Luận văn thạc sĩ về văn hóa doanh nghiệp của công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu

Phân tích toàn diện văn hóa doanh nghiệp tại Bảo Tín Minh Châu, đề xuất mô hình mới, nâng cao hiệu quả ứng dụng trong chuyên ngành

• Tác giả: Lê Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Duy Dũng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Văn Hóa Doanh Nghiệp Tại Bảo Tín Minh Châu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.3. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.4. Các khái niệm cơ bản
• 1.5. Vai trò của văn hóa doanh nghiệp
• 1.6. Các biểu trưng của văn hóa doanh nghiệp
• 1.6.1. Các biểu trưng trực quan của văn hóa doanh nghiệp - hữu hình
• 1.6.2. Các biểu trưng phi trực quan của văn hóa doanh nghiệp - vô hình
• 1.7. Tác động của văn hóa doanh nghiệp tới sự phát triển của doanh nghiệp
• 1.7.1. Văn hóa doanh nghiệp tạo nên phong thái của doanh nghiệp
• 1.7.2. Văn hóa doanh nghiệp tạo nên lực hướng tâm chung cho toàn doanh nghiệp
• 1.7.3. Văn hóa doanh nghiệp khích lệ quá trình đổi mới và sáng tạo
• 1.7.4. Tạo môi trường làm việc
• 1.7.5. Góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
• 1.8. Những yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp của các doanh nghiệp Việt Nam
• 1.8.1. Điều kiện tự nhiên và phương thức sản xuất của quốc gia
• 1.8.2. Xã hội truyền thống và quá trình giao lưu văn hóa
• 1.8.3. Môi trường thể chế
• 1.8.4. Quá trình toàn cầu hóa
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng
• 2.3. Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu
• 2.3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 2.3.2. Thời gian thực hiện nghiên cứu
• 2.4. Các công cụ được sử dụng
• 2.5. Mô tả các chỉ tiêu nghiên cứu, phương pháp phân tích số liệu
• 2.5.1. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.5.2. Thiết kế thang đo nghiên cứu
• 2.5.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP CỦA CÔNG TY TNHH VÀNG BẠC ĐÁ QUÝ BẢO TÍN MINH CHÂU
• 3.1. Giới thiệu về Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu
• 3.1.1. Giới thiệu chung
• 3.1.2. Mạng lưới hoạt động
• 3.1.3. Thành tích và sự công nhận của xã hội
• 3.1.4. Cơ cấu tổ chức và nhân sự
• 3.2. Thực trạng văn hóa doanh nghiệp BTMC
• 3.2.1. Biểu tượng logo
• 3.2.2. Ngôn ngữ, khẩu hiệu
• 3.2.3. Nghi lễ, lễ hội
• 3.2.4. Ấn phẩm điển hình
• 3.2.5. Tầm nhìn, sứ mệnh
• 3.2.6. Định hướng chiến lược đến 2020
• 3.2.7. Triết lý kinh doanh
• 3.2.8. Giá trị cốt lõi
• 3.2.9. Nhìn nhận của người lao động về văn hóa BTMC
• 3.2.10. Một số đánh giá nhận xét văn hóa doanh nghiệp của BTMC
• 3.2.11. Những kết quả đã đạt được
• 3.2.12. Những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY TNHH VÀNG BẠC ĐÁ QUÝ BẢO TÍN MINH CHÂU
• 4.1. Định hướng phát triển
• 4.2. Các giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp
• 4.2.1. Giải pháp về tổ chức nhân sự
• 4.2.2. Xây dựng bộ quy chuẩn về ứng xử
• 4.2.3. Giải pháp về truyền thông văn hóa nội bộ
• 4.2.4. Phát huy vai trò công đoàn trong việc phát triển văn hóa doanh nghiệp
• 4.2.5. Giao lưu học hỏi văn hóa doanh nghiệp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt là tại Bảo Tín Minh Châu. Nghiên cứu cho thấy rằng văn hóa doanh nghiệp không chỉ là một bộ phận của văn hóa kinh doanh mà còn là yếu tố quyết định đến sự thành công và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Theo các nghiên cứu trước đây, văn hóa doanh nghiệp tạo ra sự gắn kết giữa các thành viên trong tổ chức, giúp họ hiểu rõ hơn về sứ mệnh và mục tiêu của doanh nghiệp. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, nơi mà các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức và cạnh tranh khốc liệt. Bảo Tín Minh Châu đã nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp riêng biệt, nhằm tạo ra một môi trường làm việc tích cực và khuyến khích sự sáng tạo. Những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp này không chỉ thể hiện qua các chính sách quản lý mà còn qua cách thức mà nhân viên tương tác và làm việc với nhau.

