MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI. Một số khái niệm công cụ. Lý thuyết Xã hội học áp dụng để nghiên cứu đề tài.
Quy định của pháp luật liên quan đến bạo lực ở tuổi vị thành niên. 31 Chƣơng 2: VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƢỜNG QUA NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HIỆN NAY. Đôi nét về địa bàn và trường THPT Cao Bá Quát – Quốc Oai – Hà Nội. Địa bàn Huyện Quốc Oai.
Trường THPT Cao Bá Quát – Quốc Oai. Nhận thức về tính chất, mức độ của bạo lực học đường. Về tính chất. Nhận thức về nguyên nhân của bạo lực học đường.
Nguyên nhân chủ quan. Nguyên nhân khách quan. Nhận thức về hậu quả và các nhân tố tác động của bạo lực học đường. Về hậu quả.
Những nhân tố tác động đến nhận thức của học sinh THPT đối với vấn đề bạo lực học đường. 66 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 72 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 78 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BLHĐ Bạo lực học đường HS Học sinh THCN Trung học chuyên nghiệp THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TP Thành phố VN Việt Nam XHH Xã hội học DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Nhận thức của học sinh THPT về hành vi BLHĐ theo khối học.2: Nhận thức của học sinh về hình thức có thể tạo ra bạo lực học đường.3: Nhận thức của học sinh THPT về chủ thể gây ra các hành vi BLHĐ.4: Nhận thức của HS về mức độ BLHĐ cấp THPT khi so sánh với các cấp học khác.5: Nhận thức của học sinh THPT về hậu quả của BLHĐ với học tập.
64 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: nhận thức của học sinh về các dạng thức bạo lực học đường.2: Nhận thức của HS nam và nữ về hành vi bạo lực học đường .3: Quan điểm của học sinh đối với hành vi bạo lực học đường .4: Nhận thức của học sinh về bản chất hành vi bạo lực học đường.5: Nhận thức của học sinh THPT về các kiểu dạng BLHĐ .6: Nhận thức của HS về mức độ bạo lực học đường hiện nay.7: Nhận thức của học sinh về mức độ gây ra bạo lực học đường xét về mặt giới tính.8: Nhận thức của học sinh về nguyên nhân chủ quan gây ra bạo lực học đường.9: Nhận thức của học sinh về nguyên nhân khách quan tạo ra bạo lực học đường. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay, bạo lực học đường là một vấn nạn xảy ra ở hầu hết các nước. Được ví như một vết đen trong trường học, hiện tượng này gây bức xúc cho xã hội, sợ hãi, lo lắng cho nạn nhân và người chứng kiến. Giải quyết vấn đề nạn này đang là bài toán khó cho các tổ chức xã hội, những nhà quản lý giáo dục, các bậc phụ huynh và chính các em học sinh.
Tổ chức phát triển cộng đồng tập trung vào trẻ em Plan International và Trung tâm nghiên cứu quốc tế về phụ nữ (ICRW) công bố báo cáo về tình trạng bạo lực trong các trường học ở châu Á. Báo cáo dựa trên kết quả nghiên cứu và khảo sát thực tế với 9.000 học sinh ở lứa tuổi 12-17, các giáo viên, hiệu trưởng, phụ huynh. tại 5 quốc gia Campuchia, Việt Nam, Indonesia, Pakistan và Nepal, thực hiện từ tháng 10/2013 đến tháng 3/2014. Theo báo cáo này, tình trạng bạo lực trong các trường học châu Á đang ở mức báo động.
Trung bình cứ 10 học sinh thì có 7 em từng trải nghiệm bạo lực học đường. Quốc gia có số học sinh hứng chịu nạn bạo lực cao nhất là Indonesia (84%); thấp nhất là Pakistan với 43%. Chỉ tính trong 6 tháng (10/2013-3/2014), số học sinh bị bạo lực (ở mọi hình thức: tinh thần, thể xác.) tại trường học của Indonesia là 75%. Việt Nam đứng thứ hai với 71%.
