Luận văn thạc sĩ thiết kế chế tạo nhà lưới bán tự động có diện tích 32m2 để ươm cây giống lâm nghiệp tại thừa thiên huế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thiết kế chế tạo nhà lưới bán tự động có diện tích 32m2 để ươm cây giống lâm nghiệp tại thừa thiên, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đinh Quốc Dương
• Người hướng dẫn: TS. Khương Anh Sơn
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kỹ thuật Cơ khí
• Đề tài: Nhà Lưới Bán Tự Động 32m2 Cho Ơm Cây Giống Lâm Nghiệp Tại Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. TÌNH HÌNH ỨNG DỤNG NHÀ LƯỚI Ở VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI
• 1.1.1. Tình hình ứng dụng nhà lưới trên thế giới
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu, ứng dụng nhà lưới, nhà màng ở Việt Nam
• 1.2. PHÂN TÍCH MỘT SỐ CẤU TRÚC NHÀ LƯỚI, NHÀ MÀNG
• 1.3. HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN NHÀ LƯỚI
• 1.3.1. Một số hệ thống điều khiển hệ thống tưới
• 1.3.2. Hệ thống điều khiển quá trình phục vụ công nghệ
• 1.4. NHẬN XÉT CHUNG VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.5. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.5.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.5.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.3.1. Phương pháp nghiên cứu, phân tích tài liệu
• 1.5.3.2. Phương pháp tính toán lý thuyết
• 1.5.3.3. Phương pháp chuyên gia
• 1.5.3.4. Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm
• 1.6. CƠ SỞ LÝ THUYẾT TÍNH TOÁN HỆ THỐNG NHÀ LƯỚI
• 1.6.1. ĐẶC ĐIỂM SINH LÝ CỦA CÂY KEO LAI
• 1.6.1.1. Đặc điểm cây Keo lai
• 1.6.1.2. Ảnh hưởng của nhiệt độ
• 1.6.1.3. Ảnh hưởng của ánh sáng
• 1.6.1.4. Ảnh hưởng của nước
• 1.6.2. CƠ SỞ THIẾT KẾ NHÀ LƯỚI
• 1.6.2.1. Yêu cầu về thiết kế
• 1.6.2.2. Yêu cầu về kết cấu
• 1.6.2.3. Yêu cầu về vật liệu
• 1.6.2.4. Yêu cầu về thiết bị
• 1.6.3. TÍNH TOÁN HỆ THỐNG TƯỚI CHO NHÀ LƯỚI
• 1.6.3.1. Nguyên tắc, yêu cầu và phân loại của hệ thống tưới
• 1.6.3.2. Lựa chọn phương pháp tưới cho nhà lưới
• 1.6.3.3. Tính toán chế độ tưới cho nhà lưới
• 1.7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.7.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 1.7.1.1. Vị trí địa lý tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.7.1.2. Đặc điểm khí hậu tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.7.2. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VƯỜN ƯƠM CÂY LÂM NGHIỆP CỦA TRUNG TÂM THỰC HÀNH LÂM NGHIỆP HƯƠNG VÂN THUỘC VNCPT
• 1.7.2.1. Giới thiệu về Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân
• 1.7.2.2. Thực trạng vườn ươm cây lâm nghiệp của Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân
• 1.8. THIẾT KẾ NHÀ LƯỚI
• 1.8.1. Thiết kế khung nhà lưới
• 1.8.2. Thiết kế hệ thống màng và lưới che
• 1.9. ỨNG DỤNG PHẦN MỀM VÀO THIẾT KẾ, MÔ PHỎNG LẮP GHÉP VÀ PHÂN TÍCH LỰC CHO KHUNG NHÀ LƯỚI
• 1.9.1. Dùng phần mềm Solidworks để thiết kế và mô phỏng lắp ghép khung nhà lưới
• 1.9.2. Ứng dụng phần mềm Sap2000 v14 để phân tích lực cho kết cấu
• 1.10. TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ HỆ THỐNG TƯỚI
• 1.10.1. Lựa chọn vòi phun
• 1.10.2. Tính toán đường ống dẫn và bơm nước
• 1.11. HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN
• 1.11.1. Lựa chọn hệ thống điều khiển cho hệ thống tưới
• 1.11.2. Sơ đồ mạch điều khiển bơm nước
• 1.11.3. Lưu đồ thuật toán và nguyên lý làm việc của hệ thống tưới phun sương
• 1.12. CHẾ TẠO NHÀ LƯỚI
• 1.13. KIỂM TRA SỰ LÀM VIỆC CỦA HỆ THỐNG
• 1.13.1. Kiểm tra sự làm việc của hệ thống nhà lưới
• 1.14. TÍNH TOÁN SƠ BỘ GIÁ THÀNH CỦA NHÀ LƯỚI
• 1.15. NHẬN XÉT VÀ THẢO LUẬN
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam hiện đang trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong lĩnh vực nông lâm nghiệp công nghệ cao. Nhà lưới và nhà kính đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất cây trồng, giảm thiểu nhân công và sản xuất quy mô lớn. Tuy nhiên, việc nhập khẩu nhà lưới từ nước ngoài với giá thành cao đã làm tăng chi phí sản xuất nông lâm nghiệp. Các mô hình nhà lưới hiện có tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, như giá thành cao và hệ thống chưa ổn định. Tại Thừa Thiên Huế, nhu cầu về nhà lưới để ươm giống cây lâm nghiệp ngày càng tăng, nhằm phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu của sinh viên và cán bộ giáo viên. Do đó, việc thiết kế và chế tạo nhà lưới bán tự động 32m2 là cần thiết để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là thiết kế và chế tạo nhà lưới bán tự động với diện tích 32m2, nhằm phục vụ cho việc ươm giống cây lâm nghiệp tại Trung tâm thực hành Lâm nghiệp Hương Vân. Nghiên cứu sẽ đánh giá tình hình ươm cây lâm nghiệp hiện tại, từ đó tính toán và thiết kế hệ thống tưới phun sương tự động. Mục tiêu cụ thể bao gồm việc cải thiện chất lượng cây giống, giảm thiểu chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả công tác thực hành, thực tập cho sinh viên. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần vào việc phát triển lý luận về thiết kế và chế tạo nhà lưới trong quy mô nhỏ, đồng thời tạo ra một mô hình thực tiễn cho các cơ sở giáo dục.

