Luận Văn Thạc Sĩ: Nghiên Cứu Tuyển Chọn Giống Đậu Tương Thích Hợp Cho Huyện Lâm Thao, Tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tuyển chọn giống đậu tương phù hợp cho huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng cây trồng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Thơm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thúy Hà
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Trồng trọt
• Đề tài: Nghiên cứu tuyển chọn giống đậu tương thích hợp cho huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích, yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 2.1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 2.2. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới
• 2.2.2. Tình hình sản xuất đậu tương của 4 nước đứng đầu trên thế giới trong 3 năm gần đây
• 2.2.3. Diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương của các châu lục
• 3. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Điều tra, đánh giá điều kiện tự nhiên và hiện trạng sản xuất đậu tương
• 3.3.2. Đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của 10 giống đậu tương tham gia thí nghiệm
• 3.3.3. Xây dựng mô hình thử nghiệm giống đậu tương có triển vọng tại vùng chủ động nước và vùng không chủ động nước
• 3.3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên và hiện trạng sản xuất đậu tương khu vực nghiên cứu
• 4.1.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở địa bàn huyện Lâm Thao
• 4.1.3. Hiện trạng sản xuất và một số yếu tố hạn chế sản xuất đậu tương ở huyện Lâm Thao tỉnh Phú Thọ
• 4.2. Kết quả đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của các giống đậu tương thí nghiệm
• 4.2.1. Khả năng mọc mầm của các giống đậu tương vụ Đông năm 2010 và vụ Xuân năm 2011
• 4.2.2. Các giai đoạn sinh trưởng phát triển của các giống đậu tương
• 4.2.3. Đặc điểm hình thái các giống đậu tương thí nghiệm
• 4.2.4. Một số đặc điểm sinh trưởng và phát triển của các giống đậu tương trong thí nghiệm
• 4.2.5. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của các giống đậu tương thí nghiệm
• 4.2.6. Đánh giá tính chống đổ và tính tách quả các giống đậu tương
• 4.2.7. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất các giống đậu tương thí nghiệm
• 4.2.8. Chất lượng hạt của các giống đậu tương thí nghiệm
• 4.2.9. Sơ bộ hạch toán hiệu quả kinh tế của các giống đậu tương thí nghiệm
• 4.3. Kết quả thử nghiệm mô hình giống đậu tương triển vọng
• 4.3.1. Đặc điểm nổi trội của 2 giống đậu tương xây dựng mô hình
• 4.3.2. Kết quả thực hiện mô hình trình diễn
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về giống đậu tương

Giống đậu tương, hay còn gọi là giống đậu tương, là một trong những cây trồng quan trọng trong nông nghiệp. Đậu tương có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều protein và lipid, là nguyên liệu chính trong chế biến thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Việc nghiên cứu tuyển chọn giống đậu tương phù hợp với điều kiện sinh thái của huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, giống đậu tương có khả năng cải tạo đất, giúp tăng cường độ phì nhiêu cho đất nông nghiệp. Nghiên cứu này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho nông dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

1.1. Tầm quan trọng của giống đậu tương

Giống đậu tương có vai trò quan trọng trong việc cung cấp thực phẩm và nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến. Đậu tương không chỉ là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng mà còn là cây trồng có khả năng cải tạo đất. Việc lựa chọn giống đậu tương phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai của huyện Lâm Thao sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo nghiên cứu, giống đậu tương có thể cố định từ 60 - 80 kg N/ha, giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nông nghiệp hiện đại, nơi mà việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngày càng được chú trọng.

II. Phân tích điều kiện tự nhiên và hiện trạng sản xuất

Điều kiện tự nhiên của huyện Lâm Thao có ảnh hưởng lớn đến sản xuất đậu tương. Địa hình đồi núi, khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây đậu tương. Tuy nhiên, hiện trạng sản xuất đậu tương tại tỉnh Phú Thọ vẫn còn nhiều hạn chế. Năng suất thấp và việc sử dụng giống cũ, không được phục tráng là những yếu tố chính cản trở sự phát triển. Việc nghiên cứu tuyển chọn giống đậu tương mới, có khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng tốt với điều kiện địa phương là rất cần thiết. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp nông dân có thêm lựa chọn trong việc canh tác, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế.

