Chương I: CƠ SỞ LY LUẬN CUA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.Đặc điểm phát triển các tố chất thể lực: Như chúng ta đã biết thể lực là một trong những nhân tố quan trọng nhất, quyết định hiệu quả hoạt động của con người, trong đó có TDTT. Hơn nữa, rèn luyên (phát triển) thể lực lại là một trong hai đặc điểm cơ ban, nổi bật của quá trình giáo dục thể chất. Bởi vậy, các nhà sư phạm TDTT rất cẩn có những hiểu biết vé bản chất, sự phân loại, các quy luật và phương pháp rèn luyện. Trong lý luận và phương pháp TDTT, tố chất thể lực (hay tố chất vận động) là những đặc điểm, mặt, phẩn tương đối riêng biệt trong năng lực con người và thường được chia làm 5 loại cơ bản : Sức mạnh, sức nhanh, sức bén, khả nang phối hợp động tác và độ dẻo.[ 10] Thể lực: Thể lực là sức lực của con người.[7] Trong hoạt động TDTT, ngoài trình đô kỹ - chiến thuật, đạo đức, ý chí thì thể lực là yếu tố quan trọng tạo nên thành tích thể thao.
Theo Aulic LA, thể lực là tiểm năng của vận động viên để đạt được những ện thành tích nhất định trong môn thể thao được lựa chọn. và thể lực được biểu hiqua các l| thông số sư phạm như sức nhanh, sức mạnh, sức bến, khả năng phối hợp vận độnÍ| g Một trong những đặc điểm quan trong của phương pháp huấn luyên hiện đại là huấn luyện với lượng vận động lớn. Huấn luyện với lượng vận động lớn là cơ sở để đạt được thành tích xuất sắc của các môn TDTT. Song tiến hành huấn luyện lượng vận động lớn phải dựa trên cơ sở trình độ nhất định.
Trình độ thể lực càng cao, thì tố chất thể lực chuyên môn càng phát triển tốt, có lợi cho việc nam vững kỳ thuật các môn thể thao, thúc đẩy sự phát triển và duy trì trạng thái vận động tốt cho vận động viên trong những cuộc thi đấu lớn, căng thẳng, phat huy hết trình 66 kỹ thuật và chiến thuật. Đặc điểm của môn bóng bàn là sân bã: nhỏ, trong phòng kín. tính kỹ xảo và yêu cầu, tính chuẩn xác vẻ kỹ thuật cao, mật độ động tác day, cường đô lớn. nhưng thời gian làm việc liên tuc lại ngắn, xen kẽ có những đoan nghỉ nhất định.
Vì vậy cường độ vận đông viên không lớn lắm, nhưng do các cuộc thi đấu lớn kéo dài 7-10 ngày VĐV phải thi dau liên tục nhiều giải một lúc, từ vòng ngoài vào vòng trong nên đòi hỏi VĐV phải có tốc độ thể lực cao. Có thể thông qua rất nhiều bài tập để huấn luyện thể lực cho vận động viên bóng ban, phát triển toàn diện cả về cấu trúc và chức năng của các hệ thống cơ quan các tố chất của cơ thể. Cơ thể con người là một thể thống nhất dưới sự chỉ đạo của thấn kinh trung ương. Giữa cơ nang của các cơ quan, hệ thống cơ thể, các tố chất thé lực và các tổ chức, các bộ phận có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, khống chế nhau.
Tiến hành huấn luyện thể lực toàn diện không những nâng cao được chức năng của các cơ quan nội tạng mà còn nâng cao được các tố chất nhanh, mạnh, bền, khéo,. làm cho cơ thể phát triển khoẻ mạnh cân đối. Sự phát triển thể lực chung là cơ sở cho việc nâng cao thành tích thể thao.[5} Môn bóng bàn đòi hỏi vận động viên phải có tốc độ nhanh (tốc độ phản ứng với bóng cũng như tốc độ lăng tay đánh bóng.), và tốc độ này phải duy trì trong thi đấu kéo dai, Điều này không chi dựa vào kỹ - chiến thuật mà có. Trong huấn luyện thé lực ở giai đoạn đầu cần phải phát triển toàn điện các tố chất thé lực làm cho cơ thể phát triển toàn diện, cân đối, có thể chịu được lượng vận động lớn trong tập luyện hay đó chính là cơ sở cho việc nâng cao thé lực chuyên môn cũng như kỹ - chiến thuật.
