Luận văn thạc sĩ luật học thu thập chứng cứ của toà án trong tố tụng dân sự từ thực tiễn tại toà án nhân dân huyện bình xuyên tỉnh vĩnh phúc

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thu thập chứng cứ của toà án trong tố tụng dân sự từ thực tiễn tại toà án nhân dân huyện bình xuyên, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Bích
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Nghiên cứu thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự tại Tòa án Nhân dân huyện Bình Xuyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu đề tài
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của việc nghiên cứu đề tài
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THU THẬP CHỨNG CỨ CỦA TÒA ÁN TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự
• 1.1.1. Khái niệm về thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự
• 1.1.2. Đặc điểm của thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự
• 1.1.3. Ý nghĩa của hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự
• 1.2. Các điều kiện đảm bảo cho việc thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự
• 1.2.1. Các quy định của pháp luật
• 1.2.2. Năng lực, trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của thẩm phán và các thành viên hội đồng xét xử
• 1.2.3. Các biện pháp hỗ trợ
• 1.2.3.1. Hoạt động lưu trữ tài liệu của cơ quan tổ chức
• 1.2.3.2. Sự phối hợp của các đương sự
• 1.3. Nội dung các quy định của pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành về thu thập chứng cứ của Tòa án
• 1.3.1. Các trường hợp Tòa án tiến hành thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự
• 1.3.2. Các biện pháp thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VỀ THU THẬP CHỨNG CỨ TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BÌNH XUYÊN, TỈNH VĨNH PHÚC VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 2.1. Thực tiễn thực hiện pháp luật tố tụng dân sự về thu thập chứng cứ tại Tòa án nhân dân huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.1.1. Những kết quả đạt được
• 2.1.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.1.3. Nguyên nhân của những hạn chế, vướng mắc
• 2.2. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự của Tòa án nhân dân huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2.1. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam về thu thập chứng cứ của Tòa án
• 2.2.2. Kiến nghị và thực hiện pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam về thu thập chứng cứ tại Tòa án nhân dân huyện Bình Xuyên
• 2.3. Kết luận chương 2
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu về thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự tại Tòa án Nhân dân huyện Bình Xuyên là một vấn đề quan trọng. Hoạt động này không chỉ ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự, chứng cứ là cơ sở để Tòa án đưa ra quyết định. Việc thu thập chứng cứ đúng quy trình sẽ giúp Tòa án có đủ thông tin để đưa ra phán quyết chính xác. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều khó khăn trong việc thu thập chứng cứ, từ quy định pháp luật đến thực tiễn áp dụng. Do đó, nghiên cứu này nhằm làm rõ những vấn đề liên quan đến quy trình tố tụng và đề xuất giải pháp cải thiện.

II. Khái niệm và đặc điểm của thu thập chứng cứ

Khái niệm thu thập chứng cứ được hiểu là hoạt động của Tòa án nhằm tìm kiếm, thu thập các tài liệu, thông tin có liên quan đến vụ án. Chứng cứ có tính khách quan, hợp pháp và phải được thu thập theo đúng quy định của pháp luật. Đặc điểm của hoạt động này là tính quyển lực của Tòa án, nghĩa là Tòa án có quyền yêu cầu các bên cung cấp chứng cứ. Điều này giúp đảm bảo tính công bằng trong quá trình xét xử. Theo Điều 93 Bộ luật Tố tụng dân sự, chứng cứ bao gồm tài liệu, vật chứng, lời khai của các bên và các nguồn khác. Việc thu thập chứng cứ không chỉ là trách nhiệm của Tòa án mà còn là quyền lợi của các bên trong vụ án.

III. Quy trình thu thập chứng cứ tại Tòa án

Quy trình thu thập chứng cứ tại Tòa án Nhân dân huyện Bình Xuyên được thực hiện theo các bước cụ thể. Đầu tiên, Tòa án sẽ xác định các chứng cứ cần thiết cho vụ án. Sau đó, Tòa án sẽ tiến hành yêu cầu các bên cung cấp chứng cứ hoặc tự thu thập chứng cứ từ các nguồn khác. Việc thu thập chứng cứ phải tuân thủ các quy định của pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp và khách quan. Trong thực tiễn, quy trình này thường gặp nhiều khó khăn do thiếu thông tin, sự không hợp tác từ các bên liên quan, hoặc do các quy định pháp luật chưa rõ ràng. Do đó, việc cải thiện quy trình thu thập chứng cứ là cần thiết để nâng cao hiệu quả xét xử.

