Luận văn thạc sĩ về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của toà án nhân dân tại Lạng Sơn

Khám phá luận văn thạc sĩ về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của tòa án tại Lạng Sơn, phân tích thực tiễn và hiệu quả thực hiện.

• Tác giả: Dương Hữu Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Thị Huyền
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật dân sự và tố tụng dân sự
• Đề tài: Thẩm Quyền Giải Quyết Tranh Chấp Dân Sự Của Tòa Án Tại Lạng Sơn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN
• 1.1. Khái niệm thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của tòa án nhân dân
• 1.2. Đặc điểm thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của tòa án nhân dân
• 1.3. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật hiện hành
• 1.4. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự theo cấp của tòa án nhân dân
• 1.5. Thẩm quyền theo lãnh thổ của tòa án nhân dân
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ THẨM QUYỀN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP DÂN SỰ TẠI CÁC TÒA ÁN Ở TỈNH LẠNG SƠN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 2.1. Thực tiễn áp dụng thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của các tòa án
• 2.2. Nguyên nhân của hạn chế, vướng mắc trong thực tiễn thực hiện pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của các tòa án nhân dân ở tỉnh Lạng Sơn
• 2.3. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật và bảo đảm thực hiện pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của các tòa án ở tỉnh Lạng Sơn
• 2.4. Kết luận chương 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm đặc điểm ý nghĩa của thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của tòa án nhân dân

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của tòa án nhân dân là quyền lực mà pháp luật giao cho tòa án trong việc xem xét và quyết định các vụ việc dân sự. Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, thẩm quyền này bao gồm quyền thu lý, giải quyết và ra bản án, quyết định đối với các tranh chấp dân sự. Việc xác định thẩm quyền của tòa án không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn góp phần vào việc bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Đặc điểm nổi bật của thẩm quyền này là tính pháp lý và tính độc lập trong việc ra quyết định. Điều này có nghĩa là tòa án cần phải hoạt động một cách khách quan, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài. Ý nghĩa của thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự không chỉ nằm ở việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân mà còn tạo ra sự công bằng và ổn định trong xã hội. Như tác giả Lê Thị Hương đã khẳng định, "thẩm quyền là quyền được thực hiện những hành vi pháp lý mà pháp luật giao cho một tổ chức hoặc cá nhân." Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ thẩm quyền để đảm bảo việc thực thi pháp luật hiệu quả.

II. Thực tiễn áp dụng thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự tại các Tòa án ở tỉnh Lạng Sơn

Thực tiễn áp dụng thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự tại các tòa án ở tỉnh Lạng Sơn đã cho thấy nhiều vấn đề cần được xem xét. Trong thời gian qua, số lượng vụ án dân sự gia tăng đáng kể, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xác định đúng thẩm quyền giải quyết. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều vướng mắc trong việc áp dụng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Một trong những nguyên nhân chính là sự thiếu thống nhất trong việc áp dụng pháp luật giữa các cấp tòa án, dẫn đến những cách hiểu khác nhau về thẩm quyền. Thực tế cho thấy, nhiều thẩm phán gặp khó khăn trong việc xác định thẩm quyền giải quyết, ảnh hưởng đến chất lượng xét xử. Như tác giả Dương Hữu Hà đã chỉ ra, "việc hoàn thiện các quy định về thẩm quyền được coi là yêu cầu cần thiết để đáp ứng sự phát triển của đời sống kinh tế - xã hội." Điều này cho thấy việc cải cách và hoàn thiện hệ thống pháp luật là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của tòa án, bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho công dân.

III. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của tòa án nhân dân

Để nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp dân sự tại tòa án nhân dân, cần thiết phải có những kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật. Trước hết, cần rà soát và sửa đổi các quy định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự trong Bộ luật Tố tụng dân sự hiện hành, đảm bảo tính đồng bộ và thống nhất. Thứ hai, cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ thẩm phán và cán bộ làm công tác xét xử, nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và hiểu biết về pháp luật. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc thực hiện và giám sát việc áp dụng pháp luật, nhằm đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả. Như tác giả đã nhấn mạnh, "việc hoàn thiện pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự là một trong những yếu tố quyết định đến sự công bằng và hiệu quả của hệ thống tư pháp." Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng xét xử mà còn tạo niềm tin cho người dân vào hệ thống pháp luật.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống tư pháp Việt Nam không ngừng được cải cách, việc xác định thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của Tòa án nhân dân (TAND) giữ vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Tại tỉnh Lạng Sơn, số lượng vụ án dân sự ngày càng tăng, đặc biệt là các tranh chấp liên quan đến đất đai chiếm khoảng 46,1% tổng số vụ án, tiếp theo là tranh chấp hợp đồng vay tài sản chiếm 16,8%. Từ năm 2017 đến 2019, các TAND ở Lạng Sơn đã thụ lý tổng cộng hơn 5.000 vụ án dân sự, trong đó tỷ lệ giải quyết đạt trên 90%, thể hiện nỗ lực và hiệu quả trong công tác xét xử. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc trong việc áp dụng pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự, đặc biệt là trong xác định thẩm quyền theo cấp và theo lãnh thổ, dẫn đến những bất đồng trong quá trình xét xử.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của TAND, phân tích, đánh giá các quy định pháp luật hiện hành, đồng thời khảo sát thực tiễn áp dụng tại các TAND ở tỉnh Lạng Sơn từ năm 2016 đến nay. Qua đó, đề xuất các kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi thẩm quyền của TAND trong lĩnh vực dân sự. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các tranh chấp dân sự theo nghĩa hẹp, không bao gồm tranh chấp hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại hay lao động, với trọng tâm là các vụ án được thụ lý tại TAND cấp huyện và cấp tỉnh ở Lạng Sơn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng dân sự, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong giải quyết tranh chấp, từ đó nâng cao niềm tin của người dân vào công lý và góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết pháp lý về thẩm quyền của Tòa án, trong đó có:

• Lý thuyết về thẩm quyền theo loại việc: Thẩm quyền được xác định dựa trên loại tranh chấp dân sự mà TAND có quyền thu lý và giải quyết theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Khái niệm này giúp phân định rõ ràng giữa các loại tranh chấp thuộc thẩm quyền của TAND và các cơ quan khác.

• Lý thuyết về thẩm quyền theo cấp: Phân chia thẩm quyền giữa TAND cấp huyện và TAND cấp tỉnh dựa trên tính chất, mức độ phức tạp của vụ án, trình độ chuyên môn và điều kiện cơ sở vật chất của từng cấp tòa án.

• Lý thuyết về thẩm quyền theo lãnh thổ: Xác định tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án dựa trên nơi cư trú của bị đơn hoặc nơi có bất động sản tranh chấp, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các bên tham gia tố tụng và đảm bảo hiệu quả giải quyết vụ án.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự, tranh chấp dân sự theo nghĩa hẹp, thẩm quyền theo loại việc, thẩm quyền theo cấp, thẩm quyền theo lãnh thổ, và các loại tranh chấp dân sự phổ biến như tranh chấp đất đai, hợp đồng dân sự, thừa kế tài sản.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, bao gồm:

• Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh: Được áp dụng để làm rõ các khái niệm, đặc điểm và cơ sở pháp lý của thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự, đồng thời so sánh các quy định pháp luật hiện hành với thực tiễn áp dụng tại tỉnh Lạng Sơn.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý số liệu về số lượng vụ án dân sự được thụ lý và giải quyết tại các TAND ở Lạng Sơn trong giai đoạn 2017-2019, nhằm đánh giá hiệu quả công tác xét xử và nhận diện các vấn đề tồn tại.

• Phương pháp nghiên cứu trường hợp (case study): Phân tích các vụ án điển hình tại TAND tỉnh Lạng Sơn để làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong việc xác định thẩm quyền và áp dụng pháp luật.

