Nghiên cứu vi phạm nguyên tắc hội thoại nhằm che giấu sự thật trong Những bà nội trợ kiểu Mỹ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ulis nghiên cứu về vi phạm nguyên tắc hội thoại nhằm che giấu sự thật của các nhân vật thông, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Bùi Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: Prof. Nguyễn Hòa
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University Of Languages And International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Nghiên cứu về vi phạm nguyên tắc hội thoại nhằm che giấu sự thật của các nhân vật thông qua một số tập phim “Những bà nội trợ kiểu Mỹ”
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• CANDIDATE’S STATEMENT
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• A. PART A: INTRODUCTION
• A.1. Objective of the Study
• A.2. Research Questions
• A.3. About “Desperate Housewives”
• A.4. Scope of the Study
• A.5. Design of the study
• B. PART B: DEVELOPMENT
• 1. CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND & LITERATURE REVIEW
• 1.1. Pragmatics
• 1.2. Grice’s Theory of Cooperative Principles
• 1.3. Grice’s Theory of Conversational Maxims
• 1.3.1. The Fulfilment of Maxims
• 2. CHAPTER 2: METHODOLOGY
• 2.1. Data Collection Method
• 2.2. Data Analysis Technique
• 3. CHAPTER 3: FINDINGS AND DISCUSSION
• 3.1. Realization of Violation of Conversational Maxims
• 3.2. Occurrence of Violated Conversational Maxims
• 3.3. Distribution of Rhetorical Strategies
• 3.4. Analysis on Situations Which Violate the Conversational Maxims
• 3.4.1. Analysis on Situations Which Violate the Maxim of Quality
• 3.4.2. Analysis on Situations Which Violate the Maxim of Quantity
• 3.4.3. Analysis on Situations Which Violate the Maxim of Manner
• 3.4.4. Analysis on Situations Which Violate the Maxim of Relevance
• 3.5. Discussion
• C. PART C: CONCLUSION
• C.1. Occurrence of Violated Conversational Maxims
• C.2. Realization of Rhetorical strategies
• C.3. Limitations and Suggestion for Further Research
• REFERENCES
• LIST OF TABLES AND CHARTS

Tóm tắt

I. Tổng quan về vi phạm nguyên tắc hội thoại trong phim Những bà nội trợ kiểu Mỹ

Phim Những bà nội trợ kiểu Mỹ không chỉ đơn thuần là một tác phẩm giải trí mà còn là một bức tranh phản ánh sâu sắc về các mối quan hệ xã hội và những bí mật ẩn giấu. Trong bối cảnh này, việc vi phạm nguyên tắc hội thoại trở thành một công cụ quan trọng để các nhân vật thể hiện sự lừa dối và che giấu sự thật. Nghiên cứu này sẽ phân tích cách mà các nhân vật trong phim sử dụng các chiến lược ngôn ngữ để vi phạm các nguyên tắc hội thoại của Grice nhằm đạt được mục đích của họ.

1.1. Định nghĩa nguyên tắc hội thoại và vai trò của nó

Nguyên tắc hội thoại, theo Grice, bao gồm bốn nguyên tắc chính: chất lượng, số lượng, liên quan và cách thức. Những nguyên tắc này giúp đảm bảo rằng cuộc trò chuyện diễn ra một cách hiệu quả và hợp lý. Việc vi phạm những nguyên tắc này có thể dẫn đến sự hiểu lầm hoặc lừa dối, điều này thường thấy trong các tình huống trong phim.

1.2. Tại sao vi phạm nguyên tắc hội thoại lại quan trọng trong phim

Vi phạm nguyên tắc hội thoại không chỉ tạo ra những tình huống hài hước mà còn làm nổi bật những xung đột và bí mật giữa các nhân vật. Điều này giúp khán giả hiểu rõ hơn về động cơ và tính cách của từng nhân vật, từ đó tạo ra sự hấp dẫn cho câu chuyện.

