BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH VY TRẦN DUY CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI THỰC TRONG NỀN KINH TẾ NHỎ MỞ - BẰNG CHỨNG TỪ VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH VY TRẦN DUY CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI THỰC TRONG NỀN KINH TẾ NHỎ MỞ - BẰNG CHỨNG TỪ VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS LÊ THỊ LANH Tp.
Hồ Chí Minh – Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Em xin có lời cam đoan danh dự rằng đây là công trình nghiên cứu của em với sự giúp đỡ tận tình của giảng viên hƣớng dẫn PGS.TS Lê Thị Lanh. Số liệu thống kê là trung thực và hợp lí. Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chƣa từng đƣợc công bố trong bất cứ công trình nào tại Việt Nam đến thời điểm hiện tại.HCM, ngày 20 tháng 01 năm 2015 Tác giả Vy Trần Duy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com M ỤC L Ụ C TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ CHƢƠNG 1. Vấn đề nghiên cứu.
Mục tiêu nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Bố cục bài nghiên cứu. KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY.
Khái niệm tỷ giá hối đoái. Tỷ giá hối đoái danh nghĩa. Tỷ giá hối đoái danh nghĩa song phƣơng. Tỷ giá danh nghĩa đa phƣơng (NEER–Nominal Efective Exchange rate).
Tỷ giá hối đoái thực. Tỷ giá hối đoái thực song phƣơng (RER). Tỷ giá hối đoái thực đa phƣơng hay tỷ giá thực hiệu lực (REER). Các nghiên cứu trƣớc đây về các nhân tố tác động đến tỷ giá hối đoái thực.
Mô hình các nhân tố xác định tỷ giá hối đoái thực. Các kết quả tác động của các nhân tố đến tỷ giá hối đoái thực của các nghiên cứu trƣớc đây. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 24 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Mô tả dữ liệu. Đo lƣờng biến tỷ giá hối đoái thực song phƣơng (RER). Đo lƣờng các biến tác động đến tỷ giá hối đoái thực. Phƣơng pháp kỹ thuật:.
Bƣớc 1: Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu. Bƣớc 2: Xác định độ trễ tối ƣu. Bƣớc 3: Kiểm định tính đồng liên kết giữa các biến. Bƣớc 4: Xác định độ trễ cho từng biến.
Bƣớc 5: Ƣớc lƣợng mô hình ARDL trong dài hạn. Bƣớc 6: Ƣớc lƣợng kết quả trong ngắn hạn bằng mô hình ARDL. Bƣớc 7: Kiểm định chẩn đoán của mô hình. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu. Lựa chọn độ trễ tối ƣu. Kết quả kiểm định mối quan hệ đồng liên kết trong dài hạn. Kết quả lựa chọn độ trễ tối ƣu cho từng biến.
Kết quả kiểm định mối quan hệ đồng liên kết trong dài hạn. Kết quả ƣớc lƣợng các hệ số trong ngắn hạn bằng mô hình ECM. Kiểm định chẩn đoán. Kiểm định tự tƣơng quan.
Kiểm định phƣơng sai thay đổi. Kiểm định bỏ sót biến giải thích. Kiểm định phân phối chuẩn của phần dƣ. Kiểm định tính ổn định của mô hình của hệ số trong mô hình.
Hàm phản ứng đẩy. Phân tích phân rã phƣơng sai của biến RER. 78 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 5. 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ADB : Ngân Hàng Phát Triển Châu Á ADF : Kiểm định Dicky-Fuller mở rộng ARDL : Mô hình tự hồi quy phân phối trễ CPI : Logarit Chỉ số giá cả hàng hóa Crisis : Biến đại diện cho khủng hoảng CUSUM : Đồ thị Cusum CUSUMSQ : Đồ thị Cusum Q DEBTGDP : Logarit Nợ Chính phủ trên GDP DEFGDP : Logarit Thâm hụt ngân sách trên GDP ECM : Mô hình hiệu chỉnh sai số FDGDP : Logarit Nợ tài trợ nƣớc ngoài của chính phủ Việt Nam FDGDP* : Logarit Nợ tài trợ nƣớc ngoài của chính phủ Mỹ GDP : Tổng sản phẩm quốc nội GOV : Logarit Chi tiêu chính phủ thực I : Lãi suất thực trong nƣớc I* : Lãi suất thực nƣớc ngoài IMF : Quỹ tiền tệ quốc tế LQ : Logarit tỷ giá hối đoái thực M2 : Cung tiền NEER : Tỷ giá hối đoái danh nghĩa đa phƣơng OLS : Bình phƣơng bé nhất PPP : Ngang gia sức mua RER : Tỷ giá hối đoái thực song phƣơng REER : Tỷ giá hối đoái thực đa phƣơng VAR : Tự hồi quy VECM : Mô hình vector hiệu chỉnh sai số TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com WTO : Gia nhập tổ chức thƣơng mại quốc tế TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Mô hình các nhân tố xác định tỷ giá hối đoái thực của một số nhà nghiên cứu trƣớc đây Bảng 2.2: Tổng hợp các kết quả nghiên cứu trƣớc đây về tác động của các nhân tố đến tỷ giá hối đoái thực Bảng 2.3: Tổng hợp kết quả nghiên cứu của Amir Kia Bảng 3.1: Tổng hợp cách đo lƣờng biến và nguồn dữ liệu Bảng 3.2 Giá trị tra bảng Pesaran Bảng 4.1: Tổng hợp Kết quả kiểm định tính dừng bằng nghiệm đơn vị ADF Bảng 4.2: Kết quả xác định độ trễ tối ƣu thông qua mô hình VAR Bảng 4.3 : Kết quả kiểm định Wald Test Bảng 4.4 : Kết quả xác định