Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh long an

Khám phá các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Long An trong luận văn thạc sĩ này.

• Tác giả: Lê Phan Nhân
• Người hướng dẫn: TS. Mai Thanh Loan
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thống Kê Kinh Tế
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Hoạt Động Kinh Doanh Của Các Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tỉnh Long An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do hình thành đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái niệm Hiệu quả kinh doanh
• 2.2. Bản chất hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.3. Sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.4. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.5. Cơ sở lý thuyết hồi quy tuyến tính bội
• 2.6. Tổng quan nghiên cứu
• 2.6.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.6.2. Nghiên cứu trong nước
• 2.7. Đề xuất mô hình nghiên cứu và giả thuyết
• 2.7.1. Biến phụ thuộc
• 2.7.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 2.7.3. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thực trạng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Long An giai đoạn 2011-2016
• 4.1.1. Tăng trưởng doanh nghiệp giai đoạn 2011-2016
• 4.1.2. Quy mô doanh nghiệp giai đoạn 2011-2016
• 4.2. Thống kê mô tả các biến nghiên cứu
• 4.3. Kết quả Phân tích một số nhân tố ảnh hưởng đến HQHĐKD trên địa bàn tỉnh Long An
• 4.3.1. Kết quả phân tích tương quan
• 4.3.2. Mô hình hồi quy
• 4.3.3. Kết quả kiểm định đa cộng tuyến
• 4.3.4. Kết quả kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi
• 4.3.5. Xử lý phương sai thay đổi
• 4.4. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận chung và kiến nghị
• 5.1.1. Kết luận chung
• 5.1.2. Hàm ý quản trị
• 5.2. Đóng góp, hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả doanh nghiệp nhỏ Long An

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Long An đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này vẫn còn nhiều hạn chế. Việc tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

1.1. Định nghĩa hiệu quả doanh nghiệp nhỏ tại Long An

Hiệu quả doanh nghiệp nhỏ được hiểu là khả năng tạo ra lợi nhuận từ các nguồn lực đầu vào. Các chỉ số như tỷ suất lợi nhuận, doanh thu và chi phí là những yếu tố quan trọng để đánh giá hiệu quả này.

1.2. Tầm quan trọng của DNNVV trong nền kinh tế Long An

DNNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn đóng góp vào ngân sách địa phương. Theo thống kê, DNNVV đã đóng góp hơn 4.000 tỷ đồng vào ngân sách tỉnh Long An trong năm 2016.

II. Các thách thức đối với hiệu quả doanh nghiệp nhỏ Long An

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng DNNVV tại Long An đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm áp lực cạnh tranh, thiếu nguồn lực và công nghệ lạc hậu.

2.1. Áp lực cạnh tranh trong ngành

Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp trong khu vực đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. Các doanh nghiệp nhỏ thường gặp khó khăn trong việc duy trì thị phần và phát triển bền vững.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và công nghệ

Nhiều DNNVV thiếu nguồn lực tài chính và công nghệ hiện đại, dẫn đến năng suất lao động thấp và chất lượng sản phẩm không cao.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhỏ Long An

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, các doanh nghiệp cần áp dụng những phương pháp quản lý và chiến lược kinh doanh hiệu quả. Việc cải thiện quy trình sản xuất và quản lý tài chính là rất quan trọng.

3.1. Cải tiến quy trình sản xuất

Áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất giúp tăng năng suất và giảm chi phí. Việc này không chỉ nâng cao hiệu quả mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm.

3.2. Quản lý tài chính hiệu quả

Quản lý tài chính chặt chẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận. Việc lập kế hoạch tài chính rõ ràng là cần thiết để đạt được mục tiêu kinh doanh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Long An

Nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như lao động, lợi nhuận và tài sản ngắn hạn có tác động lớn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của DNNVV tại Long An. Việc áp dụng các giải pháp phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

4.1. Kết quả phân tích các nhân tố ảnh hưởng

Kết quả phân tích cho thấy rằng lao động và lợi nhuận có tác động tích cực đến hiệu quả kinh doanh, trong khi tài sản ngắn hạn lại có tác động tiêu cực.