1.1. Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp tại Bảo Tín Minh Châu

Văn hóa doanh nghiệp tại Bảo Tín Minh Châu được xây dựng dựa trên các giá trị cốt lõi như sự trung thực, trách nhiệm và sự sáng tạo. Những giá trị này không chỉ được thể hiện qua các quy định và chính sách mà còn qua hành động hàng ngày của nhân viên. Bảo Tín Minh Châu đã tạo ra một môi trường làm việc thân thiện, nơi mà nhân viên cảm thấy được tôn trọng và có cơ hội phát triển. Điều này góp phần nâng cao sự hài lòng của nhân viên, từ đó tạo ra một lực lượng lao động gắn bó và hiệu quả. Các nghiên cứu cho thấy rằng một môi trường làm việc tích cực không chỉ giúp tăng cường năng suất mà còn giảm thiểu tỷ lệ nghỉ việc, điều này rất quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

II. Tác động của văn hóa doanh nghiệp đến sự phát triển

Văn hóa doanh nghiệp có tác động lớn đến sự phát triển của Bảo Tín Minh Châu. Một văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì được vị thế trên thị trường mà còn tạo ra những cơ hội mới cho sự phát triển. Theo các nghiên cứu, tác động văn hóa đến doanh nghiệp thể hiện qua việc nâng cao khả năng cạnh tranh, cải thiện chất lượng dịch vụ và sản phẩm. Bảo Tín Minh Châu đã áp dụng các chiến lược văn hóa để phát triển bền vững, từ việc xây dựng thương hiệu đến việc cải thiện mối quan hệ với khách hàng. Những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp đã giúp họ tạo dựng được lòng tin từ phía khách hàng, điều này rất quan trọng trong ngành kinh doanh nhạy cảm như vàng bạc đá quý.

2.1. Vai trò của văn hóa trong quản lý nhân sự

Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong quản lý nhân sự tại Bảo Tín Minh Châu. Một môi trường làm việc tích cực không chỉ thu hút nhân tài mà còn giữ chân những nhân viên giỏi. Doanh nghiệp đã chú trọng đến việc xây dựng các chính sách đãi ngộ hợp lý, tạo điều kiện cho nhân viên phát triển kỹ năng và nâng cao năng lực. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự hài lòng của nhân viên mà còn tạo ra một đội ngũ nhân viên gắn bó và cống hiến. Các nghiên cứu cho thấy rằng đội ngũ nhân viên có động lực cao sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, từ đó tạo ra những giá trị lâu dài cho Bảo Tín Minh Châu.

III. Giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp

Để phát triển văn hóa doanh nghiệp, Bảo Tín Minh Châu cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, doanh nghiệp cần xây dựng một bộ quy chuẩn về ứng xử cho nhân viên, nhằm tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp và thân thiện. Thứ hai, việc truyền thông văn hóa nội bộ cũng rất quan trọng, giúp nhân viên hiểu rõ hơn về các giá trị cốt lõi và mục tiêu của doanh nghiệp. Cuối cùng, Bảo Tín Minh Châu nên phát huy vai trò của công đoàn trong việc phát triển văn hóa doanh nghiệp, tạo ra các hoạt động giao lưu học hỏi giữa các nhân viên để nâng cao tinh thần đoàn kết và gắn bó.

3.1. Xây dựng bộ quy chuẩn ứng xử

Việc xây dựng bộ quy chuẩn ứng xử là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Bảo Tín Minh Châu. Bộ quy chuẩn này sẽ giúp định hình hành vi của nhân viên, từ đó tạo ra một môi trường làm việc tích cực và chuyên nghiệp. Các quy chuẩn cần được xây dựng dựa trên các giá trị cốt lõi của doanh nghiệp, đồng thời phải được truyền đạt rõ ràng đến tất cả nhân viên. Điều này không chỉ giúp nâng cao sự hài lòng của nhân viên mà còn tạo ra một hình ảnh tích cực cho doanh nghiệp trong mắt khách hàng và đối tác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) từ năm 2007, các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các đối thủ quốc tế. Theo ước tính, việc hội nhập sâu rộng đã tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp nội địa trong việc duy trì và phát triển bền vững. Một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vượt qua thách thức này chính là văn hóa doanh nghiệp – một tài sản vô hình nhưng có sức mạnh kết nối và định hướng hành vi của toàn bộ thành viên trong tổ chức.

