Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu thực thi chính sách bảo vệ môi trường của doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tỉnh bắc ninh

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích vnua nghiên cứu thực thi chính sách bảo vệ môi trường của doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Hồng Thái
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Phượng Lê
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nghiên cứu thực thi chính sách bảo vệ môi trường của doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 5. DANH MỤC HỘP
• 6. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 7. THESIS ABSTRACT
• 8. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực thi chính sách bảo vệ môi trường tại khu công nghiệp Bắc Ninh

Chính sách bảo vệ môi trường tại khu công nghiệp Bắc Ninh đã được triển khai từ nhiều năm qua. Tuy nhiên, việc thực thi chính sách này vẫn gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp trong khu công nghiệp cần nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Việc thực thi chính sách không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp.

1.1. Đặc điểm của khu công nghiệp Bắc Ninh và chính sách bảo vệ môi trường

Khu công nghiệp Bắc Ninh có nhiều đặc điểm nổi bật như sự phát triển nhanh chóng và sự đa dạng trong các ngành nghề. Chính sách bảo vệ môi trường tại đây được xây dựng nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững, tuy nhiên vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện nghiêm túc.

1.2. Vai trò của chính sách bảo vệ môi trường trong phát triển bền vững

Chính sách bảo vệ môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bền vững. Nó không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra môi trường làm việc an toàn cho người lao động và cộng đồng xung quanh.

II. Vấn đề và thách thức trong thực thi chính sách bảo vệ môi trường

Mặc dù có nhiều chính sách bảo vệ môi trường được ban hành, nhưng việc thực thi vẫn gặp nhiều khó khăn. Các doanh nghiệp thường thiếu nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng xử lý chất thải còn yếu kém, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

2.1. Nhận thức của doanh nghiệp về bảo vệ môi trường

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường. Điều này dẫn đến việc không tuân thủ các quy định về xả thải và xử lý chất thải.

2.2. Thiếu hụt cơ sở hạ tầng xử lý chất thải

Cơ sở hạ tầng xử lý chất thải tại khu công nghiệp Bắc Ninh còn nhiều hạn chế. Nhiều nhà máy chưa đầu tư hệ thống xử lý nước thải, dẫn đến ô nhiễm môi trường nước và không khí.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách

Để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách bảo vệ môi trường, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía chính quyền và doanh nghiệp. Việc nâng cao nhận thức và đào tạo cho cán bộ quản lý môi trường là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo và nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp

Các chương trình đào tạo về bảo vệ môi trường cần được tổ chức thường xuyên cho các doanh nghiệp. Điều này giúp họ hiểu rõ hơn về trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong việc bảo vệ môi trường.

3.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng xử lý chất thải

Cần đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý chất thải tại các khu công nghiệp. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn tạo ra môi trường làm việc an toàn cho người lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo vệ môi trường

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thực thi chính sách bảo vệ môi trường tại khu công nghiệp Bắc Ninh đã có những kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nỗ lực hơn nữa để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.1. Kết quả đạt được từ việc thực thi chính sách

Một số doanh nghiệp đã thực hiện tốt các quy định về bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao hiệu quả sản xuất. Điều này cho thấy rằng việc thực thi chính sách có thể mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các doanh nghiệp thành công

Các doanh nghiệp thành công trong việc thực thi chính sách bảo vệ môi trường thường có chiến lược rõ ràng và cam kết mạnh mẽ từ lãnh đạo. Họ cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho nhân viên.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chính sách bảo vệ môi trường

Việc thực thi chính sách bảo vệ môi trường tại khu công nghiệp Bắc Ninh cần được cải thiện hơn nữa. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để đạt được mục tiêu bảo vệ môi trường bền vững.