2.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên

Điều kiện tự nhiên của huyện Lâm Thao bao gồm khí hậu, đất đai và nguồn nước. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa với lượng mưa trung bình hàng năm cao tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây đậu tương. Tuy nhiên, việc thiếu nước trong mùa khô và tình trạng xói mòn đất cũng là những thách thức lớn. Đánh giá chính xác điều kiện tự nhiên sẽ giúp xác định được giống đậu tương phù hợp nhất cho địa phương. Việc lựa chọn giống có khả năng chịu hạn và thích ứng với điều kiện đất đai sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy một số giống đậu tương có khả năng sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện của huyện Lâm Thao. Các giống này không chỉ đạt năng suất cao mà còn có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Việc thử nghiệm mô hình giống đậu tương triển vọng tại các vùng chủ động nước và không chủ động nước đã cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt. Nông dân có thể áp dụng các giống này để cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại sẽ giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất đậu tương.

3.1. Đánh giá năng suất và chất lượng

Năng suất và chất lượng của các giống đậu tương thí nghiệm đã được đánh giá kỹ lưỡng. Các giống đậu tương mới cho năng suất cao hơn so với giống cũ, đồng thời chất lượng hạt cũng được cải thiện. Việc lựa chọn giống phù hợp không chỉ giúp tăng năng suất mà còn nâng cao giá trị kinh tế cho nông dân. Kết quả này khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu tuyển chọn giống đậu tương trong việc phát triển nông nghiệp bền vững tại tỉnh Phú Thọ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đậu tương (Glycine max) là cây công nghiệp ngắn ngày có giá trị dinh dưỡng cao với hàm lượng protein từ 36-44% và lipid từ 18-22%, đồng thời chứa nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. Trên thế giới, diện tích trồng đậu tương đã tăng từ 21 triệu ha năm 1960 lên gần 99 triệu ha năm 2009, với sản lượng đạt khoảng 222 triệu tấn, trong đó Mỹ và Brazil là hai quốc gia dẫn đầu về diện tích và sản lượng. Ở Việt Nam, diện tích trồng đậu tương dao động quanh mức 146 nghìn ha năm 2009 với năng suất trung bình 14,61 tạ/ha, sản lượng đạt 213,6 nghìn tấn, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 1 triệu tấn vào năm 2010. Tỉnh Phú Thọ, đặc biệt huyện Lâm Thao, có tiềm năng lớn về đất đai và điều kiện khí hậu để phát triển cây đậu tương, nhưng diện tích và năng suất còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Nghiên cứu nhằm tuyển chọn giống đậu tương thích hợp cho huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cho nông dân. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 10 giống đậu tương được thử nghiệm trong vụ Đông năm 2010 và vụ Xuân năm 2011 tại xã Cao Xá, huyện Lâm Thao. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ bổ sung bộ giống phù hợp cho địa phương mà còn góp phần hoàn thiện quy trình thâm canh, mở rộng diện tích trồng đậu tương, cải tạo đất và tăng thu nhập cho người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về chọn tạo giống cây trồng, trong đó nhấn mạnh vai trò của giống tốt trong việc quyết định năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu sâu bệnh. Mô hình sinh trưởng và phát triển của đậu tương được phân tích qua các giai đoạn: mọc mầm, phân cành, ra hoa, chắc xanh và chín. Các khái niệm chính bao gồm:

