Luận văn thạc sĩ hoàn thiện công tác tổ chức nghiệp vụ giao nhận hàng nhập khẩu đường biển bằng nguyên container tại công ty tnhh thương mại và vận chuyển toàn cầu begonia

Luận văn thạc sĩ phân tích hoàn thiện công tác tổ chức nghiệp vụ giao nhận hàng nhập khẩu đường biển bằng nguyên container tại, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Phan Thị Quyền
• Người hướng dẫn: Th.S Trần Thị Mỹ Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Tổ Chức Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu Đường Biển Tại Công Ty TNHH Thương Mại Và Vận Chuyển Toàn Cầu Begonia
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NHẬP KHẨU
• 1.1.1. Khái niệm về nhập khẩu
• 1.1.2. Các hình thức nhập khẩu
• 1.1.3. Vai trò của hoạt động kinh doanh nhập khẩu
• 1.2. TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ GIAO NHẬN
• 1.2.1. Khái niệm về dịch vụ giao nhận
• 1.2.2. Đặc điểm về dịch vụ giao nhận
• 1.2.3. Vai trò của hoạt động giao nhận
• 1.2.4. Lợi ích của dịch vụ giao nhận đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu
• 1.3. TRÁCH NHIỆM VÀ QUYỀN HẠN CỦA NGƯỜI GIAO NHẬN
• 1.3.1. Khái niệm và địa vị pháp lý của người giao nhận
• 1.3.2. Đặc trưng của người giao nhận
• 1.3.3. Vai trò của người giao nhận
• 1.3.4. Quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người giao nhận
• 1.4. QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG BIỂN BẰNG CONTAINER
• 1.4.1. Phương thức gửi hàng đường biển bằng container
• 1.4.2. Quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu đường biển bằng nguyên container
• 1.4.3. Các chứng từ trong giao nhận hàng hóa nhập khẩu đường biển bằng container
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU ĐƯỜNG BIỂN BẰNG NGUYÊN CONTAINER TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ VẬN CHUYỂN TOÀN CẦU BEGONIA
• 2.1. GIỚI THIỆU CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI VÀ VẬN CHUYỂN TOÀN CẦU BEONIA
• 2.1.1. Tóm lược quá trình hình thành và phát triển của công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển toàn cầu Begonia
• 2.1.2. Quá trình phát triển
• 2.2. Chức năng và lĩnh vực hoạt động của công ty
• 2.2.1. Chức năng, nhiệm vụ chính
• 2.2.2. Lĩnh vực hoạt động
• 2.2.3. Cơ cấu tổ chức nhân sự của công ty
• 2.2.3.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức nhân sự của công ty
• 2.2.3.2. Ban quản lý và nhân sự
• 2.3. Tình hình hoạt động của công ty trong 3 năm
• 2.3.1. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty TNHH TM và Vận Chuyển Toàn Cầu Begonia năm 2013-2016
• 2.4. Tầm quan trọng của hoạt động giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển đối với công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển toàn cầu Begonia
• 2.5. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN NGHIỆP VỤ GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU ĐƯỜNG BIỂN BẰNG NGUYÊN CONTAINER
• 2.6. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU ĐƯỜNG BIỂN BẰNG NGUYÊN CONTAINER TẠI CÔNG TY TNHH TM VÀ VẬN CHUYỂN TOÀN CẦU BEGONIA
• 2.6.1. Nhận thông tin chi tiết hàng từ đại lý và yêu cầu từ khách hàng
• 2.6.2. Kiểm tra bộ chứng từ
• 2.6.3. Tiếp nhận thông báo hàng đến từ hãng tàu
• 2.6.4. Lấy và kiểm tra lệnh giao hàng
• 2.6.5. Thông quan hàng nhập khẩu
• 2.6.6. Xuất phiếu EIR
• 2.6.7. Thanh lý Hải quan cổng
• 2.6.8. Giao hàng cho khách
• 2.6.9. Quyết toán và lưu hồ sơ
• 2.7. ĐÁNH GIÁ VỀ QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU ĐƯỜNG BIỂN BẰNG NGUYÊN CONTAINER TẠI CÔNG TY BEGONIA
• 2.7.1. Nhược điểm
• 2.8. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU ĐƯỜNG BIỂN BẰNG NGUYÊN CONTAINER TẠI CÔNG TY BEGONIA
• 3.1. MỤC TIÊU VÀ PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU NGUYÊN CONTAINER CHO CÔNG TY TNHH TM VÀ VẬN CHUYỂN TOÀN CẦU BEGONIA
• 3.2.1. Giải pháp 1: Khắc phục những chậm trễ trong việc tiếp nhận bộ chứng từ
• 3.2.2. Giải pháp 2: Giải pháp nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dịch vụ giao nhận
• 3.2.3. Giải pháp 3: Giải pháp an toàn qua việc kiểm tra container
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ KHÁC NHẰM KHẮC PHỤC CÁC HẠN CHẾ TRONG HOẠT ĐỘNG TỔ CHỨC GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU TẠI CÔNG TY TNHH TM VÀ VẬN CHUYỂN TOÀN CẦU BEGONIA
• 3.3.1. Đối với công ty
• 3.3.2. Đối với các cơ quan chức năng
• 3.4. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiệp Vụ Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu Đường Biển

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động giao nhận hàng nhập khẩu đường biển đóng vai trò then chốt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Dịch vụ này không chỉ đơn thuần là vận chuyển hàng hóa mà còn bao gồm nhiều công đoạn phức tạp như thủ tục hải quan, kiểm tra hàng hóa, lưu kho bãi và các dịch vụ hỗ trợ khác. Theo Luật Thương mại 2005, dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, trong đó người làm dịch vụ giao nhận nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng. Sự hiệu quả của quy trình giao nhận ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, thời gian và độ tin cậy của chuỗi cung ứng. Do đó, việc nghiên cứu và tối ưu hóa quy trình này là vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm và Đặc Điểm của Dịch Vụ Giao Nhận Hàng Hóa

Dịch vụ giao nhận hàng hóa là quá trình tổ chức vận chuyển hàng hóa từ người gửi đến người nhận, bao gồm nhiều công đoạn như gom hàng, lưu kho, xếp dỡ, đóng gói và phân phối. Đặc điểm nổi bật của dịch vụ này là tính phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bên liên quan như người gửi hàng, người vận chuyển, cơ quan hải quan và các đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ. Theo FIATA, giao nhận vận tải là bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, xếp dỡ, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ phụ trợ và tư vấn có liên quan đến các dịch vụ kể trên.