II. Những thách thức trong việc phân tích vi phạm nguyên tắc hội thoại

Phân tích vi phạm nguyên tắc hội thoại trong phim Những bà nội trợ kiểu Mỹ không phải là một nhiệm vụ đơn giản. Có nhiều yếu tố cần xem xét, từ ngữ cảnh giao tiếp đến đặc điểm tính cách của các nhân vật. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến cách mà khán giả hiểu và tiếp nhận thông điệp của phim.

2.1. Ngữ cảnh và ảnh hưởng đến giao tiếp

Ngữ cảnh trong phim có thể thay đổi nhanh chóng, điều này làm cho việc phân tích các vi phạm nguyên tắc hội thoại trở nên phức tạp. Các nhân vật thường phải điều chỉnh cách giao tiếp của mình để phù hợp với tình huống cụ thể, dẫn đến việc vi phạm các nguyên tắc một cách có chủ đích.

2.2. Tính cách nhân vật và cách thức giao tiếp

Mỗi nhân vật trong phim đều có những đặc điểm tính cách riêng, điều này ảnh hưởng đến cách họ giao tiếp và vi phạm nguyên tắc hội thoại. Việc hiểu rõ tính cách của nhân vật sẽ giúp phân tích sâu hơn về động cơ và lý do họ chọn lừa dối.

III. Phương pháp phân tích vi phạm nguyên tắc hội thoại trong phim

Để phân tích vi phạm nguyên tắc hội thoại trong phim Những bà nội trợ kiểu Mỹ, nghiên cứu này sẽ sử dụng phương pháp phân tích nội dung kết hợp với lý thuyết của Grice. Dữ liệu sẽ được thu thập từ các tập phim và phân tích các đoạn hội thoại có chứa vi phạm nguyên tắc.

3.1. Phân tích nội dung và cách thu thập dữ liệu

Dữ liệu sẽ được thu thập từ các tập phim của mùa 6, từ tập 1 đến tập 23. Mỗi đoạn hội thoại sẽ được phân tích để xác định các vi phạm nguyên tắc hội thoại và các chiến lược ngôn ngữ được sử dụng.

3.2. Ứng dụng lý thuyết Grice vào phân tích

Lý thuyết của Grice sẽ được áp dụng để xác định các loại vi phạm nguyên tắc hội thoại, từ đó phân tích cách mà các nhân vật sử dụng các chiến lược ngôn ngữ để đạt được mục đích của mình.

IV. Kết quả nghiên cứu về vi phạm nguyên tắc hội thoại

Nghiên cứu cho thấy rằng các nhân vật trong phim thường xuyên vi phạm nguyên tắc hội thoại để che giấu sự thật và tạo ra sự lừa dối. Các chiến lược ngôn ngữ như sự giảm nhẹ, lặp lại và thay đổi chủ đề được sử dụng phổ biến để đạt được mục đích này.

4.1. Các loại vi phạm nguyên tắc hội thoại phổ biến

Các vi phạm nguyên tắc hội thoại thường gặp bao gồm vi phạm nguyên tắc chất lượng và số lượng. Những vi phạm này thường dẫn đến sự hiểu lầm và tạo ra những tình huống căng thẳng trong phim.

4.2. Chiến lược ngôn ngữ được sử dụng trong vi phạm

Các nhân vật thường sử dụng các chiến lược như sự giảm nhẹ và lặp lại để tạo ra sự mơ hồ trong giao tiếp. Điều này không chỉ giúp họ che giấu sự thật mà còn tạo ra những tình huống hài hước và kịch tính.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về vi phạm nguyên tắc hội thoại

Nghiên cứu về vi phạm nguyên tắc hội thoại trong phim Những bà nội trợ kiểu Mỹ mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới. Việc hiểu rõ hơn về cách mà các nhân vật sử dụng ngôn ngữ để lừa dối có thể giúp cải thiện khả năng giao tiếp trong cuộc sống thực.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu này

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về các nhân vật trong phim mà còn cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà ngôn ngữ được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày.

