Luận văn thạc sĩ về văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan

Luận văn thạc sĩ VNU LS văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan phân tích các vấn đề pháp lý và thực tiễn trong quản lý hải quan.

• Tác giả: Vũ Cảnh Chiến
• Người hướng dẫn: GS.TS Hoàng Thị Kim Quế
• Trường học: Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Văn Hóa Pháp Luật Trong Lĩnh Vực Hải Quan
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA PHÁP LUẬT HẢI QUAN
• 1.1. Khái niệm và các thành tố cơ bản của văn hóa pháp luật
• 1.1.1. Khái niệm về văn hóa
• 1.1.2. Khái niệm về văn hóa pháp luật
• 1.1.3. Văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 1.1.4. Khái niệm và đặc trưng của văn hóa pháp luật hải quan
• 1.1.5. Các thành tố (cấu trúc) cơ bản của văn hóa pháp luật hải quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN, KẾT QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT VÀ NHỮNG TỒN TẠI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG VĂN HÓA PHÁP LUẬT HẢI QUAN
• 2.1. Thực trạng về tổ chức hải quan Việt Nam từ khi thành lập đến nay (1945) đến nay
• 2.2. Từ năm 2002 đến nay
• 2.3. Thực trạng về hệ thống pháp luật hải quan
• 2.4. Thực trạng về ý thức pháp luật, thực hiện pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 2.5. Về cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, du lịch
• 2.6. Về hiện đại hóa quản lý hải quan, áp dụng các phương thức quản lý hải quan hiện đại
• 2.7. Hiện đại hoá, tin học hóa công tác thống kê hải quan
• 2.8. Đảm bảo thu đúng, thu đủ các nguồn thu cho ngân sách quốc gia theo chỉ tiêu được giao
• 2.9. Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới và các hành vi khác vi phạm pháp luật hải quan
• 2.10. Triển khai thực thi các điều ước quốc tế
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VĂN HÓA PHÁP LUẬT HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
• 3.1. Quan điểm cơ bản về xây dựng văn hóa pháp luật hải quan
• 3.2. Xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan nhằm đảm bảo quyền, lợi ích của các chủ thể trong lĩnh vực hải quan
• 3.3. Xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan nhằm tạo niềm tin, uy tín của cơ quan hải quan đối với khách hàng, sự chuyên nghiệp, minh bạch và mang tính hiệu quả cao
• 3.4. Xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan theo định hướng hiện đại hóa, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc
• 3.5. Một số giải pháp đề xuất xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.5.1. Giáo dục ý thức tôn trọng, tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực hải quan
• 3.5.2. Một số giải pháp khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu văn hóa pháp luật hải quan Việt Nam

Nghiên cứu văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan Việt Nam là một chủ đề quan trọng, phản ánh sự phát triển của hệ thống pháp luật và quản lý nhà nước. Văn hóa pháp luật không chỉ là những quy định pháp lý mà còn là những giá trị, chuẩn mực xã hội được hình thành và phát triển qua thời gian. Việc nghiên cứu này giúp nhận diện rõ hơn các yếu tố tác động đến hoạt động hải quan, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi pháp luật.

1.1. Khái niệm văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan

Văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan được hiểu là hệ thống các giá trị, chuẩn mực và hành vi pháp lý của các cá nhân và tổ chức trong quá trình thực hiện các quy định về hải quan. Điều này bao gồm cả ý thức tuân thủ pháp luật và các giá trị văn hóa đặc trưng của ngành hải quan.

1.2. Tầm quan trọng của văn hóa pháp luật hải quan

Văn hóa pháp luật hải quan đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với cơ quan hải quan. Nó cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế.

II. Những thách thức trong nghiên cứu văn hóa pháp luật hải quan

Mặc dù văn hóa pháp luật hải quan đã được nghiên cứu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Các vấn đề như sự thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật, ý thức pháp luật của cán bộ hải quan và người dân còn hạn chế, và sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh tế và chính trị đều ảnh hưởng đến việc thực thi văn hóa pháp luật.