Luận văn tập trung nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu (BTMC), một doanh nghiệp uy tín trong ngành mỹ nghệ kim hoàn tại Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu bao gồm thực trạng văn hóa doanh nghiệp từ năm 2010 đến 2014, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp đến năm 2020. Mục tiêu cụ thể là làm rõ các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp, đánh giá ưu điểm và hạn chế trong thực tiễn, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho BTMC.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần xây dựng nền văn hóa doanh nghiệp tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Qua đó, văn hóa doanh nghiệp không chỉ là công cụ quản lý nội bộ mà còn là yếu tố quyết định sự thành công và phát triển lâu dài của doanh nghiệp trong môi trường kinh tế toàn cầu hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khung lý thuyết về văn hóa doanh nghiệp được xây dựng từ các nghiên cứu quốc tế và trong nước. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về nội dung văn hóa doanh nghiệp: Văn hóa doanh nghiệp được hiểu là tổng hợp các giá trị, niềm tin, chuẩn mực và hành vi được các thành viên trong tổ chức đồng thuận và thực hiện. Các biểu trưng của văn hóa doanh nghiệp bao gồm biểu tượng, nghi lễ, ngôn ngữ, khẩu hiệu, ấn phẩm điển hình, và các giá trị phi vật thể như sứ mệnh, triết lý kinh doanh, thái độ ứng xử.

2. Mô hình tác động của văn hóa doanh nghiệp đến hiệu quả hoạt động: Văn hóa doanh nghiệp tạo nên phong thái riêng biệt, lực hướng tâm chung, khích lệ đổi mới sáng tạo, tạo môi trường làm việc tích cực và nâng cao khả năng cạnh tranh. Mô hình này giúp phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố văn hóa và kết quả kinh doanh.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: văn hóa doanh nghiệp, giá trị cốt lõi, biểu trưng hữu hình và vô hình, thái độ ứng xử, sứ mệnh và triết lý kinh doanh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa thu thập dữ liệu định lượng và định tính. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu chính được thu thập qua khảo sát bằng bảng hỏi với thang đo Likert 5 điểm, phỏng vấn sâu với cán bộ quản lý và nhân viên BTMC, quan sát thực tế các hoạt động văn hóa doanh nghiệp tại công ty. Dữ liệu thứ cấp được khai thác từ báo cáo nội bộ, tài liệu công ty và các nghiên cứu liên quan.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tổng số phiếu khảo sát phát ra khoảng 150, thu về và xử lý được hơn 120 phiếu hợp lệ, đại diện cho các phòng ban và bộ phận trong công ty. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm nhân sự khác nhau.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả để đánh giá thực trạng, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định các thành phần văn hóa doanh nghiệp, phân tích so sánh để nhận diện ưu điểm và hạn chế. Ngoài ra, phân tích nội dung được áp dụng cho dữ liệu phỏng vấn và quan sát nhằm làm rõ các yếu tố văn hóa đặc thù.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2014, với các bước từ thiết kế công cụ, thu thập dữ liệu, phân tích đến tổng hợp báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng văn hóa doanh nghiệp BTMC có nhiều điểm mạnh: Điểm số trung bình về giá trị cốt lõi đạt 4,2/5, trong đó các giá trị như “chất lượng sản phẩm”, “trách nhiệm với khách hàng” và “tinh thần đồng đội” được đánh giá cao. Khoảng 85% nhân viên đồng thuận rằng văn hóa doanh nghiệp tạo nên sự gắn kết và niềm tự hào trong công việc.

2. Hạn chế về truyền thông nội bộ và quy chuẩn ứng xử: Chỉ khoảng 60% nhân viên cho biết các quy chuẩn ứng xử được truyền đạt rõ ràng và nhất quán. Việc thiếu đồng bộ trong truyền thông dẫn đến một số mâu thuẫn nhỏ trong quan hệ đồng nghiệp và giữa các phòng ban.