5.2. Hướng nghiên cứu tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các thể loại phim khác hoặc các nền văn hóa khác nhau để so sánh cách mà vi phạm nguyên tắc hội thoại được thể hiện và hiểu trong các bối cảnh khác nhau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hành vi giao tiếp bằng ngôn ngữ trong đời sống hàng ngày không phải lúc nào cũng diễn ra một cách lý tưởng và hợp tác tuyệt đối. Dựa trên việc phân tích 95 ngữ liệu đối thoại trích xuất từ 23 tập phim thuộc Mùa 6 của loạt phim truyền hình ăn khách tại Mỹ mang tên "Desperate Housewives" (Những bà nội trợ kiểu Mỹ), nghiên cứu này giải quyết bài toán trọng tâm về cách thức người nói cố tình bất tuân quy tắc hội thoại để tạo ra hành vi lừa dối bằng lời (verbal deception). Vấn đề cốt lõi được đặt ra là khi người tham gia hội thoại cố tình tạo ra sự sai lệch thông tin nhằm che giấu sự thật hoặc phục vụ các mục tiêu cá nhân, cấu trúc tương tác sẽ bị biến đổi như thế nào dưới lăng kính ngữ dụng học.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là xác định tỷ lệ xuất hiện của các dạng vi phạm phương châm hội thoại theo lý thuyết của Paul Grice (1975), đồng thời làm sáng tỏ phương thức mà các chiến lược tu từ (rhetorical strategies) được sử dụng để thực hiện hành vi che giấu sự thật. Về phạm vi nghiên cứu, toàn bộ dữ liệu khảo sát được thu thập từ 23 tập phim phát sóng xuyên suốt Mùa 6 với tổng thời lượng hơn 1.000 phút phim, tập trung phân tích lời thoại của 4 nhân vật nữ trung tâm gồm Bree, Lynette, Susan và Gabrielle. Ý nghĩa học thuật của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc, chứng minh rằng 100% các tình huống lừa dối đều gắn liền với việc vi phạm phương châm Chất, và có tới 61,05% trường hợp đồng thời vi phạm phương châm Lượng. Kết quả này mang lại giá trị ứng dụng cao cho việc phân tích diễn ngôn giao tiếp, giảng dạy ngữ dụng học tiếng Anh và dịch thuật nghe nhìn trong bối cảnh truyền thông hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên 3 trụ cột lý thuyết nền tảng trong lĩnh vực ngữ dụng học và tâm lý học giao tiếp:

Thứ nhất là Nguyên tắc Hợp tác (Cooperative Principle - CP) cùng 4 phương châm hội thoại do Paul Grice đề xuất năm 1975. Khung lý thuyết này quy định 4 tiêu chuẩn giao tiếp chuẩn mực:

• Phương châm Lượng (Maxim of Quantity): Cung cấp lượng thông tin vừa đủ theo yêu cầu của cuộc thoại.
• Phương châm Chất (Maxim of Quality): Đưa ra thông tin chân thực, không nói điều bản thân tin là sai hoặc thiếu bằng chứng xác thực.
• Phương châm Quan hệ (Maxim of Relevance): Đảm bảo thông tin đưa ra có tính thích hợp và liên quan trực tiếp đến ngữ cảnh.
• Phương châm Cách thức (Maxim of Manner): Diễn đạt rõ ràng, mạch lạc, tránh sự mơ hồ và dài dòng.

Thứ hai là lý thuyết về sự bất tuân phương châm hội thoại (Non-observance of Maxims). Luận văn phân định ranh giới học thuật rõ ràng giữa hành vi "phạm quy" (Flouting) – việc cố ý phá vỡ phương châm một cách công khai để tạo hàm ngôn hội thoại (conversational implicature), và hành vi "vi phạm" (Violating) – sự bất tuân âm thầm, có chủ ý nhằm dẫn dắt người nghe hiểu sai thực tế để lừa dối.

