc thù văn hóa và môi trường quản trị doanh nghiệp. Nghiên cứu này góp phần làm rõ hơn các nhân tố ảnh hưởng tại thị trường Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hiệu quả kiểm soát nội bộ: Doanh nghiệp cần xây dựng và hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, đặc biệt là kiểm soát tài chính và báo cáo, nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu gian lận. Thời gian thực hiện trong vòng 12 tháng, chủ thể thực hiện là Ban kiểm soát và Ban giám đốc.

2. Giảm bất cân xứng thông tin: Tăng cường minh bạch thông tin tài chính, cải thiện công tác công bố thông tin và báo cáo định kỳ. Cơ quan quản lý nhà nước cần ban hành các quy định chặt chẽ hơn về công bố thông tin. Thời gian thực hiện 6-12 tháng.

3. Xây dựng hệ thống bồi thường công bằng, minh bạch: Doanh nghiệp cần thiết kế chính sách lương thưởng gắn với hiệu quả công việc và tuân thủ quy định, tránh tạo áp lực không lành mạnh cho nhà quản lý. Thời gian thực hiện 6 tháng, chủ thể là phòng nhân sự và Ban giám đốc.

4. Nâng cao đạo đức nghề nghiệp và tuân thủ nguyên tắc kế toán: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về đạo đức nghề nghiệp, chuẩn mực kế toán cho cán bộ quản lý và nhân viên kế toán. Thời gian thực hiện liên tục, chủ thể là phòng đào tạo và các tổ chức nghề nghiệp.

5. Hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn tài chính: Cơ quan quản lý và các tổ chức tài chính cần có chính sách hỗ trợ, tư vấn giúp doanh nghiệp ổn định tài chính, giảm áp lực dẫn đến gian lận. Thời gian thực hiện theo từng giai đoạn khó khăn cụ thể.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám đốc và Ban kiểm soát doanh nghiệp niêm yết: Giúp nhận diện các nhân tố rủi ro gian lận, từ đó xây dựng chính sách kiểm soát hiệu quả, nâng cao tính minh bạch và uy tín doanh nghiệp.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức giám sát thị trường chứng khoán: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện khung pháp lý, quy định về kiểm soát gian lận kế toán, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

3. Các chuyên gia kiểm toán và tư vấn tài chính: Hỗ trợ trong việc đánh giá rủi ro gian lận, thiết kế các chương trình kiểm toán phù hợp, nâng cao chất lượng dịch vụ.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá để hiểu sâu về các nhân tố ảnh hưởng đến gian lận kế toán, từ đó phát triển các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Gian lận kế toán là gì?
   Gian lận kế toán là hành vi cố ý làm sai lệch thông tin tài chính nhằm trục lợi cá nhân hoặc che giấu tình hình thực tế, gây thiệt hại cho nhà đầu tư và doanh nghiệp.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến gian lận kế toán?
   Các nhân tố chính gồm hiệu quả kiểm soát nội bộ, bất cân xứng thông tin, tính phù hợp của hệ thống bồi thường, đạo đức nghề nghiệp, tuân thủ nguyên tắc kế toán và khó khăn tài chính.

3. Hiệu quả kiểm soát nội bộ ảnh hưởng thế nào đến gian lận?
   Kiểm soát nội bộ hiệu quả giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận, giảm nguy cơ gian lận kế toán đáng kể.

4. Tại sao bất cân xứng thông tin lại làm tăng nguy cơ gian lận?
   Khi nhà quản lý nắm giữ nhiều thông tin hơn nhà đầu tư, họ có thể lợi dụng sự chênh lệch này để thao túng báo cáo tài chính.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp giảm thiểu gian lận kế toán?
   Doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát nội bộ, minh bạch thông tin, xây dựng hệ thống bồi thường công bằng, nâng cao đạo đức nghề nghiệp và hỗ trợ tài chính khi gặp khó khăn.

Kết luận

• Luận văn đã xác định và đo lường được sáu nhân tố chính ảnh hưởng đến gian lận kế toán tại các doanh nghiệp niêm yết trong lĩnh vực tài chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
• Hiệu quả kiểm soát nội bộ và đạo đức nghề nghiệp là hai nhân tố có tác động ngược chiều mạnh nhất đến gian lận kế toán.
• Bất cân xứng thông tin và khó khăn tài chính làm tăng nguy cơ gian lận kế toán.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao kiểm soát nội bộ, minh bạch thông tin và nâng cao đạo đức nghề nghiệp.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, mở rộng nghiên cứu sang các lĩnh vực và địa bàn khác để hoàn thiện hơn công tác phòng chống gian lận kế toán.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ doanh nghiệp và nhà đầu tư khỏi rủi ro gian lận kế toán!

