mở đầu cho công cuộc đổi mới đất nước. Từ 1986 đến nay, nền văn học Việt Nam nói chung và văn học Bình Định nói riêng đã có bước chuyển mình và đạt được những thành tựu đáng ghi nhận, trong đó, ngày càng xuất hiện những thế hệ nhà thơ nối tiếp nhau làm nên thành tựu thi ca mới trên hành trình hiện đại. Nhà thơ Thanh Thảo đã từng viết: Ví thơ và các nhà thơ Bình Định đông như sóng vỗ vào eo biển Quy Nhơn Thật không quá [19; tr. Điều đó đã được chứng minh qua lực lượng sáng tác dồi dào với những phong cách sáng tác đã được định hình.
Tên tuổi và tác phẩm của các nhà thơ Bình Định liên tục xuất hiện và chiếm lĩnh thi đàn cả nước, trong đó, rất nhiều nhà thơ đã để lại dấu ấn thi pháp đặc sắc, được độc giả yêu quý. Trong số lực lượng sáng tác thơ Bình Định đương đại, có các nhà thơ trưởng thành từ trước năm 1975 tiếp tục sáng tác trong hiện tại. Thế hệ này có thể kể đến các nhà thơ như: Lệ Thu, Nguyễn Văn Chương, Hồ Thế Phất, Nguyễn Thái Dương, Mang Viên Long, Lê Văn Ngăn… những cái tên này đã kế thừa xứng đáng thành tựu của các bậc tiền bối, những nhà thơ nổi tiếng của Bình Định như: Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Quách Tấn, Yến Lan, Xuân Diệu, Nguyễn Diêu, Nguyễn Thành Long, Phạm Hổ, Nguyễn Văn Vàng… từ 17 đó cho thấy truyền thống văn học Bình Định luôn có những đóng góp tích cực và liên tục như một dòng chảy không ngừng ghi dấu ấn đậm nét trong nền văn học dân tộc. Những tác giả của thế hệ này đã sống và gắn bó với mảnh đất Bình Định và có những đóng góp trong việc phản ánh đời sống và và xây dựng con người mới ở vùng đất sôi động này.
Họ từng sống, từng trăn trở, từng buồn vui với những bước đi lên của tỉnh nhà. Họ lăn lộn vào hiện thực đời sống phong phú của con người Bình Định từ đô thị cho đến vùng quê, từ những ngõ nhỏ nơi phố phường đến những vùng núi rừng xa xôi. Thơ của thế hệ này là tiếng nói tâm hồn, khát vọng của những người con Bình Định trong chiều dài lịch sử đầy biến động. Từ những năm tháng chiến tranh với đau thương chất ngất, quặn lòng cho đến không khí thanh bình của một đất nước đang đổi mới.
Đồng thời, cũng là tiếng nói tự hào của một xứ sở bất khuất, kiên trung, nhưng cũng là tiếng nói tha thiết với quê hương, với cái đẹp thân yêu của xứ sở mình. Kế đến là thế hệ những nhà thơ trưởng thành trong thời bình rất đông đảo và dồi dào sức sáng tạo với những cái tên như: Văn Trọng Hùng, Mai Thìn, Khổng Vĩnh Nguyên, Hồ Thế Hà, Hương Đình, Lê Ân, Trần Như Luận, Ngô Văn Cư, Đào Quý Thạnh, Trịnh Hoài Linh, Nguyễn Thanh Mừng, Châu Thường Vinh, Phạm Ánh, Vĩnh Tuy, Trần Quang Khanh… Có thể nói, đây là lực lượng hùng hậu nhất, đạt đến độ chín muồi trong sáng tác. Mỗi nhà thơ bằng vốn sống và cảm xúc nhạy cảm của mình đã thổi vào cảnh vật, con người Bình Định những triết lý, suy tưởng riêng làm cho “vùng đất võ – xứ văn chương” trở nên lung linh, đa màu, đa sắc hơn bao giờ hết. Cuối cùng là thế hệ nhà thơ trẻ - những người trưởng thành ở những năm trước và sau đường biên của hai thế kỷ với những cái tên như: Nguyễn Đình Phê, Triều La Vỹ, Trần Minh Nguyệt, Võ Hà Thanh Nhi, My Tiên, Nguyễn Đặng Thùy Trang (Mẫu Đơn), Trương Công Tưởng, Vân Phi… Đây là lực lượng kế tục giàu tiềm năng với những đột phá trong cách nghĩ, cách sáng tạo 18 nghệ thuật, là biểu tượng của sự nối tiếp mạnh mẽ, không bao giờ đứt đoạn trong thơ ca Bình Định.