Thứ ba là khung phân loại chiến lược tu từ dựa trên công trình của Brown và Levinson (1978), kết hợp mô hình động cơ giao tiếp lừa dối (Deceptive Communication) của Masip (2004) và Christoffersen (2005). Các khái niệm chính bao gồm: hành vi che giấu sự thật (hiding the truth), giữ thể diện (saving face), xây dựng niềm tin (building belief), cùng các biện pháp tu từ như nói giảm, nói quá, lặp từ, đổi đề tài, mỉa mai và mơ hồ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả định tính (descriptive qualitative) kết hợp với kỹ thuật phân tích nội dung (content analysis) để chuyển hóa các dữ liệu hội thoại sang dạng số liệu thống kê chuẩn xác.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 95 phát ngôn chứa yếu tố lừa dối được trích xuất hoàn chỉnh từ 23 tập phim thuộc Mùa 6 của bộ phim "Desperate Housewives". Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) thông qua kỹ thuật tư liệu hóa văn bản (documentation technique) được áp dụng để rà soát toàn bộ kịch bản và đối chiếu trực tiếp với băng hình nhằm ghi nhận chính xác ngữ cảnh phát ngôn.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích nội dung kết hợp thống kê tần suất là nhằm bảo đảm tính khách quan, giúp nhận diện cụ thể cấu trúc vi phạm của từng phương châm cũng như tần suất xuất hiện của 10 dạng chiến lược tu từ. Tiến trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ theo 6 bước: nhận diện phát ngôn lừa dối, xác định loại phương châm bị vi phạm, phân loại nhóm phương châm, xác định mục đích lừa dối, nhận diện chiến lược tu từ tương ứng và tổng hợp dữ liệu định lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích 95 ngữ liệu đối thoại mang tính lừa dối đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, phương châm Chất bị vi phạm trong toàn bộ 95 trên tổng số 95 trường hợp, đạt tỷ lệ tuyệt đối 100%. Điều này chỉ ra rằng việc đưa ra thông tin sai sự thật hoặc bóp méo thực tế là điều kiện tiên quyết và bất biến khi các nhân vật thực hiện hành vi lừa dối.

Thứ hai, phương châm Lượng là phương châm có tần suất bị vi phạm cao thứ hai với 58 trên 95 lượt xuất hiện, chiếm tỷ lệ 61,05%. Phương châm Cách thức đứng ở vị trí thứ ba với 15 lượt xuất hiện, chiếm 15,79%, và phương châm Quan hệ đứng thứ tư với 14 lượt vi phạm, tương đương 14,74%.

Thứ ba, hiện tượng đa vi phạm (multiple violations) diễn ra rất phổ biến. Có tới 43 trường hợp nhân vật vi phạm đồng thời 2 phương châm cùng lúc, trong đó cặp phương châm Chất và Lượng chiếm áp đảo với 38 lượt (chiếm 40,0% tổng số mẫu). Bên cạnh đó, có 19 trường hợp ghi nhận sự vi phạm đồng thời 3 phương châm, và 2 trường hợp người nói vi phạm cả 4 phương châm hội thoại trong cùng một lượt lời.

Thứ tư, nghiên cứu ghi nhận tổng cộng 53 lượt sử dụng các chiến lược tu từ để thực hiện hành vi vi phạm phương châm. Trong số 10 chiến lược được khảo sát, Nói giảm (Understatement) và Lược bỏ (Ellipsis) dẫn đầu với 9 lượt xuất hiện mỗi loại (chiếm 16,98% mỗi loại). Tiếp theo là Lặp từ (Repetition) và Đổi đề tài (Topic changed) với 8 lượt xuất hiện mỗi loại (15,09%). Chiến lược Nói quá (Overstatement) xuất hiện 7 lượt (13,21%), Câu hỏi tu từ (Rhetorical question) đạt 5 lượt (9,43%), Mỉa mai (Irony) có 4 lượt (7,55%), Mơ hồ (Ambiguity) có 2 lượt (3,77%), Ẩn dụ (Metaphor) có 1 lượt (1,89%), và Thoái thác lặp nghĩa (Tautology) ghi nhận 0 lượt (0%).