3. Khả năng khích lệ đổi mới sáng tạo còn hạn chế: Mức độ khuyến khích nhân viên đề xuất sáng kiến chỉ đạt 3,5/5 điểm, thấp hơn so với mức trung bình của các doanh nghiệp cùng ngành. Điều này ảnh hưởng đến sự chủ động và sáng tạo trong công việc.

4. Môi trường làm việc thân thiện và chuyên nghiệp: 78% nhân viên đánh giá môi trường làm việc tại BTMC là thân thiện, hỗ trợ và tạo điều kiện phát triển cá nhân. Tuy nhiên, tỷ lệ nhân viên gắn bó lâu dài chỉ đạt khoảng 70%, cho thấy còn tiềm năng cải thiện.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy văn hóa doanh nghiệp BTMC đã tạo dựng được nền tảng vững chắc với các giá trị cốt lõi phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh và uy tín thương hiệu. Tuy nhiên, hạn chế trong truyền thông nội bộ và quy chuẩn ứng xử phản ánh sự cần thiết phải hoàn thiện hệ thống quản trị văn hóa để đảm bảo tính nhất quán và đồng thuận cao hơn.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, BTMC có điểm tương đồng về vai trò của văn hóa trong việc tạo lực hướng tâm và phong thái riêng biệt cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, mức độ khích lệ đổi mới sáng tạo còn thấp hơn so với các doanh nghiệp tiên tiến, cho thấy cần có chính sách cụ thể để thúc đẩy sáng kiến và cải tiến liên tục.

Việc xây dựng môi trường làm việc thân thiện đã góp phần giảm thiểu tình trạng “chảy máu chất xám” – một vấn đề phổ biến trong các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ điểm số các chỉ tiêu văn hóa doanh nghiệp và bảng so sánh mức độ hài lòng của nhân viên qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng bộ quy chuẩn ứng xử rõ ràng và đồng bộ: Thiết lập các quy định về hành vi, giao tiếp và làm việc theo chuẩn mực văn hóa doanh nghiệp, áp dụng trong toàn công ty. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, do phòng Nhân sự phối hợp với Ban lãnh đạo chủ trì.

2. Tăng cường truyền thông nội bộ hiệu quả: Sử dụng đa dạng kênh truyền thông như bản tin nội bộ, họp định kỳ, mạng xã hội doanh nghiệp để nâng cao nhận thức và sự đồng thuận về văn hóa doanh nghiệp. Mục tiêu tăng tỷ lệ nhân viên hiểu rõ văn hóa lên trên 90% trong vòng 1 năm.

3. Khuyến khích đổi mới sáng tạo và đề xuất sáng kiến: Thiết lập chương trình khen thưởng sáng kiến, tổ chức các cuộc thi ý tưởng đổi mới, tạo môi trường khuyến khích nhân viên tham gia. Mục tiêu nâng điểm số khích lệ sáng tạo lên 4,5/5 trong 2 năm tới.

4. Phát huy vai trò công đoàn và các tổ chức đoàn thể: Tăng cường vai trò công đoàn trong việc tổ chức các hoạt động văn hóa, giao lưu học hỏi, nâng cao tinh thần đoàn kết và gắn bó. Thời gian triển khai liên tục, phối hợp với phòng Hành chính.

5. Đào tạo và phát triển nhân sự về văn hóa doanh nghiệp: Tổ chức các khóa đào tạo định kỳ về văn hóa, kỹ năng giao tiếp, quản lý xung đột cho cán bộ quản lý và nhân viên. Mục tiêu 100% nhân viên được đào tạo trong vòng 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp trong việc nâng cao hiệu quả quản trị và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

2. Phòng Nhân sự và Quản trị nhân lực: Cung cấp cơ sở để xây dựng các chính sách, quy trình quản lý nhân sự phù hợp với văn hóa doanh nghiệp, từ đó nâng cao sự gắn bó và hiệu quả làm việc của nhân viên.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong ngành mỹ nghệ, giúp phát triển nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực này.

4. Các tổ chức công đoàn và đoàn thể doanh nghiệp: Hỗ trợ trong việc tổ chức các hoạt động văn hóa, xây dựng môi trường làm việc thân thiện, góp phần phát triển văn hóa doanh nghiệp bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Văn hóa doanh nghiệp là gì và tại sao nó quan trọng?
   Văn hóa doanh nghiệp là hệ thống các giá trị, niềm tin và hành vi được chia sẻ trong tổ chức, giúp định hướng hành động và tạo sự gắn kết. Nó quan trọng vì tạo nên bản sắc riêng, nâng cao hiệu quả quản lý và cạnh tranh trên thị trường.