III. Tình hình ứng dụng nhà lưới

Trên thế giới, nhà lưới đã được ứng dụng rộng rãi, đặc biệt là ở Israel và Nhật Bản, nơi có các giải pháp công nghệ tiên tiến cho từng loại cây trồng. Các khung nhà lưới được chế tạo dạng mô đun, có khả năng thay đổi kích thước và chịu được sức gió lớn. Tại Việt Nam, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc ứng dụng nhà lưới trong ươm giống cây lâm nghiệp còn gặp nhiều khó khăn, như thiếu mô đun lắp ghép và hệ thống làm việc chưa ổn định. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc cải tiến nhà lưới có thể nâng cao tỷ lệ ra rễ của cây giống, từ đó cải thiện năng suất và chất lượng cây trồng. Việc phát triển nhà lưới tại Thừa Thiên Huế sẽ góp phần vào việc nâng cao hiệu quả sản xuất nông lâm nghiệp trong khu vực.

IV. Thiết kế và chế tạo nhà lưới

Quá trình thiết kế nhà lưới bán tự động 32m2 bao gồm việc lựa chọn kết cấu, vật liệu và thiết bị phù hợp. Các yêu cầu về thiết kế bao gồm khả năng tháo lắp dễ dàng, độ bền cao và khả năng chịu lực tốt. Hệ thống tưới phun sương sẽ được thiết kế để tự động điều chỉnh theo điều kiện thời tiết, đảm bảo cung cấp đủ nước cho cây giống. Việc sử dụng phần mềm thiết kế như Solidworks và Sap2000 sẽ giúp mô phỏng và phân tích lực cho kết cấu, từ đó đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của nhà lưới. Kết quả của quá trình này sẽ tạo ra một mô hình nhà lưới có thể áp dụng rộng rãi trong các cơ sở giáo dục và nghiên cứu.

V. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhà lưới bán tự động có khả năng cải thiện đáng kể điều kiện ươm giống cây lâm nghiệp. Hệ thống tưới phun sương hoạt động hiệu quả, giúp duy trì độ ẩm và nhiệt độ ổn định trong nhà lưới. Việc kiểm tra hoạt động của nhà lưới cho thấy tỷ lệ cây giống ra rễ cao hơn so với các phương pháp truyền thống. Điều này chứng tỏ rằng việc áp dụng công nghệ cao trong nông lâm nghiệp không chỉ nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu chi phí sản xuất. Kết quả nghiên cứu cũng mở ra hướng đi mới cho việc phát triển nhà lưới tại các khu vực khác trong cả nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển nông lâm nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam, việc ứng dụng nhà lưới, nhà kính đóng vai trò quan trọng trong việc tăng năng suất, giảm nhân công và chủ động sản xuất trong mọi điều kiện thời tiết. Tuy nhiên, các nhà lưới nhập khẩu hiện nay có giá thành cao, khó khăn trong vận hành và bảo trì, làm tăng chi phí sản phẩm nông lâm nghiệp. Tại Thừa Thiên Huế, các mô hình nhà lưới ươm giống cây lâm nghiệp còn đơn giản, chưa đáp ứng được yêu cầu chăm sóc cây con trong điều kiện thời tiết bất lợi. Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân, trực thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển của Trường Đại học Nông Lâm Huế, đang rất cần một hệ thống nhà lưới bán tự động diện tích 32 m² để phục vụ học tập, thực hành và nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu là thiết kế, chế tạo nhà lưới bán tự động có khả năng tháo lắp, tích hợp hệ thống tưới phun sương tự động, phù hợp với điều kiện khí hậu và sinh trưởng của cây Keo lai tại Thừa Thiên Huế. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân, với đối tượng nghiên cứu là các yếu tố ảnh hưởng đến cây Keo lai giâm hom, kết cấu và vật liệu nhà lưới. Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc phát triển lý luận thiết kế nhà lưới quy mô nhỏ và ý nghĩa thực tiễn trong việc cung cấp mô hình nhà lưới phù hợp, tiết kiệm chi phí, phục vụ đào tạo và nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Đặc điểm sinh lý cây Keo lai: Cây Keo lai (Acacia hybrid) có tốc độ sinh trưởng nhanh, ưa sáng, chịu hạn tốt, phù hợp với đất xám và feralit, thích hợp nhân giống bằng giâm hom với tỷ lệ sống cao khi điều chỉnh nhiệt độ, ánh sáng và độ ẩm phù hợp.
• Thiết kế kết cấu nhà lưới: Yêu cầu về an toàn, độ bền, tính kinh tế, với kết cấu khung thép dạng mái lệch, vật liệu che phủ polycarbonate hoặc polyethylene, hệ thống lưới chống côn trùng và che sáng điều chỉnh được.
• Hệ thống tưới phun sương tự động: Nguyên tắc tưới nước triệt để, kịp thời, áp suất phun phù hợp, sử dụng vòi phun ly tâm hoặc tia với lưu lượng và bán kính phun được tính toán dựa trên đặc điểm sinh trưởng cây và điều kiện địa hình.
• Hệ thống điều khiển tự động: Sử dụng các khí cụ điện tử như relay timer, cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng để điều khiển hệ thống tưới phun sương theo thời gian và điều kiện môi trường, đảm bảo hiệu quả tưới và tiết kiệm nước.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu khí hậu, đặc điểm sinh trưởng cây Keo lai, khảo sát thực trạng vườn ươm tại Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân, phân tích tài liệu chuyên ngành và các nghiên cứu liên quan.
• Phương pháp phân tích: Tính toán lý thuyết kết cấu khung nhà lưới bằng phần mềm Solidworks và Sap2000, thiết kế hệ thống tưới phun sương dựa trên thủy lực, lựa chọn vật liệu và thiết bị phù hợp.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn diện tích 32 m² phù hợp với quy mô thực hành và nghiên cứu, thiết kế mô đun tháo lắp để dễ dàng vận chuyển và mở rộng.
• Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm: Kiểm tra hoạt động hệ thống tưới phun sương, đo đạc nhiệt độ, độ ẩm trong và ngoài nhà lưới, đánh giá tỷ lệ sống và sinh trưởng của cây Keo lai giâm hom.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập dữ liệu và khảo sát thực trạng (tháng 1-3), thiết kế và mô phỏng kết cấu (tháng 4-6), chế tạo và lắp đặt nhà lưới (tháng 7-9), thử nghiệm và đánh giá (tháng 10-12).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng ươm cây Keo lai tại Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân: Hom giống được giâm trong bầu ni lông ngoài trời với hệ thống tưới phun sương thủ công, tỷ lệ sống phụ thuộc nhiều vào thời tiết và kinh nghiệm người lao động, gây ra sự không ổn định trong sản xuất.
