NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC TIẾP TỤC SỬ DỤNG THANH TOÁN ĐIỆN TỬ: MỘT NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỚI SINH VIÊN TẠI TP. HCM Sinh viên thực hiện: TRẦN THỊ NHƢ QUỲNH Lớp: DH32TM01 Khóa học: K32 Giảng viên hƣớng dẫn: ThS. NGUYỄN DUY THANH Tp.
HCM, tháng 05 – 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan khóa luận tốt nghiệp đại học với tên đề tài “Tiếp tục sử dụng thanh toán điện tử: Một nghiên cứu thực nghiệm với sinh viên TP. HCM” là công trình nghiên cứu của tôi dƣới sự hƣớng dẫn của ThS. Nguyễn Duy Thanh. Các số liệu thống kê và trích dẫn trong khóa luận đều trung thực, đƣợc trích dẫn từ những nguồn gốc rõ ràng và kết quả của nghiên cứu khóa luận này chƣa từng đƣợc công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện tại.
Tác giả Trần Thị Nhƣ Quỳnh i LỜI CÁM ƠN Đầu tiên, tôi xin chân thành cảm ơn bố mẹ, ngƣời đã luôn ủng hộ và sát cánh cùng tôi trên con đƣờng học vấn. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô trong Khoa Hệ thống thông tin quản lý, Trƣờng Đại học Ngân hàng TP. HCM đã tận tình truyền đạt kiến thức trong những năm tôi học tập. Vốn kiến thức đƣợc tiếp thu trong quá trình học không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu khoá luận mà còn là hành trang quý báu để tôi bƣớc vào đời một cách vững chắc và tự tin.
Tôi chân thành cảm ơn các anh/chị, các bạn đã giúp đỡ tôi thực hiện đánh giá khảo sát này. Để hoàn thành khoá luận, tôi cũng xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Th.S Nguyễn Duy Thanh, ngƣời đã rất tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình viết báo cáo khoá luận. Cuối cùng, tôi kính chúc quý thầy, cô dồi dào sức khoẻ và thành công trong sự nghiệp. Đồng kính chúc các anh, chị, các bạn sức khỏe và ngày càng phát triển trong sự nghiệp của mình.
Xin chân thành cám ơn! Tác giả Trần Thị Nhƣ Quỳnh ii TÓM TẮT Hiện nay, thanh toán điện tử đang là xu hƣớng thanh toán mới, hiện đại vì tận dụng đƣợc các nền tảng công nghệ thông tin với sự hỗ trợ của Internet để thực hiện các giao dịch. Tuy nhiên, theo khảo lƣợc của tác giả, có rất ít nghiên cứu về việc tiếp tục sử dụng thanh toán điện tử. Trong khi, việc tiếp tục thanh toán điện tử mới mang đến giá trị lâu dài trong tƣơng lai, hơn là ý định sử dụng hay sử dụng thanh toán điện tử. Vì vậy, để nghiên cứu về sự tiếp tục sử dụng thanh toán điện tử của sinh viên - đối tƣợng sẽ sử dụng thanh toán điện tử nhiều nhất trong tƣơng lai, tác giả quyết định sẽ nghiên cứu đề tài “Tiếp tục sử dụng thanh toán điện tử: Một nghiên cứu thực nghiệm với sinh viên TP.
Đề tài đã hệ thống hóa các cơ sở lý thuyết, các mô hình về các nhân tố ảnh hƣởng đến việc sử dụng dịch vụ nhƣ lý thuyết hành động hợp lý TRA, mô hình chấp nhận công nghệ TAM, lý thuyết thống nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ UTAUT, nhận thức tin tƣởng và nhận thức bảo mật. Tác giả khảo sát 210 sinh viên trên địa bàn TP. HCM, thực hiện phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích nhân tố khẳng định CFA và mô hình cấu trúc tuyến tính SEM. Đề tài đã xác định đƣợc nhân tố thủ tục giao dịch, an toàn công nghệ, tuyên bố bảo mật, kinh nghiệm sử dụng sử dụng tác động lên nhận thức bảo mật và nhận thức tin tƣởng.