[20] Ở nước ta, theo số liệu thống kê của Bộ Giáo dục và đào tạo đầu năm 2015, trong một năm học, toàn quốc xảy ra khoảng 1.600 vụ học sinh đánh nhau ở cả trong và ngoài phạm vi nhà trường, tương đương khoảng 5 vụ đánh nhau trong một ngày.000 học sinh xảy ra một vụ đánh nhau, khoảng 11.000 học sinh có một em bị buộc thôi học vì tội đánh nhau. [1] Những số liệu nêu trên đã cho thấy mức độ nghiêm trọng của hiện tượng bạo lực học đường ở nước ta hiện nay, vấn đề xã hội này đang nhận được nhiều sự quan tâm và thu hút của dư luận cộng đồng. Các vụ việc bạo lực trường học được nhắc đến trên những phương tiện thông tin đại chúng trong thời gian gần đây tạo ra sự bức xúc, là nỗi trăn trở lo lắng cho các gia đình, phụ huynh, các em học sinh, các thầy cô giáo. Tình hình bạo lực học đường ngày càng trở nên phức tạp và đang có chiều hướng gia tăng.
Đối tượng tham gia trước đây thường được nhắc đến là học sinh với 1 các vụ xô xát, đánh nhau không quá nghiêm trọng của các em đang tuổi cắp sách đến trường còn nhiều hiếu động. Nhưng nay, đối tượng bạo lực học đường mở rộng đa dạng hơn trước, không chỉ là học sinh mà đôi khi xuất hiện cả thầy/cô giáo, người làm việc trong nhà trường, các đối tượng bên ngoài nhà trường. Tính chất hành vi bạo lực cũng phát triển theo hướng khó kiểm soát, trở nên nguy hiểm và liều lĩnh hơn, có thể gây tác hại rất lớn, một số vụ bạo lực học đường có cả việc sử dụng hung khí, vật gây sát thương để đánh nhau. Bạo lực học đường cũng xuất hiện nhiều kiểu loại hơn so với trước đây, với các sự việc như: Nữ sinh ở Nghệ An đánh nhau quay bằng điện thoại rồi đăng tải lên mạng internet [4]; Bảo vệ trường dâm ô học sinh tiểu học ở Đăk Nông [7] ; Cô giáo mầm non hành hạ trẻ em ở thành phố Hồ Chí Minh [22]; Nữ giáo viên đánh học sinh trong lớp ở Hà Nội [23].
Qua đó thể thấy được, bạo lực học đường hiện nay đã xảy ra ở nhiều cấp học khác nhau, Thực tế đó vẫn là phần nổi của tảng băng chìm, những sự việc phát hiện ra và được công chúng biết đến chưa thực sự phản ảnh hết thực trạng vấn đề bạo lực ở các trường học hiện nay. Tác hại của BLHĐ tới học sinh, gia đình, nhà trường rất lớn. Đối với học sinh là những tổn hại về thể chất và tinh thần kéo theo đó là sút về học tập, thay đổi tâm lý, tính cách theo chiều hướng tiêu cực. Đối với gia đình là sự bất an, lo lắng của phụ huynh cho con em mình.
Đối với nhà trường bạo lực học đường làm ảnh hưởng đến môi trường giáo dục, làm suy giảm lòng tin của học sinh, gia đình, xã hội với nhà trường, một phần làm ảnh hưởng đến chất lượng công tác giáo dục – đào tạo. Hà nội cũng là một trong những điểm nóng của vấn nạn BLHĐ. Kết quả nghiên cứu của Viện nghiên cứu Y – Xã hội thực hiện năm 2014 với 3000 học sinh của 30 trường THCS và THPT trên địa bàn Hà Nội cho thấy có 80% học sinh đã từng bị bạo lực trong trường học ít nhất một lần, 71% bị bạo lực trong 6 tháng qua. Học sinh THPT là những người đang trong độ tuổi vị thành niên với những thay đổi lớn về thể chất và tâm lý.