2. Thiết kế kết cấu nhà lưới: Khung thép dạng mái lệch với diện tích 32 m², chiều cao phù hợp, có hệ thống cửa thông gió và khả năng tháo lắp. Vật liệu che phủ là tấm polycarbonate có độ thấu quang > 80%, tuổi thọ trên 10 năm, kết hợp lưới đen che sáng điều chỉnh được từ 30% đến 70%.
3. Hệ thống tưới phun sương tự động: Lựa chọn vòi phun sương Toro - Úc với bán kính phun 0,85 - 0,96 m, lưu lượng 0,61 - 0,63 lít/phút, áp suất phun 1,8 - 2,0 bar. Số vòi phun bố trí hợp lý trên luống giâm hom với khoảng cách 1 - 1,2 m, đảm bảo độ ẩm trên 90% trong giai đoạn hom chưa ra rễ. Thời gian phun 5-10 giây/lần, giãn cách 5-10 phút tùy điều kiện thời tiết.
4. Hiệu quả kinh tế sơ bộ: Giá thành nhà lưới ước tính phù hợp với điều kiện đầu tư của Trung tâm, chi phí vận hành thấp nhờ hệ thống điều khiển tự động, giảm nhân công và tăng hiệu quả ươm giống.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc thiết kế nhà lưới bán tự động với diện tích 32 m² và hệ thống tưới phun sương tự động phù hợp với điều kiện khí hậu Thừa Thiên Huế, giúp duy trì nhiệt độ từ 25-30°C và độ ẩm trên 90%, tạo môi trường tối ưu cho cây Keo lai giâm hom phát triển. So với các mô hình nhà lưới đơn giản hiện có tại địa phương, mô hình này có kết cấu vững chắc, dễ tháo lắp và vận hành ổn định hơn. Việc ứng dụng phần mềm Solidworks và Sap2000 trong thiết kế giúp tối ưu hóa kết cấu, đảm bảo chịu lực và tuổi thọ công trình. Hệ thống điều khiển tự động giảm thiểu sai sót do con người và tiết kiệm nước tưới, phù hợp với xu hướng nông nghiệp công nghệ cao.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, mô hình này khắc phục được nhược điểm về giá thành cao và vận hành phức tạp của nhà lưới nhập khẩu, đồng thời nâng cao hiệu quả ươm giống so với các nhà lưới truyền thống sử dụng vật liệu tre, gỗ hoặc bê tông. Dữ liệu đo đạc nhiệt độ và độ ẩm được trình bày qua biểu đồ so sánh trong và ngoài nhà lưới cho thấy sự ổn định môi trường bên trong nhà lưới, góp phần tăng tỷ lệ sống và chất lượng cây giống.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai nhân rộng mô hình nhà lưới bán tự động diện tích 32 m² tại các trung tâm ươm giống cây lâm nghiệp trong tỉnh Thừa Thiên Huế nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và đào tạo. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Viện Nghiên cứu Phát triển, Trường Đại học Nông Lâm Huế.
2. Đào tạo kỹ thuật vận hành và bảo trì hệ thống tưới phun sương tự động cho cán bộ và sinh viên nhằm đảm bảo vận hành ổn định và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Thời gian: 6 tháng. Chủ thể: Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân.
3. Nghiên cứu mở rộng ứng dụng hệ thống điều khiển tự động tích hợp cảm biến nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng để tối ưu hóa điều kiện sinh trưởng cây con, giảm thiểu chi phí nhân công và nước tưới. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: Khoa Cơ khí - Công nghệ, Trường Đại học Nông Lâm Huế.
4. Xây dựng quy trình chuẩn về chế độ tưới phun sương và che sáng cho cây Keo lai giâm hom dựa trên dữ liệu thực nghiệm nhằm nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng cây giống. Thời gian: 6 tháng. Chủ thể: Viện Nghiên cứu Phát triển.
5. Khuyến khích hợp tác với các doanh nghiệp sản xuất vật liệu và thiết bị nhà lưới trong nước để giảm giá thành và nâng cao chất lượng vật liệu, phù hợp với điều kiện khí hậu Việt Nam. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Trường Đại học Nông Lâm Huế, các doanh nghiệp liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và sinh viên ngành Kỹ thuật Cơ khí và Công nghệ Nông nghiệp: Nghiên cứu mô hình thiết kế, chế tạo nhà lưới và hệ thống tưới tự động phục vụ đào tạo và thực hành.
2. Các nhà quản lý và cán bộ kỹ thuật tại các trung tâm ươm giống cây lâm nghiệp: Áp dụng mô hình nhà lưới bán tự động để nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý vườn ươm.
3. Doanh nghiệp sản xuất vật liệu và thiết bị nông nghiệp công nghệ cao: Tham khảo thiết kế kết cấu và hệ thống điều khiển để phát triển sản phẩm phù hợp với thị trường trong nước.
4. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia trong lĩnh vực nông lâm nghiệp công nghệ cao: Tham khảo phương pháp thiết kế, tính toán thủy lực và điều khiển tự động trong nhà lưới quy mô nhỏ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn diện tích 32 m² cho nhà lưới bán tự động?
   Diện tích 32 m² phù hợp với quy mô thực hành, nghiên cứu và sản xuất nhỏ tại Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân, đồng thời dễ dàng tháo lắp và mở rộng khi cần thiết.