2.1. Thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật hải quan

Sự không đồng bộ giữa các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng gây khó khăn cho việc thực hiện các quy định về hải quan. Điều này dẫn đến tình trạng lúng túng trong việc áp dụng pháp luật và tạo ra sự không công bằng trong xử lý các trường hợp vi phạm.

2.2. Ý thức pháp luật của cán bộ và người dân

Ý thức pháp luật của cán bộ hải quan và người dân còn hạn chế, dẫn đến việc không tuân thủ các quy định pháp luật. Việc nâng cao nhận thức và giáo dục pháp luật là cần thiết để cải thiện tình hình này.

III. Phương pháp xây dựng văn hóa pháp luật hải quan hiệu quả

Để xây dựng văn hóa pháp luật hải quan hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp giáo dục, tuyên truyền và cải cách hành chính. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của cán bộ và người dân mà còn tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch và công bằng.

3.1. Giáo dục và tuyên truyền về pháp luật hải quan

Giáo dục và tuyên truyền về pháp luật hải quan là một trong những phương pháp quan trọng để nâng cao nhận thức của cán bộ và người dân. Các chương trình đào tạo, hội thảo và tài liệu hướng dẫn cần được triển khai rộng rãi.

3.2. Cải cách hành chính trong lĩnh vực hải quan

Cải cách hành chính trong lĩnh vực hải quan nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Điều này không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu mà còn nâng cao tính minh bạch trong quản lý nhà nước.

IV. Ứng dụng thực tiễn của văn hóa pháp luật hải quan

Việc áp dụng văn hóa pháp luật hải quan vào thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các cơ quan hải quan đã có những bước tiến trong việc cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo dựng niềm tin với người dân và doanh nghiệp.

4.1. Kết quả cải cách thủ tục hành chính

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan đã giúp giảm thiểu thời gian thông quan hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Điều này góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế.

4.2. Tác động tích cực đến niềm tin của người dân

Việc thực hiện văn hóa pháp luật hải quan đã tạo dựng niềm tin của người dân đối với cơ quan hải quan. Sự minh bạch và công bằng trong xử lý các trường hợp vi phạm đã góp phần nâng cao uy tín của ngành hải quan.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của văn hóa pháp luật hải quan

Nghiên cứu văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan Việt Nam là một lĩnh vực cần được tiếp tục phát triển. Việc nâng cao nhận thức và cải cách hệ thống pháp luật sẽ giúp xây dựng một nền văn hóa pháp luật hải quan vững mạnh, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

5.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục nghiên cứu

Tiếp tục nghiên cứu văn hóa pháp luật hải quan sẽ giúp nhận diện rõ hơn các vấn đề còn tồn tại và đề xuất các giải pháp phù hợp. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần phát triển kinh tế đất nước.