2. Làm thế nào để đánh giá thực trạng văn hóa doanh nghiệp?
   Có thể sử dụng khảo sát nhân viên với thang đo Likert, phỏng vấn sâu, quan sát thực tế và phân tích tài liệu nội bộ để đánh giá các yếu tố như giá trị cốt lõi, thái độ ứng xử, truyền thông nội bộ.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam?
   Bao gồm điều kiện tự nhiên, lịch sử, xã hội truyền thống, môi trường thể chế và quá trình toàn cầu hóa. Ví dụ, văn hóa gia đình, làng xã và ảnh hưởng của các nền văn hóa khác nhau đã hình thành đặc trưng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam.

4. Làm sao để phát triển văn hóa doanh nghiệp hiệu quả?
   Cần xây dựng quy chuẩn ứng xử, tăng cường truyền thông nội bộ, khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát huy vai trò các tổ chức đoàn thể và đào tạo nhân sự thường xuyên.

5. Văn hóa doanh nghiệp ảnh hưởng thế nào đến sự gắn bó của nhân viên?
   Văn hóa doanh nghiệp tích cực tạo môi trường làm việc thân thiện, công bằng và có ý nghĩa, giúp nhân viên cảm thấy tự hào và gắn bó lâu dài với tổ chức, giảm thiểu tình trạng nghỉ việc và “chảy máu chất xám”.

Kết luận

• Văn hóa doanh nghiệp là yếu tố then chốt tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững cho Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
• Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại BTMC có nhiều điểm mạnh về giá trị cốt lõi và môi trường làm việc, nhưng còn tồn tại hạn chế về truyền thông nội bộ và khích lệ đổi mới sáng tạo.
• Luận văn đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện quy chuẩn ứng xử, tăng cường truyền thông, thúc đẩy sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2015-2020, đồng thời đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp.
• Kêu gọi các doanh nghiệp trong ngành và các nhà quản lý quan tâm nghiên cứu và áp dụng văn hóa doanh nghiệp như một công cụ chiến lược phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng văn hóa doanh nghiệp của Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu 16 z Chương 4: Định hướng và giải pháp phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu 17 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới Nghiên cứu về Văn hóa kinh doanh và Văn hóa doanh nghiệp bắt đầu nhận được sự chú ý ở nước ngoài từ đầu những năm 1980 và 1990 của thế kỷ XX, nhất là sự thành công của các Công ty Nhật Bản. Kể từ đó đã có nhiều công trình nghiên cứu khác nhau được thực hiện, tạo ra sự phát triển mới về lý luận Văn hóa doanh nghiệp.

Trong số các công trình nổi bật tạo cơ sở nghiên cứu sâu về Văn hóa kinh doanh, Văn hóa doanh nghiệp có thể kể đến G.Hofstede (1994); John Kotter (1992); về Đạo đức kinh doanh (Farrell, O. 2002) như là những nền tảng lý luận vững chắc để nghiên cứu sâu về Văn hóa kinh doanh [25]. Nhiều công trình nghiên cứu về vai trò của các nhân tố văn hóa như lễ hội, tập quán, truyền thống, hệ thống các giá trị của công ty, văn hóa của người lãnh đạo doanh nghiệp… trong hoạt động kinh doanh mà điển hình là các nghiên cứu của P. Black (2003), “Creating The Influence Needed For Strategic Success”, nghiên cứu này chỉ ra rằng từ văn hóa tổ chức có thể tạo ra được các ảnh hưởng cần thiết cho thành công chiến lược.

