Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Chuyên khảo phân tích Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Ngô Quỳnh Lan
• Người hướng dẫn: PGS. Mai Thanh Quế
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Vốn Của Doanh Nghiệp Dược Hóa Chất Niêm Yết Trên Sàn Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CẤU TRÚC VỐN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lí luận về cấu trúc vốn
• 1.2.1. Các khái niệm liên quan đến cấu trúc vốn
• 1.2.2. Đặc điểm các nguồn vay
• 1.2.3. Các mô hình lý thuyết về cấu trúc vốn
• 1.2.3.1. Theo quan điểm truyền thống
• 1.2.3.2. Lý thuyết M&M về cấu trúc vốn
• 1.2.3.3. Lý thuyết đánh đổi (Trade-off theory)
• 1.2.3.4. Lý thuyết trật tự phân hạng
• 1.2.3.5. Lý thuyết chi phí trung gian
• 1.2.4. Các nghiên cứu trước đây
• 1.2.4.1. Một số mô hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.2.4.2. Một số mô hình nghiên cứu trong nước
• 1.2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn
• 1.2.5.1. Tỷ suất sinh lời
• 1.2.5.2. Quy mô doanh nghiệp
• 1.2.5.3. Tài sản hữu hình
• 1.2.5.4. Tốc độ tăng trưởng
• 1.2.5.5. Thuế suất doanh nghiệp
• 1.2.5.6. Biến động lợi nhuận giữ lại (Volatility of earnings)
• 1.2.5.7. Đặc thù ngành dược phẩm, y tế tại Việt Nam
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN DOANH NGHIỆP DƯỢC HÓA CHẤT NIÊM YẾT TRÊN SÀN
• 2.1. Thực trạng về cấu trúc vốn của các công ty ngành dược hóa chất
• 2.2. Tổng quan về ngành dược hóa chất
• 2.3. Thực trạng cấu trúc vốn của các công ty thông qua tình hình tài chính
• 2.4. Mô hình nghiên cứu
• 2.4.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.4.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.5. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• 2.5.1. Thống kê mô tả
• 2.5.2. Phân tích hồi quy
• 2.5.3. Đánh giá Kết quả nghiên cứu
• 2.5.3.1. Tỷ suất sinh lời
• 2.5.3.2. Quy mô doanh nghiệp
• 2.5.3.3. Tỷ trọng tài sản cố định
• 2.5.3.4. Tốc độ tăng trưởng
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 3.1. Kết luận đề tài
• 3.2. Hạn chế của nghiên cứu
• 3.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp Dược Hóa Chất

Nghiên cứu về cấu trúc vốn thu hút sự quan tâm lớn từ các nhà khoa học trên thế giới và Việt Nam. Khởi đầu từ công trình của Modigliani và Miller (1958), nhiều tác giả đã thực hiện các nghiên cứu về cấu trúc vốn ở các quốc gia phát triển và đang phát triển. Tại Việt Nam, trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu về cấu trúc vốn đã xuất hiện dưới nhiều góc độ khác nhau, nhưng chưa có nghiên cứu chuyên sâu về ngành dược phẩm - y tế và hóa chất. Mục tiêu chung của các nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của công ty, xem xét tác động của chúng đến cấu trúc, ảnh hưởng đến giá trị công ty và đề xuất xây dựng mô hình cấu trúc vốn tối ưu.

1.1. Tình Hình Nghiên Cứu Cấu Trúc Vốn Hiện Nay

Các nghiên cứu trước đây đã tập trung vào nhiều lĩnh vực, tuy nhiên, lĩnh vực doanh nghiệp dược hóa chất vẫn còn ít được quan tâm. Điều này tạo ra khoảng trống cần thiết để nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đặc thù trong ngành này. Nghiên cứu này sẽ kế thừa các phương pháp và kết quả từ các nghiên cứu trước, đồng thời bổ sung các yếu tố đặc thù của ngành dược hóa chất để có cái nhìn toàn diện hơn. Theo nghiên cứu của Lê Đạt Chí (2012), việc phân tích cấu trúc vốn là cần thiết để đưa ra các quyết định tài chính phù hợp.