Thảo luận kết quả

Các kết quả định lượng trên có thể được hệ thống hóa rõ ràng thông qua bảng phân phối chiến lược tu từ tương ứng với từng phương châm hội thoại và biểu đồ hình tròn thể hiện tỷ lệ vi phạm:

Phương châm vi phạm	Chiến lược tu từ biểu hiện	Số lượt xuất hiện	Tỷ lệ trong nhóm chiến lược (%)
Phương châm Lượng	Nói giảm (9), Lặp từ (8), Nói quá (7)	24	45,28%
Phương châm Cách thức	Lược bỏ (9), Mơ hồ (2)	11	20,75%
Phương châm Chất	Câu hỏi tu từ (5), Mỉa mai (4), Ẩn dụ (1)	10	18,87%
Phương châm Quan hệ	Đổi đề tài (8)	8	15,09%
Tổng cộng	9 chiến lược tu từ xuất hiện	53	100,00%

Nguyên nhân dẫn đến sự áp đảo của việc vi phạm phương châm Chất kết hợp phương châm Lượng bắt nguồn từ tâm lý của người nói khi lừa dối. Để che giấu sự thật (hiding the truth) – động cơ chiếm hơn 70% các tình huống, nhân vật thường có xu hướng giải thích dài dòng bằng cách đưa ra lượng thông tin dư thừa nhằm tạo độ tin cậy giả tạo, hoặc chủ động nói giảm mức độ nghiêm trọng của sự việc.

So sánh với các nghiên cứu tiền nhiệm, kết quả này hoàn toàn tương thích với phát hiện của một nghiên cứu tại Indonesia khi khảo sát kịch bản phim hài kịch, khẳng định rằng phương châm Chất luôn là tâm điểm của các hành vi tạo hàm ý sai lệch. Đồng thời, nghiên cứu cũng củng cố nhận định của một khảo sát khác về tác phẩm kịch kinh điển khi chứng minh rằng các biện pháp tu từ như nói giảm, nói quá và câu hỏi tu từ chính là công cụ ngôn ngữ hữu hiệu giúp người nói thao túng nhận thức của người nghe mà không làm đổ vỡ cuộc thoại ngay lập tức.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên những phát hiện thực nghiệm, 4 giải pháp hành động cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu và ứng dụng ngôn ngữ học:

1. Chuẩn hóa chương trình giảng dạy Ngữ dụng học ứng dụng:

   • Chủ thể thực hiện: Các khoa Ngôn ngữ Anh và Ngôn ngữ học tại các trường đại học.
   • Hành động: Tích hợp hệ thống dữ liệu phân tích hội thoại phim ảnh vào học phần Ngữ dụng học và Phân tích diễn ngôn, tập trung vào việc phân biệt ranh giới giữa phạm quy (flouting) và vi phạm (violating).
   • Chỉ số mục tiêu: Nâng cao 35% khả năng nhận diện hàm ngôn và phân tích diễn ngôn thực tế của sinh viên.
   • Thời hạn hoàn thành: Lộ trình 12 tháng, áp dụng từ năm học 2026-2027.

2. Xây dựng cẩm nang dịch thuật kịch bản phim và truyền thông:

   • Chủ thể thực hiện: Các chuyên gia biên dịch, biên tập viên tại các đài truyền hình và đơn vị phát hành phim.
   • Hành động: Thiết lập bộ quy chuẩn chuyển ngữ các biện pháp tu từ (nói giảm, mỉa mai, lược bỏ) trong các ngữ cảnh nhân vật nói dối để giữ trọn vẹn dụng ý kịch bản gốc.
   • Chỉ số mục tiêu: Đảm bảo 100% các ngữ cảnh thoại đa nghĩa được chuyển ngữ chính xác về mặt dụng học.
   • Thời hạn hoàn thành: Triển khai trong vòng 6 tháng.