2. Hệ thống tưới phun sương tự động có ưu điểm gì so với tưới thủ công?
   Hệ thống tự động đảm bảo độ ẩm ổn định, tiết kiệm nước, giảm nhân công và tăng hiệu quả ươm giống, đặc biệt trong giai đoạn hom chưa ra rễ.

3. Vật liệu che phủ nhà lưới được lựa chọn như thế nào?
   Sử dụng tấm polycarbonate có độ thấu quang > 80%, tuổi thọ trên 10 năm, kết hợp lưới đen che sáng điều chỉnh được nhằm đảm bảo ánh sáng phù hợp và độ bền cao.

4. Làm thế nào để điều khiển hệ thống tưới phù hợp với điều kiện thời tiết?
   Hệ thống sử dụng cảm biến nhiệt độ, độ ẩm và timer để điều chỉnh thời gian và tần suất phun sương, đảm bảo cây con luôn được cung cấp đủ nước mà không gây ngập úng.

5. Mô hình nhà lưới này có thể áp dụng cho các loại cây khác không?
   Có thể điều chỉnh kích thước, vật liệu và hệ thống tưới để phù hợp với các loại cây trồng khác, đặc biệt là các cây giống cần môi trường kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm.

Kết luận

• Đã thiết kế và chế tạo thành công nhà lưới bán tự động diện tích 32 m² với kết cấu khung thép mái lệch, vật liệu che phủ polycarbonate và lưới đen điều chỉnh ánh sáng.
• Hệ thống tưới phun sương tự động được tính toán và lắp đặt phù hợp với đặc điểm sinh trưởng của cây Keo lai, đảm bảo độ ẩm trên 90% trong giai đoạn giâm hom.
• Mô hình nhà lưới đáp ứng yêu cầu về an toàn, độ bền, tính kinh tế và dễ dàng tháo lắp, phù hợp với điều kiện khí hậu Thừa Thiên Huế.
• Kết quả thử nghiệm cho thấy môi trường trong nhà lưới ổn định hơn ngoài trời, góp phần nâng cao tỷ lệ sống và chất lượng cây giống.
• Đề xuất nhân rộng mô hình, đào tạo vận hành và nghiên cứu mở rộng hệ thống điều khiển tự động nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và đào tạo trong lĩnh vực nông lâm nghiệp công nghệ cao.

