Chương 1 (CO SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LY VE NGUYEN TAC KIEM SÁT 'VIỆC TUAN THEO PHÁP LUẬT TRONG TỐ TUNG HANH CHÍNH CUA VIEN KIEM SÁT NHÂN DAN 111. Khái quát về Viện kiểm sát nhân dân. LLL Vit, chức năng, nh Cách mang tháng Tảm thánh công, nhiệm vụ quan trọng đổi với chỉnh quyền nhân dân là phải khẩn trương thanh lập các cơ quan trong bộ máy nha nước để thực hiện chức năng cơ ban của Nha nước. Để bảo đảm cơ sở pháp lý.
cho các cơ quan trong bộ may nha nước được tổ chức và hoạt động theo pháp. luật, Quốc hội khóa I nước Việt Nam dân chủ công hòa đã thông qua Hiển pháp năm 1946, đây là ban Hiển pháp đâu tiên trong lich sử lập hiển của nước ta. Sự ra đời của Hiển pháp năm 1946 đã đặt nên móng pháp lý cho tổ chức va hoạt động cia Nhà nước, đáp ứng các yêu cẩu, nhiệm vụ đất ra. Tuy nhiên, khác với các cơ quan trong bộ máy nha nước, VS chưa được quy đính trong Hiển pháp năm 1946, hệ thống cơ quan này (ð giai đoạn nảy la cơ quan công tổ) chỉ dân được tách ra từ hệ thống cơ quan Tòa án nhân dân với những quy.
định cụ thể trong bản Hiển pháp thứ hai của nước ta, Hiển pháp năm 1059 Đặc biết, ngày 27 tháng 7 năm 1960, Chủ tịch Hé Chí Minh đã ký lệnh công, bế Luật TS chức VKRSND, Theo đó, VKSND la hệ thống cơ quan trong bộ máy nha nước, chịu sự lãnh dao, chỉ dao thong nhất của Viện kiểm sat nhân. dân tôi cao (VKSNDTC), độc lập với cơ quan xét xử và các cơ quan hành chính nhà nước. Kế thừa và phát triển các Hiển pháp năm 1946 vả Hiến pháp năm. 1959, các Hiển pháp năm 1980, Hiển pháp năm 1992 (sửa déi năm 2001) va Hiển pháp năm 2013 tiếp tục có những quy định cụ thể hơn về tổ chức và hoạt động của VKSND.
Trong đó, có quy định về VKSND co chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các cơ quan tư pháp (kiểm sát hoạt động tư pháp), thực hành quyên công tổ và bao đảm cho pháp luật được chấp hanh nghiêm chỉnh, thông nhất. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để VKSND thực. "hiên tốt chức năng thực hành công tổ, kiểm sát các hoạt động tư pháp. Thực hiện nguyên tắc tổ chức quyển lực nha nước được Hiến pháp năm 2013 quy định "Quyển hee nhà nước là thông nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà mước trong việc thực liên các quyén lap pháp, hành pháp, tepháp "Ề.
Đông thời, chê định về VKSND cũng. được quy định cụ thể về chức năng fiwe hành quyền công td, kiém sát hoạt đông te ph với nhiệm vụ báo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, qu công dân, bảo vệ chỗ độ xã hội chủ ng]ữa. bảo vệ lợi ich của Nhà nước, quyén và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân" Nhằm cụ thé hóa các quy định của hiển pháp, Luật Tổ chức VKSND năm 2014 quy định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ của VKSND. Cụ thể là: Đối với chức năng thực hảnh quyển công tổ, đây là hoạt đồng của 'VKSND trong tô tụng hình sự để thực hiện việc buộc tội của Nha nước đối với người phạm tôi, được thực hiện ngay từ khi giải quyết tổ giác, tin báo về tôi pham, kiến nghĩ khởi tô va trong suốt quá trình khởi tổ, điều tra, truy tổ, xét xử vụ án hình sự” Chức năng kiếm sit các hoạt đồng tư pháp của VESND được hiểu là hoạt động của VKSND để kiểm sat tính hợp pháp của các hảnh vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay.
từ khi tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội pham, kiến nghị khởi tố. và trong suốt quá trình giải quyết vu án hình sự, trong việc giai quyết vụ án hành chính, vụ việc dân su, hôn nhân vả gia đình, kinh doanh, thương mai, lao động, việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nại, tô cáo trong hoạt động tư pháp, các hoạt đông tư pháp khác theo quy định của pháp luật” 3 Hiein3 Đầu) Hồn ghe năm 2019, {Hein hon 3 Đứa 107 pip nấ2013 TỶ se Van tain dina 2016 6 Tho1 Đu (Luật Tổ dae Venn tain in as 2018 Việc thực hiện hai chức năng thực hanh quyển công tổ và kiểm sát hoạt động tư pháp để bảo dam thực hiện tốt nhất nhiệm vụ của VKSND đã được Hiển pháp năm 2013, Luật Tổ chức VKSND năm 2014 va quy định trong cic văn bản pháp luật khác có liên quan. Trong đó, bảo đảm thực hiện nhiêm vụ bão vé Hiển pháp và pháp luật, bảo vê quyển con người, quyền. công dân, bao vé chế độ xã hội chủ nghĩa, bao vệ lợi ích của Nhà nước, quyền.