Theo học ở các trường THPT là môi trường bản lề để hình thành nhân cách, cũng là quãng thời gian rất quan trọng, các em đang đứng trước ngưỡng cửa đại học hoặc những hướng đi khác sau khi tốt nghiệp, cần sự quan tâm chu đáo của gia đình và nhà trường. Vì vậy, đây là đối tượng rất đáng quan tâm trong 2 vấn đề bạo lực học đường. Cần thấy được thực trạng, tìm ra nguyên nhân, xác định hậu quả mới có giải pháp hiệu quả. Để làm được điều đó cần tìm hiểu chính nhận thức học sinh THPT để đánh giá các em nhìn nhận vẫn đề này như thế nào.
Từ đó hướng tới giải quyết vấn đề bạo lực học đường, không chỉ ở cấp THPT mà các cấp học khác có tình trạng này xảy ra. Câu hỏi được đặt ra, nhận thức của học sinh THPT đối với vấn đề bạo lực học đường hiện nay như thế nào? Từ thực tế cấp thiết nêu trên, tôi lựa chọn đề tài “nhận thức của học sinh THPT với vấn đề bạo lực học đường hiện nay”. Đề tài sẽ tìm hiểu nhận thức của học sinh THPT với vấn đề bạo lực học đường hiện nay ở các phương diện: Tính chất – mực độ; Nguyên nhân; Hậu quả và những nhân tố tác động. Tình hình nghiên cứu của đề tài Về chủ đề BLHĐ đã có không ít công trình nghiên cứu trong và ngoài nước từ những góc nhìn khác nhau.
Dựa vào những tài liệu thu thập được, tôi đề cập đến ba nội dung quan trọng được các tác giả đi trước đề cập đến trong những tác phẩm của họ. Đó là: thực trạng, tính chất, mức độ của BLHĐ; nguyên nhân của BLHĐ; hậu quả và những nhân tố tác động của bạo lực học đường. Về tính chất, mức độ của bạo lực học đường Bạo lực trong các trường học là vấn đề tồn tại từ lâu, nếu như trong thời kỳ trước các sự việc xảy ra không quá nghiêm trọng và số lượng không nhiều. Nhưng nay, mặt trái của xã hội hiện đại cũng kéo theo vấn đề bạo lực học đường gia tăng cả về mức độ và tính chất.
Nhiều tác giả đã đi vào nghiên cứu về hai nội dung này. * Nghiên cứu của tác giả Đàm Đức Dương, năm 2014 [6] đã nêu lên mức độ, tính chất của vấn đề BLHĐ: Về mức độ nghiên cứu nêu ra thực trạng các hành vi đánh đập, ngược đãi, xâm hại đến sức khỏe, thể xác hay tính mạng giữa các HS với nhau có kết quả cao nhất (91,6% là nữ và 81,7 là nam), hành vi cưỡng ép, buộc phải quan hệ tình dục chiếm tỉ lệ thấp nhất những cũng là còn số đáng chú ý với 31,7% là nam và 25,8% là nữ. Về tính chất, nghiên cứu đã cho thấy thực trạng BLHĐ hiện nay là khá 3 nghiêm trọng, nhận định sự nhận thức giữa nam và nữ về hành vi BLHĐ có ảnh hưởng đến thực trạng vấn đề này. Ngoài ra, nghiên cứu cũng nêu lên một số nội dung về tính chất BLHĐ như: Về việc nhận thức bản chất của hành vi bạo lực, quan điểm của HS về việc sử dụng bạo lực ở trường học, quan điểm hành động khi chứng kiến BLHĐ, quan điểm giải quyết mâu thuẫn, quan điểm đưa hình ảnh video bạo lực.