1.2. Cơ Sở Lý Luận Về Quyết Định Cấu Trúc Vốn

Thuật ngữ cấu trúc vốn và cấu trúc tài chính đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau, nhưng có sự khác biệt nhất định. Cấu trúc tài chính là mối quan hệ giữa các nguồn vốn được sử dụng bởi công ty, bao gồm vốn chủ sở hữu và nợ. Cấu trúc vốn, theo Myers, phản ánh mối quan hệ tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu mà công ty sử dụng để tài trợ hoạt động kinh doanh. Albouy định nghĩa cấu trúc tài chính là quan hệ tỷ lệ giữa toàn bộ nợ và vốn chủ sở hữu.

II. Yếu Tố Ngành Dược Tác Động Cấu Trúc Vốn Tại Việt Nam

Ngành dược phẩm, y tế có những đặc thù riêng biệt so với các ngành khác, ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn. Các yếu tố như vòng đời sản phẩm, rủi ro pháp lý, và yêu cầu về vốn đầu tư lớn cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đều tác động đến tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu mà các doanh nghiệp dược hóa chất lựa chọn. Ngoài ra, sự thay đổi trong chính sách y tế và bảo hiểm cũng ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận, từ đó tác động đến khả năng thanh toán và cấu trúc vốn của các doanh nghiệp.

2.1. Đặc Điểm Ngành Dược Phẩm Ảnh Hưởng Đến Cấu Trúc Vốn

Đặc điểm ngành dược phẩm, y tế tại Việt Nam bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các công ty đa quốc gia, yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp lý, và chi phí R&D lớn. Điều này tạo áp lực lên cấu trúc vốn, khiến các doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc sử dụng nợ vay và vốn chủ sở hữu. Theo tài liệu, diện mạo nền kinh tế Việt Nam sau đại dịch COVID-19 đã có nhiều thay đổi, đặc biệt ảnh hưởng đến cơ cấu nguồn vốn của những doanh nghiệp trong lĩnh vực y tế, hóa chất.

2.2. Vòng Đời Sản Phẩm Tăng Trưởng Doanh Nghiệp Dược

Vòng đời sản phẩm ngắn của một số loại thuốc và hóa chất đòi hỏi các doanh nghiệp dược hóa chất phải liên tục đầu tư vào phát triển sản phẩm mới, gây áp lực lên dòng tiền và cấu trúc vốn. Các doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao thường có xu hướng sử dụng nhiều nợ vay hơn để tài trợ cho mở rộng sản xuất và thị trường. Tuy nhiên, điều này cũng làm tăng rủi ro kinh doanh và khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

2.3. Chính sách và Pháp Lý ảnh hưởng đến cấu trúc vốn

Sự thay đổi trong chính sách thuế, quy định về giá thuốc, và chính sách bảo hiểm y tế có thể tác động lớn đến doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp dược hóa chất. Ví dụ, việc tăng thuế có thể làm giảm lợi nhuận giữ lại, ảnh hưởng đến vốn chủ sở hữu và cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Sự bất ổn định trong chính sách cũng làm tăng rủi ro kinh doanh và khiến các doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc sử dụng nợ vay.

III. Cách Tỷ Suất Sinh Lời Quy Mô Ảnh Hưởng Cấu Trúc Vốn

Tỷ suất sinh lời và quy mô doanh nghiệp là hai trong số những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Các doanh nghiệp có tỷ suất sinh lời cao thường có khả năng tự tài trợ cho các dự án đầu tư, giảm sự phụ thuộc vào nợ vay. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, phải dựa vào các khoản vay ngắn hạn với lãi suất cao, ảnh hưởng đến chi phí sử dụng vốn và cấu trúc vốn. Theo nghiên cứu, việc đánh giá thực trang và xác định các nhân tố ảnh hưởng tới cơ cấu vốn của các công ty ngành dược trên sàn, nhằm tối ưu hóa cơ hội cho doanh nghiệp.

3.1. Vai Trò Của Lợi Nhuận Đối Với Quyết Định Cấu Trúc Vốn

Lợi nhuận giữ lại là nguồn vốn quan trọng giúp các doanh nghiệp dược hóa chất tự chủ hơn trong các quyết định đầu tư. Các doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định thường có xu hướng giảm tỷ lệ nợ vay, tập trung vào vốn chủ sở hữu để tăng cường sức mạnh tài chính. Theo kết quả nghiên cứu thực nghiệm, Tỷ suất sinh lời có tác động ảnh hưởng đến cấu trúc vốn.