Trích đoạn nội dung tài liệu

lOMoARcPSD|15547689 Bà CÔNG TH£¡NG TR£äNG Đ¾I HâC CÔNG NGHIàP THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH NGÔ THà LINH CÁC NHÂN Tæ ÀNH H£æNG Đ¾N GIAN LÂN K¾ TOÁN T¾I CÁC DOANH NGHIàP NIÊM Y¾T TRONG L)NH VĀC TÀI CHÍNH TRÊN ĐàA BÀN TP. Hè CHÍ MINH Chuyên ngành: KÁ toán Mã chuyên ngành: 60340301 LUÂN VN TH¾C S) THÀNH PHà Hâ CHÍ MINH, NM 2022 lOMoARcPSD|15547689 Công trình đ¤ÿc hoàn thành t¿i Tr¤ßng Đ¿i hãc Công nghiáp TP. Ng¤ßi h¤ớng d¿n khoa hãc: TS. Nguyßn Thá Thu HiÁn LuÁn v n th¿c s đ¤ÿc Áo vá t¿i Hái đãng ch m Áo vá LuÁn v n th¿c s Tr¤ßng Đ¿i hãc Công nghiáp thành phá Hã Chí Minh ngày 25 tháng 11 n m 2020.

Thành ph¿n Hái đãng đánh giá luÁn v n th¿c s gãm: 1. - Chă tách Hái đãng 2. Ph¿m Quác Thu¿n. Tr¿n Ngãc Hùng&&&&&&& - PhÁn ián 2 4.

Nguyßn Thá Mai H¤¢ng&&&& - Ăy viên 5. Nguyßn Thá Thu Hoàn&&&&. - Th¤ ký (Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị cÿa Hội đồng chấm bảo vệ luận văn thạc sĩ) CHĂ TàCH HàI ĐèNG TR£æNG KHOA/VIàN&.&&& lOMoARcPSD|15547689 Bà CÔNG TH£¡NG CàNG HÕA Xà HàI CHĂ NGH)A VIàT NAM TR£äNG Đ¾I HâC CÔNG NGHIàP Đác lÃp - Tā do - H¿nh phúc THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH NHIàM VĀ LUÂN VN TH¾C S) Hã tên hãc viên: NGÔ THà LINH. Ngày, tháng, n m sinh:17/07/1990 &&&&.N¢i sinh: Lâm Đãng.

Chuyên ngành: KÁ toán &&&&&&&&&. TÊN ĐÀ TÀI: Các nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn thành phá Hã Chí Minh NHIàM VĀ VÀ NàI DUNG: Đà tài đ¤ÿc thāc hián nhằm māc đích xác đánh các nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn thành phá Hã Chí Minh. Trên c¢ sá đó, tác giÁ nêu ra mát sá đà xu t và khuyÁn nghá nhằm h¿n chÁ gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn thành phá Hã Chí Minh. NGÀY GIAO NHIàM VĀ: Theo quyÁt đánh sá 1603/QĐ – ĐHCN ngày 25/11/2020 III.

NGÀY HOÀN THÀNH NHIàM VĀ: 02/05/2021 IV. NG£äI H£âNG DÀN KHOA HâC: Ti¿n s* Nguyßn Thá Thu HiÁn Tp. Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 202. NG£äI H£âNG DÀN CHĂ NHIàM Bà MÔN ĐÀO T¾O TS.

Nguyßn Thá Thu HiÃn TR£æNG KHOA K¾ TOÁN – KIÂM TOÁN lOMoARcPSD|15547689 LäI CÀM ¡N Trong suát quá trình nghiên cąu và hoàn thành luÁn v n, tôi đã nhÁn đ¤ÿc r t nhiÃu sā giúp đỡ và ăng há căa các th¿y cô, gia đình, ¿n è và đãng nghiáp. Tr¤ớc hÁt, cho phép tôi đ¤ÿc gửi lßi cÁm ¢n chân thành nh t tới cô giáo TS. Nguyßn Thi Thu HiÃn đã tÁn tình h¤ớng d¿n tôi trong suát quá trình nghiên cąu đÅ hoàn thành luÁn v n này. Tôi xin trân trãng gửi đÁn các th¿y giáo, cô giáo căa tr¤ßng Đ¿i hãc Công Nghiáp TP.

HCM lßi cám ¢n sâu sÃc và nhÿng kiÁn thąc đã giÁng d¿y và truyÃn đ¿t cho tôi trong suát ch¤¢ng trình đào t¿o cao hãc kÁ toán. Tôi cũng xin trân trãng cÁm ¢n Ban giám hiáu nhà tr¤ßng, Phòng quÁn lý đào t¿o sau đ¿i hãc, các khoa, phòng căa tr¤ßng Đ¿i hãc Công Nghiáp TP. HCM đã t¿o điÃu kián giúp đỡ cho tôi và nhiÃu mặt trong quá trình tÁp và hoàn thành luÁn v n này. Tôi xin chân thành cÁm ¢n tÁp thÅ lớp CHKT7A đã đoàn kÁt, gÃn ó và chia sẻ giúp đỡ tôi trong quá trình hãc tÁp, nghiên cąu.

