BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO ÑAÏI HOÏC MÔÛ BAÙN COÂNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC ÑEÀ TAØI : TÌM HIEÅU MÖÙC TIEÂU THUÏ LÖÔNG THÖÏC THÖÏC PHAÅM CUÛA NGÖÔØI TRÖÔÛNG THAØNH TAÏI PHÖÔØNG TAÂN BIEÂN - THAØNH PHOÁ BIEÂN HOØA TÆNH ÑOÀNG NAI NAÊM 2005 ✍ GVHD : TS. PHAÏM MINH TUAÁN SVTH : NGUYEÃN THÒ AÙNH NHAÄT LÔÙP : S96 MSSV : 39610114 -------------------------------------------- TP.HOÀ CHÍ MINH 2005 NHAÄN XEÙT CUÛA GIAÙO VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Em xin traân troïng gôûi lôøi caûm ôn chaân thaønh ñeán caùc thaày coâ trong Khoa COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC - Tröôøng ÑAÏI HOÏC MÔÛ BAÙN COÂNG - Thaønh phoá HOÀ CHÍ MINH ñaõ trang bò kieán thöùc vaø giaûng daïy taän taâm cho em trong suoát quaù trình hoïc taäp. Em cuõng xin chaân thaønh caûm ôn thaày Tieán Só PHAÏM MINH TUAÁN ñaõ nhieät tình höôùng daãn vaø giuùp ñôõ em trong suoát thôøi gian laøm luaän vaên toát nghieäp. Cuoái cuøng, xin baøy toû loøng bieát ôn saâu saéc ñeán ba, meï vaø caùc em ñaõ ñoäng vieân, khích leä, an uûi, hoã trôï tinh thaàn cuõng nhö vaät chaát cho con, chò trong suoát quaù trình phaán ñaáu vaø reøn luyeän hoïc taäp.
MUÏC LUÏC Trang CHÖÔNG 1 : VAÁN ÑEÀ NGHIEÂN CÖÙU .1 - ÑAËT VAÁN ÑEÀ .2 - MUÏC TIEÂU CUÛA ÑEÀ TAØI .2 CHÖÔNG 2 : TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU .1 - SÔ LÖÔÏC VEÀ NGAØNH DINH DÖÔÕNG.2 - VAØI NEÙT VEÀ CAÙC NHU CAÀU DINH DÖÔÕNG .1- Nhu caàu naêng löôïng .1- Tieâu hao naêng löôïng .2- Chuyeån hoùa cô sôû.3- Lao ñoäng theå löïc .4- Nhu caàu naêng löôïng caû ngaøy .2- Nhu caàu Protein .3- Nhu caàu chaát khoaùng .3- Nhu caàu Iod .5- Caùc yeáu toá vi löôïng .4- Nhu caàu Vitamin .3 - NHÖÕNG YEÂU CAÀU VEÀ DINH DÖÔÕNG CAÂN ÑOÁI .1- Caân ñoái veà naêng löôïng .2- Caân ñoái veà Protein.3- Caân ñoái veà Lipid. 4- Caân ñoái veà Gluxid .5- Caân ñoái veà Vitamin .6- Caân ñoái veà chaát khoaùng. 28 CHÖÔNG 3 : ÑOÁI TÖÔÏNG & PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU .1 - ÑOÁI TÖÔÏNG NGHIEÂN CÖÙU .2- Ñòa ñieåm ñieàu tra .3- Thôøi gian ñieàu tra.3 - PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU .4 - CAÙC BÖÔÙC TÍNH TOAÙN THEO “BAÛNG THAØNH PHAÀN DINH DÖÔÕNG VIEÄT NAM” – Naêm 2000 .31 CHÖÔNG 4 : KEÁT QUAÛ & THAÛO LUAÄN. 33 CHÖÔNG 5 : KEÁT LUAÄN .1 - VEÀ MÖÙC TIEÂU THUÏ LTTP .2 - VEÀ GIAÙ TRÒ DINH DÖÔÕNG .42 CHÖÔNG 6 : KIEÁN NGHÒ .43 CHÖÔNG 7 : TAØI LIEÄU THAM KHAÛO .45 CHÖÔNG 8 : PHUÏ LUÏC .47 - “Baûng Nhu caàu khuyeán nghò daønh cho ngöôøi Vieät Nam” – Naêm 2000 - “Baûng Thaønh Phaàn Dinh Döôõng Thöïc Phaåm Vieät Nam” – Naêm 2000 DANH MUÏC I.