• Khả năng thích nghi sinh thái: Đánh giá sự phù hợp của giống với điều kiện khí hậu, đất đai địa phương.
• Khả năng chống chịu sâu bệnh và đổ ngã: Yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng hạt.
• Các yếu tố cấu thành năng suất: Số quả chắc trên cây, số hạt trên quả, khối lượng 1000 hạt.
• Hiệu quả kinh tế: Đánh giá lợi nhuận thuần từ các giống đậu tương.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thu thập từ thí nghiệm thực địa tại xã Cao Xá, huyện Lâm Thao, trên đất trung bình, trong vụ Đông 2010 và vụ Xuân 2011. Thí nghiệm được bố trí theo phương pháp khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 10 giống, mỗi giống có 3 lần nhắc lại, tổng diện tích thí nghiệm 300 m². Mật độ gieo trồng là 40 cây/m² vụ Đông và 35 cây/m² vụ Xuân. Phân bón được sử dụng theo công thức chuẩn với phân chuồng hoai mục 5 tấn/ha, cùng các loại phân N, P, K và CaO.

Phương pháp đánh giá bao gồm:

• Điều tra hiện trạng sản xuất và điều kiện tự nhiên bằng phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA) với 60 hộ dân.
• Đo đạc các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, hình thái, mức độ nhiễm sâu bệnh, khả năng chống đổ và tách quả theo tiêu chuẩn ngành 10TCN 339:2006.
• Phân tích chất lượng hạt (protein, lipid) tại Viện Khoa học sự sống, Đại học Thái Nguyên.
• Xây dựng mô hình thử nghiệm giống triển vọng tại vùng chủ động nước và không chủ động nước.
• Xử lý số liệu bằng phần mềm IRRISTAT và Excel với cỡ mẫu đủ lớn để đảm bảo độ tin cậy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khả năng sinh trưởng và phát triển: Giống ĐT22 và DT2001 có thời gian sinh trưởng ngắn (khoảng 90-100 ngày), phù hợp với điều kiện vụ Đông và vụ Xuân. Tỷ lệ mọc mầm đạt trên 85% trong cả hai vụ, cao hơn 10-15% so với giống đối chứng DT84.

2. Năng suất và các yếu tố cấu thành: Năng suất thực thu của giống ĐT22 và DT2001 đạt trung bình 17,5-18,2 tạ/ha, cao hơn 12-15% so với DT84 (15,8 tạ/ha). Số quả chắc trung bình trên cây của hai giống này cao hơn 20%, khối lượng 1000 hạt đạt 150-165g, vượt trội so với giống đối chứng.

3. Khả năng chống chịu sâu bệnh và đổ ngã: Mức độ nhiễm sâu bệnh như sâu xám, sâu cuốn lá và bệnh gỉ sắt ở các giống ĐT22 và DT2001 thấp hơn 30-40% so với DT84. Tính chống đổ của các giống mới được đánh giá ở mức điểm 2-3, trong khi DT84 đạt điểm 4, cho thấy khả năng chống đổ tốt hơn.

4. Chất lượng hạt: Hàm lượng protein của giống ĐT22 và DT2001 đạt 40-42%, lipid đạt 20-21%, cao hơn 5-7% so với giống đối chứng. Điều này góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng và hiệu quả kinh tế.

5. Hiệu quả kinh tế: Sơ bộ hạch toán cho thấy lợi nhuận thuần của giống ĐT22 và DT2001 cao hơn 18-22% so với DT84, nhờ năng suất và chất lượng hạt cải thiện, đồng thời giảm chi phí phòng trừ sâu bệnh.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy các giống ĐT22 và DT2001 có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, đất đai của huyện Lâm Thao, thể hiện qua năng suất cao và khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. So với các nghiên cứu trước đây về giống đậu tương tại Việt Nam và quốc tế, năng suất và chất lượng hạt của các giống này tương đương hoặc vượt trội, phù hợp với mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất.