5.2. Triển vọng phát triển văn hóa pháp luật hải quan

Triển vọng phát triển văn hóa pháp luật hải quan trong tương lai phụ thuộc vào sự cải cách và đổi mới trong quản lý nhà nước. Việc áp dụng công nghệ thông tin và cải cách thủ tục hành chính sẽ là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành hải quan.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lịch sử phát triển của Hải quan Việt Nam ghi nhận dấu mốc khởi đầu từ năm 1945 với tên gọi Sở Thuế quan và thuế gián thu, trải qua gần 70 năm xây dựng và hoàn thiện thể chế quản lý nhà nước. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các tổ chức văn hóa thế giới như UNESCO đã ghi nhận hơn 400 đến 500 định nghĩa học thuật khác nhau về văn hóa, phản ánh tính đa dạng và đa tầng của phạm trù này. Tuy nhiên, việc vận dụng lý luận văn hóa vào lĩnh vực pháp luật chuyên ngành, đặc biệt là văn hóa pháp luật hải quan, vẫn là một khoảng trống học thuật cần được luận giải thấu đáo.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ yêu cầu cấp thiết trong việc thực thi Luật Hải quan năm 2001 (chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2002). Sự gia tăng nhanh chóng của kim ngạch thương mại quốc tế đòi hỏi ngành hải quan phải chuyển đổi từ phương thức quản lý thủ công truyền thống sang mô hình hiện đại. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài là làm rõ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng các thành tố cấu thành văn hóa pháp luật hải quan, nhận diện những tồn tại cố hữu như tâm lý làm việc quan liêu, cơ chế xin - cho và nguy cơ tiêu cực trong tiếp xúc trực tiếp giữa công chức với doanh nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu bao quát tiến trình lịch sử từ năm 1945 đến năm 2014 trên phạm vi lãnh thổ hải quan Việt Nam, tập trung đánh giá sâu giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2014. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học nhằm định hình chuẩn mực ứng xử của lực lượng hải quan với tư cách là "chiến sỹ gác cửa nền kinh tế". Kết quả nghiên cứu hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu rút ngắn thời gian xử lý thủ tục tiếp nhận tờ khai xuống mức tối đa 30 phút, đồng thời giảm 15% đến 20% tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa nhờ áp dụng quản lý rủi ro hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống luận điểm dựa trên nền tảng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân. Khung lý thuyết tiếp thu có chọn lọc các công trình nghiên cứu tiêu biểu về văn hóa pháp lý tại Việt Nam của Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Thị Kim Quế (2004), Tiến sĩ Lê Minh Tâm (1998) và Tiến sĩ Phạm Duy Nghĩa (2008).

Mô hình nghiên cứu phân tích văn hóa pháp luật hải quan theo cấu trúc mở rộng gồm 3 thành tố cơ bản có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ:

• Ý thức pháp luật hải quan: Bao gồm tri thức pháp luật chuyên ngành và tình cảm, niềm tin, thái độ tôn trọng pháp luật của cả công chức hải quan lẫn các đối tượng quản lý.
• Hệ thống pháp luật hải quan: Toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được ban hành với 4 tiêu chí chất lượng bắt buộc là tính đồng bộ, tính toàn diện, tính phù hợp với thực tiễn kinh tế và kỹ thuật pháp lý đạt chuẩn mực quốc tế.
• Hành vi thực hiện và áp dụng pháp luật: Chuỗi hành động thực tế thể hiện qua 4 hình thức gồm tuân thủ, thi hành, sử dụng và áp dụng pháp luật của các chủ thể tham gia quan hệ hải quan.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: văn hóa pháp luật chuyên ngành, văn hóa hành pháp hải quan, quản lý rủi ro hải quan và chuẩn mực ứng xử công vụ theo phương châm hành động "Chuyên nghiệp - Minh bạch - Hiệu quả".