độ trễ cho từng biến Bảng 4.5: Kết quả chạy mô hình dài hạn sau khi loại bỏ các biến không có ý nghĩa Bảng 4.6: Tổng hợp kết quả hồi quy mô hình ECM ngắn hạn sau khi loại bỏ biến không có ý nghĩa Bảng 4.7: Kết quả kiểm định tự tƣơng quan bậc 1 Bảng 4.8: Kết quả kiểm định tự tƣơng quan bậc 2 Bảng 4.9: Kết quả kiểm định phƣơng sai thay đổi Heteroskedasticity Test White Bảng 4.10: Kết quả kiểm định sự phù hợp của dạng hàm Bảng 4.11: Kết quả phân rã phƣơng sai Bảng 4.12: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến Lq Bảng 4.13: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến i Bảng 4.14: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến M2 Bảng 4.15: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến lgov Bảng 4.16: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến lcom Bảng 4.17: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến fdgdp Bảng 4.18: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến defgdp TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.19: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến i* Bảng 4.20: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến debtgdp* Bảng 4.21: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị đối với biến fdgdp* Bảng 4.22: Kết quả ƣớc lƣợng mối quan hệ dài hạn bằng phƣơng pháp OLS Bảng 4.23: Kết quả hồi quy các hệ số trong ngắn hàng bằng mô hình ECM TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 3.1: Thặng dƣ thƣơng mại của Việt Nam với một số thị trƣờng năm 2013 Hình 4.1: Đồ thị lạm phát của Việt Nam và Mỹ từ Quý 1/1995 - Qúy 1/2014 Hình 4.2: Thâm hụt cán cân thƣơng mại của Việt Nam từ 1995-2014 Hình 4.3: Đồ thị tỷ giá hối đoái thực song phƣơng giữa VND và USD từ 1995-2013 Hình 4.4 : Lạm phát Việt Nam từ 1995-2014 Hình 4.5: Cơ cấu hàng nhập khẩu của Việt Nam giai đoạn 1999-2010 Hình 4.6: Mối quan hệ giữa nhập khẩu và thu nhập thực Hình 4.7: Chi tiêu Chính Phủ của Việt Nam giai đoạn 2003-2013 Hình 4.8: Kết quả kiểm định phân phối chuẩn Hình 4.9: Kết quả kiểm định CUSUM Hình 4.10: Kết quả kiểm định CUSUMSQ Hình 4.11: Phân tích hàm phản ứng đẩy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 TÓM TẮT Luận văn này dựa trên nghiên cứu “Determinants of the real exchange rate in a small open economy: Evidence from Canada” của tác giả Amir Kia năm 2013, ông đã phát triển một mô hình về các nhân tố xác định tỷ giá hối đoái thực, trong dài hạn tỷ giá hối đoái thực là hàm số của cung tiền thực, lãi suất trong nƣớc và nƣớc ngoài, GDP thực, chi tiêu chính phủ thực, thâm hụt trên GDP, dƣ nợ trên GDP trong nƣớc, dƣ nợ trên GDP nƣớc ngoài, nợ tài trợ bên ngoài trên GDP trong nƣớc và nợ tài trợ bên ngoài trên GDP nƣớc ngoài và giá cả hàng hóa.
Với kết quả nghiên cứu đó, tác giả sẽ kiểm định mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái thực và các nhân tố quyết định tỷ giá hối đoái thực dựa trên chuỗi dữ liệu của Việt Nam và xem xét hƣớng tác động của các nhân tố đến tỷ giá hối đoái thực trong ngắn hạn và dài hạn. Mô hình ADRL-Bound Test đƣợc sử dụng để kiểm định mối quan hệ dài hạn giữa các biến dựa trên dữ liệu của Việt Nam (giai đoạn Quý 1/1995 – Quý 1/2014). Kết quả kiểm định đã chỉ ra rằng có mối quan hệ đồng liên kết trong dài hạn giữa các nghĩa, trong đó sự gia tăng cung tiền, chi tiêu chính phủ, giá cả, thu nhập thực, thâm hụt ngân sách trên GDP trong dài hạn có tác động ngƣợc chiều đến giá hối đoái thực. Trong số các ngoại tác tác động, chỉ có nợ nƣớc ngoài của chỉnh phủ Mỹ là có tác động cùng chiều đến tỷ giá hối đoái thực.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn không có bất kỳ biến nào có ảnh hƣởng mang ý nghĩa thống kê đến sự tăng trƣởng của tỷ giá hối đoái thực ngoại trừ giá cả, thu nhập thực và thâm hụt trên GDP. Từ khóa: Mô hình ARDL-Bound Test, Các nhân tố xác định tỷ giá hối đoái thực. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 CHƢƠNG 1. Vấn đề nghiên cứu: Tỷ giá hối đoái ngày càng có có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế của toàn thế giới.
Cũng giống nhƣ giá cả, tỷ giá hối đoái có tác động quan trọng tới những biến động của nền kinh tế thế giới nói chung và nền kinh tế Việt Nam nói riêng. Nó có thể làm thay đổi vị thế kinh tế và lợi ích của các nƣớc trong quan hệ kinh tế quốc tế. Từ đó cho thấy sự biến động tỷ giá hối đoái luôn đóng một vai trò then chốt trong việc quyết định đến tình trạng ổn định kinh tế mỗi quốc gia, nó không những tác động đến sự cân bằng trong cán cân thanh toán của một nƣớc, mà còn có thể kích thích hay hạn chế hoạt động xuất khẩu.