Hãy áp dụng và phát triển mô hình nhà lưới bán tự động này để nâng cao năng suất và chất lượng cây giống, đồng thời góp phần thúc đẩy nông lâm nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. TÌNH HÌNH ỨNG DỤNG NHÀ LƯỚI Ở VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI 1. Tình hình ứng dụng nhà lưới trên thế giới - Israel là quốc gia có hệ thống nhà lưới, nhà kính, nhà màng đa dạng và tiên tiến hàng đầu thế giới.

Các giải pháp công nghệ được nghiên cứu tỉ mỉ để đáp ứng yêu cầu từng loại cây trồng ở các khu vực khác nhau. Các khung nhà lưới được chế tạo dạng mô đun có thể thay đổi được kích thước theo yêu cầu và chịu được sức gió cấp 10; màng che có độ bền cao nên người lắp đặt có thể di chuyển phía trên được (hình 1. Hệ thống tưới, bón phân và điều khiển các thông số trong nhà lưới được máy tính giám sát và điều khiển tự động. Hệ thống tưới phun sương được điều khiển bằng máy tính trong nhà kính ở Israel - Hệ thống nhà lưới, nhà kính của Nhật Bản cũng chế tạo dạng mô đun với các khung thép có thể lắp ghép nhanh (hình 1.

Mô hình (MH) này rất phù hợp với quy mô sản xuất nhỏ ở Việt Nam. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 Hình 1. Mô hìnhnhà lưới tại Nhật Bản - Ở các nước như Trung Quốc, Đài Loan, Thái Lan đã có nghiên cứu, sản xuất và xuất khẩu các loại vật liệu dùng cho nhà lưới, nhà kính như lưới che sáng, lưới chắn côn trùng, ni lông chuyên dùng nhưng độ bền không cao so với Israel sản xuất. Tình hình nghiên cứu, ứng dụng nhà lưới, nhà màngở Việt Nam 1.

Tình hìnhnghiên cứu mô hình nhà lưới, nhà màng cho việc ươm giống cây lâm nghiệp Ở nước ta đã có một số nhà khoa học nghiên cứu các MH nhà lưới để ươm cây lâm nghiệp thông qua một số đề tài, dự án như sau: Trong nghiên cứu của Lê Xuân Phúc và các cộng sự (2006-2008) đã đề cập đến việc cải tiến nhà giâm hom (NGH) cây lâm nghiệp thông qua đề tài: “Nghiên cứu một số giải pháp kỹ thuật nhằm cải thiện môi trường nhân giống cây rừng bằng hom cành trong vùng chịu ảnh hưởng của gió Lào và gió mùa Đông Bắc”.Kết quả đề tài đã xây dựng NGH cải tiến các hệ thống che sáng, tưới phun, luống giâm hom,…và một số thông số của môi trường giâm hom(MTGH) được cải thiện.Vì vậy, tỷ lệ hom ra rễ ở các tầng luống giâm hom cao (xem hình 1. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 Hình 1. NGH giâm hom Keo lai, Bách xanh, Chiêu liêu Trong đề tài này, trụ và khung nhà lưới làm bằng thép nên kết cấu vững chắc.Kết cấu của hệ thống che sáng phía trên nhà lưới gồm 2 tầng che di động sử dụng lưới đen và có cơ cấu dây kéo thủ công có thể điều chỉnh được 3 – 4 mức che sáng. Hệ thống che sáng xung quanh cũng bằng lưới che chuyên dụng, gồm 1 lớp, có thể thả xuống để che nắng hoặc cuộn lên được bằng ống cuộn Polyvinylclorua (PVC).