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm các văn bản pháp luật như Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Đất đai năm 2013, các nghị quyết hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, báo cáo công tác của TAND tỉnh Lạng Sơn, cùng các tài liệu nghiên cứu khoa học và số liệu thống kê từ các TAND địa phương.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung khảo sát thực tiễn từ ngày 1/7/2016 (thời điểm Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 có hiệu lực) đến năm 2019, nhằm phản ánh kịp thời những thay đổi và thách thức trong công tác xét xử tranh chấp dân sự tại Lạng Sơn.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm toàn bộ các vụ án dân sự được thụ lý tại TAND cấp huyện và cấp tỉnh tỉnh Lạng Sơn trong giai đoạn trên, với trọng tâm phân tích các vụ án điển hình có liên quan đến tranh chấp đất đai và hợp đồng dân sự.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số vụ án dân sự tại Lạng Sơn: Từ năm 2017 đến 2019, số vụ án dân sự được thụ lý tại các TAND tỉnh Lạng Sơn tăng từ 3.241 vụ lên 3.939 vụ, tương đương mức tăng khoảng 21,4%. Trong đó, tranh chấp đất đai chiếm tỷ lệ cao nhất với 46,1%, tiếp theo là tranh chấp hợp đồng vay tài sản chiếm 16,8%.

2. Hiệu quả giải quyết vụ án: Tỷ lệ giải quyết các vụ án dân sự đạt trên 90% trong giai đoạn nghiên cứu, thể hiện sự nỗ lực của các TAND trong việc xử lý kịp thời các tranh chấp. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại các vụ án kéo dài do khó khăn trong xác định thẩm quyền và thu thập chứng cứ.

3. Vướng mắc trong xác định thẩm quyền theo cấp và lãnh thổ: Một số vụ án tại Lạng Sơn cho thấy việc xác định thẩm quyền theo cấp (TAND cấp huyện hay cấp tỉnh) chưa thống nhất, đặc biệt với các vụ án phức tạp liên quan đến đất đai. Ngoài ra, việc xác định thẩm quyền theo lãnh thổ cũng gặp khó khăn khi tranh chấp liên quan đến nhiều địa phương hoặc khi bị đơn không xác định được nơi cư trú rõ ràng.

4. Sai sót trong phân loại tranh chấp: Có trường hợp TAND xác định sai quan hệ pháp luật tranh chấp, ví dụ nhầm lẫn giữa tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tranh chấp quyền sử dụng đất, dẫn đến áp dụng pháp luật không chính xác và ảnh hưởng đến kết quả xét xử.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vướng mắc trên xuất phát từ sự phức tạp của các quan hệ pháp luật dân sự, đặc biệt là tranh chấp đất đai có nhiều yếu tố lịch sử và giấy tờ pháp lý chưa rõ ràng. Việc thiếu thống nhất trong hướng dẫn áp dụng pháp luật của các cấp tòa án cũng góp phần làm gia tăng sự khác biệt trong xác định thẩm quyền.

So với các nghiên cứu trước đây, kết quả nghiên cứu tại Lạng Sơn tương đồng với xu hướng chung của các địa phương khác về sự gia tăng số lượng vụ án dân sự và các khó khăn trong áp dụng pháp luật tố tụng dân sự. Tuy nhiên, Lạng Sơn còn đặc thù do địa bàn rộng, dân cư phân tán và nhiều tranh chấp đất đai phức tạp liên quan đến lịch sử sử dụng đất.

Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ tăng trưởng số vụ án theo năm và bảng phân loại các loại tranh chấp giúp minh họa rõ nét xu hướng và đặc điểm tranh chấp tại địa phương. Bảng so sánh các trường hợp sai sót trong xác định thẩm quyền cũng làm nổi bật các điểm cần cải thiện.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu là làm rõ thực trạng và nguyên nhân tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả công tác xét xử, bảo đảm quyền lợi của các bên và góp phần hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự

   • Cần sửa đổi, bổ sung Bộ luật Tố tụng Dân sự và các văn bản hướng dẫn để làm rõ hơn các quy định về thẩm quyền theo cấp và theo lãnh thổ, đặc biệt với các tranh chấp phức tạp như đất đai.
   • Thời gian thực hiện: 1-2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp, TAND tối cao.

2. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho thẩm phán và cán bộ tòa án

   • Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về xác định thẩm quyền và áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp dân sự, chú trọng các vụ án đất đai và hợp đồng dân sự.
   • Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: TAND tối cao, các trường đào tạo luật.

3. Xây dựng hệ thống hướng dẫn áp dụng pháp luật thống nhất

   • Ban hành các nghị quyết, hướng dẫn cụ thể của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự, nhằm đảm bảo sự thống nhất trong thực tiễn xét xử trên toàn quốc.
   • Thời gian thực hiện: 6-12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao.