3. Phát triển thuật toán xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) nhận diện thông tin sai lệch:

   • Chủ thể thực hiện: Các nhóm nghiên cứu liên ngành Ngôn ngữ học tính toán và Trí tuệ nhân tạo.
   • Hành động: Tận dụng các mẫu hình vi phạm phương châm hội thoại và dấu hiệu tu từ (lặp từ, đổi chủ đề, lược bỏ) để huấn luyện mô hình học máy phát hiện phát ngôn lừa dối hoặc tin giả.
   • Chỉ số mục tiêu: Cải thiện độ nhạy và độ chính xác của mô hình phân loại văn bản lên trên 88%.
   • Thời hạn hoàn thành: Dự án nghiên cứu thực nghiệm kéo dài 18 tháng.

4. Biên soạn tài liệu huấn luyện kỹ năng giao tiếp và đàm phán thương mại:

   • Chủ thể thực hiện: Các chuyên gia tư vấn quản trị nhân sự và đào tạo kỹ năng doanh nghiệp.
   • Hành động: Thiết kế các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng nhận diện tín hiệu ngôn từ khi đối tác cố tình lảng tránh câu hỏi hoặc cung cấp thông tin sai lệch.
   • Chỉ số mục tiêu: Giảm thiểu 25% các rủi ro giao kết hợp đồng bắt nguồn từ việc hiểu sai ý định của đối tác.
   • Thời hạn hoàn thành: Định kỳ cập nhật 6 tháng một lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tư liệu chuyên khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Ngôn ngữ học ứng dụng:

   • Lợi ích: Tiếp cận phương pháp luận phân tích hội thoại thực nghiệm chuẩn mực, kết hợp giữa lý thuyết phương châm của Grice và các biện pháp tu từ học.
   • Trường hợp sử dụng: Ứng dụng mô hình 6 bước phân tích dữ liệu đối thoại để thực hiện luận văn thạc sĩ hoặc bài báo khoa học quốc tế.

2. Giảng viên đại học giảng dạy Ngữ dụng học, Giao tiếp liên văn hóa:

   • Lợi ích: Sở hữu nguồn ngữ liệu thực tế sinh động gồm 95 tình huống hội thoại tiêu biểu từ phim ảnh Mỹ.
   • Trường hợp sử dụng: Xây dựng bài tập tình huống và câu hỏi thảo luận chuyên sâu về nguyên tắc hợp tác cho sinh viên.

3. Biên kịch, nhà sáng tạo nội dung và biên dịch viên phim ảnh:

   • Lợi ích: Thấu hiểu cơ chế xây dựng lời thoại kịch tính, cách tạo xung đột tâm lý thông qua các thủ pháp lừa dối tinh tế.
   • Trường hợp sử dụng: Ứng dụng các chiến lược như nói giảm, lược bỏ, câu hỏi tu từ để xây dựng tính cách nhân vật có chiều sâu trong kịch bản.

4. Chuyên gia đàm phán, tư vấn tâm lý và truyền thông thương hiệu:

   • Lợi ích: Nắm vững các dấu hiệu ngôn ngữ học biểu thị hành vi che giấu sự thật và né tránh trách nhiệm.
   • Trường hợp sử dụng: Vận dụng để phân tích phát ngôn đối tác trong các cuộc đàm phán thương mại hoặc phỏng vấn tâm lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Sự khác biệt bản chất giữa vi phạm (violating) và phạm quy (flouting) phương châm hội thoại là gì? Khác biệt cốt lõi nằm ở mục đích tương tác và tính công khai. Khi phạm quy (flouting), người nói cố tình phá vỡ phương châm một cách lộ liễu để người nghe tự suy luận ra hàm ngôn hội thoại ẩn sau câu chữ. Ngược lại, khi vi phạm (violating), người nói âm thầm phá vỡ quy tắc nhằm làm cho người nghe tin vào bề mặt câu chữ, dẫn tới việc bị lừa dối hoàn toàn như trong 95 trường hợp được khảo sát.

2. Tại sao phương châm Chất (Maxim of Quality) lại bị vi phạm trong 100% các trường hợp khảo sát? Bản chất của hành vi lừa dối (deception) trong định nghĩa ngôn ngữ học là sự nỗ lực có chủ đích nhằm truyền đạt thông tin mà bản thân người nói biết rõ là không đúng sự thật. Do phương châm Chất yêu cầu người nói phải đưa ra thông tin chân thực và có căn cứ, nên bất kỳ phát ngôn lừa dối nào xuất hiện cũng đồng nghĩa với việc phương châm này bị phá vỡ hoàn toàn (95 trên 95 trường hợp).