Cuái cùng, tôi xin ày tß lòng iÁt ¢n đÁn gia đình và nhÿng ng¤ßi đãng nghiáp căa tôi, nhÿng ng¤ßi đã luôn đáng viên và quan tâm đÅ tôi có thÅ hoàn thành ài luÁn v n tát nghiáp. Tôi xin ày tß lòng cÁm ¢n sâu sÃc nh t đái với mãi sā giúp đỡ quý áu đó. Xin trân trãng cÁm ¢n ! ii lOMoARcPSD|15547689 TÓM TÄT LUÂN VN TH¾C S) LuÁn v n đ¤ÿc thāc hián nhằm nghiên cąu và các nhân tá có Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn TP. Qua nghiên cąu thāc tißn, luÁn v n đã nêu lên đ¤ÿc các nhân tá có Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán, theo đó đáp ąng đ¤ÿc māc tiêu đã đà ra cā thÅ nh¤ sau: Xác đánh các nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn Thành phá Hã Chí Minh.

Đo l¤ßng mąc đá Ánh h¤áng căa các nhân tá đÁn gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn Thành phá Hã Chí Minh. Đà xu t khuyÁn nghá nhằm h¿n chÁ gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn Thành phá Hã Chí Minh. KÁt quÁ nghiên cąu đã chß ra đ¤ÿc nhóm các nhân tá có Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán và tć kÁt quÁ đó luÁn v n đã đ¤a ra đ¤ÿc mát sá đà xu t và khuyÁn nghá nhằm h¿n chÁ gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn Thành phá Hã Chí Minh. lOMoARcPSD|15547689 ABSTRACT The thesis was conducted to research the factors affecting accounting fraud in listed companies in the financial sector in Ho Chi Minh City.

Through practical research, the thesis gave an overview of the factors affecting accounting fraud. Accordingly, the following specific objectives have been met: Identifying factors impacting on accounting fraud in listed companies in the financial sector in Ho Chi Minh City. Measuring the influence of factors on accounting fraud in listed enterprises in the financial sector in Ho Chi Minh City. Suggesting recommendations to limit accounting fraud in listed companies in the financial sector in Ho Chi Minh City.

The research results have shown a group of factors that affect accounting fraud and from that result, the thesis has made some suggestions and recommendations to limit accounting fraud in listed companies in the financial sector in Ho Chi Minh City. iv lOMoARcPSD|15547689 LäI CAM ĐOAN Tác giÁ xin cam đoan đà tài: < Các nhân tç Ánh h¤çng đ¿n gian lÃn k¿ toán t¿i các doanh nghiáp niêm y¿t trong l*nh vāc tài chính trên đáa bàn TP. Hé Chí Minh= là công trình nghiên cąu căa tác giÁ với sā cá v n, hß trÿ căa ng¤ßi h¤ớng d¿n khoa hãc. Các thông tin đ¤ÿc đ¤a ra trong luÁn v n th¿c s kÁ toán này là trung thāc và ch¤a đ¤ÿc ai công á d¤ới t kỳ hình thąc nào.