Với sức trẻ, họ đã tạo nên diện mạo thơ Bình Định đương đại đầy mới mẻ, hiện đại cả về quan niệm nghệ thuật và thi pháp. Lực lượng sáng tác hùng hậu ấy đã tạo nên phong trào sáng tác mạnh mẽ cho văn học Bình Định. Những tác phẩm mới liên tục được công bố bằng nhiều hình thức đa dạng: xuất bản sách, báo, tạp chí, đăng tải trên các trang thông tin điện tử, blog cá nhân… Trên các diễn đàn văn chương lớn của đất nước hoặc các báo, tạp chí uy tín như: Văn Nghệ, Văn nghệ quân đội, Nhà văn & Tác phẩm, Văn nghệ Công an, Sông Hương, Tiền Phong chủ nhật, Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh… thường xuyên đăng trai những tác phẩm thơ của các tác giả Bình Định với những gương mặt quen thuộc như: Lệ Thu, Mai Thìn, Lê Hoài Lương, Văn Trọng Hùng, Trần Quang Lộc, Phạm Ánh, Lưu Thị Mười, Trương Công Tưởng, Trần Quốc Toàn, Trần Quang Khanh, My Tiên, Trần Văn Thiên, Vân Phi… Đặc biệt, những năm gần đây, những diễn đàn này cũng đã góp phần rất lớn trong việc tìm kiếm và phát hiện ra những cây bút tài năng trẻ. Nhiều tập thơ cũng đã được ra đời, trong đó, có những tập thơ đã tạo được tiếng vang như: Khói mỏng nhẹ bay (Lệ Thu), Tiếng chim về cũ (Mai Thìn), Nghe phù du hát (Lê Ân), Lối cũ, Hạt phù sa (Phạm Ánh), Tuyển tập thơ Nguyễn Văn Chương (Nguyễn Văn Chương), Lang thang miền nhớ (Ngô Văn Cư), Ngõ phong lan (Huỳnh Kim Bửu), Đối ảnh (Văn Trọng Hùng), Bóng nhan sắc bóng quê hương (Hồ Thế Phất), Tơ sương (Hồ Thế Hà), Gió thiếu phụ (Trần Quang Khanh), Chân bèo lọc nước (Khổng Vĩnh Nguyên), Ký tự nàng (Mẫu Đơn – My Tiên), Ngày mắc cạn (Vân Phi), Nhật ký đêm (Triều La Vỹ)… Bên cạnh đó, trong các cuộc thi và các giải thưởng về văn học nghệ thuật, các nhà thơ Bình Định cũng gặt hái được nhiều thành tựu.
Những tác giả Bình Định liên tục được xướng tên tại các cuộc thi, giải thưởng văn học. Có thể kể đến như: Mai Thìn đã đạt giải nhất thơ trẻ Bình Định năm 1990, 06 19 lần đạt giải thưởng Đào Tấn – Xuân Diệu về văn học nghệ thuật do Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định trao tặng. Từ Quốc Hoài được tặng thưởng của Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh năm 2016 cho tập Những chiếc lá thiêng liêng, giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2010 cho tập Sóng và khoảng lặng. Nguyễn Văn Chương đã 04 lần đạt Đào Tấn – Xuân Diệu về văn học nghệ thuật do Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định trao tặng… Đặc biệt, các tác giả trẻ cũng đã dần khẳng định tên tuổi của mình qua các giải thưởng lớn nhỏ.
Cùng với lực lượng sáng tác hùng hậu nhiều thế hệ nhà thơ tiếp nối như dòng sông không ngừng chảy, các nhà thơ Bình Định đương đại đã thể hiện sự táo bạo và bản lĩnh trong việc lựa chọn những đề tài, chủ đề độc đáo, đem lại làn gió mới cho thơ ca Bình Định. Đặc biệt, đối với các tác giả trẻ, họ đã có sự tìm tòi, bứt phá trong sáng tạo nghệ thuật. Mỗi tác giả đều có trách nhiệm với con chữ của mình, đều tìm cho mình những định hướng sáng tác riêng, không lẫn lộn với bất kì ai. Mỗi tác giả là một dấu ấn vừa cá nhân nhưng cũng rất “Bình Định”.