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu bao gồm hơn 50 văn bản quy phạm pháp luật (từ Điều lệ Hải quan, Pháp lệnh Hải quan đến Luật Hải quan 2001 và các văn bản hướng dẫn), các số liệu thống kê nghiệp vụ từ Tổng cục Hải quan giai đoạn 1945 - 2014, cùng hơn 25 tài liệu chuyên khảo về xã hội học pháp luật và các công ước quốc tế của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, đề tài thực hiện phương pháp khảo sát dữ liệu tổng thể kết hợp chọn mẫu điển hình tại 34 Cục Hải quan tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Trọng tâm phân tích chuyên sâu được đặt tại 3 địa bàn có lưu lượng hàng hóa và kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm hơn 70% tổng kim ngạch cả nước là Hà Nội, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp đối chiếu lịch sử và so sánh luật học là nhằm bảo đảm tính bao quát của chặng đường gần 70 năm phát triển, đồng thời phản ánh khách quan mức độ tương thích giữa quy định trên văn bản và hành vi thực tế của hơn 100.000 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Timeline nghiên cứu và tổng hợp dữ liệu được thực hiện liên tục trong thời gian 24 tháng (giai đoạn 2012 - 2014).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Bước chuyển mang tính lịch sử về thể chế pháp luật: Việc ban hành Luật Hải quan năm 2001 đã tạo lập hành lang pháp lý chuẩn mực, chuyển đổi căn bản mô hình kiểm soát từ kiểm tra thủ công toàn diện 100% sang cơ chế quản lý rủi ro từ năm 2005. Nhờ đó, tỷ lệ luồng đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa) giảm mạnh từ mức hơn 80% trong giai đoạn trước năm 2000 xuống còn khoảng 15% đến 25% trong giai đoạn 2010 - 2014.
2. Đột phá trong hiện đại hóa và số hóa thủ tục: Việc áp dụng hải quan điện tử và thí điểm triển khai thành công hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS vào năm 2014 đã rút ngắn thời gian tiếp nhận, đăng ký tờ khai thông thường xuống dưới 30 phút đối với luồng xanh và luồng vàng, giúp doanh nghiệp tiết kiệm ước tính hơn 60% chi phí in ấn giấy tờ và thời gian đi lại.
3. Định chế hóa cam kết phục vụ xã hội: Tuyên ngôn phục vụ khách hàng của ngành Hải quan đã xác lập 4 mốc thời gian chuẩn mực bắt buộc: giải quyết hồ sơ miễn thuế trong vòng 10 ngày làm việc; giải quyết và trả lời vướng mắc trong tối đa 5 ngày làm việc; chuyển văn bản lấy ý kiến cấp trên trong 5 ngày và phản hồi kết quả cho doanh nghiệp trong 3 ngày làm việc kể từ khi nhận được chỉ đạo.
4. Tồn tại về mặt ý thức và tâm lý pháp lý: Nghiên cứu chỉ ra khoảng 20% đến 30% doanh nghiệp và một bộ phận công chức vẫn chịu ảnh hưởng của thói quen "trọng tình", dẫn đến các biểu hiện tiêu cực như nhũng nhiễu, lách luật áp mã HS (mã số phân loại hàng hóa) hoặc khai báo sai trị giá tính thuế để trốn tránh nghĩa vụ ngân sách.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên bắt nguồn từ sự phát triển chưa đồng đều giữa hạ tầng công nghệ và năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự. Thu nhập của cán bộ công chức còn thấp trong khi áp lực giải quyết khối lượng công việc ngày càng tăng, tạo ra kẽ hở cho tâm lý cửa quyền. Hơn nữa, việc cập nhật các biểu thuế xuất nhập khẩu theo cam kết quốc tế diễn ra liên tục khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc nắm bắt đúng quy chuẩn pháp lý.

Kết quả nghiên cứu này tương thích chặt chẽ với nhận định của nhiều chuyên gia luật học hàng đầu khi cho rằng văn hóa pháp luật không đơn thuần là hệ thống văn bản trên giấy mà phải được đo lường bằng hành vi hợp pháp trong thực tế. Toàn bộ các quy trình tương tác và luồng dữ liệu nghiệp vụ được luận văn mô tả chi tiết thông qua Biểu đồ 3.1 về kiến trúc hệ thống VNACCS/VCIS và Bảng tổng hợp đối chiếu 7 chuẩn mực ứng xử công vụ của công chức hải quan đối với cơ quan, doanh nghiệp và người dân.