4.2. Các mô hình nghiên cứu áp dụng

Mô hình hồi quy tuyến tính được sử dụng để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra các khuyến nghị cho doanh nghiệp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho doanh nghiệp nhỏ Long An

Việc nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của DNNVV tại Long An là một nhiệm vụ quan trọng. Các doanh nghiệp cần chủ động áp dụng các giải pháp và chiến lược phù hợp để phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

5.1. Tóm tắt các nhân tố chính

Các nhân tố như quản lý tài chính, cải tiến quy trình sản xuất và ứng dụng công nghệ mới là những yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Đề xuất hướng phát triển cho tương lai

Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, tập trung vào đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Long An là một trong những địa phương có số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) lớn, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế địa phương. Tính đến năm 2016, DNNVV tại Long An đã đóng góp hơn 4.000 tỷ đồng vào tổng thu ngân sách nhà nước, tạo việc làm ổn định cho hàng trăm nghìn lao động, đặc biệt là lao động nữ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn như năng suất lao động thấp, trình độ lao động chưa qua đào tạo cao, ứng dụng công nghệ còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh chưa cao. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng với các hiệp định thương mại như TPP, AEC, và EVFTA, áp lực cạnh tranh ngày càng lớn đòi hỏi các DNNVV phải nâng cao hiệu quả kinh doanh để tồn tại và phát triển bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các DNNVV tại Long An trong giai đoạn 2011-2016, từ đó đề xuất các hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng từ 507 doanh nghiệp với 3.042 quan sát, thu thập từ điều tra doanh nghiệp và báo cáo tài chính của Cục Thống kê tỉnh Long An. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước xây dựng chính sách phát triển phù hợp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về hiệu quả kinh doanh, trong đó hiệu quả kinh doanh được hiểu là mối quan hệ giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Hiệu quả kinh doanh phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Các khái niệm chính bao gồm:

• Hiệu quả kinh doanh (ROA): Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản, thể hiện khả năng sinh lời của doanh nghiệp trên tổng tài sản sử dụng.
• Lao động: Tổng số lao động bình quân của doanh nghiệp, là nguồn lực quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.
• Tài sản ngắn hạn: Giá trị tài sản ngắn hạn bình quân, bao gồm tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho, phản ánh quy mô và sức mạnh tài chính của doanh nghiệp.
• Lợi nhuận sau thuế: Chỉ tiêu quan trọng đánh giá khả năng sinh lời và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
• Khu vực kinh tế: Phân loại doanh nghiệp theo khu vực nông nghiệp, công nghiệp - xây dựng, và thương mại - dịch vụ, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh do đặc thù ngành nghề.

Mô hình hồi quy tuyến tính bội được sử dụng để đánh giá mức độ tác động của các nhân tố trên đến hiệu quả kinh doanh (ROA) của DNNVV tại Long An.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng. Phương pháp định tính được sử dụng để xây dựng mô hình và giả thuyết dựa trên cơ sở lý thuyết và tổng quan nghiên cứu trước. Phương pháp định lượng chủ yếu sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính bội để phân tích tác động của các biến độc lập đến biến phụ thuộc ROA.

Nguồn dữ liệu là dữ liệu bảng thu thập từ 507 doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Long An trong giai đoạn 2011-2016, với tổng số 3.042 quan sát. Dữ liệu được lấy từ điều tra doanh nghiệp và báo cáo tài chính của Cục Thống kê tỉnh Long An. Quy trình nghiên cứu gồm các bước: xác định vấn đề, xây dựng giả thuyết, thu thập và xử lý dữ liệu, phân tích thống kê mô tả, phân tích tương quan, kiểm định đa cộng tuyến, kiểm định phương sai sai số thay đổi và hồi quy đa biến bằng phần mềm Stata14.

Cỡ mẫu 507 doanh nghiệp được chọn theo tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa, đảm bảo dữ liệu liên tục trong giai đoạn nghiên cứu. Kiểm định mô hình sử dụng hệ số xác định R2, kiểm định F, kiểm định hệ số hồi quy với mức ý nghĩa 5%, kiểm định đa cộng tuyến với chỉ số VIF < 10.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của lao động đến hiệu quả kinh doanh: Hệ số hồi quy của biến lao động (lnld) là 0,015 với mức ý nghĩa p = 0,036 < 0,05, cho thấy lao động có tác động cùng chiều đến ROA. Cụ thể, khi lao động tăng 1% thì ROA tăng 0,015%, thể hiện vai trò quan trọng của nguồn nhân lực trong nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2. Tác động của tài sản ngắn hạn đến hiệu quả kinh doanh: Hệ số hồi quy của tài sản ngắn hạn (lntsngan) là -0,813 với p = 0,000 < 0,05, cho thấy tài sản ngắn hạn có tác động ngược chiều đến ROA. Khi tài sản ngắn hạn tăng 1%, ROA giảm 0,813%, phản ánh việc quản lý tài sản ngắn hạn chưa hiệu quả có thể làm giảm lợi nhuận.