5.1. Đề xuất các giải pháp cho tương lai

Cần xây dựng các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh và thân thiện với môi trường. Đồng thời, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để đảm bảo việc thực thi chính sách.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác giữa các bên liên quan

Sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng là rất quan trọng trong việc thực thi chính sách bảo vệ môi trường. Chỉ khi tất cả các bên cùng nhau hành động, mới có thể đạt được hiệu quả cao nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đã tạo ra những bước nhảy vọt về kinh tế nhưng đồng thời cũng đặt ra áp lực nặng nề lên môi trường sinh thái. Tại tỉnh Bắc Ninh, nguồn thu từ sản xuất công nghiệp chiếm tới 57% tổng thu ngân sách địa phương, với quy hoạch 12 khu công nghiệp tập trung và 9 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động ổn định. Tuy nhiên, sự gia tăng phát thải đang trở thành thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững. Thực trạng chung trên toàn quốc cho thấy tỷ lệ khu công nghiệp có trạm xử lý nước thải tập trung chỉ đạt khoảng 66%, và theo ước tính có tới 70% trong tổng số hơn 1 triệu mét khối nước thải phát sinh mỗi ngày đêm được xả thẳng ra nguồn tiếp nhận mà chưa qua xử lý đạt chuẩn. Riêng khu vực Đông Nam Bộ, lượng nước thải từ khu công nghiệp chiếm đến 49% tổng lượng nước thải công nghiệp cả nước. Tỷ lệ phát sinh chất thải rắn cũng tăng từ 134 tấn/ha/năm giai đoạn 2005-2006 lên 204 tấn/ha/năm giai đoạn 2008-2009, tương ứng mức tăng trên 50%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ những bất cập trong việc thực thi chính sách bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, đánh giá toàn diện tình hình chấp hành pháp luật môi trường của doanh nghiệp, phân tích các yếu tố chi phối hiệu quả thực thi, và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước. Phạm vi nghiên cứu tập trung khảo sát không gian tại hai địa bàn trọng điểm là Khu công nghiệp Quế Võ và Khu công nghiệp Yên Phong; phạm vi thời gian sử dụng số liệu thứ cấp giai đoạn 2013-2015 và số liệu điều tra sơ cấp thu thập trong năm 2015. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học giúp nâng tỷ lệ tuân thủ cam kết đánh giá tác động môi trường từ mức dưới 60% lên trên 90%, đồng thời góp phần cắt giảm từ 30% đến 40% tải lượng ô nhiễm xả ra lưu vực sông Cầu và sông Đuống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý nhà nước về môi trường kết hợp lý thuyết kinh tế môi trường hiện đại, trọng tâm là nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền (Polluter Pays Principle) và lý thuyết thực thi chính sách công. Mô hình nghiên cứu phân loại và vận dụng đồng bộ 4 nhóm công cụ quản lý: công cụ mệnh lệnh - kiểm soát (hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường, quy chuẩn xả thải); công cụ kinh tế (thuế bảo vệ môi trường, phí nước thải, ký quỹ môi trường, nhượng quyền phát thải); công cụ giáo dục - thông tin (minh bạch hóa dữ liệu, nâng cao nhận thức cộng đồng); và công cụ kỹ thuật (đánh giá tác động môi trường ĐTM, kiểm toán môi trường, hệ thống quan trắc tự động).

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, bao gồm: ô nhiễm môi trường, chất thải rắn nguy hại, đánh giá tác động môi trường, và quản lý nhà nước về môi trường công nghiệp. Nghiên cứu tham chiếu kinh nghiệm quốc tế từ Singapore với mô hình nhiệt điện rác Senoko công suất 2.400 tấn/ngày đêm phát điện 55MW và tỷ lệ tái chế trên 50%; Nhật Bản với Luật Kiểm soát ô nhiễm nước năm 1970 gồm 37 chỉ tiêu nghiêm ngặt (27 chỉ tiêu bảo vệ sức khỏe và 10 chỉ tiêu môi trường sống); cùng kinh nghiệm của Israel đóng cửa hơn 550 bãi rác trái phép và tái chế 20% chất thải rắn công nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thanh tra của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2013-2015, hồ sơ phê duyệt ĐTM theo Quyết định số 907/QĐ-UBND và Quyết định số 48/QĐ-TNMT. Dữ liệu sơ cấp được thu thập trong năm 2015 thông qua khảo sát mẫu định lượng gồm 120 doanh nghiệp sản xuất tại Khu công nghiệp Quế Võ và Khu công nghiệp Yên Phong, kết hợp 45 cán bộ quản lý thuộc các cấp Sở, Ban quản lý, Phòng Tài nguyên và Môi trường, cùng 30 hộ dân sinh sống quanh khu vực chịu ảnh hưởng xả thải tại xã Nam Sơn và xã Yên Trung.