Đề xuất và khuyến nghị

• Hoàn thiện thể chế và nâng cao kỹ thuật lập pháp hải quan: Tiến hành rà soát, sửa đổi toàn diện Luật Hải quan nhằm tương thích 100% với Công ước Kyoto sửa đổi và các thông lệ của WCO. Cơ quan chủ trì là Tổng cục Hải quan phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp, hướng tới hoàn thành bộ văn bản hướng dẫn chi tiết trước quý IV năm 2015.
• Chuẩn hóa và giám sát thực hiện 7 quy tắc ứng xử công vụ: Triển khai bắt buộc 100% cán bộ, công chức hải quan ký cam kết thực hiện đúng chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, mặc trang phục và đeo thẻ công chức đúng quy định. Đơn vị thực hiện là Thanh tra Hải quan và Cục Kiểm tra sau thông quan, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ khiếu nại, tố cáo về thái độ phục vụ xuống dưới 1% mỗi năm trong giai đoạn 2014 - 2018.
• Nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và mở rộng hệ thống VNACCS/VCIS: Đầu tư trang thiết bị kỹ thuật đồng bộ tại tất cả các chi cục cửa khẩu biên giới, bảo đảm hệ thống vận hành liên tục 24/7 với độ ổn định đạt 99,9%, xử lý thông quan tờ khai luồng xanh trong thời gian dưới 3 giây. Đơn vị chịu trách nhiệm là Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan trong lộ trình 2014 - 2020.
• Phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp: Mở rộng mạng lưới đại lý thủ tục hải quan chuyên nghiệp, tăng số lượng doanh nghiệp ưu tiên được hưởng chế độ miễn kiểm tra hải quan thêm 15% đến 20% mỗi năm. Tổng cục Hải quan chủ trì phối hợp cùng Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thực hiện thường niên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ, công chức và lãnh đạo ngành Hải quan: Cung cấp cẩm nang thực hành 7 chuẩn mực ứng xử công vụ, phương pháp quản lý rủi ro và các mốc thời gian cam kết dịch vụ công (30 phút, 5 ngày, 10 ngày) nhằm nâng cao chỉ số hài lòng của khách hàng tại từng chi cục.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đại lý logistics và khai thuê hải quan: Giúp nắm vững quyền và nghĩa vụ pháp lý, quy trình vận hành hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS, phòng ngừa rủi ro tranh chấp phân loại mã HS và tối ưu hóa thời gian giải phóng hàng hóa.
• Nhà hoạch định chính sách và cán bộ nghiên cứu lập pháp: Cung cấp khung lý thuyết khoa học về 3 thành tố văn hóa pháp luật để tham khảo khi xây dựng các chính sách cải cách hành chính và hội nhập thuế quan theo cam kết quốc tế.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Luật, Kinh tế quốc tế: Tài liệu tham khảo học thuật chuyên sâu với hơn 50 nguồn trích dẫn uy tín về lý luận nhà nước và pháp luật, văn hóa pháp lý và thủ tục hải quan quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan được hiểu như thế nào?
Văn hóa pháp luật hải quan là dạng văn hóa pháp luật chuyên ngành, bao gồm toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần thuộc lĩnh vực tác động của pháp luật hải quan. Nó được thể hiện sống động qua tri thức, niềm tin pháp lý và hành vi thực tế của công chức hải quan, doanh nghiệp và hành khách xuất nhập cảnh.

Tuyên ngôn phục vụ khách hàng của ngành Hải quan cam kết những mốc thời gian nào?
Tuyên ngôn cam kết thời hạn tiếp nhận và đăng ký tờ khai chậm nhất 30 phút kể từ khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ. Thời hạn giải quyết hồ sơ miễn thuế tối đa 10 ngày làm việc; thời hạn giải quyết văn bản vướng mắc của doanh nghiệp không quá 5 ngày làm việc và thời gian xin ý kiến cấp trên trong vòng 3 ngày làm việc.

Hệ thống VNACCS/VCIS có vai trò gì trong xây dựng văn hóa pháp luật hải quan?
Hệ thống VNACCS/VCIS là công cụ đột phá giúp chuyển đổi phương thức quản lý từ thủ công sang tự động hóa. Hệ thống giúp giảm thiểu sự tiếp xúc trực tiếp giữa công chức và doanh nghiệp, từ đó loại bỏ căn bản cơ chế xin - cho, bảo đảm tính minh bạch và cắt giảm hơn 60% thời gian thông quan hàng hóa.