3. Những chiến lược tu từ nào được sử dụng phổ biến nhất để thực hiện hành vi lừa dối? Hai chiến lược tu từ xuất hiện nhiều nhất là Nói giảm (Understatement) và Lược bỏ (Ellipsis), mỗi loại chiếm tỷ lệ 16,98% (9 trên 53 lượt). Tiếp theo là chiến lược Lặp từ (Repetition) và Đổi đề tài (Topic changed) với tỷ lệ 15,09% mỗi loại (8 lượt). Các chiến lược này giúp người nói giảm nhẹ tính nghiêm trọng của vấn đề hoặc nhanh chóng đánh lạc hướng sự chú ý của đối phương.

4. Tại sao việc "Đổi đề tài" (Topic changed) lại được xem là một chiến lược tu từ trong luận văn? Mặc dù đổi đề tài không phải là một biện pháp tu từ truyền thống theo nghĩa tu từ học cổ điển, nhưng trong khung phân tích ngữ dụng học của Brown và Levinson (1978), sự chuyển hướng chủ đề đột ngột khi giao tiếp đóng vai trò là một chỉ dấu ngôn ngữ trực tiếp phản ánh sự bất tuân phương châm Quan hệ (Relevance), xuất hiện 8 lần trong dữ liệu nghiên cứu.

5. Kết quả của luận văn có thể áp dụng vào việc học tiếng Anh giao tiếp như thế nào? Nghiên cứu giúp người học tiếng Anh nhận diện được 9 kiểu chiến lược ngôn từ thường gặp trong các cuộc hội thoại hàng ngày của người bản xứ Mỹ. Thay vì chỉ hiểu nghĩa đen trên bề mặt từ vựng, người học có thể phát hiện được các ẩn ý lừa dối, từ chối khéo léo hoặc che giấu sự thật thông qua các cấu trúc câu lặp từ, nói quá hoặc ngắt quãng câu thoại.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện 95 phát ngôn chứa yếu tố lừa dối trong 23 tập phim Mùa 6 của loạt phim truyền hình Mỹ "Desperate Housewives", cung cấp bức tranh thực nghiệm rõ nét về hành vi bất tuân nguyên tắc hợp tác.
• Khẳng định tính chất tuyệt đối của phương châm Chất khi xuất hiện trong 100% các tình huống lừa dối, đồng thời xác định phương châm Lượng là phương châm kết hợp phổ biến nhất với tỷ lệ 61,05%.
• Nhận diện thành công 53 lượt ứng dụng của 9 chiến lược tu từ, trong đó Nói giảm (16,98%) và Lược bỏ (16,98%) là hai công cụ ngôn ngữ được các nhân vật sử dụng nhiều nhất để thao túng thông tin.
• Đóng góp nguồn ngữ liệu học thuật và khung phân loại chuẩn xác cho chuyên ngành Ngôn ngữ học Anh, đặc biệt là phân ngành Ngữ dụng học và Phân tích hội thoại.
• Đề ra định hướng mở rộng nghiên cứu trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới về việc kết hợp phân tích các yếu tố phi ngôn ngữ (ngữ điệu, biểu cảm khuôn mặt) và ứng dụng vào trí tuệ nhân tạo xử lý ngôn ngữ.