Phương pháp chọn mẫu áp dụng là lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo nhóm ngành sản xuất (điện tử, cơ khí chế tạo, hóa chất, dệt may) nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho cơ cấu công nghiệp địa phương. Dữ liệu khảo sát được tổng hợp và phân tích thông qua phần mềm thống kê Excel, sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và tổng hợp chéo. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm định lượng hóa chính xác mức độ tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật (QCVN, TCVN) của doanh nghiệp, đồng thời chỉ ra mối tương quan thực nghiệm giữa nhận thức pháp lý của chủ doanh nghiệp với hành vi xử lý chất thải thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khoảng 95% doanh nghiệp trong khu công nghiệp đã tiến hành lập báo cáo ĐTM hoặc đề án bảo vệ môi trường chi tiết. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 58% đơn vị thực hiện nghiêm túc chương trình quan trắc môi trường định kỳ 4 lần/năm theo đúng cam kết phê duyệt. Hơn 40% doanh nghiệp chưa đăng ký lại sổ chủ nguồn thải chất thải nguy hại khi phát sinh quy mô sản xuất mới hoặc mở rộng dây chuyền nhà máy.

Dù 100% các khu công nghiệp khảo sát đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung, nhưng có tới 35% doanh nghiệp thứ cấp chưa vận hành thường xuyên trạm xử lý nước thải cục bộ sơ bộ trước khi đấu nối vào mạng lưới chung. Tình trạng này khiến lưu lượng xả thải có thời điểm vượt ngưỡng tiếp nhận trên 15.000 mét khối/ngày đêm tại các trạm tập trung của KCN Quế Võ và Yên Phong.

Đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý môi trường tại địa phương còn thiếu hụt nghiêm trọng về số lượng lẫn chuyên môn sâu. Tỷ lệ cán bộ có chuyên ngành quản lý môi trường ở cấp xã đạt mức 0%, trong khi toàn tỉnh chỉ có khoảng 15 cán bộ thanh tra chuyên trách phụ trách giám sát toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh tại 9 khu công nghiệp đang vận hành.

Lượng chất thải rắn công nghiệp phát sinh bình quân đạt khoảng 2,8 tấn/ha/ngày, trong đó chất thải nguy hại chiếm từ 12% đến 15%. Dù tỷ lệ ký hợp đồng với đơn vị có chức năng xử lý đạt 82%, vẫn còn khoảng 18% doanh nghiệp lưu trữ rác thải nguy hại tại khuôn viên nhà xưởng vượt quá thời hạn 6 tháng do chi phí vận chuyển và tiêu hủy cao.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm có thể được tổng hợp trực quan qua biểu đồ tương quan so sánh giữa tỷ lệ lập hồ sơ pháp lý danh nghĩa (95%) và tỷ lệ tuân thủ quan trắc thực tế (58%), kết hợp bảng ma trận phân loại nguồn thải theo nhóm ngành cơ khí và linh kiện điện tử. Sự sai lệch này phản ánh rõ nét việc doanh nghiệp tìm cách tối thiểu hóa chi phí sản xuất, khi chi phí vận hành hệ thống xử lý môi trường thường chiếm từ 3% đến 7% tổng chi phí vận hành của nhà máy.

Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ chế tài xử phạt vi phạm hành chính giai đoạn 2013-2015 còn ở mức thấp, bình quân từ 20 đến 80 triệu đồng cho mỗi hành vi vi phạm, chưa đủ sức răn đe so với khoản chi phí hàng trăm triệu đồng cần đầu tư để vận hành công nghệ xử lý đạt chuẩn. So sánh với bài học quản lý của Nhật Bản và Singapore, Bắc Ninh đang thiếu các quy định kiểm soát tổng tải lượng phát thải và hệ thống trạm quan trắc tự động truyền dữ liệu trực tiếp 24/7 về cơ quan quản lý nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Thực hiện hoàn thiện thể chế pháp lý và nâng mức chế tài xử phạt hành chính đối với hành vi trốn xả thải lên gấp 2 đến 3 lần so với quy định hiện hành, đồng thời xây dựng quy chế phối hợp liên ngành giữa Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý các KCN và Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường. Mục tiêu xử lý dứt điểm 100% các điểm nóng ô nhiễm trong giai đoạn 2016-2018; chủ thể thực hiện là Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh và Sở Tài nguyên và Môi trường.

Bắt buộc các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và các doanh nghiệp có lưu lượng xả thải từ 500 mét khối/ngày đêm trở lên phải hoàn thành lắp đặt hệ thống quan trắc tự động liên tục truyền dữ liệu 24/7 về trung tâm giám sát trước năm 2020. Mục tiêu kiểm soát 100% nguồn nước thải và khí thải công nghiệp; chủ thể thực hiện là các doanh nghiệp trong khu công nghiệp dưới sự thanh tra của Sở Tài nguyên và Môi trường.

Kiện toàn bộ máy nhân sự bằng việc tuyển dụng và bố trí bổ sung từ 20 đến 30 cán bộ chuyên ngành môi trường cho Phòng Tài nguyên và Môi trường các huyện trọng điểm công nghiệp (Yên Phong, Quế Võ, Tiên Du). Tổ chức định kỳ 4 khóa tập huấn chuyên môn/năm về nghiệp vụ thanh tra, lấy mẫu và kiểm toán môi trường từ năm 2017; chủ thể thực hiện là Ủy ban nhân dân tỉnh phối hợp với các cơ sở đào tạo chuyên ngành.

Áp dụng công cụ kinh tế thông qua chính sách giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 10% đến 15% cho các đơn vị đạt chứng nhận tiêu chuẩn ISO 14001 và hỗ trợ vay vốn từ Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh với lãi suất ưu đãi giảm từ 2% đến 3%/năm cho các dự án chuyển giao công nghệ sản xuất sạch hơn. Lộ trình triển khai liên tục trong giai đoạn 2017-2020; chủ thể thực hiện là Sở Tài chính và Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Ninh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý các KCN, UBND cấp huyện và cấp xã): Nhận diện cụ thể các khoảng trống pháp lý, sự chồng chéo trong phân công trách nhiệm và thiếu hụt nhân lực chuyên trách; ứng dụng trực tiếp để xây dựng quy chế thanh tra liên ngành và quy hoạch mạng lưới quan trắc tự động tại các khu công nghiệp.

Lãnh đạo và cán bộ phụ trách an toàn môi trường của doanh nghiệp trong KCN: Nắm bắt toàn diện các quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2014, hệ thống tiêu chuẩn QCVN và nghĩa vụ lập báo cáo giám sát định kỳ; ứng dụng để rà soát quy trình quản lý chất thải nội bộ, tránh các rủi ro pháp lý và giảm thiểu chi phí xử lý vi phạm hành chính.

Chủ đầu tư phát triển hạ tầng khu công nghiệp: Tiếp thu các bài học kinh nghiệm từ các mô hình hạ tầng xanh như KCN Amata Đồng Nai hoặc Singapore; ứng dụng vào thiết kế module trạm xử lý nước thải tập trung nhiều giai đoạn (từ 1.000 đến 3.000 mét khối/ngày đêm) và bố trí bãi tập kết chất thải rắn đạt chuẩn kỹ thuật.

Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế môi trường: Tiếp cận khung phân tích chính sách công kết hợp cơ sở dữ liệu thực nghiệm phong phú giai đoạn 2013-2015 tại địa bàn công nghiệp hóa nhanh; ứng dụng làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu về quản trị môi trường và phát triển kinh tế bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp trong KCN thường gặp những khó khăn gì khi thực thi chính sách bảo vệ môi trường?

Khó khăn lớn nhất là gánh nặng tài chính khi chi phí đầu tư và vận hành hệ thống xử lý chiếm từ 3% đến 7% chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, các văn bản quy phạm pháp luật thay đổi nhanh và thiếu hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về quản lý khí thải khiến khoảng 40% doanh nghiệp lúng túng khi thực hiện thủ tục đăng ký lại nguồn thải.

Tại sao tỷ lệ doanh nghiệp tuân thủ quan trắc định kỳ chỉ đạt 58% dù 95% đã lập hồ sơ ĐTM?

Nguyên nhân do doanh nghiệp muốn cắt giảm chi phí lấy mẫu phân tích (ước tính từ 15 đến 30 triệu đồng mỗi đợt quan trắc). Đồng thời, lực lượng thanh tra toàn tỉnh chỉ có khoảng 15 cán bộ, khiến tần suất kiểm tra thực tế tại mỗi cơ sở chỉ đạt 1 lần trong 2 đến 3 năm, làm suy giảm tính tự giác tuân thủ.

Các khu công nghiệp tại Bắc Ninh có thể áp dụng mô hình quản lý chất thải quốc tế nào?

Bắc Ninh có thể áp dụng mô hình kiểm soát tổng tải lượng ô nhiễm nước với 37 chỉ tiêu nghiêm ngặt của Nhật Bản và công nghệ thiêu hủy rác phát điện của Singapore (xử lý nhiệt đạt tỷ lệ 92%). Việc ứng dụng các nhà máy đốt rác phát điện sẽ giúp giảm đến 80% nhu cầu quỹ đất chôn lấp rác thải công nghiệp.

Điều kiện để doanh nghiệp được vay vốn ưu đãi từ Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh là gì?

Doanh nghiệp phải có báo cáo ĐTM được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và sở hữu phương án đầu tư công nghệ sản xuất sạch hơn hoặc hệ thống tuần hoàn tái sử dụng nước thải. Mức hỗ trợ vay vốn có lãi suất thấp hơn từ 2% đến 3%/năm so với mặt bằng lãi suất cho vay thương mại.

Chính quyền cấp xã có vai trò như thế nào trong kiểm soát ô nhiễm môi trường KCN?

Chính quyền cấp xã là lực lượng tiếp nhận phản ánh hiện trường đầu tiên từ người dân khi xảy ra sự cố xả thải trộm ra kênh mương nội đồng. Mặc dù tỷ lệ cán bộ có bằng chuyên ngành môi trường tại cấp xã là 0%, chính quyền cơ sở vẫn giữ vai trò phối hợp xác minh hiện trạng và cung cấp chứng cứ cho đoàn thanh tra cấp trên.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý kinh tế môi trường, tích hợp bài học kinh nghiệm thực tiễn từ Singapore, Nhật Bản và Israel vào bối cảnh các khu công nghiệp Việt Nam.
• Công trình phản ánh trung thực thực trạng: dù ngành công nghiệp đóng góp 57% ngân sách tỉnh Bắc Ninh và 95% doanh nghiệp lập hồ sơ ĐTM, tỷ lệ tuân thủ quan trắc định kỳ thực tế mới chỉ đạt 58%.
• Nghiên cứu chỉ rõ các rào cản cốt lõi gồm: sự thiếu hụt cán bộ chuyên trách (cấp xã đạt 0%), trang thiết bị quan trắc nghèo nàn và chế tài xử phạt hành chính chưa đủ sức răn đe.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp được đề xuất mang tính khả thi cao, kết hợp hài hòa công cụ pháp lý, công cụ kinh tế (hỗ trợ giảm lãi suất 2% đến 3%/năm) và giải pháp công nghệ quan trắc tự động 24/7.
• Xác lập lộ trình thực hiện cụ thể đến năm 2020 nhằm kiểm soát 100% trạm xả thải tập trung và cắt giảm từ 30% đến 40% tải lượng chất ô nhiễm tại 12 khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Luận văn là tài liệu tham khảo khoa học giá trị, cung cấp giải pháp thực tiễn cho bài toán cân bằng giữa tăng trưởng công nghiệp và bảo vệ môi trường sinh thái. Các nhà quản lý, lãnh đạo doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo ngay công trình này để triển khai hiệu quả các giải pháp phát triển bền vững cho tổ chức và địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN HỒNG THÁI NGHIÊN CỨU THỰC THI CHÍNH SÁCH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CỦA DOANH NGHIỆP TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Phượng Lê NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Hồng Thái i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Phượng Lê đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và chính sách, Khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức của Sở Tài nguyên & Môi trường, Ban quản lý KCN, Phòng Tài nguyên & môi trường thành phố Bắc Ninh và huyện Yên Phong, UBND xã Nam Sơn – TP.