3. Tác động của lợi nhuận sau thuế đến hiệu quả kinh doanh: Biến lợi nhuận sau thuế (lnln) có hệ số hồi quy 0,924 với p = 0,000 < 0,05, là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến ROA. Khi lợi nhuận tăng 1%, ROA tăng 0,924%, khẳng định lợi nhuận là chỉ tiêu quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động.

4. Ảnh hưởng của khu vực kinh tế: Biến kiểm soát khu vực kinh tế (kv_cn) có hệ số -0,121 với p = 0,000 < 0,05, cho thấy doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp và xây dựng (khu vực II) có hiệu quả kinh doanh thấp hơn 0,121% so với các khu vực còn lại.

Mô hình hồi quy có hệ số xác định R2 đạt 89,98%, cho thấy các biến độc lập giải thích gần 90% sự biến động của hiệu quả kinh doanh. Kiểm định đa cộng tuyến cho thấy các biến không có hiện tượng đa cộng tuyến với VIF trung bình 1,16 < 10.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy lao động và lợi nhuận sau thuế là hai nhân tố tích cực thúc đẩy hiệu quả kinh doanh của DNNVV tại Long An, phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước. Việc tăng cường chất lượng và số lượng lao động giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh. Lợi nhuận sau thuế phản ánh trực tiếp sức khỏe tài chính và hiệu quả quản lý của doanh nghiệp.

Ngược lại, tài sản ngắn hạn có tác động tiêu cực, có thể do việc quản lý hàng tồn kho, khoản phải thu chưa hiệu quả, dẫn đến chi phí tăng và giảm lợi nhuận. Điều này cảnh báo các doanh nghiệp cần cải thiện quản lý tài sản ngắn hạn để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn.

Sự khác biệt hiệu quả kinh doanh giữa các khu vực kinh tế cho thấy đặc thù ngành nghề và môi trường kinh doanh ảnh hưởng đến kết quả hoạt động. Doanh nghiệp trong khu vực công nghiệp và xây dựng có thể gặp nhiều thách thức hơn về vốn, công nghệ và thị trường so với các khu vực khác.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng ROA theo năm, bảng phân tích hồi quy và ma trận tương quan để minh họa mối quan hệ giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao chất lượng lao động: Doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo kỹ năng, nâng cao trình độ chuyên môn cho người lao động nhằm tăng năng suất và hiệu quả công việc. Mục tiêu tăng 10% năng suất lao động trong vòng 2 năm, chủ thể thực hiện là các doanh nghiệp phối hợp với các trung tâm đào tạo nghề.

2. Cải thiện quản lý tài sản ngắn hạn: Áp dụng các giải pháp quản lý hàng tồn kho, thu hồi công nợ hiệu quả để giảm chi phí tài chính và tăng dòng tiền. Mục tiêu giảm tỷ lệ tài sản ngắn hạn không sinh lời 15% trong 1 năm, chủ thể là bộ phận tài chính kế toán doanh nghiệp.

3. Tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính và tiếp cận vốn: Các cơ quan quản lý nhà nước cần mở rộng các quỹ bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ vay vốn ưu đãi cho DNNVV nhằm giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh. Mục tiêu tăng 20% số doanh nghiệp tiếp cận vốn trong 3 năm tới.

4. Phát triển mô hình kinh doanh phù hợp với từng khu vực kinh tế: Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt, tận dụng lợi thế ngành nghề, đồng thời chính quyền địa phương cần hỗ trợ chính sách phát triển ngành công nghiệp và xây dựng để nâng cao hiệu quả kinh doanh khu vực này.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Long An: Nhận diện các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh để điều chỉnh chiến lược phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách phát triển doanh nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính, đào tạo lao động và phát triển ngành nghề phù hợp với đặc thù địa phương.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình hồi quy và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về hiệu quả kinh doanh DNNVV.