Vì sao ngành Hải quan chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm?
Chuyển đổi sang hậu kiểm (kiểm tra sau thông quan) dựa trên kỹ thuật quản lý rủi ro là chuẩn mực của Tổ chức Hải quan Thế giới. Phương thức này giúp tạo thuận lợi tối đa cho 75% đến 80% lô hàng thuộc luồng xanh, đồng thời nâng cao ý thức tự giác tuân thủ pháp luật và tính trung thực của doanh nghiệp khi khai báo.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần làm gì để xây dựng văn hóa pháp luật hải quan?
Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định pháp luật qua cổng thông tin ngành, thực hiện khai báo trung thực, nộp thuế đầy đủ và không thực hiện các hành vi tiêu cực. Đồng thời, doanh nghiệp nên tích cực phản ánh các vướng mắc qua đường dây nóng 04 38722828 hoặc email chính thức để nâng cao tính minh bạch.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về 3 thành tố cấu thành văn hóa pháp luật hải quan (ý thức pháp luật, hệ thống pháp luật và hành vi thực thi).
• Đánh giá khách quan chặng đường phát triển gần 70 năm (1945 - 2014), làm nổi bật dấu mốc chuyển đổi thể chế hiện đại từ năm 2002.
• Khẳng định giá trị thực tiễn của hệ thống VNACCS/VCIS và Tuyên ngôn phục vụ khách hàng trong việc rút ngắn thời gian đăng ký tờ khai xuống dưới 30 phút.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với 7 chuẩn mực đạo đức công vụ và mục tiêu vận hành hệ thống thông quan điện tử ổn định 99,9%.
• Xác lập khung định hướng phát triển ngành Hải quan Việt Nam theo tiêu chuẩn quốc tế trong giai đoạn 2014 - 2020.

Để tiếp tục hoàn thiện nền hành chính công hiện đại, các cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp và nhà nghiên cứu cần đẩy mạnh hợp tác, hiện thực hóa các giải pháp khoa học này vào thực tiễn quản lý xuất nhập khẩu hàng ngày.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT VŨ CẢNH CHIẾN VĂN HÓA PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2014 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT VŨ CẢNH CHIẾN VĂN HÓA PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN Chuyên ngành: Lý luận lịch sử Nhà nƣớc và pháp luật Mã số : 60 38 01 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Hoàng Thị Kim Quế Hà Nội – 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận văn chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! NGƢỜI CAM ĐOAN Vũ Cảnh Chiến LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Danh mục biểu đồ LỜI NÓI ĐẦU .7 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA PHÁP LUẬT HẢI QUAN. Khái niệm và các thành tố cơ bản của văn hóa pháp luật. Khái niệm về văn hóa:.

Khái niệm về văn hóa pháp luật:. Văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan. Khái niệm và đặc trƣng của văn hóa pháp luật hải quan. Các thành tố (cấu trúc) cơ bản của văn hóa pháp luật hải quan:.47 THỰC TRẠNG VĂN HÓA PHÁP LUẬT TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN, KẾT QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT VÀ NHỮNG TỒN TẠI TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG VĂN HÓA PHÁP LUẬT HẢI QUAN.

Thực trạng về tổ chức hải quan Việt Nam từ khi thành lập đến nay (1945) đến nay .5 Từ năm 2002 đến nay. Thực trạng về hệ thống pháp luật hải quan. 54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thực trạng về ý thức pháp luật, thực hiện pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Về cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, du lịch. Về hiện đại hóa quản lý hải quan, áp dụng các phƣơng thức quản lý hải quan hiện đại. Hiện đại hoá, tin học hóa công tác thống kê hải quan. Đảm bảo thu đúng, thu đủ các nguồn thu cho ngân sách quốc gia theo chỉ tiêu đƣợc giao.

Nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới và các hành vi khác vi phạm pháp luật hải quan. Triển khai thực thi các điều ƣớc quốc tế .94 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VĂN HÓA PHÁP LUẬT HẢI QUAN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP Ở NƢỚC TA HIỆN NAY .1 Quan điểm cơ bản về xây dựng văn hóa pháp luật hải quan. Xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan nhằm đảm bảo quyền, lợi ích của các chủ thể trong lĩnh vực hải quan. Xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan nhằm tạo niềm tin, uy tín của cơ quan hải quan đối với khách hàng, sự chuyên nghiệp, minh bạch và mang tính hiệu quả cao.

Xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan theo định hƣớng hiện đại hóa, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc. 96 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số giải pháp đề xuất xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan .Giáo dục ý thức tôn trọng, tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực hải quan. Một số giải pháp khác.

125 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 126 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ STT Số hiệu biểu đồ Tên biểu đồ Trang 1 3.1 sơ bộ hệ thống VNACCS/VCIS [27] 117 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI NÓI ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Khi bàn về văn hóa, chúng ta luôn biết về tầm quan trọng của vấn đề này. Văn hóa luôn hiển hiện trong đời sống con ngƣời, ngƣời ta nhắc đến văn hóa nhƣ là những gì tốt đẹp, chuẩn mực đƣợc xã hội thừa nhận.

Nhƣng văn hóa là một khái niệm có nội hàm rộng lớn, có thể tiếp cận từ nhiều góc độ, liên ngành, đa ngành thì mới có thể nhận thức, đánh giá, nhận diện đầy đủ đƣợc, dù đó là hình thái văn hóa nào, chính trị, tôn giáo, kinh tế hay pháp luật. Mặc dù trên thế giới cho đến nay tồn tại nhiều cách tiếp cận khác nhau về văn hóa, dẫn đến những định nghĩa khác nhau song tựu trung lại, văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất, tinh thần đƣợc hình thành và sáng tạo trong hoạt động của con ngƣời đƣợc lƣu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ cộng đồng này sang cộng đồng khác. Nghiên cứu về văn hóa đòi hỏi sự tìm tòi để nhận diện đƣợc và đƣa ra những giải pháp để xây dựng, vun đắp nền văn hóa càng phong phú, tiên tiến và đậm đà bản sắc. Khái niệm văn hóa pháp luật đã đƣợc biết đến ở nƣớc ta từ lâu, nhƣng sự nghiên cứu vẫn còn ở mức độ vừa phải, chƣa đáp ứng đƣợc với tầm quan trọng của văn hóa pháp luật trong đời sống pháp luật Việt Nam.

“Văn hóa pháp luật là hệ thống các yếu tố, giá trị vật chất và tinh thần thuộc lĩnh vực tác động của pháp luật được thể hiện trong ý thức, tư tưởng và hành vi của con người”[14] Nền kinh tế Việt Nam từ khi độc lập đã trải qua 30 năm chiến tranh ác liệt và những năm thử thách trong thời kỳ hàn gắn vết thƣơng chiến tranh. Với cái tên đầu tiên là “Sở Thuế quan và thuế gián thu” đƣợc thành lập với mục đích đảm bảo việc kiểm soát hàng hoá xuất nhập khẩu và duy trì nguồn thu ngân sách. Hải quan Việt Nam không ngừng chăm lo xây dựng, hoàn thiện và nâng cao cơ sở pháp lý - quản lý Nhà nƣớc để ngày càng phù hợp hơn với thực tiễn 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của nƣớc Việt Nam. Từ chỗ Hải quan Việt Nam còn phải tạm thời sử dụng những quy định nghiệp vụ về thuế quan của chính quyền thực dân đến nay đã xây dựng và ban hành đƣợc “Điều lệ Hải quan”, Pháp lệnh Hải quan và tiếp đó là Luật Hải quan Việt Nam có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2002.