4. Nâng cao công tác hòa giải và tuyên truyền pháp luật tại địa phương

   • Tăng cường vai trò của hòa giải viên, tổ chức tuyên truyền pháp luật để giảm thiểu số vụ án phải đưa ra tòa, đặc biệt trong các tranh chấp đất đai.
   • Thời gian thực hiện: liên tục.
   • Chủ thể thực hiện: UBND các cấp, TAND địa phương, các tổ chức xã hội.

5. Cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị cho các TAND cấp huyện và tỉnh

   • Đầu tư nâng cấp phòng xử án, trang thiết bị công nghệ thông tin để hỗ trợ công tác xét xử và lưu trữ hồ sơ, giúp rút ngắn thời gian giải quyết vụ án.
   • Thời gian thực hiện: 2-3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, TAND tối cao, chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Thẩm phán và cán bộ Tòa án nhân dân

   • Giúp nâng cao hiểu biết về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự, áp dụng pháp luật chính xác và thống nhất trong xét xử.
   • Use case: Áp dụng trong việc xác định thẩm quyền giải quyết các vụ án dân sự phức tạp tại địa phương.

2. Luật sư và chuyên gia pháp lý

   • Cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong các vụ án dân sự, đặc biệt là tranh chấp đất đai và hợp đồng.
   • Use case: Chuẩn bị hồ sơ, lập luận pháp lý phù hợp với thẩm quyền của tòa án.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về tư pháp và pháp luật

   • Là tài liệu tham khảo để xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến tố tụng dân sự và cải cách tư pháp.
   • Use case: Xây dựng các văn bản hướng dẫn, nghị quyết về thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự.

4. Học viên, nghiên cứu sinh ngành Luật

   • Hỗ trợ nghiên cứu, học tập chuyên sâu về tố tụng dân sự, thẩm quyền của tòa án và thực tiễn xét xử tại địa phương.
   • Use case: Tham khảo để viết luận văn, nghiên cứu khoa học hoặc chuẩn bị thi chuyên ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của TAND được xác định dựa trên những yếu tố nào?
   Thẩm quyền được xác định theo loại việc (loại tranh chấp), theo cấp (TAND cấp huyện hoặc cấp tỉnh) và theo lãnh thổ (nơi cư trú của bị đơn hoặc nơi có bất động sản tranh chấp). Ví dụ, tranh chấp đất đai thường do tòa án nơi có đất giải quyết để thuận tiện cho việc thu thập chứng cứ.

2. Tại sao có sự khác biệt trong xác định thẩm quyền giữa các TAND ở Lạng Sơn?
   Nguyên nhân chính là do sự phức tạp của các tranh chấp, đặc biệt là tranh chấp đất đai có nhiều yếu tố lịch sử và giấy tờ pháp lý chưa rõ ràng, cùng với việc thiếu hướng dẫn thống nhất từ cấp trên dẫn đến cách hiểu và áp dụng pháp luật khác nhau.

3. Khi nào TAND cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự?
   TAND cấp tỉnh giải quyết các vụ án có tính chất phức tạp, tranh chấp có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài, hoặc khi có yêu cầu ủy thác tư pháp. Ngoài ra, các tranh chấp đất đai có yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng thuộc thẩm quyền cấp tỉnh.

4. Có thể lựa chọn tòa án giải quyết tranh chấp dân sự theo thỏa thuận của các bên không?
   Có, trong trường hợp tranh chấp không phải là bất động sản, các bên có thể thỏa thuận lựa chọn tòa án nơi cư trú hoặc trụ sở của nguyên đơn để giải quyết, miễn là không vi phạm quy định pháp luật.

5. Làm thế nào để giảm thiểu tranh chấp dân sự phải đưa ra tòa án?
   Tăng cường công tác hòa giải tại cơ sở, tuyên truyền pháp luật để nâng cao nhận thức của người dân, đồng thời phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án như trọng tài, hòa giải thương mại.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của thẩm quyền giải quyết tranh chấp dân sự của TAND, đồng thời phân tích các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng tại tỉnh Lạng Sơn.
• Số lượng vụ án dân sự tại Lạng Sơn tăng nhanh, chủ yếu là tranh chấp đất đai và hợp đồng dân sự, với tỷ lệ giải quyết đạt trên 90%.
• Thực tiễn cho thấy còn tồn tại nhiều vướng mắc trong xác định thẩm quyền theo cấp và theo lãnh thổ, cũng như sai sót trong phân loại tranh chấp, ảnh hưởng đến hiệu quả xét xử.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ tòa án, xây dựng hướng dẫn áp dụng pháp luật thống nhất và tăng cường công tác hòa giải.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng tranh chấp, đồng thời theo dõi hiệu quả các giải pháp đề xuất trong giai đoạn tiếp theo để góp phần nâng cao chất lượng công tác xét xử dân sự tại địa phương.