4. Các tổ chức tài chính, ngân hàng và quỹ đầu tư: Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của DNNVV nhằm đưa ra các sản phẩm tài chính phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả kinh doanh được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Hiệu quả kinh doanh được đo bằng tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), phản ánh khả năng sinh lời của doanh nghiệp trên tổng tài sản sử dụng.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả kinh doanh của DNNVV tại Long An?
   Lao động và lợi nhuận sau thuế là hai nhân tố có tác động tích cực, khi tăng sẽ làm tăng hiệu quả kinh doanh.

3. Tại sao tài sản ngắn hạn lại có tác động tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh?
   Quản lý tài sản ngắn hạn kém hiệu quả, như tồn kho lớn hoặc công nợ khó thu hồi, làm tăng chi phí và giảm lợi nhuận, từ đó giảm ROA.

4. Khu vực kinh tế có ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả kinh doanh?
   Doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp và xây dựng có hiệu quả kinh doanh thấp hơn so với các khu vực khác, do đặc thù ngành nghề và môi trường kinh doanh.

5. Phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng trong luận văn là gì?
   Phương pháp chính là hồi quy tuyến tính bội trên dữ liệu bảng thu thập từ 507 doanh nghiệp trong giai đoạn 2011-2016, kết hợp kiểm định đa cộng tuyến và phương sai sai số thay đổi.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định được các nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của DNNVV tại Long An gồm lao động, tài sản ngắn hạn, lợi nhuận sau thuế và khu vực kinh tế.
• Lợi nhuận sau thuế là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất, trong khi tài sản ngắn hạn có tác động ngược chiều đến hiệu quả kinh doanh.
• Doanh nghiệp thuộc khu vực công nghiệp và xây dựng có hiệu quả kinh doanh thấp hơn so với các khu vực khác.
• Mô hình hồi quy tuyến tính bội giải thích gần 90% sự biến động của hiệu quả kinh doanh, đảm bảo độ tin cậy cao cho kết quả nghiên cứu.
• Các đề xuất quản trị tập trung vào nâng cao chất lượng lao động, cải thiện quản lý tài sản ngắn hạn, hỗ trợ tài chính và phát triển mô hình kinh doanh phù hợp với từng khu vực.

Tiếp theo, các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nên triển khai các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, đồng thời nghiên cứu mở rộng các nhân tố ảnh hưởng khác để hoàn thiện mô hình. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và nhà quản lý có thể liên hệ với tác giả hoặc tham khảo toàn văn luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả đã trình bày tổng quan về đề tài nghiên cứu, các vấn đề liên quan như: Cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, thời gian nghiên cứu, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài cũng như cấu trúc của đề tài. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Khái niệm Hiệu quả kinh doanh Kinh doanh là việc thực hiện một số hoặc thực hiện tất cả các công đoạn của quá trình từ đầu tư sản xuất đến tiêu thụ hoặc thực hiện dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời. Các doanh nghiệp quan tâm nhất chính là hiệu quả kinh doanh. Sản xuất kinh doanh có hiệu quả giúp cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển.

Hiểu theo mục đích cuối cùng thì hiệu quả kinh doanh đồng nghĩa với phạm trù lợi nhuận, là hiệu số giữa kết quả thu về với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó Hiệu quả kinh doanh là một vấn đề đã được các nhà kinh tế học trên thế giới bắt đầu nghiên cứu từ thế kỷ XVIII, đặc biệt nó được tập trung nghiên cứu từ đầu những năm 60 của thế kỷ XX. Các nhà khoa học, quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh luôn quan tâm nghiên cứu những vấn đề cụ thể như: Hoạt động sản xuất kinh doanh như thế nào là hiệu quả? Làm thế nào để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp? Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kinh doanh? Theo thời gian, quan điểm về thuật ngữ hiệu quả kinh doanh có những diễn tiến như sau: Từ giữa thế kỷ XVIII: Hiệu quả kinh doanh là kết quả thu được trong hoạt động kinh doanh, là doanh thu tiêu thụ hàng hóa. Quan điểm này được phát triển bởi hai nhà kinh tế có cùng quan điểm là nhà kinh tế học người Anh – Adam Smith và nhà kinh tế học người Pháp – Ogiephric. Theo trường phái này, các nhà kinh tế cho rằng hiệu quả chính là doanh thu tiêu thụ hàng hóa, đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân thì đó là tốc TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 độ tăng thu nhập quốc dân và tổng sản phẩm xã hội (Ngô Quỳnh Giao, 1995, Kinh tế học vi mô, NXB Giáo dục).