1.2. Vai Trò Quan Trọng của Logistics Hàng Nhập Khẩu Đường Biển

Logistics hàng nhập khẩu đường biển đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hàng hóa được vận chuyển an toàn, nhanh chóng và hiệu quả từ nước ngoài về Việt Nam. Hoạt động này bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, điều phối và kiểm soát các hoạt động liên quan đến vận chuyển, lưu trữ và xử lý hàng hóa. Sự phát triển của logistics giúp giảm chi phí, tăng tính cạnh tranh và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

II. Thách Thức Trong Quy Trình Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu

Mặc dù có vai trò quan trọng, quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề thường gặp bao gồm thủ tục hải quan phức tạp, thời gian giao nhận kéo dài, chi phí logistics cao và rủi ro về mất mát, hư hỏng hàng hóa. Theo tài liệu nghiên cứu, các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc chuẩn bị chứng từ, làm thủ tục hải quan và phối hợp với các bên liên quan. Điều này dẫn đến sự chậm trễ trong quá trình giao nhận, tăng chi phí và ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp. Do đó, việc xác định và giải quyết các thách thức này là rất quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động giao nhận.

2.1. Rủi Ro và Chi Phí Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu

Rủi ro trong giao nhận hàng nhập khẩu có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân như sai sót trong chứng từ, hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển, hoặc chậm trễ do thủ tục hải quan. Chi phí giao nhận bao gồm cước vận chuyển, phí lưu kho, phí làm thủ tục hải quan và các chi phí phát sinh khác. Việc quản lý rủi ro và tối ưu hóa chi phí là rất quan trọng để đảm bảo lợi nhuận cho doanh nghiệp.

2.2. Thủ Tục Hải Quan Hàng Nhập Khẩu và Các Vấn Đề Liên Quan

Thủ tục hải quan hàng nhập khẩu là một trong những công đoạn phức tạp nhất trong quy trình giao nhận. Các doanh nghiệp phải tuân thủ nhiều quy định, chuẩn bị đầy đủ chứng từ và thực hiện các thủ tục kiểm tra, giám sát của cơ quan hải quan. Các vấn đề thường gặp bao gồm khai báo sai thông tin, chậm trễ trong việc nộp thuế và phí, hoặc bị xử phạt do vi phạm quy định hải quan.

2.3. Ảnh Hưởng của Incoterms Đến Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu

Incoterms là bộ quy tắc quốc tế quy định về trách nhiệm và chi phí giữa người mua và người bán trong giao dịch thương mại quốc tế. Việc lựa chọn điều kiện Incoterms phù hợp có ảnh hưởng lớn đến quy trình giao nhận hàng nhập khẩu, đặc biệt là về trách nhiệm vận chuyển, bảo hiểm và làm thủ tục hải quan.

III. Nghiên Cứu Thực Trạng Giao Nhận Tại Công Ty Begonia

Để hiểu rõ hơn về quy trình giao nhận hàng nhập khẩu trong thực tế, việc nghiên cứu tại Công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển Toàn cầu Begonia là rất cần thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các bước thực hiện, các chứng từ sử dụng và các vấn đề phát sinh trong quá trình giao nhận. Theo báo cáo thực tập, Công ty Begonia đã xây dựng quy trình giao nhận khá hoàn chỉnh, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Việc đánh giá thực trạng giúp đưa ra các giải pháp cải tiến phù hợp, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng tính cạnh tranh cho công ty.

3.1. Phân Tích SWOT Công Ty Begonia Trong Lĩnh Vực Giao Nhận

Phân tích SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) giúp đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của Công ty Begonia trong lĩnh vực giao nhận. Điểm mạnh có thể là kinh nghiệm, mạng lưới đối tác rộng, hoặc chất lượng dịch vụ tốt. Điểm yếu có thể là quy trình còn thủ công, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, hoặc chi phí logistics cao. Cơ hội có thể là sự tăng trưởng của thị trường xuất nhập khẩu, hoặc sự phát triển của công nghệ logistics. Thách thức có thể là sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ, hoặc sự thay đổi của chính sách pháp luật.

3.2. Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Giao Nhận Của Công Ty Begonia

Đánh giá hiệu quả hoạt động giao nhận của Công ty Begonia dựa trên các tiêu chí như thời gian giao nhận, chi phí logistics, mức độ hài lòng của khách hàng và tỷ lệ sai sót. Việc thu thập và phân tích dữ liệu giúp xác định các vấn đề cần cải thiện và đưa ra các giải pháp phù hợp.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Giao Nhận Hàng Nhập Khẩu

Để nâng cao hiệu quả giao nhận hàng nhập khẩu, cần có các giải pháp toàn diện từ việc cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đến ứng dụng công nghệ thông tin. Theo kinh nghiệm của các chuyên gia, việc chuẩn hóa quy trình, tăng cường đào tạo nhân viên và sử dụng phần mềm quản lý logistics giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và chi phí. Ngoài ra, việc xây dựng mối quan hệ tốt với các đối tác như hãng tàu, cơ quan hải quan và các đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ cũng rất quan trọng.

4.1. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Giao Nhận Hàng Hóa

Ứng dụng công nghệ thông tin trong giao nhận hàng hóa giúp tự động hóa các quy trình, giảm thiểu sai sót và tăng tính minh bạch. Các công nghệ phổ biến bao gồm phần mềm quản lý logistics, hệ thống theo dõi hàng hóa (tracking system), và chữ ký điện tử.

4.2. Tối Ưu Hóa Chi Phí Logistics Trong Giao Nhận

Tối ưu hóa chi phí logistics là một trong những mục tiêu quan trọng của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Các giải pháp bao gồm lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp, đàm phán giá cước với các hãng tàu, và quản lý kho bãi hiệu quả.

4.3. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Giao Nhận

Nâng cao chất lượng dịch vụ giao nhận là yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân khách hàng. Các giải pháp bao gồm đào tạo nhân viên chuyên nghiệp, cung cấp dịch vụ tư vấn tận tình, và giải quyết khiếu nại nhanh chóng.