Biểu đồ so sánh năng suất và mức độ nhiễm bệnh giữa các giống có thể minh họa rõ ràng sự khác biệt, giúp người sản xuất dễ dàng lựa chọn giống phù hợp. Việc áp dụng các giống mới này không chỉ tăng sản lượng mà còn góp phần cải thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển và nhân rộng giống ĐT22 và DT2001: Khuyến khích các cơ quan quản lý và đơn vị sản xuất giống tập trung sản xuất, cung ứng giống chất lượng cao cho nông dân huyện Lâm Thao trong vòng 2 năm tới nhằm nâng cao diện tích trồng đậu tương.

2. Tổ chức tập huấn kỹ thuật canh tác và phòng trừ sâu bệnh: Triển khai các lớp đào tạo cho nông dân về quy trình kỹ thuật thâm canh, bón phân hợp lý và biện pháp phòng trừ sâu bệnh nhằm tăng năng suất và giảm thiệt hại.

3. Xây dựng mô hình trình diễn tại vùng chủ động và không chủ động nước: Mở rộng mô hình thử nghiệm giống tại các hợp tác xã nông nghiệp trong huyện để đánh giá thực tế và khuyến cáo nhân rộng trong 3 năm tới.

4. Hỗ trợ chính sách về giống và đầu tư sản xuất: Đề xuất UBND tỉnh Phú Thọ và các ban ngành liên quan có chính sách hỗ trợ giá giống, vốn đầu tư và cơ sở hạ tầng thủy lợi nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đậu tương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân trồng đậu tương tại huyện Lâm Thao và các vùng lân cận: Nhận biết các giống đậu tương phù hợp, áp dụng kỹ thuật canh tác hiệu quả để nâng cao năng suất và thu nhập.

2. Các cơ quan quản lý nông nghiệp và khuyến nông: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển giống, tổ chức tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật cho người dân.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành trồng trọt, khoa học nông nghiệp: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả chọn giống và ứng dụng thực tiễn trong phát triển cây trồng.

4. Doanh nghiệp sản xuất và cung ứng giống cây trồng: Đánh giá tiềm năng các giống đậu tương mới để đầu tư sản xuất, kinh doanh giống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần tuyển chọn giống đậu tương phù hợp cho huyện Lâm Thao?
   Việc chọn giống phù hợp giúp cây đậu tương phát triển tốt hơn trong điều kiện khí hậu, đất đai địa phương, tăng năng suất và chất lượng hạt, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân.

2. Các giống đậu tương nào được đánh giá cao trong nghiên cứu này?
   Giống ĐT22 và DT2001 được xác định có năng suất cao hơn 12-15% so với giống đối chứng DT84, đồng thời có khả năng chống chịu sâu bệnh và đổ ngã tốt hơn.

3. Phương pháp nghiên cứu được áp dụng như thế nào?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp thí nghiệm thực địa theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh với 10 giống, đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng, năng suất, sâu bệnh và chất lượng hạt trong hai vụ Đông và Xuân.

4. Làm thế nào để nông dân áp dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất?
   Nông dân cần được tập huấn kỹ thuật canh tác, sử dụng giống chất lượng cao và áp dụng biện pháp phòng trừ sâu bệnh kịp thời để đạt hiệu quả tối ưu.

5. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu đối với phát triển nông nghiệp địa phương?
   Nghiên cứu góp phần bổ sung bộ giống đậu tương phù hợp, hoàn thiện quy trình thâm canh, mở rộng diện tích trồng đậu tương, cải tạo đất và tăng thu nhập cho người dân huyện Lâm Thao.

Kết luận

• Đã tuyển chọn được hai giống đậu tương ĐT22 và DT2001 phù hợp với điều kiện sinh thái huyện Lâm Thao, có năng suất và chất lượng hạt vượt trội so với giống đối chứng.
• Các giống mới có khả năng chống chịu sâu bệnh và đổ ngã tốt, góp phần giảm thiệt hại và tăng hiệu quả sản xuất.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển giống đậu tương tại địa phương, đồng thời hỗ trợ xây dựng quy trình kỹ thuật thâm canh.
• Mô hình thử nghiệm tại vùng chủ động và không chủ động nước cho thấy tính khả thi và hiệu quả của các giống được tuyển chọn.
• Đề xuất triển khai nhân rộng giống, tổ chức tập huấn kỹ thuật và hỗ trợ chính sách nhằm thúc đẩy phát triển cây đậu tương bền vững tại huyện Lâm Thao trong giai đoạn tiếp theo.

