ubnd thµnh phè Hµ Néi së y tÕ B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc vµ c«ng nghÖ cÊp thµnh phè Tªn ®Ò tµi: “Nghiªn cøu thùc tr¹ng c¸c bÖnh tËt cña nh©n d©n néi thµnh Hµ néi cã liªn quan tíi « nhiÔm kh«ng khÝ, c¸c tæn thÊt vÒ kinh tÕ – x∙ héi do c¸c bÖnh nµy g©y nªn vµ ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p kh¶ thi nh»m phßng ngõa, h¹n chÕ t×nh tr¹ng nµy” 6834 05/5/2008 Hµ Néi - 2008 C¸c ch÷ viÕt t¾t vµ ký hiÖu trong ®Ò tµi ATS : Héi Lång ngùc Hoa Kú (American Thoracic Society) BHYT : B¶o hiÓm y tÕ BN : BÖnh nh©n BT : B×nh th−êng CCK : ChØ sè ChÊt l−îng Kh«ng khÝ CTYT : Ch−¬ng tr×nh y tÕ COPD : BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) FEV1 : ThÓ tÝch thë ra g¾ng søc trong gi©y ®Çu tiªn (Forced Expiratory Volumecin one second) FVC : Dung tÝch sèng thë m¹nh (Forced Vital Capacity) HC : H¹n chÕ HH : Hçn hîp HPQ : Hen phÕ qu¶n KCN : Khu c«ng nghiÖp KHCN : Së Khoa häc vµ C«ng nghÖ Hµ néi RLTK : Rèi lo¹n th«ng khÝ SBS : Héi chøng nhµ kÝn (Sick Building Syndrom) TCCP : Tiªu chuÈn cho phÐp TCVN : Tiªu chuÈn ViÖt Nam TE : TrÎ em TN : T¾c nghÏn TV : Tö vong UBND : Uû ban Nh©n d©n VC : Dung tÝch sèng thë chËm (Slow Vital Capacity) VPQ : Viªm phÕ qu¶n VSDTTW : ViÖn VÖ sinh dÞch tÔ Trung −¬ng VSV : Vi sinh vËt VTPQ : Viªm tiÓu phÕ qu¶n Môc lôc Trg Th«ng tin chung Môc tiªu ®Ò tµi C¸c néi dung chÝnh Môc lôc 1. Tæng quan tµi liÖu 7 2.1 LÞch sö nghiªn cøu « nhiÔm m«i tr−êng 7 2.2 Nh÷ng nghiªn cøu « nhiÔm m«i tr−êng ë n−íc ngoµi 11 2.3 Nh÷ng nghiªn cøu « nhiÔm m«i tr−êng trong n−íc 36 3. §èi t−îng vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 41 3.1 Nghiªn cøu « nhiÔm kh«ng khÝ chän 5 khu vùc ®¹i diÖn cho 41 néi thµnh Hµ Néi 3.2 Nghiªn cøu t×nh h×nh søc khoÎ ng−êi d©n 41 3.2 §èi t−îng nghiªn cøu 42 3.1 Nghiªn cøu « nhiÔm m«i tr−êng 42 3.2 Nghiªn cøu t×nh h×nh søc khoÎ ng−êi d©n 42 3.3 Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 43 3.1 Nghiªn cøu « nhiÔm m«i tr−êng 43 3.2 Nghiªn cøu t×nh h×nh søc khoÎ ng−êi d©n 45 3.3 L−îng gi¸ nh÷ng tæn thÊt vÒ kinh tÕ – x· héi do c¸c bÖnh 46 liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ g©y ra 3.4 §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p kh¶ thi nh»m gi¶m thiÓu « nhiÔm 46 kh«ng khÝ, gi¶m bÖnh tËt liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ 3.4 Ph−¬ng ph¸p lÊy mÉu kh«ng khÝ 46 3. KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi 48 4.1 DiÔn biÕn m«i tr−êng Hµ Néi trong nh÷ng n¨m qua 48 4.2 KÕt qu¶ nghiªn cøu « nhiÔm kh«ng khÝ 66 4.1 Vi khÝ hËu 66 4.2 Bôi vµ thµnh phÇn ho¸ häc cña bôi 75 4.4 Vi sinh vËt, nÊm mèc 108 4.3 KÕt qu¶ nghiªn cøu bÖnh liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ 114 4.4 KÕt qu¶ nghiªn cøu tæn thÊt kinh tÕ do c¸c bÖnh liªn quan 154 ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ g©y ra 5 Bµn luËn 188 5.1 T×nh h×nh « nhiÔm kh«ng khÝ 189 5.2 T×nh h×nh bÖnh tËt liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ 213 5.3 Tæn thÊt kinh tÕ – x· héi do c¸c bÖnh liªn quan ®Õn « 219 nhiÔm kh«ng khÝ g©y nªn 6 §Ò xuÊt gi¶i ph¸p 223 6.1 Gi¶i ph¸p vÒ y tÕ nh»m gi¶m thiÓu t¸c ®éng xÊu cña « 223 nhiÔm kh«ng khÝ tíi søc khoÎ vµ gi¶m thiÓu g¸nh nÆng bÖnh tËt vµ chi phÝ cña c¸ nh©n, gia ®×nh vµ x· héi do hËu qu¶ cña « nhiÔm kh«ng khÝ ®èi víi søc khoÎ cña céng ®ång c− d©n Thµnh phè (7 gi¶i ph¸p con) 6.2 Gi¶i ph¸p c¬ b¶n, l©u dµi h¹n chÕ « nhiÔm kh«ng khÝ liªn 234 quan ®Õn c¸c chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi cña Thµnh phè Hµ Néi (3 gi¶i ph¸p con) 6.3 Gi¶i ph¸p t¨ng c−êng th«ng tin – gi¸o dôc – truyÒn th«ng 249 (T – G – T) nh»m n©ng cao nhËn thøc cho céng ®ång vÒ chÊt l−îng kh«ng khÝ ë Hµ Néi (4 gi¶i ph¸p con) 7.
KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 250 A.1 Thùc tr¹ng « nhiÔm m«i tr−êng 250 7.2 C¬ cÊu mét sè bÖnh liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ vµ 251 tæn thÊt kinh tÕ 7. KiÕn nghÞ 255 Tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc Th«ng tin chung Tªn ®Ò tµi: “Nghiªn cøu thùc tr¹ng c¸c bÖnh tËt cña nh©n d©n néi thµnh Hµ néi cã liªn quan tíi « nhiÔm kh«ng khÝ, c¸c tæn thÊt vÒ kinh tÕ – x∙ héi do c¸c bÖnh nµy g©y nªn vµ ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p kh¶ thi nh»m phßng ngõa, h¹n chÕ t×nh tr¹ng nµy” M· sè cña ®Ò tµi: TC-MT/08-04-2 Thêi gian thùc hiÖn ®Ò tµi: 18 th¸ng (tõ th¸ng 7/2004 ®Õn th¸ng 12/2005) §¬n vÞ thùc hiÖn ®Ò tµi: Së Y tÕ Hµ Néi Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS. Ph¹m Lª TuÊn – Phã gi¸m ®èc Së Y tÕ Hµ Néi C¬ quan qu¶n lý ®Ò tµi: Së Khoa häc vµ C«ng nghÖ Hµ Néi Céng sù: 1.TS Lª Anh TuÊn – Gi¸m ®èc Së Y tÕ Hµ Néi 2.TS §oµn Huy HËu – CN Bé m«n DTH – Häc viÖn Qu©n y 3.TS Hoa H÷u L©n – Tr−ëng phßng KÕ ho¹ch qu¶n lý khoa häc – ViÖn nghiªn cøu ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi Hµ Néi 4.TS Lª Kh¾c §øc – Chñ nhiÖm Bé m«n VÖ sinh –Häc viÖn Qu©n y 5. Hoµng V¨n L−¬ng – Tr−ëng phßng KHCN – Häc viÖn Qu©n y 6.TS Hoµng Xu©n C¬ - Phã tr−ëng phßng KHCN – Tr−êng §¹i häc Khoa häc Tù nhiªn 7.