V. Đề Xuất Hoàn Thiện Quy Trình Giao Nhận Tại Begonia

Dựa trên kết quả nghiên cứu và phân tích, có thể đề xuất một số giải pháp cụ thể để hoàn thiện quy trình giao nhận tại Công ty Begonia. Các đề xuất này tập trung vào việc cải tiến quy trình làm thủ tục hải quan, nâng cao năng lực của đội ngũ nhân viên và ứng dụng công nghệ thông tin. Theo đánh giá, việc triển khai các giải pháp này sẽ giúp Công ty Begonia nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí và tăng tính cạnh tranh trên thị trường.

5.1. Cải Tiến Quy Trình Làm Thủ Tục Hải Quan

Cải tiến quy trình làm thủ tục hải quan bằng cách chuẩn bị đầy đủ chứng từ, khai báo chính xác thông tin và phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan. Sử dụng phần mềm khai báo hải quan điện tử giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót.

5.2. Đào Tạo và Nâng Cao Năng Lực Nhân Viên

Đào tạo và nâng cao năng lực nhân viên về nghiệp vụ giao nhận, thủ tục hải quan và các quy định pháp luật liên quan. Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu và tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các hội thảo, khóa học chuyên ngành.

VI. Triển Vọng và Xu Hướng Phát Triển Logistics Hiện Nay

Ngành logistics đang trải qua những thay đổi lớn do tác động của công nghệ và xu hướng toàn cầu hóa. Các xu hướng nổi bật bao gồm sự phát triển của thương mại điện tử, sự gia tăng của vận tải xanh và sự ứng dụng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý chuỗi cung ứng. Theo dự báo, ngành logistics sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm tới, tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp giao nhận.

6.1. Xu Hướng Logistics Xanh và Phát Triển Bền Vững

Logistics xanh là xu hướng phát triển bền vững, tập trung vào việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong quá trình vận chuyển, lưu trữ và xử lý hàng hóa. Các giải pháp bao gồm sử dụng phương tiện vận chuyển thân thiện với môi trường, tối ưu hóa lộ trình vận chuyển và giảm thiểu chất thải.

6.2. Ứng Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo AI Trong Logistics

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được ứng dụng rộng rãi trong logistics để tự động hóa các quy trình, dự báo nhu cầu và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Các ứng dụng phổ biến bao gồm robot tự hành, hệ thống quản lý kho thông minh và phần mềm dự báo nhu cầu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hoạt động thương mại quốc tế, giao nhận và vận tải đường biển đóng vai trò cầu nối thiết yếu, quyết định đến tiến độ lưu thông hàng hóa cũng như cơ cấu giá thành sản phẩm xuất nhập khẩu. Hoạt động này đòi hỏi tổ chức thực hiện phải vận dụng tổng hợp các kiến thức chuyên ngành về ngoại thương, thủ tục hải quan, thanh toán quốc tế, bảo hiểm và pháp luật hàng hải. Thực tiễn thương mại Việt Nam giai đoạn này ghi nhận xu hướng các doanh nghiệp xuất khẩu theo điều kiện CIF và nhập khẩu theo điều kiện FOB nhằm tiết kiệm chi phí ngoại tệ từ cước vận chuyển, góp phần giảm nhập siêu và thúc đẩy sự phát triển của đội tàu biển cùng dịch vụ bảo hiểm nội địa.

Công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển Toàn cầu Begonia được thành lập trong bối cảnh thị trường logistics đang gia tăng cạnh tranh gay gắt. Quá trình tác nghiệp thực tế tại doanh nghiệp đặt ra những yêu cầu cấp bách: làm thế nào để hàng hóa nhập khẩu lưu thông an toàn, tuân thủ đúng quy định pháp luật và có quy trình xử lý chuẩn xác khi phát sinh sự cố tại cảng hoặc cơ quan quản lý. Từ yêu cầu thực tế đó, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài nhằm hoàn thiện công tác tổ chức nghiệp vụ giao nhận hàng nhập khẩu nguyên container (FCL) bằng đường biển.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định rõ theo hai nhóm nhiệm vụ:

1. Về mặt lý luận: Làm sáng tỏ cơ sở lý luận về giao nhận và người giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu; quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của người giao nhận; vai trò của dịch vụ giao nhận trong hoạt động nhập khẩu; hệ thống hóa quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển và các chứng từ liên quan.
2. Về mặt thực tiễn: Đánh giá và phân tích thực trạng quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển bằng nguyên container tại Công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển Toàn cầu Begonia; nhận diện các điểm mạnh, điểm yếu trong từng bước tác nghiệp; từ đó đề xuất các giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy trình giao nhận cho doanh nghiệp.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các khâu thực hiện và hệ thống thủ tục chứng từ trong quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển bằng nguyên container tại Công ty Begonia. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy trình nghiệp vụ thực tế phát sinh tại doanh nghiệp và các chi cục hải quan, cảng biển tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh; dữ liệu hoạt động kinh doanh và sản lượng giao nhận được thu thập, phân tích trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và thông lệ hàng hải quốc tế:

• Luật Thương mại năm 2005: Áp dụng Điều 28 (quy định về hoạt động nhập khẩu hàng hóa), Điều 136 (định nghĩa và bản chất dịch vụ giao nhận hàng hóa), Điều 164 (địa vị pháp lý của người làm dịch vụ giao nhận) và Điều 167 (quyền, nghĩa vụ và giới hạn trách nhiệm của người giao nhận).
• Khung lý thuyết của Liên đoàn Quốc tế các Hiệp hội Giao nhận (FIATA): Hệ thống hóa định nghĩa về dịch vụ giao nhận vận tải (freight forwarding), các chủ thể tham gia chuỗi vận tải (buyer, seller, consignor, consignee, shipper, carrier) và 5 vai trò điển hình của người giao nhận (Môi giới hải quan - Customs Broker; Đại lý - Agent; Người chuyên chở - Carrier; Người gom hàng - Cargo Consolidator; Người kinh doanh vận tải đa phương thức - MTO).
• Lý thuyết vận tải container đường biển: Phân định các phương thức gửi hàng container gồm hàng nguyên container (FCL - Full Container Load), hàng lẻ (LCL - Less than Container Load) và các phương thức kết hợp (FCL/LCL, LCL/FCL).
• Hệ thống công cụ nghiệp vụ: Cơ chế khai báo điện tử qua Cổng thông tin một cửa quốc gia (https://vnsw.vn) phục vụ quản lý e-manifest và phần mềm khai báo hải quan điện tử ECUS5-VNACCS do Công ty Công nghệ Thái Sơn phát triển, kết nối hệ thống VNACCS/VCIS của Tổng cục Hải quan.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai thông qua sự kết hợp giữa lý luận và khảo sát tác nghiệp thực tế:

• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Hệ thống hóa hệ thống lý luận chuyên ngành ngoại thương; tổng hợp các số liệu tài chính, doanh thu, cơ cấu sản lượng container từ các phòng ban nội bộ của doanh nghiệp.
• Phương pháp so sánh và đối chiếu số liệu: Sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian giai đoạn 2013-2015 để tính toán tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng doanh thu dịch vụ FCL và biến động chi phí vận hành.
• Phương pháp quan sát thực địa: Trực tiếp theo dõi quy trình làm việc của nhân viên chứng từ tại văn phòng, nhân viên giao nhận hiện trường tại cảng biển và công chức tiếp nhận tại chi cục hải quan cửa khẩu.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm: báo cáo tài chính nội bộ do Bộ phận Kế toán cung cấp; số liệu thống kê đơn hàng và container từ Bộ phận Chứng từ; bộ hồ sơ chứng từ của các lô hàng nhập khẩu thực tế (vận đơn đường biển, lệnh giao hàng, phiếu EIR, thông báo hàng đến).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm nền tảng trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu và dịch vụ logistics đường biển. Tác giả phân tích 4 hình thức nhập khẩu chủ yếu trong ngoại thương: nhập khẩu trực tiếp, nhập khẩu ủy thác, nhập khẩu hàng đổi hàng (buôn bán đối lưu) và tạm nhập tái xuất. Đi sâu vào nghiệp vụ giao nhận, tác giả làm rõ bản chất kinh tế của giao nhận vận tải theo Luật Thương mại 2005 và quy tắc FIATA. Khóa luận phân biệt ranh giới thuật ngữ giữa người gửi hàng theo hợp đồng vận tải (consignor) và người gửi hàng thực tế trên tàu chợ (shipper).

Về địa vị pháp lý, chương này phân tích cụ thể 5 vai trò của người giao nhận trong chuỗi cung ứng:

1. Môi giới hải quan: Thực hiện các thủ tục khai báo thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu.
2. Đại lý: Đại diện ủy thác cho chủ hàng hoặc người vận tải trong phạm vi hợp đồng đại lý, hưởng thù lao dịch vụ.
3. Người chuyên chở: Trực tiếp phát hành chứng từ vận tải, chịu trách nhiệm như một nhà thầu độc lập (người thầu chuyên chở - Contracting Carrier hoặc người chuyên chở thực tế - Actual Carrier).
4. Người gom hàng: Tập hợp các lô hàng lẻ (LCL) thành nguyên container (FCL) để tối ưu dung tích và cước phí.
5. Người kinh doanh vận tải đa phương thức: Cung cấp dịch vụ vận tải trọn gói từ cửa đến cửa (door to door) theo hành trình đi suốt.

Chương này cũng phân định rõ trách nhiệm của người giao nhận khi đóng vai trò đại lý và khi là người chuyên chở, đồng thời viện dẫn các trường hợp miễn trách theo Điều 167 Luật Thương mại (lỗi do khách hàng, bao bì đóng gói không phù hợp, nội tỳ của hàng hóa, đình công, chiến tranh hoặc trường hợp bất khả kháng). Phần cuối chương mô tả chi tiết chức năng pháp lý của 14 loại chứng từ hàng hải, bao gồm: Bảng lược khai hàng hóa (Cargo Manifest), Vận đơn đường biển (B/L), Lệnh giao hàng (D/O), Giấy báo nhận hàng (Arrival Notice), Lệnh xuất kho, Phiếu vận chuyển, Biên bản kết toán nhận hàng với tàu, Biên bản thừa thiếu hàng, Chứng nhận hư hỏng, Hóa đơn thương mại, Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), các chứng nhận kiểm dịch (thực vật, động vật, vệ sinh) và sơ đồ quy trình giao nhận tổng quát 11 bước.

Chương 2: Thực trạng tổ chức giao nhận hàng hóa nhập khẩu đường biển bằng nguyên container tại Công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển Toàn cầu Begonia

Chương 2 tập trung giới thiệu và đánh giá toàn diện hoạt động thực tế tại Công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển Toàn cầu Begonia (tên giao dịch quốc tế: BGN GLOBAL CO.,LTD). Doanh nghiệp được thành lập ngày 11/09/2013 theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0312454873 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh cấp. Doanh nghiệp có vốn điều lệ 500 triệu đồng, trụ sở tại Lầu 4, số 49 Bùi Đình Túy, Phường 24, Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh, do bà Lê Thị Tuyết Nhung làm Giám đốc, quy mô nhân sự gồm 10 nhân viên. Cơ cấu bộ máy được tổ chức thành 4 bộ phận chức năng: Bộ phận Kinh doanh, Bộ phận Giao nhận, Bộ phận Kế toán và Bộ phận Chứng từ.

Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp qua 3 năm thành lập được tổng hợp như sau:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015
Doanh thu (triệu đồng)	2.540,00	2.820,00	3.160,00
Chi phí (triệu đồng)	2.253,00	2.445,00	2.630,00
Lợi nhuận trước thuế (triệu đồng)	287,00	375,00	530,00
Lợi nhuận sau thuế (triệu đồng)	215,25	281,25	379,50

Hoạt động giao nhận hàng nguyên container (FCL) nhập khẩu bằng đường biển khẳng định vai trò trụ cột trong cơ cấu hoạt động của Begonia qua bảng thống kê tỷ trọng:

Chỉ tiêu mảng dịch vụ FCL đường biển	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015
Doanh thu giao nhận FCL (triệu đồng)	765,00	1.015,20	1.350,00
Tỷ trọng trên tổng doanh thu (%)	30,12%	36,00%	42,72%

Về sản lượng giao nhận, theo số liệu từ Bộ phận Chứng từ, công ty đã thực hiện tổng cộng 182 đơn hàng FCL với 194 container (trong đó có 135 container 20 feet và 59 container 40 feet). Doanh nghiệp thiết lập mạng lưới đối tác vận tải biển với các hãng tàu như Maersk Việt Nam, T.S Lines, Mitsui O.K Lines, Wanhai, SITC, Evergreen; hợp tác với đối tác vận chuyển bộ là Công ty TNHH Thương mại Vận tải và Dịch vụ Hợp Thành; phục vụ nhóm khách hàng thường xuyên gồm Công ty Bao bì Đại Việt, Sinh Nam Metal, Giải pháp Hải Nam, Oceanstar, Thiết bị vật tư Sài Gòn, Tín Việt, Tín Phát, An Hoàng Phát, Great Links...