Hãy hành động ngay hôm nay để nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế từ cây đậu tương tại địa phương bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích, yêu cầu của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài.

Cơ sở lý luận của đề tài. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sản xuất đậu tương trên thế giới.

Tình hình sản xuất đậu tương ở Việt Nam. Tình hình sản xuất đậu tương ở tỉnh Phú Thọ. Những nghiên cứu về chọn tạo giống đậu tương trên thế giới và Việt Nam. Những nghiên cứu về chọn tạo giống đậu tương trên thế giới.

Những nghiên cứu về chọn tạo giống đậu tương ở Việt Nam. 19 n iv CHƯƠNG 2. VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vật liệu, địa điểm và thời gian nghiên cứu.

Địa điểm, thời gian và điều kiện thí nghiệm. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Điều tra, đánh giá điều kiện tự nhiên và hiện trạng sản xuất đậu tương.

Đánh giá khả năng sinh trưởng và phát triển của 10 giống đậu tương tham gia thí nghiệm. Xây dựng mô hình thử nghiệm giống đậu tương có triển vọng tại vùng chủ động nước và vùng không chủ động nước. Phương pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.

Đánh giá điều kiện tự nhiên và hiện trạng sản xuất đậu tương khu vực nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở địa bàn huyện Lâm Thao. Hiện trạng sản xuất và một số yếu tố hạn chế sản xuất đậu tương ở huyện Lâm Thao tỉnh Phú Thọ.

Kết quả đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của các giống đậu tương thí nghiệm. Khả năng mọc mầm của các giống đậu tương vụ Đông năm 2010 và vụ Xuân năm 2011. Các giai đoạn sinh trưởng phát triển của các giống đậu tương. Đặc điểm hình thái các giống đậu tương thí nghiệm.

Một số đặc điểm sinh trưởng và phát triển của các giống đậu tương trong thí nghiệm. Mức độ nhiễm sâu bệnh hại của các giống đậu tương thí nghiệm. Mức độ nhiễm sâu hại của các giống đậu tương thí nghiệm. Mức độ nhiễm bệnh hại của các giống đậu tương thí nghiệm.

Đánh giá tính chống đổ và tính tách quả các giống đậu tương. Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất các giống đậu tương thí nghiệm. Chất lượng hạt của các giống đậu tương thí nghiệm. Sơ bộ hạch toán hiệu quả kinh tế của các giống đậu tương thí nghiệm62 3.

Kết quả thử nghiệm mô hình giống đậu tương triển vọng. Đặc điểm nổi trội của 2 giống đậu tương xây dựng mô hình. Kết quả thực hiện mô hình trình diễn. 64 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.

69 CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN. 70 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 75 n vi DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT CT: Công thức. DT: Diện tích.

LTTP: Lương thực thực phẩm. NN&PTNT: Nông nghiệp và phát triển nông thôn. NS: Năng suất. NSLT: Năng suất lý thuyết.

NSTT: Năng suất thực thu. SL: Sản lượng. ST: Sinh trưởng. UBND: Uỷ ban nhân dân.

VX: Vụ Xuân. n vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương trên thế giới. Tình hình sản suất đậu tương của 4 nước đứng đầu trên thế giới trong 3 năm gần đây.

Diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương của các châu lục. Diện tích, năng suất và sản lượng đậu tương ở Việt Nam qua một số năm. Diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương tỉnh Phú Thọ từ năm 2000 - 2010. Các giống đậu tương thí nghiệm.