Song để nâng cao trình độ kỹ thuật không thể chỉ huấn luyện thể lực chung mà phải tiến hành thể lực chuyên môn.{9] Vân đông viên bong ban cần phát triển tố chất thể lực chuyên món như thế nào? Cách nhìn không giống nhau, có thể chia thành mấy loại ý kiến sau: - Có quan điểm cho là nên phát triển sức manh và sức bền. - Có quan điểm khác cho rằng nên phát triển sức mạnh. sức bền và sức bền linh hoạt. - Có quan điểm cho rằng cẩn phát triển sức mạnh tốc độ và sức bên linh hoạt.
Chỉ khi nào xác định rõ thế nào là tố chất thể lực chuyên môn mà vin động viên bóng bàn cẩn phả: có, thì việc lựa chọn nội dung huấn luyện, phương pháp huấn luyện và biện pháp huấn luyện mới tốt được. Các chuyên gia bóng ban Trung Quốc nghiên cứu và có những kết luận sau: Nên phát triển tốchất tốc độ và linh hoạt. Trong thi đấu bóng bàn cẩn phán đoán nhanh, phan ứng nhanh, di chuyển nhanh, vung tay nhanh, động tác và phương hướng biến đổi nhanh. Chỉ có như thế mới có thể dành được thời cơ, có lợi trong thi đấu tốc độ nhanh, biến hoá đa dạng, phức tạp hiện nay, giành được quyển chủ động để chiến thắng đối phương.
Muốn được như vậy phải có tố chất tốc độ và linh hoạt. Tố chất tốc độ chuyên môn mà vận đông viên bóng bàn cắn có là tốc độ của động tác riêng lẻ, không mang tính chu Ki, tức là khi vụt bóng cẩn tốc độ để vung tay và có góc độ thích hợp đón vụt bóng. Khi bóng đến cẩn có tốc độ di chuyển nhanh. Tốc độ di chuyển trong bóng bàn có sự khác biệt với tốc độ chạy ngắn, do vung tay vụt bóng và di chuyển vị trí không theo chu kì.
Nếu xem xét từ góc độ động tác vụt bóng riêng lẻ và đi chuyển, hay nói cách khác là xem xét cách vung tay phối hợp nhịp nhàng với cách di chuyển bước thì mặc dầu có quy luật nhất định, nhưng vận dung trong thi đấu theo thứ tự trước, sau ra sao lại phụ thuộc vào điểm tơi, tốc đô bóng đến. mà điểm rơi và tốc đô bóng đến không có quy luật, biến đổi bất thường. Đây là môi trong những đặc điểm tốc độ của môn bóng bàn. Trong thi đấu.
tốc đô, biên đô vung tay, phạm vi di chuyển của chân và mức độ dùng sức khi vut bóng của vân đông viên là có giới han. Sau đông tác nhanh riêng lẻ, cơ bắp được thả lỏng và nghỉ trong một thời gian ngắn. Do cơ bắp làm việc thay nhau nên có thể làm việc được lâu mà không mét mỏi, đó là đặc điểm thứ hai của tốc đô trong bóng bàn. Sự linh hoạt mà vận động viên bóng bàn cẩn là năng lực tuỳ cơ ứng biến trong thi đấu.