3.2. Ảnh Hưởng Của Quy Mô Doanh Nghiệp Đến Khả Năng Tiếp Cận Vốn

Quy mô doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận vốn. Các doanh nghiệp lớn thường có lợi thế về uy tín và tài sản đảm bảo, dễ dàng vay vốn từ các ngân hàng và tổ chức tài chính. Các doanh nghiệp nhỏ thường phải đối mặt với khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, phải dựa vào các khoản vay với điều kiện khắt khe hơn.

3.3. Tài sản hữu hình ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn

Tài sản hữu hình là những tài sản vật chất mà doanh nghiệp sở hữu, bao gồm đất đai, nhà xưởng, máy móc thiết bị, và các tài sản cố định khác. Các doanh nghiệp có tỷ trọng tài sản hữu hình lớn thường có khả năng tiếp cận vốn tốt hơn do tài sản hữu hình có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay.

IV. Tốc Độ Tăng Trưởng và Rủi Ro Kinh Doanh Tác Động Thế Nào

Tốc độ tăng trưởng và rủi ro kinh doanh là những yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Các doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao thường cần nhiều vốn để tài trợ cho mở rộng sản xuất và thị trường, có thể sử dụng nhiều nợ vay hơn. Tuy nhiên, rủi ro kinh doanh cao có thể khiến các doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc sử dụng nợ vay, tập trung vào vốn chủ sở hữu để giảm thiểu rủi ro tài chính.

4.1. Tăng Trưởng ảnh hưởng đến cấu trúc vốn

Khi doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh có thể cần nhiều vốn hơn để tài trợ cho mở rộng, có thể cần nhiều nợ vay hơn. Việc doanh nghiệp tăng trưởng cũng có thể làm tăng rủi ro kinh doanh, làm tăng chi phí vốn cổ phần và giảm giá trị của công ty.

4.2. Biến Động Lợi Nhuận và Đòn Bẩy Tài Chính

Biến động lợi nhuận ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có lợi nhuận biến động lớn thường gặp khó khăn trong việc trả nợ, cần giảm tỷ lệ nợ vay và tăng tỷ lệ vốn chủ sở hữu để giảm thiểu rủi ro tài chính. Đòn bẩy tài chính cao có thể làm tăng lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) trong giai đoạn tăng trưởng, nhưng cũng làm tăng rủi ro trong giai đoạn suy thoái.

V. Phân Tích Thực Trạng Cấu Trúc Vốn Doanh Nghiệp Dược Niêm Yết

Thực trạng cấu trúc vốn của các doanh nghiệp dược hóa chất niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam cho thấy sự đa dạng trong việc sử dụng nợ vay và vốn chủ sở hữu. Một số doanh nghiệp có tỷ lệ nợ vay cao để tài trợ cho mở rộng sản xuất, trong khi các doanh nghiệp khác lại tập trung vào vốn chủ sở hữu để giảm thiểu rủi ro. Phân tích báo cáo tài chính của các doanh nghiệp này giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng và quyết định cấu trúc vốn.

5.1. Tổng Quan Tình Hình Tài Chính Doanh Nghiệp Dược Hóa Chất

Phân tích các chỉ số tài chính như tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, khả năng thanh toán hiện hành, và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) giúp đánh giá sức khỏe tài chính và cấu trúc vốn của các doanh nghiệp dược hóa chất. Theo thống kê mô tả, cần phải xem xét các chỉ số tài chính để đánh giá được sức khỏe và cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

5.2. Mô Hình Nghiên Cứu và Kết Quả Phân Tích Hồi Quy

Sử dụng mô hình hồi quy để phân tích tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp dược hóa chất. Các biến số như tỷ suất sinh lời, quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng, và rủi ro kinh doanh được đưa vào mô hình để đánh giá mức độ ảnh hưởng của chúng đến tỷ lệ nợ vay. Đánh giá kết quả nghiên cứu để đưa ra nhận xét.