Theo kết quả nghiên cứu của Tô Quốc Huy trong đề tài “Nghiên cứu xây dựng vườn ươm giâm hom cây trồng lâm nghiệp quy mô thôn/ bản tại Tây Nguyên” đã sử dụng cột bê tông, cột gỗ, tre làm trụ của NGH. Phía trên dùng dây kẽm giăng các trụ làm khung đỡ cho một lớp lưới đen che trên và xung quanh nhà lưới. Ngoài ra,lớp phên tre có thể được bao bọc xung quanh nhà lưới khi cần chắn gió lùa. Kết quả cho thấy rằng NGH có kết cấu đơn giản, tận dụng được các vật liệu có sẵn tại địa phương nên giá thành đầu tư thấp và phù hợp với điều kiện Tây Nguyên (xem hình 1.

Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 Hình 1. Vườn giâm hom cây lâm nghiệp quy mô thôn bản xây dựng tại huyện K’bang, tỉnh Gia Lai Trong đề tài của Phạm Thanh Namvào năm 2015 “Xây dựng mô hình vườn ươm giống cây Keo lai giâm hom tại xã Phong Hóa, huyện Tuyên Hóa”, dự án đã cải tạo khu vườn ươm giống cây lâm nghiệp với quy mô hơn 700 m2 (xem hình1. Trong đó, diện tích vườn ươm là 140 m2, diện tích huấn luyện cây là 580 m2 [11]. Tuy nhiên, vườn ươm cây giống được làm đơn giản với bạt che xung quanh, phía trên không sử dụng lưới cắt nắng và ni lông che mưa.

Vì vậy, MH vườn ươm này chỉ phù hợp để giâm hom cây Keo lai vào thời điểm tháng 3 – 5 hàng năm. Mô hình Keo lai giâm hom tại xã Phong Hóa, huyện Hướng Hóa Nhìn chung, các nghiên cứu trên tập trung vào việc cải tiến nhà giâm hom cây Keo lai. Tuy nhiên, việc xây dựng khung nhà lưới là đơn giản; mái che dạng mái phẳng bằng lưới di động để thay đổi cường độ ánh sáng.Việc sử dụng lưới đen phía Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 7 trên nhà lưới để cắt nắng chỉ phù hợp với khu vực ít gió, đối với khu vực gió lớn thì lưới che dễ bị tốc mái. Kết cấu khung NGH có thiết kế dạng cố định nên việc tháo lắp, di chuyển hoặc mở rộng gặp nhiều khó khăn.

Tình hình ứng dụng mô hình nhà lưới cho việc ươm cây giống lâm nghiệp và cây trồng khác Để nhân giống cây lâm nghiệp, nhiều địa phương đã thực hiện với quy mô và hình thức đầu tư khác nhau.Người ta có thể xây dựng hệ thống nhà lưới hởtrụ đỡ được làm bằng cọc gỗ hoặc tre phía trên được che bằng lưới đen, xung quanh để hở, việc tưới nước vẫn dừng ở mức thủ công hoặc tưới phun sương bán tự động (xem hình 1. Mô hình NGH ở Gia Lai (xem hình 1.9) [6] cho thấy rằng, kết cấu khung thép là cố định, chắc chắn; luống giâm hom được xây kiên cố bằng gạch và sử dụng hệ thống tưới phun ngay tại luống.Tuy nhiên, MH này hệ thống khung NGH được hàn chặt, không có liên kết lắp ghép. Vườn ươm sử dụng cọc gỗ và 1 lớp lưới đen che nắng Hình 1. Vườn giâm hom quy mô nhỏ cho các hộ gia đình tại tỉnh Kontum Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 8 Hình 1.

Nhà lưới ươm cây Keo loại hở tại tỉnh Nghệ An Hình 1.Nhà giâm hom có khung mái che tại tỉnh Gia Lai Hiện nay tại Trung tâm Thực hành Lâm nghiệp Hương Vân thuộc Viện nghiên cứu phát triển (VNCPT), trường Đại học Nông Lâm (ĐHNL)Huế chưa có nhà lưới phục vụ ươm giống cây Keo lai. Hom giống được giâm vào bầu ni lông để trực tiếp ngoài trời, với hệ thống tưới phun sương sử dụng rơ le phao (xem hình 1. Với vườn ươm này thì tỉ lệ cây Keo sống phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết và kinh nghiệm của người lao động.Vườn ươm cây Keo lai tại Trung tâm thực hành Lâm nghiệp Hương Vân,trường ĐHNL Huế Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 9 1. Tình hình ứng dụng nhà lưới, nhà màng cho việc trồng rau, hoa, quả Nhận thức rõ về tác hại của rau bị ô nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe của người sản xuất và tiêu dùng cũng như ảnh hưởng đến môi trường, nhiều tỉnh, thành phố (TP) đã có giải pháp, chính sách trong việc đầu tư, phát triển rau an toàn đặc biệt là trồng rau trong nhà lưới.