Chu V¨n Th¨ng – CN Bé m«n søc khoÎ m«i tr−êng – Tr−êng §¹i häc Y khoa Hµ Néi 8. §ç Lª HuÊn – Gi¸m ®èc Trung t©m y tÕ dù phßng Hµ Néi 9.TS Ng« QuÝ Ch©u – Tr−ëng khoa h« hÊp – BÖnh viÖn B¹ch mai 10.TS Lª V¨n N·i – Tr−ëng phßng m«i tr−êng khÝ – Tr−êng §¹i häc X©y dùng Hµ néi 11. TrÇn V¨n Chung – Phã tr−ëng phßng KÕ ho¹ch Tµi chÝnh – Së Y tÕ Hµ néi 12. NguyÔn Ph−¬ng HiÒn – Vô §¹i häc vµ Sau ®¹i häc – Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o 13.
Bïi C«ng §øc – Khoa YTL§ –Trung t©m y tÕ dù phßng Hµ Néi 14. Hoµng Minh HiÒn – Phßng TCCB – Së Y tÕ Hµ Néi 15. NguyÔn M¹nh Hïng – Phã tr−ëng khoa ATVSTP – Trung t©m y tÕ dù phßng Hµ néi 16. CN Hµ Thuý V©n – Phßng KÕ to¸n – Së Y tÕ Hµ Néi 17.
§Æng Ngäc Lan - Bé m«n søc khoÎ m«i tr−êng – Tr−êng §¹i häc Y khoa Hµ Néi 18. Vµ c¸c céng sù kh¸c cña Häc viÖn qu©n y, Tr−êng §¹i häc Y khoa Hµ néi, Trung t©m y tÕ dù phßng Hµ néi Môc tiªu cña ®Ò tµi 1. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng mét sè yÕu tè « nhiÔm kh«ng khÝ cã nguy c¬ cao ®èi víi søc khoÎ con ng−êi t¹i c¸c côm d©n c− néi thµnh Hµ Néi 2. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng mét sè bÖnh cã liªn quan tíi « nhiÔm kh«ng khÝ cña ng−êi d©n néi thµnh Hµ Néi 3.
L−îng gi¸ nh÷ng tæn thÊt vÒ kinh tÕ, x· héi do c¸c bÖnh ®ã g©y nªn trªn ®Þa bµn nghiªn cøu. §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ng¨n ngõa, h¹n chÕ « nhiÔm kh«ng khÝ vµ gi¶m thiÓu c¸c t¸c h¹i cña « nhiÔm kh«ng khÝ ®èi víi søc khoÎ ng−êi d©n. C¸c néi dung chÝnh 1. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng mét sè yÕu tè « nhiÔm kh«ng khÝ cã nguy c¬ cao ®èi víi søc khoÎ con ng−êi t¹i c¸c côm d©n c− néi thµnh Hµ néi 1.
Mét sè kh¸i niÖm vÒ m«i tr−êng kh«ng khÝ vµ c¸c yÕu tè g©y « nhiÔm m«i tr−êng kh«ng khÝ 1. M«i tr−êng kh«ng khÝ vµ vai trß cña kh«ng khÝ ®èi víi mäi sinh vËt vµ cuéc sèng con ng−êi 1. Sù « nhiÔm kh«ng khÝ, c¸c yÕu tè g©y « nhiÔm m«i tr−êng kh«ng khÝ 1. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ « nhiÔm kh«ng khÝ; c¸c tiªu chuÈn quèc gia vµ quèc tÕ 1.
Thùc tr¹ng « nhiÔm m«i tr−êng kh«ng khÝ hiÖn nay 1. ¤ nhiÔm m«i tr−êng kh«ng khÝ – vÊn ®Ò cã tÝnh toµn cÇu. Thùc tr¹ng « nhiÔm kh«ng khÝ hiÖn nay trªn thÕ giíi vµ c¸c gi¶i ph¸p 1. Thùc tr¹ng « nhiÔm kh«ng khÝ hiÖn nay ë ViÖt Nam nãi chung vµ t¹i thñ ®« Hµ Néi nãi riªng.