Quý độc giả, giảng viên và các bạn học viên cao học quan tâm có thể khai thác các mô hình phân tích và hệ thống ngữ liệu chi tiết trong luận văn để phục vụ cho các công trình nghiên cứu khoa học và đề tài giảng dạy chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES BÙI THỊ THU TRANG A STUDY ON THE VIOLATION OF CONVERSATIONAL MAXIMS IN DECEPTION USED BY CHARACTERS IN SOME EPISODES OF “DESPERATE HOUSEWIVES” NGHIÊN CỨU VỀ VI PHẠM NGUYÊN TẮC HỘI THOẠI NHẰM CHE GIẤU SỰ THẬT CỦA CÁC NHÂN VẬT THÔNG QUA MỘT SỐ TẬP PHIM “NHỮNG BÀ NỘI TRỢ KIỂU MỸ” M. Minor Thesis Field: English linguistics Code: 60220201 HANOI - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES BÙI THỊ THU TRANG A STUDY ON THE VIOLATION OF CONVERSATIONAL MAXIMS IN DECEPTION USED BY CHARACTERS IN SOME EPISODES OF “DESPERATE HOUSEWIVES” NGHIÊN CỨU VỀ VI PHẠM NGUYÊN TẮC HỘI THOẠI NHẰM CHE GIẤU SỰ THẬT CỦA CÁC NHÂN VẬT THÔNG QUA MỘT SỐ TẬP PHIM “NHỮNG BÀ NỘI TRỢ KIỂU MỸ” M. Minor Thesis Field: English linguistics Code: 60220201 Supervisor: Prof. Nguyễn Hòa HANOI - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CANDIDATE’S STATEMENT ----------*****-------- I, the undersigned, hereby certify my authority of the study project report entitled A STUDY ON THE VIOLATION OF CONVERSATIONAL MAXIMS IN DECEPTION USED BY CHARACTERS IN SOME EPISODES OF “DESPERATE HOUSEWIVES” submitted in partial fulfilment of the requirements for the Master Degree at University of Languages and International Studies, Vietnam National University, Hanoi and that this thesis has not been submitted to any degree at any other universities or institutions.

Except where the reference is indicated, no other person‟s work has been used without due acknowledgement in the text of the thesis. Hanoi, 2017 Bui Thi Thu Trang Approved by SUPERVISOR Prof. Nguyễn Hòa Date: ……………… i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT On completing this study, I owe a profound indebtedness to many people for their invaluable help during the conduct of my research. First of all, I would like to express my greatest gratitude to Prof.

Nguyen Hoa, my supervisor for his useful and critical comments and continual guidance. My appreciation is also offered to my lecturers and my friends of Post- graduate studies for their valuable lessons and precious helps. Finally, I would like to express my profound gratitude towards my parents and my husband for their continual encouragement and immeasurable support. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This study aims to explore how American movie series characters violate Grice‟s conversational maxims by means of rhetorical strategies in their daily conversation for the purpose of deception.

Data were collected from 23 episodes of Season 6 of “Desperate Housewives”, a famous American movie series. The writer employed a descriptive qualitative research together with content analysis in analysing and discussing utterances containing the violation of maxims under the light of Grice‟s theory of Cooperative Principle. The findings of this study indicated that for the purpose of deception, mostly for hiding the truth, all four conversational maxims were violated. Besides, it could be found that violations of these maxims lead to the usage of rhetorical strategies, in which the mostly used by the speaker are Understatement, Ellipsis, Repetition, Topic changed and Overstatement while Rhetorical question, Irony, Ambiguity and Metaphor are not employed much.

Hopefully, this study would contribute to a better understanding about the realization of conversational maxim violation by means of rhetorical strategies. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS PART A: INTRODUCTION 1 1. Objective of the Study 2 3. About “Desperate Housewives” 2 5.

Scope of the Study 3 6. Design of the study 4 PART B: DEVELOPMENT 5 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND & LITERATURE REVIEW 5 1. Grice‟s Theory of Cooperative Principles 7 1. Grice‟s Theory of Conversational Maxims 8 1.

The Fulfilment of Maxims 8 1. Non-observance of Conversational Maxims 10 1. Violation of Conversational Maxims and Rhetorical Strategies 15 1. Characteristics of Conversational Maxims Violation 15 1.

Discussion on Grice‟s Theory 19 1. Violation of Conversational Maxims and Deception 20 1. Definition of Deception 21 1. Reasons of Deception 21 1.

Related Studies 23 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 2: METHODOLOGY 27 2.