VI. Kết Luận Khuyến Nghị Tối Ưu Cấu Trúc Vốn Dược VN

Nghiên cứu này đã xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp dược hóa chất niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam. Các kết quả cho thấy rằng tỷ suất sinh lời, quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng, và rủi ro kinh doanh đều có tác động đáng kể đến quyết định cấu trúc vốn. Dựa trên các kết quả này, khuyến nghị cho các doanh nghiệp về việc tối ưu hóa cấu trúc vốn để tăng cường sức mạnh tài chính và khả năng cạnh tranh.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế, bao gồm phạm vi mẫu nhỏ và thời gian nghiên cứu ngắn. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi mẫu, kéo dài thời gian nghiên cứu, và bổ sung các biến số khác để có cái nhìn toàn diện hơn về cấu trúc vốn của các doanh nghiệp dược hóa chất. Hướng nghiên cứu cần tập trung vào các doanh nghiệp khác.

6.2. Khuyến Nghị Cho Các Doanh Nghiệp Dược Hóa Chất Về Quản Trị Vốn

Các doanh nghiệp dược hóa chất cần chú trọng đến việc quản trị vốn một cách hiệu quả, cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc sử dụng nợ vay và vốn chủ sở hữu để tối ưu hóa cấu trúc vốn. Việc đầu tư vào các dự án có tỷ suất sinh lời cao, giảm thiểu rủi ro kinh doanh, và tăng cường khả năng thanh toán là những yếu tố quan trọng giúp các doanh nghiệp nâng cao sức mạnh tài chính và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CẤU TRÚC VỐN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Nghiên cứu cấu trúc vốn thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học trên thế giới cũng như trong nước. Khởi đầu là nghiên cứu của Modiglani và Miller (1958) được công bố, có rất nhiều tác giả đã thực hiện các nghiên cứu về cấu trúc vốn ở các quốc gia phát triển như: Rajan and Zingales (1995) nghiên cứu tại các nước trong khối G-7, Burgman (1996) tại Mỹ, Bevan and Danblolt (2002) tại nước Anh, Akhtar and Oliver (2009) nghiên cứu tại Nhật Bản,… và các quốc gia đang phát triển như: Booth và cộng sự (2001) được thực hiện tại Brazil, Mexico, Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Zimbabwe; Pandey (2001) tại Malaysia; Chen (2003) nghiên cứu tại Trung Quốc;… Ở tại Việt Nam trong vài năm trở lại đây bắt đầu xuất hiện nhiều nghiên cứu về cấu trúc vốn dưới nhiều gốc độ. Chẳng hạn như nghiên cứu của Lê Đạt Chí (2012), Võ Thị Quý (2014), Lê Thị Thanh Tú (2012), Đỗ Văn Thắng và Trịnh Quang Thiều (2010),… Nhưng những nghiên cứu này chưa nghiên cứu đến ngành dược phẩm- y tế và hóa chất tại Việt Nam. Mục tiêu chung của các nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các công ty, xem xét tác động của các yếu tố đến cấu trúc, ảnh hưởng đến giá trị công ty và đề xuất xây dựng mô hình cấu trúc vốn tối ưu cho công ty.2 Cơ sở lí luận về cấu trúc vốn 1.

Các khái niệm liên quan đến cấu trúc vốn Thuật ngữ cấu trúc vốn thường được sử dụng bởi các nhà kinh tế người Mỹ, còn thuật ngữ cấu trúc tài chính lại được sử dụng phổ biến bởi các nhà kinh tế người Pháp. Một số quan điểm gần như đồng nhất hai khái niệm này nhưng cũng có một số quan điểm thể hiện sự không đồng nhất.Dubois-một giáo sư chuyên nghiên cứu về tài chính công ty của Đại học Pierre Mendes France: “Cấu trúc tài chính là quan hệ giữa các nguồn vốn được sử dụng bởi công ty, đó là nguồn vốn chủ sở hữu và nợ”.Myers: “Cấu trúc tài chính là một khái niệm được dùng để phản ánh mối quan hệ tính bằng tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu mà công ty sử dụng để tài trợ cho hoạt động kinh doanh của mình”.Albouy - một trong những giáo sư hàng đầu của Pháp: “Cấu trúc tài chính của công ty được hiểu là quan hệ tỷ lệ giữa toàn bộ nợ kể cả các khoản nợ phát sinh trong kinh doanh và vốn chủ sở hữu được tính từ bảng cân đối kế toán”. Theo Bertoneche và Teulie: “Cấu trúc tài chính công ty là quan hệ tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu phục vụ cho quá trình tài trợ của công ty, còn cấu trúc vốn được hiểu là quan hệ giữa nợ trung-dài hạn và vốn chủ sở hữu”. Nói cách khác, tất cả những nguồn tài trợ cho toàn bộ nhu cầu vốn của công ty nói lên cấu trúc tài chính hay cơ cấu tài chính.