KÕt qu¶ nghiªn cøu ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng mét sè yÕu tè « nhiÔm kh«ng khÝ cã nguy c¬ cao ®èi víi søc khoÎ cña ®Ò tµi. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng mét sè bÖnh cã liªn quan tíi « nhiÔm kh«ng khÝ cña ng−êi d©n néi thµnh Hµ Néi 2. C¸c bÖnh cã liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ vµ hËu qu¶ cña chóng - Hen phÕ qu¶n, viªm mòi dÞ øng vµ mét sè bÖnh dÞ øng - BÖnh phæi t¾c nghÏn m¹n tÝnh - BÖnh viªm phÕ qu¶n m·n tÝnh - BÖnh m¾t - BÖnh ngoµi da - C¸c bÖnh tai mòi häng - Héi chøng SBS 2. KÕt qu¶ nghiªn cøu ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng mét sè bÖnh cã liªn quan tíi « nhiÔm kh«ng khÝ cña ng−êi d©n néi thµnh Hµ Néi.
C¬ cÊu vµ tû lÖ c¸c bÖnh cã liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ cña ng−êi d©n Hµ Néi vµ häc sinh c¸c tr−êng trªn ®Þa bµn nghiªn cøu 2. C¸c yÕu tè nguy c¬ cña nh÷ng bÖnh cã liªn quan ®Õn « nhiÔm kh«ng khÝ t¹i Hµ Néi 3. L−îng gi¸ nh÷ng tæn thÊt vÒ kinh tÕ, x· héi do c¸c bÖnh ®ã g©y nªn trªn ®Þa bµn nghiªn cøu 3. Tæng quan vÒ sè liÖu tæn thÊt kinh tÕ ë mét sè n−íc trªn thÕ giíi vµ ë ViÖt Nam 3.
KÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ tæn thÊt kinh tÕ do c¸c bÖnh ®ã g©y nªn cña ®Ò tµi 3. T×nh h×nh sö dông dÞch vô kh¸m ch÷a bÖnh, m« h×nh bÖnh tËt/tö vong, chi phÝ cña ng−êi d©n cho viÖc kh¸m ch÷a bÖnh. T¸c ®éng vÒ kinh tÕ, x· héi cña c¸c bÖnh do « nhiÔm kh«ng khÝ g©y nªn : - T¸c ®éng ®èi víi céng ®ång chung vÒ t×nh h×nh n»m viÖn, nghØ viÖc, nghØ èm, c¸c suy gi¶m vÒ kinh tÕ-søc khoÎ-t©m lý - T¸c ®éng ®èi víi doanh nghiÖp 3. Nh÷ng ¶nh h−ëng ®èi víi tr−êng häc 4.
§Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p ng¨n ngõa, h¹n chÕ « nhiÔm kh«ng khÝ vµ gi¶m thiÓu c¸c t¸c h¹i cña « nhiÔm kh«ng khÝ tíi søc khoÎ. Gi¶i ph¸p vÒ y tÕ nh»m gi¶m thiÓu t¸c ®éng xÊu cña « nhiÔm kh«ng khÝ tíi søc khoÎ vµ gi¶m thiÓu g¸nh nÆng bÖnh tËt vµ chi phÝ cña c¸ nh©n, gia ®×nh vµ x· héi do hËu qu¶ cña « nhiÔm kh«ng khi ®èi víi søc khoÎ cña céng ®ång c− d©n thµnh phè, gåm 7 gi¶i ph¸p con cô thÓ: 4.1 Gi¶i ph¸p vÒ t¨ng c−êng c¸c biÖn ph¸p dù phßng nh»m gi¶m thiÓu c¸c t¸c ®éng xÊu cña « nhiÔm m«i tr−êng kh«ng khÝ ®èi víi søc khoÎ céng ®ång.