Các cơ quan chức năng, TAND các cấp và các nhà nghiên cứu pháp luật cần phối hợp triển khai các kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp dân sự, góp phần xây dựng nền tư pháp công bằng, minh bạch và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1:NHỮNG VAN BE CHUNG VE THAM QUYEN GIẢI QUYẾT TRANH CHAP DAN SỰ CUA TOA ÁN NHÂN DAN 11. Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của thẫm quyền quyết tranh chấp dân sự của tòa án nhân dân. LLL Khái niệm thâm quyên giải quyết tranh chấp dan sự của tòa án nhân dan Dưới góc đô ngôn ngữ, “thẩm quyền” là "quyền xem xét dé kết luận và định đoạt một vẫn dé theo pháp luật”. Dười góc độ nay, “thẩm quyền” được hiểu theo nghĩa chung nhất la quyển của một chủ thể, có thé la cả nhân, cơ quan, tŠ chức được quyền xem xét, đánh giá một sự việc và đưa ra phán quyết để giải quyết một vấn dé đó theo quy định của pháp luật Dưới góc độ pháp lý, “thẩm quyền" là “tổng hợp các quyển và ngiữa va "hành đông, quyét Äịnh của các cơ quan 16 chúc thuộc bộ máy Nhà nước do luật pháp quy định "2.

Dưới góc độ nay, khái niệm thẩm quyển bao ham hai nội dung. chính là quyền xem sét và quyên quyết định. Quyên xem xét là quyền được làm những công việc nhất định, còn quyển quyết đính la khi thực hiển công việc của minh chủ thé có những quyên han khi giải quyết công việc đó theo quy định của pháp luật Dưới góc đô nghiên cứu, tác giả Lê Thị Ha cho rang: “Tham quyển là tổng hop các quyén mà pháp luật guy diah cho một cơ quem 16 chức hoặc một công chức được xem xét giải quyết những công việc cụ thể trong Ith vực và phạm vi nhất định nhằm thực hiện chức năng của bộ máp Nhà mde“? Theo tac giã Lê Hoài Nam: "Thẩm quyỗn là quyển được thực hiện những hành vi pháp I mà pháp luật giao cho một tổ chức hoặc nhân viên Nhà nước. Nôi khác đi, thẩm “yên là quyên của một chủ thé nhất dink, đó là khả năng mà pháp luật cho Việngnngthọc 2010), đỉn tổng vit, oe wan biết 992 áp ý Bộ ráo C009,19 459 đến hức, NY và n bichon hin gen gi tanh cup Gn ne wong dg Tạ nở VệNema ‘wong gi dows hận tay, Lan tn toc ng soe Et HA NGL OT? phép được thực hiên một công việc trong một lĩnh vực, một pham vt nhất đnht”® Co thể thay, cả hai tác giả nêu trên đêu nhìn nhận và tiếp cận khái niệm “thd qyằn " đưới gic đô là một chủ thé có quyển xem xét, giải quyết các công việc cụ thể và khi xem xét các công việc của thuộc thẩm quyền thì chủ thể đó có các.

quyền hạn trong phạm vi pháp luật quy định. Tác giả Ngõ Thi Hương cho ring: “Thẩm quyên được hiéu là quy in chinh thức được xem xét để kắt Inde và đinh đoạt. quyét Ämh một vẫn đề. Thẫm quyền giải quyết các vụ việc dân sư của TAND là quyển thu lý, xem xét và ban hành các quyết định kit giải quyết vụ việc “dân sự theo thủ tue TDS” , Giáo trình Luật Tổ tung dân sự của Trường Đại học Luật cũng đưa ra khái niệm thẩm quyền dân sự và khẳng định: “Thẩm quyển dân sưcủa Tòa án là quyén xem xét giải quyết các vụ việc và quyền hạn ra các quyết “nh lồi xem xát giải uyất các vụ việc đ6 theo thủ tue tỔ hung dân sự của Téa dn” Š Như vậy, các quan niệm nay cũng xem xét thẩm quyền với 2 nội dung cơ ‘ban đó là: quyển xem xét giải quyết các vụ việc trong phạm vi pháp luật cho phép (phạm vi xem xét cu việc) và quyển quyết đính (quyền han trong việc ra các quyết định Khi giải quyết vu việc đó).