Cơ cấu tài chính nói lên công ty đã sử dụng những nguồn tài trợ nào và tỷ trọng của từng nguồn tài trợ là bao nhiêu so với tổng nguồn vốn. Cơ cấu tài chính được thể hiện qua sơ đồ sau: Cơ cấu tài chính Cơ cấu vốn Nợ ngắn hạn Nguồn vốn chủ sở hữu Nợ trung và ngắn hạn Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tài chính trong công ty Như thế có thể thấy rằng, cơ cấu tài chính bao gồm cơ cấu vốn và nợ ngắn hạn. Cơ cấu vốn bao gồm nguồn vốn chủ sở hữu và nợ trung- dài hạn thể hiện nguồn tài trợ thường xuyên, công ty có thể an tâm sử dụng trong thời gian tương đối dài. Việc bố trí cơ cấu tài chính thích hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thấp giá sử dụng vốn của công ty.

Vì vậy, trong công tác quản trị tài chính cần thiết phải xây dựng cơ cấu tài chính tối ưu. 12 Bên cạnh đó, trong mỗi công ty, nguồn tài trợ ngắn hạn thường xuyên thay đổi theo tình hình thay đổi của tài sản ngắn hạn, do đó trong hoạch định tài chính dài hạn cho công ty, nhà quản trị chỉ quan tâm đến cơ cấu vốn. Cơ cấu vốn có ảnh hưởng đến lợi nhuận dành cho chủ sở hữu, vì thế trong dài hạn công ty cần thiết phải hoạch định cơ cấu vốn mục tiêu. Cơ cấu vốn mục tiêu là sự kết hợp hài hòa giữa nợ và vốn chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn của công ty theo mục tiêu đề ra, cơ cấu này làm giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu.

Một cấu trúc vốn phù hợp là một quyết định quan trọng với mọi công ty không chỉ bởi nhu cầu tối đa lợi ích thu được từ các cá nhân và tổ chức liên quan tới công ty và hoạt động của công ty mà còn bởi tác động của quyết định này tới năng lực kinh doanh của công ty trong môi trường cạnh tranh. Khi xem xét cấu trúc vốn của một công ty, người ta thường chú trọng đến mối quan hệ giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu. Cấu trúc vốn tối ưu liên quan tới việc đánh đổi giữa chi phí và lợi ích của công ty. Tài trợ bằng vốn vay nợ tạo ra “lá chắn thuế” cho công ty, đồng thời giảm mức độ phân tán các quyết định quản lý.

Gánh nặng nợ, đứng trên một khía cạnh khác, tạo áp lực với công ty. Chi phí vay nợ có tác động đáng kể tới việc vận hành kinh doanh, thậm chí dẫn tới đóng cửa công ty. Tài trợ từ góp vốn cổ phần tạo ra chi phí sử dụng vốn cao hơn chi phí vay. Đặc điểm các nguồn vay 1.

Nguồn vốn vay Trong nền kinh tế thị trường hầu như không một công ty nào hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ bằng nguồn vốn tự có mà phải hoạt động bằng nhiều nguồn vốn, trong đó có nguồn vốn vay. Nguồn vốn vay là nguồn vốn tài trợ bên ngoài công ty và công ty phải thanh toán các khoản vay theo thời hạn cam kết và đồng thời trả tiền lãi vay theo lãi suất 13 thỏa thuận. Nguồn vốn vay mang ý nghĩa quan trọng đối với việc mở rộng và phát triển sản xuất kinh doanh của công ty. Các khoản nợ vay dài hạn là những khoản nợ có thời hạn thanh toán dài hơn 1 năm.

Nghĩa là trong vòng 1 năm tới, công ty chưa có nghĩa vụ phải thanh toán các khoản nợ này. Do vậy nợ dài hạn là nguồn vốn ổn định. Sự tăng lên của nguồn vốn này giúp cho tình trạng tài chính của công ty ổn định hơn, nhưng lãi suất các khoản nợ vay dài hạn thường cao hơn các khoản vay ngắn hạn nên chi phí sử dụng nợ dài hạn cao hơn. Nguồn vốn chủ sở hữu Nguồn vốn chủ sở hữu là nguồn vốn thuộc chủ sở hữu, thể hiện tiềm lực tài chính của công ty, niềm tin của họ vào triển vọng phát triển và khả năng sinh lời của số vốn bỏ ra đầu tư.