Theo quan điểm này, hiệu quả kinh doanh đồng nhất với kết quả kinh doanh và các chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên lại không đề cập đến chi phí kinh doanh, nghĩa là nếu hoạt động kinh doanh tạo ra cùng một kết quả thì có cùng một mức hiệu quả, mặc dù có hai mức chi phí khác nhau. Những năm 80, 90 của thế kỷ XX: Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là sự gắn kết giữa hiệu quả kinh doanh và hiệu quả xã hội. Trong tác phẩm “Đánh giá kinh tế tài nguyên khoáng sản”, tác giả K.

Rusanop đã trích dẫn quan điểm của một số nhà kinh tế Cộng Hòa Liên Bang Nga về hiệu quả kinh doanh. Hiệu quả kinh doanh là một bộ phận quan trọng nhất của toàn bộ chiến lược kinh tế và chỉ ra rằng để giải quyết các nhiệm vụ kinh tế xã hội hiện nay đều không có con đường nào khác là tăng nhanh hiệu quả xã hội (K. Rusanop, 1987, Đánh giá kinh tế tài nguyên khoáng sản, Matxcova, NXB Long Đất). Năm 1989: Hiệu quả kinh doanh là một đại lượng so sánh giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra để thu được kết quả đó.

Quan điểm này phản ánh được mối liên hợp bản chất của hiệu quả kinh doanh, vì nó gắn kết được kết quả với chi phí bỏ ra, coi hiệu quả kinh doanh là sự phản ánh trình độ sử dụng các chi phí. Tuy nhiên, kết quả và chi phí đều luôn vận động nên quan điểm này chưa thể hiện sự tương quan về lượng và chất giữa kết quả và chi phí. Hiệu quả tức là sử dụng một cách hữu hiệu nhất các nguồn lực của nền kinh tế để thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của con người (Paul A Samuellson và W. Nordhaus, 1989, Kinh tế học (bản dịch) tập 2, Hà Nội, Viện quan hệ quốc tế).

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Năm 1998: Hiệu quả kinh doanh là quan hệ tỷ lệ giữa phần tăng thêm của kết quả và phần tăng thêm của chi phí. Tác giả Gujaratu Damondar cũng đưa ra cách xác định hiệu quả kinh doanh bằng cách so sánh một cách tương đối giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó, nhưng chỉ xét đến phần kết quả và chi phí bổ sung (Gujaratu Damondar, 1998, Basic econometrics, Third edition, FETP). Từ các quan điểm trên, có thể thấy nội dung cơ bản của hiệu quả kinh doanh như sau: - Về mặt định tính: mức độ hiệu quả kinh doanh là những nổ lực của doanh nghiệp và phản ánh trình độ quản lý của doanh nghiệp đồng thời gắn những nổ lực đó với việc đáp ứng các mục tiêu và yêu cầu của doanh nghiệp và của toàn xã hội về kinh tế, chính trị, xã hội. - Về mặt định lượng: hiệu quả kinh doanh là biểu thị tương quan giữa kết quả mà doanh nghiệp thu được với chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra để thu được kết quả đó.