Diện tích, năng suất, sản lượng đậu tương huyện Lâm Thao. Kết quả điều tra các yếu tố hạn chế sản xuất đậu tương. Tỷ lệ mọc mầm của các giống đậu tương vụ Đông năm 2010 và vụ Xuân năm 2011. Các giai đoạn sinh trưởng phát triển của các giống đậu tương.

Đặc điểm hình thái các giống đậu tương thí nghiệm. Một số đặc điểm sinh trưởng của cácgiống đậu tương. Mức độ nhiễm sâu hại của các giống đậu tương thí nghiệm. Mức độ bệnh của các giống đậu tương thí nghiệm.

Tính chống đổ và tính tách quả của các giống đậu tương. Các yếu tố cấu thành năng suất các giống đậu tương. Năng suất của các giống đậu tương tham gia thí nghiệm. Hàm lượng Protein, Lipid của các giống đậu tương.

Sơ bộ hạch toán hiệu quả kinh tế của các giống đậu tương. Kết quả thử nghiệm mô hình tại HTX nông nghiệp Cao Xá. Kết quả thử nghiệm mô hình tại HTX nông nghiệp Minh Nông. Kết quả cho điểm về chọn giống của nông dân.

67 n ix DANH MỤC CÁC HÌNH (HÌNH VẼ, ẢNH CHỤP, ĐỒ THỊ. Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Năng suất thực thu các giống đậu tương trồng trong vụ Đông năm 2010 và vụ Xuân năm 2011. Tính cấp thiết của đề tài Đậu tương, còn gọi là đậu nành, tên khoa học là Glycine max (L) Merrill, thuộc họ đậu (Pabaceae).

Đậu tương là cây công nghiệp ngắn ngày, có giá trị dinh dưỡng cao, trong hạt đậu tương có chứa 36 - 44% protein, 18 - 22% lipit, 4 - 5 % chất khô [17]; Ngoài ra còn có các vitamin A, B, C, E, D, và các chất khoáng như canxi, sắt, kẽm,. Protein của đậu tương là loại protein dễ tiêu và có phẩm chất tốt nhất trong số các protein của thực vật. Protein trong đậu tương hội đủ các thành phần axít amin thiết yếu với hàm lượng cao. Hàm lượng các a xít amin có chứa lưu huỳnh của đậu tương như Methionine, Cysteine,… rất gần với hàm lượng các chất này trong trứng, đặc biệt là hàm lượng lysine cao gấp rưỡi trứng [5].

Đậu tương là nguyên liệu chế biến dầu thực vật, làm bánh kẹo, sữa đậu nành, làm tương,… đồng thời cũng là nguyên liệu quan trọng để chế biến thức ăn chăn nuôi [8] ). Hạt đậu tương còn được sử dụng nhiều trong y học dùng làm vị thuốc chữa bệnh, giúp tránh hiện tượng suy dinh dưỡng ở trẻ em, người già và có tác dụng hạn chế bệnh loãng xương ở phụ nữ, bệnh đái tháo đường, thấp khớp. Đậu tương là cây cải tạo đất tốt nhờ việc cố định Nitơ tự do thông qua hoạt động của vi khuẩn Rhizobium Japonicum cộng sinh với rễ cây đậu tương. Mỗi nốt sần như một “nhà máy phân đạm tý hon” ngày đêm sản xuất đạm, mà không gây ô nhiễm môi trường.

Các nghiên cứu cho thấy sau mỗi vụ trồng, đậu tương đã cố định và bổ sung vào đất từ 60 - 80 kg N/ha, tương đương với 300 - 400 kg đạm sunphat [16]. Thân lá đậu tương có giá trị cao trong chăn nuôi và dùng chế biến phân xanh rất tốt. n 2 Với những ưu thế như trên cộng với thời gian sinh trưởng ngắn, đáp ứng được yêu cầu luân canh, xen canh, gối vụ với các cây trồng khác, góp phần nâng cao năng suất cho cây trồng vụ sau, hoặc tăng vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng nông nghiệp. Đậu tương ngày càng có một vai trò quan trọng trong cơ cấu cây trồng của thế giới và Việt Nam.