Nhận thức bảo mật tác động tiêu cực, trong khi nhận thức tin tƣởng tác động tích cực đến việc tiếp tục sử dụng thanh toán điện tử của sinh viên trên địa bàn TP. Trên cơ sở đó, tác giả đƣa ra một số kiến nghị để khuyến khích tiếp tục thanh toán điện tử. iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iii MỤC LỤC.
iv DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC HÌNH ẢNH VÀ BẢNG BIỂU. viii CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu.
Đóng góp của nghiên cứu. Ý nghĩa thực tiễn. Kết cấu nghiên cứu. Tóm tắt chƣơng 1 .4 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.
Cơ sở lý thuyết về TTĐT. Khái niệm của TTĐT. Lợi ích và hạn chế của TTĐT. Lý thuyết hành động hợp lý (TRA).
Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM). Lý thuyết thống nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT). Các nghiên cứu liên quan. Mô hình nghiên cứu.
An toàn công nghệ. Thủ tục giao dịch. Tuyên bố bảo mật. Kinh nghiệm sử dụng.
Nhận thức bảo mật. Nhận thức tin tƣởng. Tóm tắt chƣơng 2 .17 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu.
Nghiên cứu sơ bộ. Nghiên cứu chính thức. Xây dựng thang đo và bộ câu hỏi. Kích thƣớc mẫu.
Đối tƣợng lấy mẫu. Phƣơng pháp lấy mẫu. Tóm tắt chƣơng 3 .22 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thống kê mô tả.
Xử lý thang đo và mô hình. Nghiên cứu sơ bộ. Nghiên cứu chính thức. Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha.
Phân tích nhân tố khám phá EFA. Phân tích nhân tố khẳng định CFA. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM. Thảo luận kết quả.
Tóm tắt chƣơng 4 .38 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Hạn chế và hƣớng nghiên cứu tiếp theo. Tóm tắt chƣơng 5 .42 TÀI LIỆU THAM KHẢO .43 PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC CHUYÊN GIA HỖ TRỢ THAM VẤN CHUYÊN MÔN CHO NGHIÊN CỨU. ix PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI .x PHỤ LỤC 3: THANG ĐO GỐC CỦA ONEY VÀ CỘNG SỰ (2017).
xii PHỤ LỤC 4: PHÂN TÍCH ĐỘ TIN CẬY Ở THANG ĐO CHÍNH THỨC. xiii PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ. xvi PHỤ LỤC 6: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHẲNG ĐỊNH. xviii PHỤ LỤC 7: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH.
xix vi DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT Thuật ngữ viết tắt Nguyên nghĩa ACB Ngân hàng TMCP Á Châu Agribank Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam BIDV Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam COD Trả tiền mặt khi lấy hàng HD bank Ngân hàng TMCP phát triển TP. HCM Sacombank Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín TAM Mô hình chấp nhận công nghệ TMĐT Thƣơng mại điện tử TP. HCM Thành phố Hồ Chí Minh TTĐT Thanh toán điện tử TRA Thuyết hành động hợp lý UTAUT Lý thuyết thống nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ Vietcombank Ngân hàng Ngoại thƣơng Việt Nam Viettinbank Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam vii DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1: Thuyết hành động hợp lý (TRA).2: Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) .3: ý thuyết thống nhất chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT) .4: Mô hình nghiên cứu về sự tiếp tục sử dụng TTĐT .1: Sơ đồ quy trình nghiên cứu .1: Kết quả nghiên cứu .35 DANH MỤC BẢNG BIỂU ảng 2.1: Các nghiên cứu liên quan .1: iến đo lƣờng và mã biến .1: Thống kê mô tả mẫu .2: Kết quả phân tích độ tin cậy nghiên cứu nội bộ .3: Kết quả phân tích độ tin cậy nghiên cứu chính thức .4: Kết quả phân tích nhân tố khám phá các biến độc lập .5: Thang đo và kết quả nghiên cứu .6: Mô tả dữ liệu và bình phƣơng hệ số tƣơng quan .7: Các chỉ số SEM và kết quả kiểm định giả thuyết .34 viii CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Giới thiệu vấn đề nghiên cứu Công nghệ từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của con ngƣời.