Đổi mới về nội dung và nghệ thuật Những năm sau đổi mới, thơ ca Bình Định đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, văn học hay cụ thể hơn là thơ ca và đời sống ngày một gắn bó chặt chẽ hơn. Vai trò của nghệ sĩ được coi trọng và phát huy ngày càng mạnh mẽ. Giới văn sĩ mạnh dạn tìm ra những hướng đi mới trong sáng tạo nghệ thuật. Từ đó, tạo ra những tác phẩm hiện đại mang màu sắc mới lạ, độc đáo mà cũng không kém phần nhân văn.
Về nội dung, các tác giả Bình Định đã có nhiều khám phá mới mẻ thông qua việc tiếp cận tư duy thơ hiện đại với những ý tưởng mới, tạo nên những bài thơ có nội dung đời sống phản ảnh đa dạng hơn, truyền tải tư tưởng sâu sắc hơn, đa nghĩa hơn. Cái tôi trữ tình trong thơ ca giai đoạn mới trở nên phong phú, đa dạng hơn. Cá tính của các nhà thơ cũng ngày càng được đề 20 cao. Nhà thơ có nhu cầu nhìn chính mình trước khi nhìn ra tha nhân.
Các nhà thơ Bình Định, đặc biệt là thế hệ các nhà thơ trẻ, đã tạo được dấu ấn riêng cho thơ của mình thông qua việc định hướng nội dung, chủ đề sáng tác. Được đánh giá là một trong những gương mặt thơ trẻ nhiều triển vọng của Bình Định, Trần Quốc Toàn đưa vào những trang thơ của mình những nỗi niềm đầy ám ảnh với một cách nhìn về thế giới rất riêng, là sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại nhưng cũng đầy suy tư, trăn trở: Thế là chúng tôi lớn khôn Giữa cuộc đời bùn đất Những con chữ vẫn neo trong thể xác gầy còm Để đêm tôi ký âm trên giọt mưa trên vách nhớ Để ngày tôi chạm trổ những vết nám trên mắt ngoại Khi bà tắt thở (Ngọn đèn dầu bà thắp) Là nhà thơ nữ thế hệ 9X, người đàn bà trong thơ My Tiên, đầy tính nữ nhưng cũng không kém phần táo bạo. Tiếng thơ My Tiên là tiếng lòng của một bản ngã đầy đam mê, mong muốn vượt ra khỏi những ràng buộc, chế ước để được thành thật với chính mình: Anh bỏ lại trên lưng em một nốt ruồi Chúng bén rễ vào tim và nứt ra loài cây hoang dại Chỉ thơm mùi trái cấm Và thơm mùi giấc mơ (Nụ hôn mùi trái cấm) Thơ Vân Phi lại là nỗi niềm của những con người rời làng lên phố quăng mình vào cuộc mưu sinh được thua cơm áo, da diết nhớ về mảnh đất chôn nhau cắt rốn. Đó là những suy tư, trăn trở; đôi lúc là những cảm xúc thăng hoa bất chợt nhưng tất cả là tiếng lòng tha thiết của một người trẻ luôn hướng về cuộc sống, về quê hương, nguồn cội: 21 Muốn về lại ngày xưa Nghe tiếng vót nan trên chiếc chõng tre Ngày đôi tay ba chắc mầm cây rựa Từng nhịp, từng nhịp đã thành điệu khúc Chiếc rế bên hiên nhuộm khói bếp đen huyền (Ta tìm gì phía ấy ngày xưa) Về nghệ thuật, thơ Bình Định đương đại đã có sự cách tân mới mẻ, phù hợp với xu hướng đổi mới của thời đại.
Không khó để nhận ra rằng nhiều cây bút thơ Bình Định hiện nay không còn thỏa mãn với lối viết và hệ thi pháp gò bó đã được định hình và đang dần biến thành lối mòn trước đó.