Tác giả đi sâu phân tích quy trình 9 bước tổ chức nghiệp vụ giao nhận hàng FCL nhập khẩu thực tế tại Begonia:

1. Nhận thông tin chi tiết hàng từ đại lý và yêu cầu từ khách hàng: Tiếp nhận yêu cầu, ký hợp đồng; kiểm tra vận đơn nháp (Draft Bill) trước 2 ngày tàu chạy; tiếp nhận bộ chứng từ điện tử từ đại lý nước ngoài gồm Master Bill, House Bill, Debit Note, Credit Note.
2. Kiểm tra bộ chứng từ: Đối chiếu tính thống nhất của các thông tin tên tàu, hành trình, số container, số seal, chi tiết hàng hóa; phản hồi bổ sung nếu phát hiện sai lệch.
3. Tiếp nhận thông báo hàng đến từ hãng tàu: Trình e-manifest lên Cổng thông tin một cửa quốc gia (vnsw.vn) dựa trên phân quyền của hãng tàu (chỉnh sửa trực tuyến tối đa 3 lần); tiếp nhận Thông báo hàng đến (Arrival Notice) trước 1-2 ngày tàu cập cảng. Khóa luận dẫn chứng lô hàng cụ thể từ hãng tàu T.S Lines với các khoản phí: Phí xếp dỡ tại cảng (THC) 1.548.000 VNĐ; Phí D/O 400.000 VNĐ; Phí vệ sinh container 198.000 VNĐ (tổng chi phí hãng tàu: 2.146.000 VNĐ theo tỷ giá 22.230 VNĐ/USD; nhân viên đề xuất tạm ứng tỷ giá 22.400 VNĐ/USD để dự phòng biến động); tiền cược vỏ container 20 feet là 500.000 VNĐ.
4. Lấy và kiểm tra lệnh giao hàng: Mang giấy giới thiệu, Arrival Notice, vận đơn gốc/surrendered đến hãng tàu đóng tiền, lấy D/O gốc, nhận giấy cược container và giấy hạ rỗng; kiểm soát thời hạn miễn lưu bãi/lưu container (Dem/Det).
5. Thông quan hàng nhập khẩu: Sử dụng phần mềm ECUS5-VNACCS truyền số liệu tờ khai hải quan điện tử; chuẩn bị bộ hồ sơ giấy (tờ khai, hợp đồng, hóa đơn, đóng gói, C/O) nộp tại Cửa số 6 của chi cục hải quan cảng; kiểm tra báo cáo vi phạm pháp luật và tình trạng nợ thuế của doanh nghiệp.
6. Xuất phiếu EIR: Đăng ký phiếu giao nhận container tại thương vụ cảng.
7. Thanh lý Hải quan cổng: Xuất trình tờ khai đã thông quan và phiếu EIR cho hải quan cổng giám sát.
8. Giao hàng cho khách: Cho xe kéo nhận container giao thẳng về kho khách hàng để rút hàng; kiểm tra hạ vỏ container rỗng về bãi chỉ định.
9. Quyết toán và lưu hồ sơ: Quyết toán các khoản chi phí tạm ứng, cược container với hãng tàu và lưu trữ hồ sơ.

Đánh giá thực trạng cho thấy Begonia có ưu điểm về tính chủ động, vận dụng tốt phần mềm chuyên ngành và thủ tục một cửa quốc gia giúp rút ngắn thời gian giải phóng hàng. Tuy nhiên, quy trình còn bộc lộ các nhược điểm: sự phụ thuộc vào đại lý dẫn đến chứng từ chuyển về chậm trễ; rủi ro phát sinh tranh chấp cước vỏ container khi trả vỏ bị hư hại sàn, nóc, vách mà không lập biên bản xác nhận tại cảng; quy mô nhân sự hạn chế (10 người) khiến hoạt động tiếp thị khách hàng mới gặp nhiều khó khăn.

Chương 3: Định hướng và đề xuất giải pháp quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển bằng nguyên container tại Công ty Begonia

Trên cơ sở phương hướng phát triển mở rộng thị phần dịch vụ giao nhận đường biển của công ty, tác giả đề xuất 3 nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình nội bộ:

• Giải pháp 1: Khắc phục những chậm trễ trong việc tiếp nhận bộ chứng từ. Xây dựng quy chuẩn kiểm tra đối chiếu thông tin hai chiều giữa bộ phận chứng từ và đại lý quốc tế; áp dụng danh mục kiểm tra (checklist) bắt buộc ngay khi nhận vận đơn nháp (Draft Bill) nhằm hạn chế sai sót thông tin số container, số seal và tên hàng, tránh việc phải chỉnh sửa manifest quá 3 lần trên hệ thống một cửa quốc gia.
• Giải pháp 2: Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và dịch vụ giao nhận. Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ ngoại thương, nâng cao trình độ ngoại ngữ và kỹ năng ứng xử giải quyết sự cố phát sinh tại cảng cho nhân viên hiện trường; phân bổ thêm nhân sự chuyên trách cho mảng kinh doanh và tiếp thị dịch vụ logistics.
• Giải pháp 3: Đảm bảo an toàn qua việc kiểm tra container. Tăng cường giám sát kỹ thuật vỏ container ở cả hai khía cạnh: tổn thất bên ngoài (va đập, rách vách, móp méo) và tổn thất bên trong (sàn bẩn, thiếu chèn lót an toàn). Yêu cầu nhân viên giao nhận khi nhận container tại bãi cảng phải kiểm tra kỹ tình trạng vật lý; nếu phát hiện hư hỏng có sẵn, phải lập tức yêu cầu ghi rõ hiện trạng vào Phiếu bàn giao container (EIR) có xác nhận của đại diện cảng nhằm bảo toàn tiền cược vỏ container khi hoàn trả.