Tuy nhiên, trong pham vi nghiên cứu. của luân văn này, tác giảgiả chỉ nghiên cứu vẻ thẩm quyển dân sự (theo ngiữa hep) của TAND dưới góc đô phạm vi các tranh chấp dn sự thuộc thấm quyên giải quyết của Tòa án theo thủ tục TTDS. Luân văn không thẩm quyển dân sự của tòa án đưới góc độ quyền quyết định (quyền hạn xem xét, giải quyết tranh. chấp dân sự).

Luận văn cũng không nghiên cứu thẩm quyền dân sự của tòa án. đối với các tranh chấp, yêu câu vé hôn nhân va gia đính, kinh doanh thương mai và lao động thuộc thẩm quyển giải quyết của TAND. Luân văn cũng không thẩm. quyển đân sự của tòa án đối với các tranh chấp dân sự theo thủ tục rút gọn.

Dui góc đồ, quy định của pháp luật hiện hành ở Việt Nam hiện nay, khi “Tz Hoi Nem (1997), ha quần xt eso tm ho phi ite ng dân sai Vit, Ta i đạc sinithoc, Bung dthoe Dust £853,011 Ô Ngộ Thụ T Hương, Ton qin tạo r vc cin TAND tong vic gk qt rnh dấp kat dow "dương main tên TAND th pho Ha Nes, Viên đihọc Mi Ha Nội 2017 56, ˆ Tường Đạihọc Loit Hi Nội 2017) 046 wih Lut Tổ ng din sự 305 CAND, HA Nội.t 59 10 xem xét khải niệm thẩm quyền của Tòa an nhân dân cân phải dua vào chức năng của TAND theo quy định của Hiển pháp năm 2013 và Luật Tả chức TAND năm 3014. Điều 102 Hiển pháp năm 2013 quy định. “Téa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Công hoà xã hội chủ ngiữa Viet Nam tue hiên quyằn te pháp" Khoản 2 Điều 2 Luật Té chức TAND năm 2014 quy dink: “Zea dia nhấn danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xát xử các vụ án hình sue dân suc hn nhân và gia đinh, kinh doanh thương mat, lao đông, lành chính và giải quyết các việc khác theo guy định của pháp int. Như vay, trên cơ sở Hiển pháp năm 2013 và Luật Tổ chức TAND năm 2014, hiện nay ở Việt Nam, TAND có thấm quyền xét xử và việc xét xử chỉ thuộc về TAND ma thôi.

Tòa án có thể thực hiển thẩm quyền xét xử, giải quyết các tranh chap, yêu cầu, vi pham pháp uật thuộc thẩm quyển của minh theo một trong các loại thủ tục tổ tung như. Tổ tụng hình sự, tổ tụng dân sự, tổ tụng hảnh chính và thủ tục phá sản. của tòa án trong việc xét xử, giải quyết các tranh chấp, yêu cầu theo thủ tục TTDS được gọi là thẩm quyền dân sự của tea án. Các tranh chấp, yêu cầu thuộc.

thẩm quyên din sự của tòa án, bao hom các tranh chấp, yêu cẩu phát sinh từ. quan hệ pháp luật dân sự theo nghĩa hep, tranh chấp, yêu cầu phát sinh tir quan. "hệ pháp luết hôn nhân và gia din, tranh chấp, yêu cầu phát sinh từ quan hệ pháp uật kinh đoanh, thương mai và những tranh chấp, yêu cầu phát sinh từ quan hệ pháp luật lao động, Như vậy, tranh chấp dân sự (theo ngiầa hẹp) la một trong các loại việc thuộc thẩm quyển dan sự của tòa án. Củng với su thay đổi và phát triển của pháp luật TTDS thì những tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền của tòa án cũng thay đổi theo.