Sự tiện lợi và tốc độ của công nghệ đã thay đổi cách con ngƣời mua sắm, chuyển dần từ việc đi mua sắm ở các cửa hàng truyền thống sang mua sắm trên các trang TMĐT. Những năm gần đây, TMĐT ở nƣớc ta đang trong giai đoạn bùng nổ với tốc độ 25%/năm và có thể đƣợc duy trì trong ba năm tiếp theo 2018 – 2020 của Hiệp hội TMĐT Việt Nam (2018)1. Giới trẻ, những ngƣời dành nhiều thời gian cho các thiết bị công nghệ là những ngƣời mua hàng qua các trang TMĐT nhiều nhất. Đối tƣợng sinh viên, mặc dù số tiền mua hàng của họ có thể chƣa nhiều, tuy nhiên, đây vẫn là đối tƣợng mà các trang TMĐT cần nhắm tới, không chỉ cho hiện tại mà còn cho cả tƣơng lai nữa.
Cùng với sự phát triển của TMĐT, TTĐT nổi lên nhƣ là một xu hƣớng thanh toán mới, vô cùng tiện lợi và nhanh chóng. Đây là xu hƣớng tất yếu, nhất là khi Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng tỷ lệ sử dụng TTĐT lên 90% vào năm 2020. Tuy nhiên, số lƣợng TTĐT trên các trang TMĐT hiện nay còn khá thấp, mới chỉ có 20% khách hàng TTĐT (Nghiên cứu của công ty Q&Me, 2019). Để tăng số lƣợng TTĐT về lâu dài, cần xác định đƣợc các nhân tố ảnh hƣởng tới việc tiếp tục sử dụng TTĐT của khách hàng nói chung, của sinh viên - thế hệ tƣơng lai sẽ TTĐT nhiều nhất - nói riêng.
Ở nƣớc ngoài, các nghiên cứu cùng chủ đề có thể kể đến nhƣ là nghiên cứu của Tsiakis và Sthephanides (2005), Kim và cộng sự (2010), Shao và Zhang (2018). Tuy nhiên, theo khảo lƣợc của tác giả, ở Việt Nam có rất ít nghiên cứu về chủ đề tiếp tục sử dụng thanh toán điện tử. Vì những lý do nêu trên nên tác giả quyết định thực hiện đề tài: “Tiếp tục sử dụng thanh toán điện tử: Một nghiên cứu thực nghiệm với sinh viên TP. HCM" nhằm nghiên cứu về sự tiếp tục sử dụng TTĐT của sinh viên TP.
HCM, và tìm ra những phƣơng pháp thúc đẩy việc tiếp tục sử dụng TTĐT của sinh viên TP. 1 Báo cáo Chỉ số TMĐT Việt Nam 2018, tại: http://www.vn/tai–lieu/tai–lieu–trong–nuoc/bao–cao– chi–so–thuong–mai–dien–tu–viet–nam–2018 1 1. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát Đề tài nghiên cứu việc tiếp tục sử dụng TTĐT của sinh viên TP.
Mục tiêu cụ thể Với mục tiêu tổng quát nêu trên, khi làm nghiên cứu này, tác giả đặt ra ba mục tiêu cụ thể nhƣ sau: 1. Xác định các tiền tố của nhận thức bảo mật và tin tƣởng trong việc tiếp tục sử dụng TTĐT.