Đồng thời, khóa luận đưa ra một số kiến nghị hỗ trợ:

• Đối với công ty: Bổ sung nguồn vốn lưu động nhằm đáp ứng các khoản tiền cược vỏ và chi phí tạm ứng lớn; trang bị bổ sung phương tiện văn phòng hiện đại để hỗ trợ vận hành phần mềm hải quan liên tục.
• Đối với các cơ quan chức năng: Kiến nghị cơ quan Hải quan và Cục Hàng hải ổn định đường truyền Cổng thông tin một cửa quốc gia (vnsw.vn); tinh gọn thủ tục hành chính khi doanh nghiệp phải nộp hồ sơ giấy điều chỉnh manifest; các đơn vị quản lý cảng biển cần nâng cấp thiết bị bốc dỡ và cải tiến thủ tục tại thương vụ cảng để rút ngắn thời gian cấp phiếu EIR.

Kết quả và đóng góp

• Khóa luận làm rõ toàn bộ quy trình công nghệ giao nhận 9 bước thực tế của một doanh nghiệp logistics tư nhân quy mô vừa và nhỏ, cung cấp bức tranh chi tiết về dòng chứng từ và dòng lưu chuyển hàng hóa thực tế tại khu vực cảng biển TP. Hồ Chí Minh.
• Văn bản lượng hóa được hiệu quả kinh doanh và cấu trúc nguồn thu của doanh nghiệp qua chuỗi số liệu tài chính 3 năm (2013-2015), chứng minh sự dịch chuyển tích cực của mảng giao nhận FCL đường biển khi tỷ trọng đóng góp tăng đều từ 30,12% (năm 2013) lên 36,00% (năm 2014) và đạt 42,72% (năm 2015), mang lại 1.350 triệu đồng trên tổng số 3.160 triệu đồng doanh thu năm 2015.
• Đưa ra được các dữ kiện thực tế về chi phí khai thác hãng tàu (minh họa cụ thể từ hãng T.S Lines với tổng phí 2.146.000 VNĐ cùng tiền cược vỏ 500.000 VNĐ cho container 20 feet) và số lượng hàng hóa xử lý gồm 182 đơn hàng với 194 container.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng trực tiếp vào công tác vận hành của doanh nghiệp: giải pháp lập biên bản hiện trạng container trên phiếu EIR để giảm thiểu tổn thất chi phí phạt vỏ container và quy trình phối hợp kiểm soát bộ chứng từ sớm với đại lý nước ngoài.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế nghiên cứu: Số liệu phân tích của khóa luận giới hạn trong phạm vi 3 năm đầu thành lập của một doanh nghiệp tư nhân quy mô nhỏ (10 nhân sự). Đề tài chỉ tập trung chuyên sâu vào loại hình hàng hóa nhập khẩu nguyên container (FCL) vận chuyển bằng đường biển, chưa mở rộng nghiên cứu sang phương thức hàng lẻ gom tụ (LCL) hay các phương thức vận chuyển đa phương thức khác (đường hàng không, đường sắt, vận tải xuyên biên giới).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát quy trình tổ chức giao nhận hàng lẻ LCL đường biển; nghiên cứu tối ưu hóa quy trình giao nhận kết hợp vận tải nội địa đa phương thức; đánh giá tác động toàn diện của hệ thống phân luồng hải quan điện tử thế hệ mới đối với chi phí lưu kho bãi của các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam.

Giá trị tham khảo

• Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tiễn hữu ích cho sinh viên các chuyên ngành Quản trị ngoại thương, Logistics, Kinh doanh quốc tế và Quản trị kinh doanh khi thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về quy trình giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu.
• Cán bộ nghiệp vụ chứng từ và nhân viên hiện trường (ops) mới vào nghề có thể tham khảo chi tiết phần mô tả 9 bước tác nghiệp tại Chương 2, đặc biệt là các quy trình thực tế: kỹ thuật khai báo e-manifest trên cổng thông tin một cửa quốc gia, thủ tục ứng tiền và lấy D/O, kinh nghiệm xử lý tiền cược container và thao tác truyền tờ khai trên phần mềm hải quan ECUS5-VNACCS.

Câu hỏi thường gặp

Công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển Toàn cầu Begonia có cơ cấu tổ chức và quy mô nhân sự như thế nào?

Theo số liệu tại thời điểm nghiên cứu, Begonia có quy mô 10 nhân viên, vốn điều lệ 500 triệu đồng. Bộ máy tổ chức của công ty đứng đầu là Giám đốc (bà Lê Thị Tuyết Nhung), trực tiếp điều hành 4 bộ phận chức năng gồm: Bộ phận Kinh doanh, Bộ phận Giao nhận, Bộ phận Chứng từ và Bộ phận Kế toán.

Tỷ trọng doanh thu từ mảng giao nhận hàng FCL đường biển tại Begonia giai đoạn 2013-2015 biến động ra sao?

Doanh thu giao nhận FCL đường biển của Begonia tăng trưởng liên tục: năm 2013 đạt 765 triệu đồng (chiếm 30,12% tổng doanh thu), năm 2014 đạt 1.015,2 triệu đồng (chiếm 36,00%) và năm 2015 đạt 1.350 triệu đồng (chiếm 42,72% tổng doanh thu). Mảng này đóng vai trò quan trọng nhất trong việc tạo ra nguồn thu cho công ty.

Quy định chỉnh sửa e-manifest trên Cổng thông tin một cửa quốc gia được tác giả ghi nhận thế nào?

Tập tin e-manifest truyền lên Cổng thông tin một cửa quốc gia (https://vnsw.vn) chỉ được chỉnh sửa tối đa 3 lần trước thời hạn đóng manifest. Nếu phát hiện sai sót sau khi hết hạn chỉnh sửa trực tuyến, doanh nghiệp buộc phải truyền file EDI sửa đổi và nộp bộ hồ sơ giấy trực tiếp cho hải quan xét duyệt (gồm giấy giới thiệu, công văn điều chỉnh manifest, bản giấy manifest cũ và mới, điện yêu cầu của shipper kèm bản dịch tiếng Việt).

Để rút container về kho riêng của khách, nhân viên Begonia phải thanh toán các khoản phí nào cho hãng tàu T.S Lines?