Với những mục tiêu nhằm tạo thuận lợi cho phát triển XNK, thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài, phát triển du lịch và giao thƣơng quốc tế, đáp ứng đƣợc những yêu cầu hội nhập luôn là một nhiệm vụ quan trọng phải hoàn thành để ngành hải quan luôn xứng đáng là “chiến sỹ gác cửa nền kinh tế” Là một công chức hải quan, tác giả luôn trăn trở với những vấn đề về chính sách pháp luật, về cách thức quản lý nhà nƣớc về hải quan,về thực trạng thực hiện, chấp hành pháp luật hải quan của công chức hải quan và các đối tƣợng quản lý. Chính điều đó đã thúc đẩy ngƣời viết luận văn nghiên cứu sâu hơn về văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan để làm rõ thêm lý luận về văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan góp phần hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về hải quan, đƣa ra các tiêu chuẩn các hành vi ứng xử của các đối tƣợng tham gia vào lĩnh vực này. Tình hình nghiên cứu đề tài Vấn đề văn hóa pháp luật ở nƣớc ta hiện nay đã đƣợc nghiên cứu, bình luận, trao đổi dƣới nhiều hình thức. Thông qua những Tạp chí chuyên ngành nhƣ: Nghiên cứu lập pháp, Luật học, Dân chủ và pháp luật, Nhà nƣớc và pháp luật.

các tác giả đã bày tỏ quan điểm cá nhân của mình xung quanh khái niệm, vai trò, và những biện pháp nâng cao vấn đề văn hóa pháp luật. Cụ thể nhƣ sau: - Lê Đức Tiết (2005), Văn hóa pháp lý Việt nam, Nxb Tƣ pháp, Hà nội. - Hoàng Thị Kim Quế (2004), “Văn hóa pháp lý – dòng riêng giữa nguồn chung của văn hóa dân tộc Việt nam”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Nguyễn Văn Động (2006), “Văn hóa pháp lý trong điều kiện phát huy dân chủ ở nƣớc ta hiện nay”, Tạp chí Dân chủ và pháp luật.

- Lê Vƣơng Long (2006), “Văn hóa pháp lý Việt nam trong xu thế toàn cầu hóa”, Tạp chí nghiên cứu lập pháp. - Lê Minh Tâm (1998), “Vấn đề văn hóa pháp luật ở nƣớc ta trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Luật học. - Lê Thanh Thập (1999), “Mấy suy nghĩ về văn hóa và văn hóa pháp luật ở nƣớc ta”, Tạp chí Luật học. - Phạm Duy Nghĩa (2008), “Góp phần tìm hiểu văn hóa pháp luật”, Tạp chí khoa học – Đại học Quốc gia Hà nội.

- Nguyễn Thị Hồi (2008), “Ý thức pháp luật và văn hóa pháp luật”, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật. Với đề tài Văn hóa pháp luật cũng đã từng có nhiều luận văn, luận án, khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu và phân tích. Trong đó không thiếu các đề tài cấp Bộ, cấp nhà nƣớc, cấp tỉnh. Điều này cho thấy tầm quan trọng của vấn đề nâng cao trình độ văn hóa pháp luật cho ngƣời dân cũng nhƣ thể hiện thái độ quan tâm, chú trọng của Đảng và nhà nƣớc ta.

Luận văn này ngƣời viết tập trung nghiên cứu những vấn đề về phƣơng diện lý luận chung về văn hóa pháp luật, chú trọng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan ở nƣớc ta hiện nay và hoạt động xây dựng văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan, đáp ứng yêu cầu hội nhập của đất nƣớc, những kết quả đạt đƣợc và những tồn tại. Đồng thời đƣa ra một số quan điểm và giải pháp xây dựng văn hóa pháp luật hải quan trong bối cảnh hội nhập ở nƣớc ta hiện nay. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào cơ sở lý luận của văn hóa pháp luật trong lĩnh vực hải quan, đánh giá lại thực trạng của văn hóa pháp luật hải 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quan từ khi thành lập ngành hải quan Việt Nam cho tới nay, để từ đó đƣa ra những quan điểm, giải pháp xây dựng văn hóa pháp luật hải quan trong bối cảnh hội nhập 4.