Phú Thọ là tỉnh Trung du miền núi, phía Bắc giáp tỉnh Yên Bái và Tuyên Quang, phía Tây giáp tỉnh Sơn La và Hoà Bình, phía Nam giáp Hà Nội, phía Đông giáp tỉnh Vĩnh Phúc. Phú Thọ có tổng diện tích tự nhiên 351.965,32 ha, trong đó 3/4 là đất đồi núi. Diện tích đất nông nghiệp 97.513,53 ha, chiếm 27,70% tổng diện tích đất tự nhiên, trong đó đất lúa, lúa màu là 48.494,0 ha, phần lớn có thể trồng được đậu tương. Năm 2009, diện tích trồng đậu tương của tỉnh đạt 1.572,5 ha (giảm 782,3 ha), năng suất đạt 16,40 tạ/ha (tăng 1,902 tạ/ha), sản lượng đạt 2.347 tấn) so với năm 2005.

Năm 2010, diện tích trồng đậu tương đạt 2.399,1 ha, năng suất đạt 16,61 tạ/ha, tăng 0,21 tạ/ha và sản lượng đạt 4.356,5 ha so với năm 2009. Định hướng của tỉnh đến năm 2020 đạt diện tích 4.000 ha, sản lượng đạt khoảng 10 ngàn tấn [10]. Tuy vậy, việc phát triển đậu tương ở tỉnh Phú Thọ còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng đất đai, nhân lực, điều kiện tự nhiên vốn có của tỉnh. Năng suất thấp dẫn đến hiệu quả sản xuất không cao là yếu tố hạn chế mở rộng diện tích đậu tương ở Phú Thọ.

Ngoài những nguyên nhân hiểu biết của người dân về đậu tương còn hạn chế, dẫn đến thiếu đầu tư thâm canh, không chú ý áp dụng biện pháp kỹ thuật và phòng trừ sâu bệnh, thì nguyên nhân chính và chủ yếu nhất là công tác giống chưa được chú trọng (cả việc lựa chọn giống tốt cho sản xuất và công tác duy trì, phục tráng, sản xuất hạt giống có phẩm cấp, cung cấp cho nông dân) và huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ chưa có một bộ giống tốt cho sản xuất. n 3 Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu tuyển chọn giống đậu tương thích hợp cho huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ”. Mục đích, yêu cầu của đề tài 2. Mục đích Tuyển chọn được giống đậu tương đạt năng suất cao, phù hợp với điều kiện sinh thái của huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân trồng đậu tương trên địa bàn nghiên cứu và các vùng phụ cận.

Yêu cầu - Đánh giá điều kiện khí hậu, hiện trạng sản xuất và tiêu thụ đậu tương của khu vực nghiên cứu. - Đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển, đặc điểm hình thái, năng suất, chất lượng của một số giống đậu tương trồng trong điều kiện vụ Đông, vụ Xuân ở huyện Lâm Thao, Phú Thọ. - Đánh giá khả năng chống chịu sâu, bệnh hại, chống đổ của các giống đậu tương tham gia thí nghiệm. - Hạch toán hiệu quả kinh tế các giống đậu tương trồng trong điều kiện vụ Đông, vụ Xuân ở huyện Lâm Thao, Phú Thọ.

- Thử nghiệm mô hình trình diễn giống đậu tượng triển vọng tại vùng chủ động nước và vùng không chủ động nước ở địa phương nghiên cứu. Ý nghĩa của đề tài 3. Ý nghĩa khoa học - Xác định được một số giống đậu tương có triển vọng, phù hợp với điều kiện vụ Đông, vụ Xuân của huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. n 4 - Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ bổ sung thêm thông tin khoa học về cây đậu tương, làm tài liệu tham khảo cho công tác giảng dạy và nghiên cứu khoa học, tập huấn và chỉ đạo sản xuất về cây đậu tương.