Đối với lô hàng container 20 feet minh họa của hãng tàu T.S Lines, chi phí hãng tàu gồm: phí THC 1.548.000 VNĐ, phí D/O 400.000 VNĐ, phí vệ sinh container 198.000 VNĐ (tổng phí nâng hạ/dịch vụ là 2.146.000 VNĐ). Đồng thời, nhân viên phải ứng thêm khoản tiền cược vỏ container giao hàng thẳng là 500.000 VNĐ/container 20 feet để lấy D/O và giấy hạ rỗng.

Hồ sơ giấy xuất trình tại Cửa số 6 của Hải quan cảng để mở tờ khai gồm các chứng từ gì?

Bộ hồ sơ gồm có: Báo cáo vi phạm pháp luật (kiểm tra tình trạng nợ thuế), 2 bản chính Tờ khai Hải quan nhập khẩu HQ/2002-NK, 1 bản sao y Hợp đồng mua bán, 1 bản chính Hóa đơn thương mại, 1 bản sao y Vận đơn đường biển (có ký hậu nếu dùng L/C), 1 bản chính Lệnh giao hàng (D/O), Giấy giới thiệu của doanh nghiệp nhập khẩu và Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu có.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phan Thị Quyền đã hệ thống hóa chặt chẽ cơ sở lý luận về dịch vụ giao nhận vận tải hàng hóa nhập khẩu đường biển theo các quy định của Luật Thương mại 2005 và thực tiễn ngoại thương. Công trình phản ánh trung thực toàn diện thực trạng tổ chức quy trình giao nhận hàng nguyên container (FCL) 9 bước tại Công ty TNHH Thương mại và Vận chuyển Toàn cầu Begonia, đi kèm các số liệu tài chính và tác nghiệp thực tế giai đoạn 2013-2015. Các giải pháp đề xuất về kiểm soát chứng từ, quản lý chất lượng nguồn nhân lực và giám sát rủi ro vỏ container trên phiếu EIR có giá trị thực tiễn cao đối với các doanh nghiệp giao nhận vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1.1 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NHẬP KHẨU 1.1 Khái niệm về nhập khẩu Nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế, là quá trình trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia dựa trên nguyên tắc trao đổi ngang giá lấy tiền tệ là môi giới. Nó không phải là hành vi buôn bán riêng lẻ mà là hệ thống các quan hệ buôn bán trong một nền kinh tế có cả tổ chức bên trong và bên ngoài. Hoạt động nhập khẩu là hoạt động buôn bán giữa các quốc gia, vì vậy nó phức tạp hơn mua bán trong nước : Mua bán trung gian chiếm tỷ trọng lớn, đồng tiền thanh toán là ngoại tệ, thường là ngoại tệ mạnh ; hàng hóa phải chuyển qua biên giới, cửa khẩu của quốc gia khác ; hoạt động buôn bán phải tuân theo những tập quán, thông lệ quốc tế cũng như địa phương. Theo điều 28 Luật thương mại 2005 : " Nhập khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật ".

Vậy thực chất kinh doanh nhập khẩu ở đây là nhập khẩu từ các tổ chức kinh tế, các công ty nước ngoài, tiến hành tiêu thụ hàng hóa, vật tư ở thị trường nội địa hoặc tái xuất với mục tiêu lợi nhuận và nối liền sản xuất giữa các quốc gia với nhau. Mặc khác, kinh doanh nhập khẩu đẩm bảo sự phát triển ổn định của các ngành mũi nhọn của mỗi nước mà khả năng sản xuất trong nước chưa đảm bảo vật tư, thiết bị kĩ thuật đáp ứng nhu cầu phát triển, khai thác triệt để lợi thế so sánh của quốc gia, góp phần thực hiện chuyên môn hóa trong phân công lao động quốc tế, kết hợp hài hòa và có hiệu quả giữa nhập khẩu, cải thiện cán cân thanh toán.2 Các hình thức nhập khẩu 1.1 Nhập khẩu trực tiếp Nhập khẩu trực tiếp là hình thức nhập khẩu mà người ký kết hợp đồng nhập khẩu là người trực tiếp mua lô hàng đó và thanh toán tiền hàng. c 5 Khi sử dụng hình thức này, các doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu phải hoàn toàn chịu trách nhiệm đối với các hoạt động của mình. Độ rủi ro của hình thức nhập khẩu trực tiếp cao hơn song đem lại lợi nhuận cao hơn so với các hình thức khác.2 Nhập khẩu ủy thác Nhập khẩu ủy thác là hình thức nhập khẩu mà theo đó đơn vị đặt hàng gọi là bên ủy thác giao cho đơn vị ngoại thương gọi là bên nhận ủy thác, tiến hành nhập khẩu một lô hàng nhất định.

Bên nhận ủy thác phải ký kết hợp đồng và thực hiện hợp đồng nhập khẩu với danh nghĩa của mình bằng tiền chi của bên ủy thác.3 Nhập khẩu g đổi hàng Nhập khẩu hàng đổi hàng cùng trao đổi bù trừ là hai nghiệp vụ chủ yếu của buôn bán đối lưu, đó là hình thức nhập khẩu đi đôi với xuất khẩu. Phương tiện thanh toán trong hoạt động này không dùng tiền mà chính là hàng hóa. Mục đích từ đổi hàng là vừa thu lãi từ hoạt động kinh doanh nhập khẩu vừa xuất khẩu được hàng hóa ra thị trường nước ngoài. Người nhập khẩu đồng thời là người xuất khẩu.

Hàng hóa nhập khẩu và xuất khẩu phải có giá trị tương đương nhau, đảm bảo điều kiện cân bằng về mặt giá cả, điều kiện giao hàng và tổng giá trị hàng hóa trrao đổi.4 Tạm nhập tái xuất Tạm nhập tái xuất là hình thức doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa nhưng không phải để tiêu thụ tại thị trường trong nước mà là để xuất khẩu sang một nước khác nhằm thu lợi nhuận. Những mặt hàng này không được gia công hay chế biến tại nơi tái xuất. Hàng hóa vừa phải làm thủ tập nhập khẩu vừa phải làm thủ tục xuất khẩu sau đó.3 Vai trò của hoạt động kinh doanh nhập khẩu Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng của ngoại thương. Nhập khẩu tác động trực tiếp và quyết định đến sản xuất và đời sống trong nước.