Bắc Ninh, UBND xã Yên Trung – H. Yên Phong đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Hồng Thái ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục sơ đồ.

ix Danh mục hộp. x Trích yếu luận văn .xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Tổng quan tài liệu. Một số khái niệm liên quan. Các công cụ quản lý môi trường.

Đặc điểm của thực hiện chính sách bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Vai trò của thực thi chính sách bảo vệ môi trường của doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Nội dung nghiên cứu về thực thi chính sách bảo vệ môi trường. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp.

Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm thực thi chính sách bảo vệ môi trường của một số nước trên thế giới .27 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kinh nghiệm thực thi chính sách bảo vệ môi trường tại một số địa phương ở Việt Nam. Một số nghiên cứu có liên quan.

Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ cơ sở lý luận và thực tiễn trong thực thi chính sách bảo vệ môi trường. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Địa lý tự nhiên – tài nguyên môi trường.

Đặc điểm kinh tế xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm. Phương pháp thu thập số liệu.

Phương pháp tổng hợp xử lý thông tin và số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu dùng nghiên cứu đề tài. Kết quả và thảo luận.

Tình hình thực thi chính sách bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp tại khu công nghiệp tỉnh bắc ninh. Khái quát một số chính sách về bảo vệ môi trường ở khu công nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng tới thực thi chính sách bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp của tỉnh bắc ninh. Nguồn lực của cơ quan thực thi chính sách.

Nhận thức của doanh nghiệp. Khả năng phối kết hợp giữa các đơn vị. Một số giải pháp về thực thi chính sách bảo vệ môi trường của doanh nghiệp trong khu công nghiệp của tỉnh bắc ninh. Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường.

Giải pháp nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác thanh tra về môi trường ở các khu công nghiệp. Giải pháp về tuyên truyền, giáo dục. Giải pháp nâng cao nhận thức của các chủ thể thực hiện pháp luật về vai trò, tầm quan trọng và nội dung của pháp luật về bảo vệ môi trường ở các khu công nghiệp .92 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm pháp luật trong việc thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường ở các khu công nghiệp.

Đẩy mạnh việc nghiên cứu khoa học, áp dụng giải pháp kỹ thuật, công nghệ. Kết luận và kiến nghị. 99 Tài liệu tham khảo. 101 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BVMT Bảo vệ môi trường ĐTM Đánh giá tác động môi trường KCN Khu công nghiệp NĐ-CP Nghị định Chính phủ QCVN Quy chuẩn Việt Nam TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TT-BTNMT Thông tư Bộ Tài nguyên môi trường UBND Uỷ ban nhân dân DN Doanh nghiệp CTR Chất thải rắn ONMT Ô nhiễm môi trường HTXL Hệ thống xử lý vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Tình hình sử dụng đất đai của tỉnh Bắc Ninh từ năm 2013-2015. Dân số tỉnh Bắc Ninh giaiđoạn 2013 – 2015. Lao động đang làm việc theo khu vực kinh tế của Bắc Ninh giai đoạn 2013 – 2015. Tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2013 - 2015.