Đó cũng chính là năng lực phản ứng nhanh. Phát triển sức bén chuyên môn một cách tương ứng. Mỗi môn thể thao yêu cẩu sức bén phải mang tính chuyên môn riêng biệt. Chúng ta đều phải biết khi huấn luyện ở trình độ cao, thì bản thân sức bén chung không thể đáp ứng nhu cẩu hoat đông của từng môn thể thao riêng biệt, vì sự hình thành năng lực làm việc cao được quyết định bởi hình thành phản xạ có điểu kiện của cơ quan vận động và cơ quan thực vật mang tính chuyên môn hoá một cách tinh tế.
Bóng ban là một môn thi đấu mang tính đối kháng cá nhân, vì vậy mà yêu cầu sức bén chuyên môn phải cao. Hay nói cách khác là loại sức bén này phải đáp ứng được đến ngày thi đấu cuối cùng, trận thi đấu cuối cùng, và hiệp thi đấu cuối cùng. Sức bén chuyên môn mà vận động viên bóng bàn đòi hỏi là sức bển chuyên môn có cường độ luôn biến động, và kết hợp chặt chẽ mang tính chuyên môn giữa tốc độ và tính linh hoạt. Cường độ vin động viên môn bóng bàn thường vận đông ma không cố định.
sự biến động đó lại phụ thuộc vào trình độ kỹ - chiến thuật yếu hay mạnh của đối phương, tuy thuộc vào mức độ ngoan cường của đối thủ. Đó cũng chính là một trong những đặc điểm của sức bển chuyên môn bóng bàn. Thứ hai là sức bến chuyên môn của vận động viên bóng bàn phải kết hợp chặt chẽ từ đầu đến cuối, thích ứng với tốc đô và linh hoạt, nếu không, trong thi đấu mấy trận đầu thì tốc độ, tính linh hoạt duy trì còn tốt, càng về sau càng kém. Từ đó sẽ làm giảm thành tích thi đấu.
Do thời gian thi đấu nhiều ngày, vỏ đại não của vận đông viên ở trạng thái căng thẳng kéo dài nên yêu cầu rất cao đối với hệ than kinh. Sức bén thần kinh và tâm lý cũng là đặc điểm của sức bén chuyên môn của vận động viên bóng ban. Đặc điểm sinh lý và phát triển tố chất thể lực lứa tuổi 18 - 25: — 25. Đặc điểm phát triển tố chất thể lực lứa tuổi 18 Cơ thể con người từ lúc sinh ra cho đến khoảng 25 tuổi phát triển theo hướng đi lên, sau đó chậm dẫn và suy giảm theo quy luật sinh học, Từ đó sự thích nghỉ của các hệ thống cơ quan trong cơ thể con người đối với những điều kiện sống mới và thay đổi của môi trường cũng trở nên khó khăn.[3] GO lứa tuổi 18 — 25 vé cơ bản các hệ thống cơ quan quan trọng và thể chất của con người đã hoàn thiện.
Lứa tuổi này xương và khớp bắt đâu ổn định, từ 20 -25 tuổi xương có thể cốt hoá hoàn toàn và không có thể phát triển thêm nữa. Ở lứa tuổi này chiểu cao có thể tăng thêm vài cm, do sự phát triển của các sụn đệm giữa các khớp xương. Các tổ chức sụn đệm này dan dan xep lại sau tuổi 40 và cũng làm cho chiểu cao cơ thể giảm đi vài cm, mặt khác, cơ thể lại phát triển mạnh theo chiểu ngang và tăng trọng lượng cơ thể [4;8]. Nếu được luyện tập TDTT thường xuyên thì mức độ linh hoạt của các khớp xương có thể thay đổi.
Song khả năng giải phẫu sinh lí của các khớp phải là yếu tố quyết định khi lựa chọn động tấc trong tập luyện TDTT. Ở lứa tuổi 18-25 cơ bắp đã phát triển, tạo điểu kiện thuận lợi để tập luyện phát triển sức mạnh và sức bền. Cơ thể con người có năng lực hoạt đông cao, tập luyện TDTT có hệ thống, khoa học sẽ làm tăng lực co cơ, chính là nhờ sự tăng tiết diện ngang cũng như tăng sự dan hồi của cơ.