Chương 1: Những van dé chung vẻ nguyên tắc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tô tụng dân sự ở cấp sơ thấm. Chương 2: Thực tiễn thực hiện pháp luật về kiếm sát việc tuân theo pháp luật trong tô tung dan sư tại viên kiểm sát nhân dân quận thanh xuân, hà nội va một số kiến nghị. CHUONG 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE NGUYEN TAC KIEM SAT VIỆC TUAN THEO PHÁP LUAT TRONG TO TUNG DAN SU Ở CAP SƠ THẲM 111. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của nguyên tac kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong Tổ tung dân sự ở cấp sơ thâm 1.
Khái niémngnyén tắc kiêm sat việc tuân theo pháp luật trong Tô tung dan sự ở cấp sơ thâm Theo Từ điển Từ và Ngữ Việt Nam thì “nguyên tắc” (nguyên la gốc, tắc là phép tắc) lả điều cơ bản đã được quy định, nhất thiết phải tuân theo, dùng làm cơ sở cho các môi quan hệ xã hội. Nguyên tắc còn là những điều cơ bản rút ra từ thực tế khách quan dé chi đạo hành động! Theo từ điển của Viên Ngôn ngữ học thì “nguyên tắc” là điều cơ bản định ra, nhất thiết phải tuân theo trong một loạt việc làm”. Qua các tiếp cận trên cho thay, “nguyên tắc” là những điều co bản đặt ra dua trên những quan điểm, cách tiếp cận trong giải quyết một van đề nhất định, buộc các chủ thé phải tuân theo. Nguyên tắc định khung các hoạt động cụ thể, về phạm vi, về đối tượng, về trình tự, thủ tục thực hiện,.
Nhu vậy, nguyên tắc được hiểu với nghĩa là tư tưởng chỉ đạo, qui tắc cơ bản của một hoạt động nao đó. TTDS là toàn bộ hoạt động của cơ quan tiền hành tô tụng, người tiên hành tô tụng, người tham gia tô tụng va cá nhân, cơ quan nha nước, tổ chức khác nhằm giải quyết vụ việc đân sự nhanh chóng, kịp thời và đúng pháp luật, qua đó bảo vệ loi ích của nhà nước, tap thể, quyển va lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Hoạt động TTDS khá đa dạng, phức tạp, lai dé xâm phạm đến quyên, lợi ích hợp pháp của các chủ thé nên ngoài việc pháp luật phải quy định cu thể quyền, nghĩa vu tổ tụng của các chủ thé thì cần phải có cơ chế thích hợp kiểm sát các hoạt đông nảy. Chính vì thế, kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTDS đã được pháp luật quy định là một nguyên tắc cơ bản của té tung dân sự.
' Từ điện Từ và Ngữ Việt Nam, GS Nguyễn Lin, trang 1292. + Từ điển Ting Viết, Viện Ngôn ngữ học ,trang 894 Nguyên tắc của luật tố tung dân sự là những tư tưởng pháp lý chỉ đạo, định hướng cho việc xây dựng và thực hiện pháp luật tô tụng dân sự vả được ghi nhân trong các văn bản pháp luật té tụng dan sự. Các nguyên tắc cơ ban của Luật TTDS được ghi nhận trong BLTTDS năm 2015 thành một chế định riêng biệt (Chương II), quy định 23 nguyên tắc cơ bản của Luật TTDS Việt Nam, từ Điều 3 đến Điều 25. Trong số 23 nguyên tắc cơ bản, nguyên tắc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTDS ở cập sơ thẩm được quy định tại Điều 21 BLTTDS.
Ở Việt Nam, là cơ quan thực hanh quyên công tô va kiểm sát các hoạt động tư pháp, VKS có vị trí và vai trò tương đôi đặc biệt trong TTDS. Theo đó, VKS là cơ quan tiền hành tô tụng, có chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong lĩnh vực TTDS (Điêu 107 Hiền pháp 2013; Điêu 2, 4, 6 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân đân năm 2014 và Điều 21, 46 BLTTDS năm 2015). Công tác kiếm sát việc tuân theo pháp luật trong TTDS 1a một trong những công tác thực hiện chức năng, nhiệm vu của VKSND, sử dụng các quyên năng pháp lý được pháp luật quy định đề kiểm sát viéc tuân theo pháp luật của Tòa án nhân dân, những người tiền hành té tụng, người tham gia tô tụng dân sự nhằm bảo đảm giải quyết các vụ việc dân sự có căn cứ, kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật Hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTDS ở cấp sơ thẩm được quy định trong Hiến pháp và pháp luật, là một trong những hoạt động thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND. Từ đó có thể khẳng định chức năng kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự của VKSND là hoạt động của VKSNDtrong việc kiểm sat tính hợp pháp các hành vi của các chủ thể vả những người tham gia tô tụng khác, các quyết định áp dụng của các chủ thể có thẩm quyên trong việc giải quyết vụ việc dân sự No là hình thức thực hiện quyền lực nha nước được Hiền pháp và pháp luật quy định cho VKSND, là bô phận của chức năng kiểm sát hoạt đông tư pháp trong lĩnh vực dân su và tổ tung dân sự.