Mức chênh lệch này càng lớn thì hiệu quả kinh doanh càng cao và ngược lại. - Cả hai mặt định tính và định lượng của hiệu quả đều có quan hệ chặt chẽ với nhau, không tách rời nhau, trong đó hiệu quả về lượng phải gắn với mục tiêu kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường nhất định. Do vậy, chúng ta không thể chấp nhận việc các nhà kinh doanh tìm mọi cách để đạt được các mục tiêu kinh tế hoặc thậm chí phải đánh đổi các mục tiêu chính trị, xã hội, môi trường để đạt được các mục tiêu kinh tế. Tóm lại, từ các quan điểm về hiệu quả kinh tế thì tác giả đưa ra khái niệm về hiệu quả kinh tế của các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp như sau: Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực trong hoạt động kinh doanh; trình độ tổ chức, TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 quản lý của doanh nghiệp để thực hiện ở mức độ cao nhất các mục tiêu kinh tế – xã hội với mức chi phí thấp nhất 2.2 Bản chất hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Khái niệm hiệu quả kinh doanh đã cho thấy bản chất của nó là phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để hiểu rõ và ứng dụng được phạm trù hiệu quả kinh doanh vào việc xác lập các chỉ tiêu, các công thức cụ thể nhằm đánh giá tính hiệu quả các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thì chúng ta cần làm rõ những vấn đề sau: Thứ nhất, phạm trù hiệu quả kinh doanh thực chất là mối quan hệ so sánh giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để sử dụng các yếu tố đầu vào và có tính đến các mục tiêu của doanh nghiệp hoặc nguồn lực thực hiện. Mối quan hệ so sánh ở đây có thể là so sánh tuyệt đối và cũng có thể là so sánh tương đối. Về mặt so sánh tuyệt đối thì hiệu quả kinh doanh là: H=K–C Còn về so sánh tương đối thì hiệu quả kinh doanh là: H = K C Trong đó: H: hiệu quả kinh doanh K: kết quả đạt được (tổng doanh thu, lợi nhuận, …) C: nguồn lực đầu vào (lao động, chi phí, vốn, tài sản, …) Do đó để tính được hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp ta phải tính kết quả đạt được và nguồn lực đầu vào. Thứ hai, phải phân biệt hiệu quả xã hội, hiệu quả kinh tế xã hội với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 Thứ ba, phân biệt hiệu quả trước mắt và hiệu quả lâu dài, các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào mục tiêu của doanh nghiệp. Do đó mà tính chất hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh ở các giai đoạn sẽ khác nhau. Xét về tính lâu dài thì các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả của toàn bộ các hoạt động sản xuất kinh doanh trong suốt quá trình hoạt động của doanh nghiệp là lợi nhuận. Xét về tính hiệu quả trước mắt thì nó phụ thuộc vào các mục tiêu hiện tại mà doanh nghiệp đang theo được.

Dưới góc độ người chủ sở hữu của doanh nghiệp, hiệu quả kinh doanh được thể hiện bằng hiệu quả tài chính, phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu cuối cùng là lợi nhuận (Nguyễn Văn Công, 2009, Giáo trình phân tích kinh doanh, NXB Đại Học Kinh Tế Quốc Dân, Hà Nội).3 Sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Trong quá trình kinh doanh các doanh nghiệp phải luôn gắn mình với thị trường và trong sự cạnh tranh gay gắt lẫn nhau. Do đó, để tồn tại được trong cơ chế thị trường cạnh tranh hiện nay đòi hỏi các doanh nghiệp phải hoạt động một cách có hiệu quả hơn. Tuy nhiên, để tồn tại và phát triển đòi hỏi các doanh nghiệp phải xác định cho mình một phương thức hoạt động riêng, xây dựng các chiến lược, các phương án kinh doanh một cách phù hợp và có hiệu quả. Như vậy, trong cơ chế thị trường việc nâng cao hiệu quả kinh doanh vô cùng quan trọng, được thể hiện thông qua: Thứ nhất: nâng cao hiệu quả kinh doanh là cơ sở cơ bản để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

Sự tồn tại của doanh nghiệp được xác định bởi sự có mặt của doanh nghiệp trên thị trường, mà hiệu quả kinh doanh lại là nhân tố trực tiếp đảm bảo sự tồn tại này. Nhưng trong điều kiện nguồn vốn và các yếu tố kỹ thuật TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 cũng như các yếu tố khác của quá trình sản xuất chỉ thay đổi trong khuôn khổ nhất định thì để tăng lợi nhuận đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả kinh doanh. Như vậy để phát triển và mở rộng doanh nghiệp, mục tiêu lúc này không còn là đủ bù đắp chi phí bỏ ra để phát triển quá trình tái sản xuất giản đơn mà phải đảm bảo có tích lũy đáp ứng nhu cầu tái sản xuất mở rộng, phù hợp với qui luật khách quan. Thứ hai, nâng cao hiệu quả kinh doanh là nhân tố thúc đẩy sự cạnh tranh và tiến bộ trong kinh doanh.