CAÙC KYÙ HIEÄU, CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT : - FAO (Food Agriculture Organize) : Toå chöùc Noâng nghieäp thöïc phaåm. - WHO (World Health Organize) : Toå chöùc Y teá Theá giôùi. - BMI (Body Mass Index) : Chæ soá khoái cô theå. - Kcal (Kilocalo) : Ñôn vò ño nhieät löôïng -W (Weigt) : Caân naëng II.
CAÙC BAÛNG : Baûng 2.1 : Coâng thöùc chuyeån hoùa cô sôû döïa theo caân naëng .2 : Heä soá tính nhu caàu naêng löôïng caû ngaøy cuûa ngöôøi tröôûng thaønh töø chuyeån hoùa cô sôû .3 : Löôïng Protein (g/100g) trong moät soá loaïi thöïc phaåm.4 : Nhu caàu naêng löôïng/ ngaøy vaø möùc protein caàn thieát/ngaøy (FAO/WHO/UNU, 1985) .1 : Möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm bình quaân ñaàu ngöôøi/ngaøy.2 : Giaù trò dinh döôõng cuûa khaåu phaàn.1 : “Nhu caàu khuyeán nghò daønh cho ngöôøi Vieät Nam”.2 : “Thaønh Phaàn Dinh Döôõng Thöïc Phaåm Vieät Nam”. HÌNH VEÕ : Thaùp dinh döôõng caân ñoái LVTN – “Tìm hieåu möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm cuûa ngöôøi tröôûng thaønh taïi phöôøng Taân Bieân - Bieân Hoøa - Ñoàng Nai” - Naêm 2005 VAÁN ÑEÀ NGHIEÂN CÖÙU SVTH - Nguyeãn Thò AÙnh Nhaät – Luanvantotnghiep -1- LVTN – “Tìm hieåu möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm cuûa ngöôøi tröôûng thaønh taïi phöôøng Taân Bieân - Bieân Hoøa - Ñoàng Nai” - Naêm 2005 1.1 ÑAËT VAÁN ÑEÀ : Moãi daân toäc treân theá giôùi ñeàu coù nhöõng phong caùch aên uoáng khaùc nhau : Ngöôøi Chaâu aâu aên baùnh mì vôùi caùc moùn aên duøng thòt laø chính, coøn ngöôøi Chaâu AÙ aên côm gaïo vôùi caùc moùn aên duøng rau laø chính. Traûi qua nhieàu theá heä, caùc daân toäc ñaõ xaây döïng cho mình aåm thöïc ñaëc tröng nhaát. Cho duø khaùc nhau nhöng chuû yeáu laø ñeå coù ñuû chaát dinh döôõng nuoâi soáng con ngöôøi, dinh döôõng ñöôïc laáy töø caùc thöïc phaåm, thöïc phaåm caøng chuyeån hoaù toát thì dinh döôõng chuyeån vaøo con ngöôøi caøng taêng, chaúng khaùc naøo nhö moùn aên ngon mieäng, haáp daãn taùc ñoäng caû khöùu giaùc laãn vò giaùc … laøm cho ngöôøi ta theøm aên.
Vì theá thöïc phaåm coù moät yù nghóa raát quan troïng ñoái vôùi söùc khoeû con ngöôøi vaø söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá ñaát nöôùc. Nhaân daân ta ñaõ nhaän thöùc ñöôïc taàm quan troïng cuûa vaán ñeà aên vaø ñaõ phaûn aùnh khaù ñoäc ñaùo taàm quan troïng cuûa noù trong ngoân ngöõ cuûa mình. Trong ngoân ngöõ Vieät Nam, moïi hoaït ñoäng thieát yeáu cuûa ñôøi soáng ñeàu baét ñaàu baèng tö ø aên. Daân ta noùi aên laøm, aên hoïc, aên nguû, aên chôi, aên naèm … coù aên roài môùi laøm caùc coâng vieäc khaùc ñöôïc.