‘va lợi ich hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Nhu vậy, vi trí, chức năng, nhiêm vụ của VESND cũng được điều chỉnh theo hướng tập trung vào chức năng thực hành quyển công tổ va không thực hiện chức năng iaễm sát chung, thu hẹp phạm vi kiểm sát việc tuân thủ pháp luật của moi cơ quan, tổ chức, cả nhân như trước đây. 112 Nguyên ệc tin theo pháp luật trong tô tụng. "hành chính của Viện kiêm sát nhân din Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa là nguyên tắc mang tinh hiển định.
và là một trong những nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam nói chung cứng như của pháp luật TTHC nói riêng. Nó yêu câu mọi chủ thể phải chap hành. nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật, đầm bảo tinh thống nhất va thượng tôn. của pháp luật.
VKS chính là thiết chế để đảm bao cho các yên cầu trên vậnhảnh trong thực tiễn áp dụng pháp luật. VK'S đóng vai tr rất quan trong trong THC, ‘véi tranh chấp hành chính là tranh chấp giữa cơ quan nha nước, người có thẩm. quyển trong cơ quan nha nước với cá nhân, cơ quan, tả chức. Bởi vậy, sự tham gia của VKS trong TTHC là dé dam bảo sự nghiêm minh của pháp luật, sự công bang, bình đẳng, sự tuân thủ pháp luật của các chủ thể la rat cần thiết.
Theo quy định của Luật Tả chức VKSND năm 2014, chức năng kiểm. sát đổi với kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTHC được hiểu lả hoạt đông của VKSND để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của. cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện trong suốt quá trinh giãi quyết vụ án hành chính, việc thi hành án bảnh chính, việc giãi 10 quyết khiếu nai, tổ cáo trong hoạt động TTHC quy định của pháp luật. Luật TTHC năm 2015, VKSND là cơ quan tiền hành tổ tụng, thực hiện chức năng kiểm sắt việc tuân theo pháp luật trong TTHC ma một trong những phương thức hoạt đông chủ yéu là phải tap trung kiểm sắt các bản án, quyết định của Tòa án để góp phan đảm bao các bản án, quyết định nay có căn cứ và hợp pháp, trong trường hợp phát hiện có vi pham pháp luật, VKS được thực hiện.
các quyền: Quyển yêu cầu, quyền kiến nghị, quyền kháng nghị nhằm bao đăm việc giải quyết vụ vụ án hành chính được kịp thời, đúng pháp luật ‘Vi trí, vai tro của VKSND trong TTHC được quy định cụ thé tại khoản 2 Điều 36 Luật TTHC 2015. Theo đó, VKS kiểm sắt việc tuân theo pháp luật trong TTHC nhằm bao đảm cho việc giải quyết vụ án hành chính ‘kp thoi, đúng pháp luật, VS kiểm sắt vụ án hảnh chính từ khi thụ lý dn khi kết thúc việc giãi quyết vụ án, tham gia các phiên tòa, phiên hop của Téa án, kiểm sắt việc tuên theo pháp luật trong công tác thí hành bản án, quyết định của Tòa án, thực hiên các quyển yêu câu, kiến nghỉ, kháng nghỉ theo quy định của pháp luật. Thông qua việc thực hiện chức năng này, VKS giúp Toa án kịp thời sửa chữa những thiểu sót, sai lâm trong hoạt động xét xử nhằm bao vệ quyển và lợi ích hợp pháp của đương sự Tuy nhiên, khác với việc kiểm sát trong to tụng hình sự, ở đó, VKS với vai trò "giữ quyển công tổ" nên chức năng thực hảnh quyển công tô của VESND chỉ được quy định và thực hiện trong t6 tụng hình sự (qua các giai đoạn của tung hình sự như tạm giữ, tạm giam, điều tra, xét xử. Do đó, chức năng của VKSND đối với hoạt đông kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTHC chi được quy định, thực hiện kiểm sát hoạt động giải quyết vụ án ‘hanh chính (như thụ lý, chuẩn bị xét xử sơ thảm, phúc thẩm.
đến thi hảnh. ‘ban án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật vé vu án hành chỉnh), Nhiệm vụ của VKSND Khi kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTHC được pháp luật quy đính phù hợp với vi trí, chức năng và tính chất lì kiểm sát hoạt đông tư pháp nói chung và giải quyết các vụ án hanh chính (TTHC) nói riêng. Nhiêm vụ của VKSND trong TTHC được quy định cụ thé Ja: Nhiệm vụ, quyền han của VKSND khi kiểm sát việc giải quyết vu án hảnh. và những việc khác theo quy đính của pháp luật.
Bao gồm các hoạt động như: Kiểm sát việc trả lại đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, Kiểm sát việc thu lý, giải quyết vụ án, vu việc, Thu thập tải liêu, chứng cứ trong trường hop pháp luật quy định, Tham gia phiên toa, phiên hop, phát biểu quan điểm của VKSND về việc giải quyết vu án, vụ việc theo quy định của pháp luật, Kiểm sat ban án, quyết định của Tòa án, Kiểm sát hoạt động tổ tung của người tham gia tổ tụng, yêu cầu, kiến nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyển xử lý nghiêm. ‘minh người tham gia tố tung vi pham pháp luật, Khang nghỉ, kiến nghỉ bản. án, quyết định cia Tòa án có vi phạm pháp luật, kiến nghị, yêu cầu Tòa án, cơ quan, tổ chức, cả nhân thực hiện hoạt động tổ tụng, Thực hiện nhiệm vu, quyển hạn khác trong kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân. sự, hôn nhân và gia định, kinh doanh, thương mai, lao đông và những việc khác theo quy định của pháp luật, ‘Nhu vậy, VKS tham gia vao toàn bô quá trình giãi quyết vu án hành.
chính tử khi thụ lý cho đến khi thi hành phán quyết cia Tòa án.