Nhập khẩu để bổ sung các hàng hóa mà trong nước không thể sản xuất được hoặc sản xuất không đáp ứng được nhu cầu. Nhập khẩu còn để thay thế nghĩa là nhập khẩu về những hàng hóa mà sản xuất trong nước không có lợi bằng nhập khẩu. Trong điều kiện kinh tế nước ta, vai trò quan trọng của nhập khẩu được thể hiện ở những khía cạnh sau : c 6 - Tạo điều kiện thúc đẩy nhanh quá trình dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. - Bổ sung kịp thời những mặt cân đối của nền kinh tế đảm bảo phát triển kinh tế cân đối ổn định.

- Nhập khẩu góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân, ở đây nhập khẩu vừa thỏa mãn nhu cầu trực tiếp của nhân dân về hàng tiêu dùng vừa phải đảm bảo đầu vào cho sản xuất, tạo việc làm ổn dịnh cho người lao động. - Nhập khẩu có vai trò tích cực đến thúc đẩy xuất khẩu. Sự tác động này được thể hiện ở chỗ nhập khẩu tạo đầu vào cho sản xuất hàng hóa xuất khẩu, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hàng hóa xuất khẩu Việt nam ra nước ngoài, đặc biệt là các nước nhập khẩu. - Nhập khẩu tạo thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ, làm đa dạng hóa mặt hàng, chủng loại, mẫu mã, chất lượng, quy cách, cho phép thỏa mãn hơn nhu cầu trong nước.2 TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ GIAO NHẬN 1.1 Khái niệm về dịch vụ giao nhận Giao nhận vận tải (hay freight forwarding) là dịch vụ chuyển hàng hóa từ gửi hàng đến nơi nhận hàng, trong đó người giao nhận (freight forwader) ký hợp đồng vận chuyển với chủ hàng, đồng thời cũng ký hợp đồng đối ứng với người vận tải để thực hiện dịch vụ.

Theo quan điểm chuyên ngành, Liên đoàn quốc tế các hiệp hội giao nhận (FIATA) đưa ra khái niệm về lĩnh vực này như sau : " Giao nhận vận tải là bất kỳ dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, xếp dỡ, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ phụ trợ và tư vấn có liên quan đến các dịch vụ kể trên, bao gồm nhưng không chỉ giới hạn ở những vấn đề hải quan hay tài chính, khai báo hàng hóa cho những mục đích chính thức, mua bảo hiểm hàng hóa và thu tiền hay những chứng từ liên quan đến hàng hóa ". Điều 136 Luật thương mại 2005 : " Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi Thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có c 7 liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc người làm dịch vụ giao nhận khác ( gọi chung là khách hàng) ".  Như vậy, nói một cách ngắn gọn : Dịch vụ giao nhận là một dịch vụ liên quan đến quá trình vận tải nhằm tổ chức việc vận chuyển hàng hóa từ nơi nhận hàng đến nơi giao hàng.2 Đặc điểm về dịch vụ giao nhận Giao nhận vận tải phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, trong đó giao nhận xuất nhập khẩu chiêm tỷ trọng lớn. Trong quá trình này có nhiều bên tham gia, phổ biến bao gồm : - Người mua hàng (buyer) : người mua đứng tên trong hợp đồng thương mại và trả tiền mua hàng.

- Người bán hàng (seller) : người bán trong hợp đồng thương mại. - Người g i hàng (consignor) : người gửi hàng, ký hợp đồng vận tải với Người giao nhận vận tải. - Người nhận hàng (consignee) : người có quyền nhận hàng hóa. - Người g i hàng (shipper) : người gửi hàng trực tiếp ký hợp đồng với bên vận tải.

- Người vận tải ay gười chuyên chở (carrier) : vận chuyển hàng từ điểm giao đến điểm nhận theo hợp đồng vận chuyển. - Người giao nhận vận tải : Người trung gian thu xếp hoạt động vận chuyển, nhưng đứng tên người gửi hàng (shipper) trong hợp đồng với người vận tải. Sự khác nhau giữa consignor và shipper : hai từ này đều có nghĩa là người gửi hàng, và về cơ bản có nghĩa tương tự nhau. Tuy nhiên, trong một số trường hợp thì người ta thường dùng từ consignor chứ không phải là shipper, và ngược lại.

Chẳng hạn trong mẫu vận đơn FBL của FIATA, người gửi hàng là " consignor ", còn trên vận đơn của hãng tàu chợ, người gửi hàng thường là " shipper ".3 Vai trò của hoạt động giao nhận Trong xu thế quốc tế hóa đời sống xã hội hiện nay, cũng như là sự mở rộng giao lưu hợp tác thương mại giữa các nước, đã khiến cho giao nhận ngày càng có vai trò quan trọng. Điều này được thể hiện : - Giao nhận tạo điều kiện cho hàng hóa lưu thông nhanh chóng, an toàn và tiết kiệm mà không có sự tham gia hiện diện của người gửi cũng như người nhận vào tác nghiệp. - Giao nhận giúp cho người chuyển chở đẩy nhanh tốc độ quay vòng của các phương tiện vận tải, tận dụng được một cách tối đa và có hiệu quả dung tích và tải trọng của các phương tiện vận tải, các công cụ vận tải, cũng như các phương tiện hỗ trợ khác. - Giao nhận làm giảm giá thành hàng hóa xuất nhập khẩu - Bên cạnh đó, giao nhận cũng giúp các nhà xuất khẩu giảm bớt các chi phí không cần thiết như chi phí xây dựng kho tàng bến bãi của người giao nhận hay do người giao nhận thuê, giảm chi phí đào tạo nhân công.4 Lợi ích của dịch vụ giao nhận đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu.

Việc sử dụng các dịch vụ giao nhận thường mang lại cho doanh nghiệp những lợi ích thiết thực như sau : - Giảm thiểu được các rủi ro đối với hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Người giao nhận thường có nhiều kinh nghiệm và kiến thức trong thuê phương tiện, nhất là tàu biển do họ thường xuyên tiếp xúc với các hãng tàu nên họ biết rõ hãng tàu nào là có uy tín, cước phí hợp lý, lịch tàu cụ thể,… - Tiết kiệm được thời gian và chi phí phát sinh cho chủ hàng. Sử dụng dịch vụ giao nhận một mặt tạo điều kiện giảm nhân sự cho doanh nghiệp, nhất là khi việc giao nhận là không thường xuyên.