Trong quaù trình xaõ hoäi phaùt trieån, cuøng vôùi söï thay ñoåi veà ñieàu kieän soáng, möùc soáng thì khaåu phaàn aên, tình traïng dinh döôõng vaø moâ hình beänh taät cuõng thay ñoåi. Ñeå coù cô sôû xaây döïng nhu caàu dinh döôõng cho phuø hôïp vôùi töøng giai ñoaïn phaùt trieån cuûa xaõ hoäi thì vieäc theo doõi möùc ñaùp öùng nhu caàu dinh döôõng caùc ñoái töôïng theo tuoåi, giôùi vaø ngheà nghieäp laø vieäc laøm thöôøng xuyeân vaø caàn thieát.2 - MUÏC TIEÂU CUÛA ÑEÀ TAØI : - Tìm hieåu möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm cuûa ngöôøi tröôûng thaønh (30 – 50 tuoåi) taïi phöôøng Taân Bieân - Thaønh phoá Bieân Hoøa - Tænh Ñoàng Nai. - Ñöa ra moät soá khuyeán nghò cô baûn nhaèm goùp moät phaàn nhoû xaây döïng nhu caàu dinh döôõng cho phuø hôïp vôùi ñoái töôïng ñaõ choïn trong phöôøng. SVTH - Nguyeãn Thò AÙnh Nhaät – Luanvantotnghiep -2- LVTN – “Tìm hieåu möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm cuûa ngöôøi tröôûng thaønh taïi phöôøng Taân Bieân - Bieân Hoøa - Ñoàng Nai” - Naêm 2005 TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU SVTH - Nguyeãn Thò AÙnh Nhaät – Luanvantotnghiep -3- LVTN – “Tìm hieåu möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm cuûa ngöôøi tröôûng thaønh taïi phöôøng Taân Bieân - Bieân Hoøa - Ñoàng Nai” - Naêm 2005 2.1- SÔ LÖÔÏC VEÀ NGAØNH DINH DÖÔÕNG : Khoa hoïc dinh döôõng ñaõ baét nguoàn töø nhöõng kinh nghieäm kieám aên cuûa ngöôøi tieàn sö.û Caùc nhaø nghieân cöùu daân gian voâ danh naøy ñaõ xaùc ñònh danh muïc caùc thöïc phaåm aên ñöôïc, caùch öùng duïng laëp ñi laëp laïi thaønh thoùi quen, thaønh taäp tuïc, thaønh phong caùch aên cuûa loaøi ngöôøi vaø cuûa töøng daân toäc.
Cho neân beân caïnh caùc thaønh töïu khoa hoïc dinh döôõng hieän ñaïi, chuùng ta khoâng ñöôïc queân, khoâng ñöôïc coi thöôøng caùc thaønh töïu nghieân cöùu öùng duïng cuûa caùc nhaø khoa hoïc daân gian coù khi phaûi hy sinh tính maïng cuûa mình trong vieäc töøng böôùc xaây döïng neân phong caùch aên truyeàn thoáng giuùp con ngöôøi toàn taïi vaø phaùt trieån. Cuõng vì theá dinh döôõng khoâng phaûi laø ngaønh khoa hoïc treû môùi hình thaønh trong voøng 200 naêm nay maø laø ngaønh khoa hoïc coù tuoåi ñôøi vaøo loaïi cao nhaát cuøng vôùi tuoåi loaøi ngöôøi. Caùc nhaø dinh döôõng, döïa treân caùc keát quaû nghieân cöùu ñaõ ñeà ra caùc nhu caàu dinh döôõng cuûa cô theå, xaây döïng caùc tieâu chuaån dinh döôõng cho caùc ngaønh ngheà vaø caùc löùa tuoåi. Thöïc teá cuoäc soáng ñaõ chæ ra cho caùc nhaø dinh döôõng thaáy raèng phaûi tieán theâm moät böôùc nöõa, phaûi phoái hôïp vôùi caùc ngaønh khaùc, laøm theá naøo taïo ñöôïc nhieàu löông thöïc thöïc phaåm, ñöa ñeán nhöõng nôi caàn vaø laøm theá naøo ñeå moïi ngöôøi coù thu nhaäp, coù ñuû tieàn ñeå mua caùc thöïc phaåm ñoù, ñaûm baûo an ninh thöïc phaåm cho caùc gia ñình ñeå phuïc vuï söùc khoûe vaø khaû naêng lao ñoäng cuûa con ngöôøi.