Kết quả sản xuất kinh doanh tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2013 – 2015. Phân loại mẫu điều tra doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Số lượng văn bản quy phạm pháp luật đang còn hiệu lực liên quan đến chính sách bảo vệ môi trường. Các tiêu chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Đánh giá của cán bộ các cấp về mức độ khẩn trương trong công tác triển khai chính sách bảo vệ môi trường. Lưu lượng xả thải của các doanh nghiệp trongkhu công nghiệp trên địa bàn nghiên cứu. Tình hình xử lý nước thải của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp được điều tra. Tình hình thu nộp phí nước thải của các doanh nghiệp được điều tra.

Ý kiến đánh giá của các doanh nghiệp về quản lý nước thải. Đăng ký quản lý chủ nguồn chất thải nguy hại của các doanh nghiệp tại Khu công nghiệp được điều tra. Ý kiến đánh giá của các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp. Bảng phân loại nguồn xả khí thải của các doanh nghiệp tại khu công nghiệp được điều tra.

Kiểm soát khí thải trong nhà máy của doanh nghiệp được điều tra. Tuyên truyền, tập huấn các nội dung nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường cho các doanh nghiệp. Đánh giá của doanh nghiệp về công tác tuyên truyền. Công tác thanh tra môi trường tỉnh Bắc Ninh qua các năm.

Tình hình xử lý vi phạm về quản lý nước thải của các doanh nghiệp tại khu công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh. 79 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Trang thiết bị phục vụ việc lấy mẫu và phân tích môi trường nước của Trung tâm Quan trắc tài nguyên môi trường tỉnh. Tổng hợp trình độ chuyên môn của các cán bộ tham gia thanh tra môi trường khu công nghiệp.

Số cán bộ thanh tra có chuyên ngành về quản lý BVMT các cấp. 84 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Sơ đồ hệ thống xử lý nước thải khu công nghiệp Amata. Sơ đồ tổ chức các cơ quan quản lý môi trường tỉnh Bắc Ninh.

Phân công phối hợp trong quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Ninh. Công tác thu gom, vận chuyển chất thải sinh hoạt, chất thải không nguy hại của doanh nghiệp tại các khu công nghiệp. 68 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP Hộp 4. Tham gia đoàn thanh tra nhưng chuyên môn về quản lý BVMT chưa nhiều….

Tỉnh cần bổ sung trạm quan trắc tại các khu công nghiệp. 85 x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Ô nhiễm môi trường ở các khu công nghiệp, cụm công nghiệp ở nước ta hiện nay, chủ yếu là do sự ô nhiễm từ môi trường nước, không khí và từ chất thải rắn là chủ yếu. Ô nhiễm môi trường nước do nước thải từ KCN trong những năm gần đây là rất lớn, tốc độ gia tăng này cao hơn rất nhiều so với tổng nước thải từ các lĩnh vực khác. Ô nhiễm môi trường, không khí thường chủ yếu tập trung tại các KCN cũ, do các KCN này đang sử dụng công nghệ sản xuất lạc hậu hoặc chưa được đầu tư hệ thống xử lý khí thải trước khi thải ra môi trường.

Tuy nhiên, lượng CTR đang tăng lên cùng với việc gia tăng tỷ lệ lấp đầy các KCN. Sự gia tăng phát thải trên đơn vị diện tích đã phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu sản xuất công nghiệp, xuất hiện các ngành có mức phát thải cao và quy mô ngày càng lớn tại các khu công nghiệp. Từ những vấn đề trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: "Nghiên cứu thực thi chính sách bảo vệ môi trường của các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh" và từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý về thực thi chính sách bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp. Để thực hiện đề tài tôi tiến hành lập phiếu câu hỏi và điều tra, phỏng vấn, thảo luận nhóm các cán bộ quản lý, cán bộ thanh tra, chủ doanh nghiệp liên quan đến bảo vệ môi trường khu công nghiệp.