Gabrielle O’Donovan (2006), “How To Plan, Implement And Measure A Successful Culture Change Programme”, đây có thể được coi là một cuốn cẩm nang thực tiễn về thiết kế, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nó chỉ ra rằng văn hóa doanh nghiệp là tài sản vô hình nhưng có thể đo lường được và nêu ra các bước thực hiện. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam Trong nước, cũng có nhiều nhà nghiên cứu, giảng viên đã có các đề tài nghiên cứu cấp bộ, cấp nhà nước, cấp trường đại học về văn hóa doanh nghiệp và doanh nhân.TS Phùng Xuân Nhạ (2011) đã hoàn thành xuất sắc đề tài nghiên cứu khoa học cấp nhà nước về “Nhân cách doanh nhân và văn hóa doanh nghiệp”; PGS.TS Đỗ Minh Cương (2009) “Văn hóa doanh nghiệp: một số vấn đề và giải pháp”; PGS.TS Dương Thị Liễu “Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khai thác, phát huy giá trị văn hóa kinh doanh trong các doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội”…và các cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp. Các nghiên cứu trong nước hiện nay chủ yếu đề cập đến các vấn đề như: lý luận về văn hóa doanh nghiệp, nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp của một số tập đoàn tiêu biểu, vùng miền hoặc đặc trưng của một vài quốc gia. Một số nghiên cứu khác có đưa ra những giải pháp, gợi ý chính sách xây dựng văn hóa doanh nghiệp của Việt Nam như của Nguyễn Hoàng Ánh (2004), Đỗ Minh Cương (2001, 2009), Trần Quốc Dân (2008).

Một số nghiên cứu khác phân tích ảnh hưởng của việc xây dựng và phát triển Văn hóa kinh doanh tới đạo đức kinh doanh và hoạt động kinh doanh như Nguyễn Hoành Ánh (2004), Nguyễn Mạnh Quân (2003) [5-6, 9-11, 18, 20-23], Nguyễn Mạnh Quân (2007). Tác giả Lê Minh Phụng (2008) trình bày thực trạng Văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam và một số giải pháp cần phải thực hiện kịp thời trong giai đoạn hiện nay. Theo tác giả, Văn hóa doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của mỗi loại hình doanh nghiệp. Do đó nếu thiếu văn hóa doanh nghiệp thì khó có thể đứng vững và tồn tại được trên thị trường ở bất kỳ thời điểm, hay hình thái kinh tế xã hội nào.

Ngày nay ở Việt Nam cũng như trên thế giới, nguồn nhân lực của doanh nghiệp là con người mà văn hóa doanh nghiệp là sự liên kết và nhân lên nhiều lần các giá trị của tựng nguồn 19 z lực riêng lẻ tổng hợp lại. Không những thế, văn hóa doanh nghiệp còn thể hiện qua phong cách của người lãnh đạo đứng đầu các vị trí của doanh nghiệp và tác phong làm việc của nhân viên. Bởi vậy, đối tác khi quan hệ thì ngoài việc quan tâm tới lợi nhuận của Công ty họ còn đánh giá doanh nghiệp qua văn hóa của doanh nghiệp đó. Bên cạnh đánh giá những mặt tích cực các công trình nghiên cứu đã cho rằng: văn hóa công sở và văn hóa doanh nghiệp của nước ta còn có những mặt hạn chế nhất đinh.

Đó là một nền văn hóa được xây dựng trên nền tảng dân trí thấp, môi trường làm việc có nhiều bất cập, dẫn đến có những cái nhìn ngắn hạn, chưa có quan niệm đúng đắn về cạnh tranh và hợp tác, chưa có tính chuyên nghiệp, còn bị ảnh hưởng bởi các tàn dư của nền kinh tế bao cấp, chưa có cơ chế dùng người thỏa đáng với từng vị trí làm việc, có sự bất cập trong giáo dục và đào tạo. Thực tế, văn hóa doanh nghiệp còn có những yếu tố khác chi phối, nhất là phải đặc biệt coi trọng và lấy con người làm gốc; Xây dựng quan niệm hướng thị trường, xem khách hàng là trên hết; Hướng tới vấn đề an sinh xã hội; Xây dựng tinh thần trách nhiệm xã hội [32]. Phân tích văn hóa làm sáng tỏ sự phát sinh năng động các tiểu nhóm trong các tổ chức, hiểu được các công nghệ mới tương tác với tổ chức như thế nào, cần thiết cho việc quản lý xuyên qua các đường biên quốc gia và dân tộc. Vấn đề này được đề cập đến trong một số nghiên cứu của: Nguyễn Văn Dung, Phan Đình Quyền, Lê Việt Hưng (2010) qua cuốn sách “Văn hóa tổ chức và lãnh đạo” [12].