Hãc viên Ngô Thá Linh lOMoARcPSD|15547689 MĀC LĀC MĀC LĀC. vi DANH MĀC BÀNG BIÄU. ix DANH MĀC HÌNH ÀNH .x DANH MĀC TĆ VIÀT TÂT .Lý do chãn đà tài .Đái t¤ÿng và ph¿m vi nghiên cąu .Ph¤¢ng pháp nghiên cąu.Ý ngh a thāc tißn căa luÁn v n .5 CH£¡NG 1 TäNG QUAN V L)NH VĀC NGHIÊN CĄU .1 Các nghiên cąu n¤ớc ngoài liên quan đÁn nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán .2 Các nghiên cąu trong n¤ớc liên quan đÁn các nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán.3 Khe hång nghiên cąu .17 KÀT LUÀN CH£¡NG 1.19 CH£¡NG 2 C¡ Sà LÝ LUÀN V GIAN LÀN KÀ TOÁN VÀ CÁC NHÂN Tà ÀNH H£àNG ĐÀN GIAN LÀN KÀ TOÁN .1 Tång quan và gian lÁn và gian lÁn kÁ toán .1 Khái niám gian lÁn .2 Các iÅu hián gian lÁn kÁ toán .2 Lý thuyÁt nÃn nghiên cąu nhÿng nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán .1 Lý thuyÁt giÁi thích hành vi gian lÁn.2 Lý thuyÁt các ên liên quan (Stakeholder theory) .3 Lý thuyÁt thông tin t cân xąng (Information Asymmetry).2 Lý thuyÁt nghiên cąu hành vi gian lÁn .1 Lý thuyÁt tam giác gian lÁn (Fraud Triangle theory) .2 Lý thuyÁt àn cân gian lÁn .29 KÀT LUÀN CH£¡NG 2.30 CH£¡NG 3 PH£¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU .1 Quy trình nghiên cąu .2 Giới thiáu mô hình nghiên cąu và thang đo .1 Mô hình nghiên cąu .2 Xây dāng thang đo trong các iÁn đo mô hình .3 Mô tÁ thang đo căa các iÁn trong mô hình .4 M¿u nghiên cąu và quy trình tháng kê m¿u .5 Các kỹ thuÁt kiÅm đánh, đánh l¤ÿng và tiêu chuẩn kỹ thuÁt trong kiÅm đánh, đánh l¤ÿng .1 KiÅm đánh đá tin cÁy căa các thang đo: .2 Phân tích nhân tá khám phá EFA: .3 Phân tích hãi quy .47 KÀT LUÀN CH£¡NG 3.48 CH£¡NG 4 KÀT QUÀ NGHIÊN CĄU .49 Ch¤¢ng này nhằm trình ày kÁt quÁ phân tích dÿ liáu tć nghiên cąu đánh tính và đánh l¤ÿng.1 KÁt quÁ nghiên cąu chung và các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn Thành phá Hã Chí Minh .2 KÁt quÁ nghiên cąu và các nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán .1 Tháng kê mô tÁ.2 Đánh giá đá tin cÁy căa thang đo ằng há sá Cro ach's Alpha .3 Đánh giá giá trá thang đo - phân tích nhân tá khám phá EFA .4 KiÅm đánh t¤¢ng quan.5 KiÅm đánh đa cáng tuyÁn .6 KÁt quÁ phân tích mô hình hãi qui Binary Logistic .1 KiÅm đánh tång quát đá phù hÿp căa mô hình nghiên cąu .2 KiÅm đánh các giÁ thuyÁt.3 Tång hÿp kÁt quÁ nghiên cąu .68 KÀT LUÀN CH£¡NG 4.1 Bàn luÁn và kÁt quÁ nghiên cąu .2 KiÁn nghá hß trÿ nhằm giÁm thiÁu răi ro gian lÁn trong kÁ toán .1 Đái với các doanh nghiáp niêm yÁt trong l nh vāc tài chính trên đáa àn Thành phá Hã Chí Minh .2 Đái với c¢ quan quÁn lý Nhà n¤ớc .3 So sánh với các nghiên cąu tr¤ớc .4 H¿n chÁ và ph¤¢ng h¤ớng nghiên cąu tiÁp theo .78 TÀI LIàU THAM KHÀO .85 LÝ LàCH TRÍCH NGANG CĂA HâC VIÊN .116 viii lOMoARcPSD|15547689 DANH MĀC BÀNG BIÂU BÁng 1.1 Đo l¤ßng các iÁn căa các nghiên cąu tr¤ớc .2 Đo l¤ßng các iÁn căa các nghiên cąu trong n¤ớc .1 Tång hÿp các thang đo căa ài nghiên cąu .2 Tång hÿp các thang đo thành ph¿n căa ài nghiên cąu .3 Mã hoá thang đo các thành ph¿n .1 Thá ph¿n cho vay tiêu dùng các CTTC .2 Sá liáu ình quân hiáu quÁ ho¿t đáng.3 Phí Áo hiÅm tć ho¿t đáng Bancassurance. Tỷ su t sinh lÿi trên ván chă sá hÿu (ROE) căa mát sá CTTC .5 Tỷ trãng cho vay tiÃn mặt căa mát sá CTTC .7 BÁng kÁt quÁ phân tích Cron ach?s Alpha .8 BÁng kÁt quÁ phân tích EFA các iÁn đác lÁp .9 KÁt quÁ phân tích t¤¢ng quan Pearson .10 KiÅm đánh đa cáng tuyÁn .11 KÁt quÁ phân tích mô hình hãi quy Binary Logistic .12 KÁt quÁ kiÅm đánh đá phù hÿp căa mô hình .13 KÁt quÁ kiÅm đánh tính chính xác trong dā áo mô hình .14 KÁt quÁ kiÅm đánh giÁ thuyÁt .68 lOMoARcPSD|15547689 DANH MĀC HÌNH ÀNH Hình 1.1 Mô hình các nhân tá Ánh h¤áng đÁn gian lÁn kÁ toán t¿i các doanh nghiáp khu vāc Surakarta, Indonesia căa Rifki Mirza Zulkarnain (2013).