Như vậy có thé đưa ra định nghĩa: Nguyên tắc kiểm sát việc tudn theo pháp luật trong TTDS ia tư tưởng chi dao, đình hướng xuyên suốt trong quá trình quá trình giải quyết các vụ việc đân sự; là cơ chễ pháp If thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát do chủ thể VKSND tiực hiện thông qua việc sử dung các biên pháp, quyền năng pháp I do pháp luật TTDS quy đinh đề ngăn ngừa, phát hiện và loại bô vi phạm, tiên cực của cơ quan, người tien hành tố tung và những người tham gia tỗ tung nhằm bảo đảm cho việc giải quyết vụ việc dan sự nhanh chong. kịp thời và đúng quy dinh của pháp luật, bảo vệ loi ich của nhà nước, loi ích công công. quyền và lợi ích hop pháp của các duong suc. Nguyên tắc kiểm sat việc tuân theo pháp luật trong TTDS gam có 5 đặc điểm: - La tư tưởng chỉ đạo, đình hướng xuyên suốt quá trình giải quyết các vụ việc dân su.
Qua trình TTDS kéo dai từ khi toa an thụ lý vụ việc dân sự cho đến khi có phán quyết giải quyết hoặc châm dứt tranh chấp. Quá trình nay doi höi phải có cơ chế pháp lý bảo dam cho việc giải quyết vụ việc dan sư nhanh chóng, kip thời, đúng pháp luật. Vì vậy, nguyên tắc kiểm sat việc tuân theo pháp luật trong TTDS lả một trong những nguyên tắc chỉ dao cho hau hết các giai đoạn, hành vi tô tung, được xây dựng dựa trên chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND trong TTDS. - Được ghi nhận và thê hiện thông qua các quy pham của pháp iuật TTDS Khi xây dưng pháp luật, việc xác định rõ những nguyên tắc chính 1a bước đâu tiên của hoạt đông xây dựng, soạn thao pháp luật.
Như vậy, từ nguyên tắc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTDS, nha làm luật sẽ tiên hanh xây dựng những chế định và điều khoản để cụ thé hóa nguyên tắc nay, dé việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật được thể hiện xuyên suốt quả trình giải quyết các vụ việc dân sự. Những quy định của phan nội dung cu thé hoặc những văn bản hướng dẫn có hiệu lực pháp luật thap hon không được trái với nguyên tắc nảy. Nếu trái thì những văn bản đó sẽ bị bãi bö hoặc Tòa án mặc nhiên không áp dụng. - Là cơ ché pháp Ip thực hiện chức năng kiêm tra, giảm sát trong TTDS do chủ thé VESND thực hiện VKSND là cơ quan thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát trong qua trình giải quyết vu việc dân sự.
Chức năng này được Nha nước trao quyên cho VKSD thực hiện và được ghi nhân trong các bản Hiến pháp, các Luật Tô chức VKSND đồng thời được cụ thé hóa trong BLTTDS. Mặc dù dân sự là việc của đôi bên nhưng nêu đôi bên không tu thỏa thuận được mà phải do Tòa án giải quyết thì đêu phải đúng với đường lôi, chính sách vả pháp luật, phù hợp với phong tục, truyền thông va dao đức xã hội. Vì thé, iéc Kiém sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết các vụ việc dan sự la tất yéu khách quan, nhằm dam bảo pháp chế thông nhật, nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm trong qua trình giải quyết vụ việc dân sự để đảm bao lợi ích của Nha nước, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên trong quan hệ dân sự. - Nội dung kiêm sát xét xử là việc sử dung các biên pháp, quyền năng pháp ij; do BLTTDS quy định dé ngăn ngừa.
phát hiện và loại bỏ vi pham, tiêu cực của cơ quan, người tiễn hành tô ting và những người tham gia tố hing Khi thực hiện chức năng Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động giải quyết vụ việc dân su của TAND, VKSND co nhiệm vụ, quyển han kiểm sát thông báo, quyết định và các văn bản có liên quan đến việc giải quyết vu việc dan su của Tòa an; kiểm sát việc chuyển giao các loại văn bản trên của Tòa án có đúng quy định của BLTTDS hay không. Qua đó góp phân hoàn thiên, hạn chế những tiêu cực, sai sót trong qua trình giải quyết các vụ việc dân sự của Tòa án, đồng thời góp phân nâng cao tinh thân trách nhiém của những người tiên hành tô tụng khi giải quyết các vụ việc dan sự. - Mục đích của kiểm sát xét xử là nhằm bảo dam việc giải quyét vụ việc dan sự ding pháp luật. bảo adm công bằng và bảo vệ lợi ích của nhà nước, lợi ích công công quyên và lợi ich hop pháp của các đương sic Mục đích của hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTDS là nhằm bảo đảm cho các hành vi, quyết định của các chủ thể tiền hanh tô tung và những tô chức, cá nhân tham gia tó tụng cũng như các quyết định áp dung pháp luật trong việc giải quyết các vụ việc dân sự đúng theo quy định của pháp luật Qua do bao dam cho pháp luật TTDS cũng như các quy định pháp luật khác liên quan được bao dam thực hiện và chấp hành một cách nghiêm chỉnh và thông nhất.
Voi mục đích trên khi tham gia thực hiện chức năng, VKSND không chi bảo dim cho từng vụ việc giải quyết theo đúng pháp luật ma qua đó kiên nghị, kháng nghi, yêu câu. nhằm phát hiện, loại bö các hanh vi vi phạm của cơ quan, người tiền hành tổ tụng, tô chức và người tham gia tổ tung Việc kiểm tra, giám sát xét xử giúp cho Toa án phải có ý thức thực hiên đúng theo quy định của pháp luật, từ đó bảo vê được quyên vả lợi ích hợp pháp của các đương sự Từ đó dao dam pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh, đồng thời góp phân bảo vệ các quan hệ dân sự phát triển đúng pháp luật vả tiền bộ.