Cuốn sách này thể hiện quan hệ của Văn hóa tổ chức với lãnh đạo, là một khái niệm có thể giải thích nhiều hiện tượng trong tổ chức, và còn giúp các nhà lãnh đạo vận dụng để tạo ra tổ chức hiệu quả hơn. Phân tích văn hóa sẽ làm sáng tỏ sự phát sinh năng động các tiểu nhóm (Subcultures) trong các tổ chức, hiểu được các công nghệ mới tương tác với tổ chức thế nào, cần thiết cho việc quản lý xuyên qua các đường biên quốc gia và dân tộc… 20 z Tuy nhiên, với sự thay đổi của bối cảnh mới, còn nhiều nội dung về văn hóa doanh nghiệp chưa được nghiên cứu đầy đủ. Đặc biệt việc đi sâu vào từng bộ phận doanh nghiệp, các đặc trưng riêng của các lĩnh vực, trong đó có các doanh nghiệp mỹ nghệ vàng bạc đá quý… còn ít được đề cập. Vấn đề này ở Việt Nam vẫn còn nhiều khoảng trống cần phải đầu tư nghiên cứu sâu sắc hơn.

Các khái niệm cơ bản và vai trò 1. Văn hóa Văn hóa là khái niệm có nhiều cách hiểu tùy vào cách tiếp cận của người nghiên cứu. Là một lĩnh vực đa dạng và phức tạp, vì vậy khó có thể thống nhất được một khái niệm đầy đủ và chính xác về văn hóa. Nên việc cùng tồn tại nhiều khái niệm văn hóa khác nhau càng làm vấn đề được hiểu biết một cách phong phú và toàn diện hơn.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do loài người tạo ra trong lịch sử của mình trong mối quan hệ với con người, với tự nhiên và với xã hội” [3,tr. Năm 2002, UNESCO phát triển định nghĩa về văn hóa: “Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin. Herriot: “Văn hóa là cái còn lại sau khi người ta quên đi tất cả, là cái vẫn còn thiếu sau khi người ta đã học tất cả”[1,tr.TS Đỗ Minh Cương: “Văn hóa là nguồn lực nội sinh của con người, là kiểu sống và bảng giá trị của các tổ chức, cộng đồng người, trung tâm là các giá trị chân - thiện - mỹ”[1,tr.TS Bùi Xuân Phong: “Văn hóa là toàn bộ những hoạt động vật chất và tinh thần mà loài người đã sáng tạo ra trong lịch sử của mình trong quan hệ với con người, với tự nhiên và với xã hội, được đúc kết lại thành hệ giá trị và chuẩn mực xã hội. Nói tới văn hóa là nói tới con người, nói tới việc phát huy những năng lực bản chất của con người, nhằm hoàn thiện con người, hoàn thiện xã hội.

Có thể nói văn hóa là tất cả những gì gắn liền với con người, ý thức con người để rồi lại trở về với chính nó”[4,tr.TSKH Trần Ngọc Thêm: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên và xã hội của mình”[6,tr. Một cách khái quát thì văn hóa là toàn bộ những hoạt động vật chất và tinh thần mà loài người đã sáng tạo ra trong lịch sử của mình trong quan hệ với con người, với tự nhiên và xã hội, được đúc kết lại thành hệ giá trị và chuẩn mực xã hội. Nói tới văn hóa là nói tới con người, nói tới việc phát huy những năng lực bản chất của con người, nhằm hoàn thiện con người, hoàn thiện xã hội. Có thể nói văn hóa là tất cả những gì gắn liền với con người, ý thức con người để rồi lại trở về với chính nó.

Ngoài ra còn rất nhiều các khái niệm, định nghĩa khác nhau của nhiều nhà nghiên cứu mà các khái niệm đã được đưa ra ở trên là những khái niệm về văn hóa theo phạm vi nghiên cứu rộng nhất. Văn hóa doanh nghiệp Xã hội rộng lớn có một nền văn hóa lớn mà doanh nghiệp là một bộ phận của xã hội. Do đó trong mỗi doanh nghiệp sẽ tồn tại những hệ thống hay chuẩn mực về giá trị đặc trưng, hình tượng, phong cách được doanh nghiệp tôn trọng và truyền từ thành viên này sang thành viên khác, từ lớp cũ đến lớp mới, trở thành những giá trị, những quan niệm và tập quán, truyền thống ăn 22 z sâu vào hoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên của doanh nghiệp trong việc theo đuổi và thực hiện các mục đích.