Đối với các chủ nợ, vốn chủ sở hữu được xem như là nguồn đảm bảo gián tiếp cho các khoản nợ đã cho công ty vay. Do vậy, sự tăng trưởng của vốn chủ sở hữu được đánh giá là tốt. Vốn chủ sở hữu bao gồm các khoản góp vốn trực tiếp của chủ sở hữu, lợi nhuận giữ lại, các khoản lợi nhuận chưa phân phối, các quỹ của công ty được hình thành từ lợi nhuận sau thuế (trừ quỹ khen thưởng, phúc lợi). Nguồn vốn kinh doanh là nguồn vốn ổn định nhất trong công ty, là số vốn do chủ sở hữu công ty góp lúc thành lập hay góp bổ sung trong quá trình hoạt động và được bổ sung từ lợi nhuận giữ lại.

Nguồn vốn kinh doanh hình thành từ 2 nguồn: phần vốn góp trực tiếp của chủ sở hữu và phần lợi nhuận giữ lại. Nói khác đi, vốn chủ sở hữu có thể chia thành 2 phần: - Phần thứ nhất: nguồn vốn đầu tư của chủ sở hữu, đây là phần ổn định nhất, nó phản ánh giá trị vốn góp của chủ sở hữu vào công ty bằng vốn góp trực tiếp và bổ sung từ kết quả kinh doanh hàng năm (lợi nhuận giữ lại), bao gồm: + Vốn đầu tư của chủ sở hữu: là số vốn do chủ công ty góp lúc thành lập hay bổ sung trong quá trình hoạt động. Vốn đầu tư của chủ sở hữu phản ánh vốn thực góp của các chủ sở hữu căn cứ theo vốn điều lệ mà công ty đã đăng ký. 14 + Thặng dư vốn cổ phần: là phần chênh lệch giữa giá bán cổ phiếu khi phát hành với mệnh giá cổ phiếu.

Thặng dư vốn cổ phần thay đổi khi công ty có các khoản chênh lệch giá trong quá trình mua bán cổ phiếu quỹ. Thặng dư vốn cổ phần có thể chuyển lên vốn đầu tư của chủ sở hữu khi công ty thực hiện tách cổ phiếu và tăng vốn điều lệ. + Vốn khác của chủ sở hữu: là vốn kinh doanh được hình thành từ lợi nhuận giữ lại và các nguồn khác như lãi do chênh lệch đánh giá lại tài sản hoặc do được biếu tặng (sau khi đã khấu trừ thuế thu nhập công ty). + Cổ phiếu quỹ: là cổ phiếu do công ty phát hành và được mua lại bởi chính công ty phát hành, nhưng không bị hủy bỏ mà sẽ được tái phát hành trở lại sau một thời gian.

Cổ phiếu quỹ được phản ánh theo giá trị thực tế mà công ty đã mua lại. Khi công ty mua lại chính cổ phiếu của mình sẽ làm giảm phần vốn chủ sở hữu, khi cần thiết công ty lại bán cổ phiếu ra để tăng vốn chủ sở hữu lên. Cơ chế mua bán cổ phiếu quỹ giúp các công ty cổ phần sử dụng vốn chủ sở hữu một cách linh hoạt hơn. Do giá trị cổ phiếu quỹ mua vào làm giảm vốn chủ sở hữu nên cổ phiếu quỹ được thể hiện dưới dạng số âm trên bảng cân đối kế toán.

- Phần thứ hai: nguồn vốn thuộc chủ sở hữu nhưng biến động thường xuyên, công ty có thể tạm thời sử dụng cho hoạt động kinh doanh và nó sẽ luân chuyển, bao gồm: + Lợi nhuận chưa phân phối: đây là một nguồn vốn thuộc chủ sở hữu, là phần lợi nhuận thực hiện được mà công ty chưa chi hoặc chưa phân phối hoặc cũng có thể là các khoản lỗ lũy kế trong quá trình kinh doanh của công ty nếu nó được thể hiện bằng số âm. Lợi nhuận chưa phân phối thường xuyên biến động, khi công ty kết chuyển lợi nhuận nó sẽ tăng lên và khi công ty phân phối lợi nhuận thì nó sẽ giảm xuống.