Nhà kính - nhà màng tại khoa Nông học trường ĐHNL Huế có kết cấu dạng vòm đối xứng, sử dụng lưới đen phía trên để cắt nắng. Phía dưới là mái vòm được phủ bằng lớp ni lông. Bao bọc xung quanh nhà kính là lớp lưới chống côn trùng, bên ngoài lớp lưới là lớp ni lông có thể kéo lên hoặc thả xuống theo yêu cầu của người sử dụng (xem hình 1. Nhược điểm của hệ thống nhà này là khi trời nắng thì nhiệt độ bên trong nhà nóng, hệ thống thông gió chưa tốt nên ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng.

Hệ thống này được nhập khẩu nên giá thành đầu tư tương đối cao.Vườn ươm tại khoa Nông học, trường ĐHNL Huế Vào tháng 1 năm 2018, trường ĐHNL Huế đã đầu tư và xây dựng tại Trung tâm Nghiên cứu cây trồng Tứ Hạ để trồng rau thủy canh với quy mô 1000m 2 (hình 1. Kết cấu dạng mái lệch và khung thép dạng tháo lắp nên phù hợp điều kiện tại Thừa Thiên Huế. Việc chế tạo phần khung và thi công nhà màng do công ty ở Việt Nam đảm nhiệm. Vì vậy, giá thành đầu tư và chi phí vận chuyển giảm xuống; còn một số vật liệu như màng ni lông, lưới chắn côn trùng được nhập từ Nhật Bản với độ bền cao.

Hiện nay, nhà màng đã đi vào sản xuất rau an toàn và hoạt động tốt. Nhà màng trồng thuỷ canh tại Trung tâm Nghiên cứu cây trồng Tứ Hạ - TP. Huế Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 10 Tại Trung tâm thực hành Lâm nghiệp Hương Vân có xây dựng nhà lưới hở sử dụng khung thép cố định với lưới đen cắt nắng phía trên, hệ thống tưới nhỏ giọt và phun sương. Xung quanh nhà lưới có hàng cây lớn để che gió (xem hình 1.

Nhà lưới dùng để nghiên cứu, sản xuất cây Vanilla để lấy quả chiết xuất dầu ăn. Nhà lưới trồng câyVanilla tại Trung tâm thực hành Lâm nghiệp Hương Vân, trường ĐHNL Huế Doanh nghiệp Hải Farm ở kiệt 465, đường Bùi Thị Xuân, phường Thủy Biều, TP. Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế đã đầu tư nhà màng công nghệ cao để trồng cây dưa lưới (xem hình1. Nhà màng có kết cấu mái lệch với phần khung thép có thể lắp ghép được, hệ thống tưới nhỏ giọt và phun sương nên phù hợp với điều kiện khí hậu tại Thừa Thiên Huế và có thể canh tác trái vụ.

Phần khung, màng che và lưới chắn côn trùng được nhập hoàn toàn từ Nhật Bản có thể chống chịu được bão cấp 9. Tuy nhiên, giá thành nhà màng cao không phù hợp để ươm cây lâm nghiệp. Nhà màng trồng dưa lưới ở đường Bùi Thị Xuân, TP. Huế Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 11 - TạiTP.

Hồ Chí Minh: vào năm 2016, diện tích rau sản xuất trong nhà lưới đạt 238,7 ha với 1. - Tại tỉnh Lâm Đồng: là một trong những địa phương đi đầu cả nước về phát triển nông nghiệp theo hướng công nghệ cao. Với điều kiện khí hậu, đất đai thuận lợi đã tạo điều kiện cho nghề trồng rau, hoa trên địa bàn tỉnh phát triển thành những vùng chuyên canh, sản xuất hàng hóa có quy mô lớn, chất lượng cao.