Theo Pháp lệnh thủ. tuc giải quyết vụ an dân sự năm 1989 (PLTTGQCVADS), các tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền dan sự của toa an bao gém’: Những việc tranh chấp về quyên. sở hữu, về hợp đẳng, về bôi thường thiệt hai ngoài hợp đẳng hoặc những tranh. chấp khác vẻ quyên, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật dân su giữa công dân.

ul với nhau, giữa công dân với pháp nhân, giữa pháp nhân với nhau, trừ những việc thuộc thẩm quyển của cơ quan, tổ chức khác, Những việc khác do pháp luật quy. định Đến BLTTDS năm 2004, các tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyển dân sự của tòa án được mở rông hơn, bao gém®: Tranh chấp giữa cá nhân với cá nhân về quốc tịch Viet Nam, Tranh chấp về quyển sở hữu tài sản, Tranh chấp vẻ hop đông dân sự, Tranh chấp vẻ quyển sở hữu tr tuệ, chuyển giao công nghệ, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 29 của BLTTDS, Tranh chấp về thừa kế tai sin; Tranh chấp vẻbi thường thiệt hai ngoài hop đồng, Tranh chấp vé quyền. sử dụng đất và tai sin gắn liên với đất theo quy định của pháp luật vẻ đất đai, Tranh chấp liền quan đến hoạt động nghiệp vụ báo chỉ theo quy định của pháp uất, Các tranh chấp khác vẻ dân sự ma pháp luật có quy định. Hiện nay, với sự phat triển ngày càng manh mé của các qun hệ dân sự, kinh tế nên những tranh.

chấp phát sinh từ quan hệ pháp luật dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng ngày cảng mở rông, Do đó, những tranh chấp dân sư thuộc thẩm. quyền dân sự của tòa án cũng được mở rộng hơn, bao gôm”: Tranh chấp về quốc. tịch Việt Nam giữa cá nhân với cả nhân, Tranh chấp vẻ quyển sở hữu và các quyển khác đối với tai sản, Tranh chấp vé giao dich dân sự, hop đồng dân sự, Tranh chấp về quyển sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, trừ trường hợp quy. định tai khoản 2 Điểu 30 của BLTTDS, Tranh chấp vẻ thừa kế tài sản, Tranh chấp về bi thường thiệt hai ngodi hợp đồng, Tranh chấp vé bổi thường thiệt hat do áp dung biện pháp ngăn chăn bảnh chính không đúng theo quy định của pháp uất vé canh tranh, trừ trường hợp yêu cầu bét thường thiết hại được giải quyết trong vụ án hảnh chính, Tranh chấp vẻ khai thác, sử dung tải nguyên nước, xả thải vào nguồn nước theo quy định của Luật tài nguyên nước, Tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật v đất dai, tranh chấp vẻ quyển sử hữu, quyền sit dụng rừng theo quy định của Luật bảo vệ và phát triển rừng.

Tranh chấp liên ` Đầu 35 BLTTD S nấm 2004 * piu 36 BLTTDSsấmx2015 12 quan đến hoạt đông nghiệp vu bao chi theo quy định của pháp luật về bảo chỉ, Tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bồ văn bản công chứng vô hiệu, Tranh chấp liên quan đến tai sản bị cưỡng chế dé thí hành án theo quy định của pháp luật về thi hành an dân sự, Tranh chap vẻ kết quả bán đầu giá tai sản, thanh toán. phi tốn đăng ký mua tai sin ban đầu giá theo quy đính của pháp luật vé thi bảnh án dân sự, Các tranh chấp khác vé dân su, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức khác theo quy định của pháp luật. Theo Từ điển Tiếng Việt, “tranh chấp là việc giành nhan một cách giẳng co không rỡ timộc về bên nào. Tranh chấp ciing có nghĩa là adn tranh giằng co kit có ý kién bắt đẳng.

thường là trong van đề quyên lợi giữa hat bên" `9 Theo cách giải thích nảy thì “ranh chấp” nói chung được hiểu là những bat đông, âu thuẫn về quyên lợi và nghĩa vụ phát sinh giữa các bên liên quan. Những bat đẳng, mâu thuẫn nảy cỏ thé phat sinh tử những quan hệ xã hội do nhiều ngành. luật điều chỉnh.