Caùc khaùi nieäm veà khoa hoïc dinh döôõng ñang thay ñoåi vaø môû roäng. Ngöôøi ta noùi ñeán söï gaén boù maät thieát giöõa dinh döôõng vaø thöïc phaåm, theå hieän trong caùc vaán ñeà ñöôïc goïi teân chung laø “Dinh döôõng öùng duïng”. “Dinh döôõng öùng duïng” bao goàm taát caû caùc vaán ñeà öùng duïng cuûa khoa hoïc dinh döôõng töø vieäc ñieàu tra nghieân cöùu taäp tuïc aên uoáng, möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm ñeán caùc chöông trình vaø bieän phaùp saûn xuaát, baûo quaûn, cheá bieán, löu thoâng, phaân phoái vaø chính saùch giaù caû thöïc phaåm, nhaèm naâng cao caûi thieän thöùc aên, keå caû caùc bieän phaùp kinh teá, quaûn lyù nhaèm taïo ra SVTH - Nguyeãn Thò AÙnh Nhaät – Luanvantotnghiep -4- LVTN – “Tìm hieåu möùc tieâu thuï löông thöïc thöïc phaåm cuûa ngöôøi tröôûng thaønh taïi phöôøng Taân Bieân - Bieân Hoøa - Ñoàng Nai” - Naêm 2005 keát quaû xoaù ñöôïc naïn ñoùi, giaûm tyû leä suy dinh döôõng, naâng cao tình traïng dinh döôõng vôùi giaù reû nhaát, phuø hôïp vôùi khaû naêng thöïc teá cuûa moãi quoác gia. Maët khaùc dinh döôõng hoïc coøn ñöôïc xaùc ñònh laø boä moân nghieân cöùu khoa hoïc veà nhu caàu aên uoáng cuûa cô theå, veà giaù trò caùc thöïc phaåm, veà aûnh höôûng cuûa aên uoáng thöøa hoaëc thieáu tôùi söùc khoûe.
Khoa hoïc dinh döôõng coøn coù nhieäm vuï toång keát caùc kinh nghieäm veà aên uoáng hôïp lyù cho moïi ngöôøi cho moïi löùa tuoåi trong voøng ñôøi : dinh döôõng thai saûn, dinh döôõng nhi, dinh döôõng tuoåi daäy thì, dinh döôõng laõo khoa vaø trong moïi hoaït ñoäng öùng duïng cuûa con ngöôøi, dinh döôõng lao ñoäng, dinh döôõng theå duïc theå thao, dinh döôõng söùc khoûe, dinh döôõng thaåm myõ, dinh döôõng ñieàu trò, dinh döôõng taâm linh (ma chay, cuùng gioã …). Theo öôùc tính cuûa FAO (2003), tình hình saûn xuaát löông thöïc treân theá giôùi hieän nay coù ñuû ñeå ñaûm baûo nhu caàu naêng löôïng cho toaøn theå nhaân loaïi. Nhöng vaøo nhöõng naêm cuoái cuûa thaäp kyû 80, môùi coù 60% daân soá theá giôùi ñöôïc ñaûm baûo möùc naêng löôïng treân 2.600 Kcal/ngöôøi/ngaøy vaø vaãn coøn 11 quoác gia coù möùc aên quaù thaáp döôùi 2.000 Kcal/ngöôøi/ngaøy. Söï thieáu aên laø cô sôû cho caùc beänh truyeàn nhieãm phaùt trieån, ñieån hình laø ôû Chaâu Phi haøng naêm coù 1 trieäu treû em döôùi 1 tuoåi bò cheát.
Ngöôïc laïi, söï thöøa aên laïi taäp trung ôû nhöõng ngöôøi soáng trong caùc nöôùc coù neàn coâng nghieäp phaùt trieån. Nhìn vaøo tình hình aên uoáng cuûa theá giôùi hieän nay, ngöôøi ta thaáy noåi leân moät söï cheânh leäch quaù ñaùng.