IV. Thực tiễn thu thập chứng cứ tại Tòa án Nhân dân huyện Bình Xuyên

Thực tiễn thu thập chứng cứ tại Tòa án Nhân dân huyện Bình Xuyên cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Nhiều vụ án gặp khó khăn trong việc thu thập chứng cứ do các bên không cung cấp đầy đủ thông tin hoặc do sự thiếu hiểu biết về quy trình tố tụng. Ngoài ra, việc lưu trữ hồ sơ và tài liệu cũng gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng truy xuất thông tin khi cần thiết. Các biện pháp hỗ trợ từ các cơ quan chức năng cũng chưa được thực hiện hiệu quả. Do đó, cần có những kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ, từ đó cải thiện chất lượng xét xử tại Tòa án.

V. Kiến nghị nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ

Để nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ tại Tòa án Nhân dân huyện Bình Xuyên, cần có một số kiến nghị cụ thể. Thứ nhất, cần tăng cường đào tạo cho các thẩm phán và cán bộ Tòa án về quy trình thu thập chứng cứ. Thứ hai, cần cải thiện hệ thống lưu trữ hồ sơ để đảm bảo thông tin được quản lý một cách khoa học và dễ dàng truy xuất. Thứ ba, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Tòa án và các cơ quan chức năng trong việc thu thập chứng cứ. Cuối cùng, cần xem xét sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến thu thập chứng cứ để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội ngày càng phức tạp, hoạt động thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính khách quan, công bằng và hiệu quả của quá trình giải quyết vụ việc dân sự. Theo thống kê tại Tòa án nhân dân huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc, trong giai đoạn 2020-2022, số lượng vụ việc dân sự thụ lý và giải quyết tăng đáng kể, với tỷ lệ giải quyết thành công đạt trên 90% trong các lĩnh vực hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và lao động. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy còn tồn tại nhiều khó khăn, hạn chế trong việc áp dụng các biện pháp thu thập chứng cứ, ảnh hưởng đến chất lượng xét xử và quyền lợi hợp pháp của các đương sự.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ các khái niệm, quy định pháp luật hiện hành về thu thập chứng cứ của Tòa án trong tố tụng dân sự, đồng thời đánh giá thực trạng áp dụng các biện pháp thu thập chứng cứ tại TAND huyện Bình Xuyên. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 và thực tiễn áp dụng tại địa phương trong giai đoạn 2020-2023. Nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ, góp phần cải thiện chất lượng xét xử và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

Việc nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự, nâng cao năng lực thực thi của Tòa án cấp huyện, đồng thời hỗ trợ đương sự trong việc thực hiện nghĩa vụ chứng minh, góp phần bảo đảm công lý và trật tự xã hội tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý về tố tụng dân sự, trong đó tập trung vào:

• Khái niệm chứng cứ và thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự: Chứng cứ được hiểu là các tài liệu, vật chứng, lời khai có tính khách quan, hợp pháp, liên quan trực tiếp đến vụ việc dân sự. Thu thập chứng cứ là hoạt động do Tòa án tiến hành nhằm phát hiện, thu thập, bảo quản các chứng cứ để làm căn cứ giải quyết vụ án.

• Nguyên tắc thu thập chứng cứ: Bao gồm tính khách quan, tính hợp pháp, tính liên quan và tính đầy đủ của chứng cứ. Tòa án có quyền và trách nhiệm hỗ trợ đương sự trong việc thu thập chứng cứ, đồng thời phải tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật.

• Mô hình hoạt động thu thập chứng cứ của Tòa án: Hoạt động này được thực hiện bởi Thẩm phán hoặc Hội đồng xét xử, sử dụng các biện pháp như lấy lời khai, đối chất, xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, ủy thác thu thập chứng cứ, yêu cầu cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu, xác minh sự có mặt của đương sự.

Các khái niệm chuyên ngành như "biện pháp thu thập chứng cứ", "trình tự thủ tục tố tụng", "định giá tài sản", "ủy thác thu thập chứng cứ" được làm rõ và áp dụng trong nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý kết hợp với phương pháp thực tiễn:

• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phân tích các quy định pháp luật hiện hành về thu thập chứng cứ trong Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành; tổng hợp các quan điểm, lý luận pháp lý liên quan.

• Phương pháp so sánh: So sánh các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011) với Bộ luật năm 2015 để nhận diện những điểm mới, tiến bộ và hạn chế.

• Phương pháp thống kê: Thu thập và xử lý số liệu về hoạt động thu thập chứng cứ tại TAND huyện Bình Xuyên trong giai đoạn 2020-2022, bao gồm số lượt áp dụng các biện pháp thu thập chứng cứ, tỷ lệ giải quyết vụ việc, số vụ án tạm đình chỉ do chờ kết quả thu thập chứng cứ.

• Phương pháp nghiên cứu thực địa: Khảo sát thực trạng áp dụng các biện pháp thu thập chứng cứ tại TAND huyện Bình Xuyên, phỏng vấn cán bộ, thẩm phán và các bên liên quan để đánh giá hiệu quả và khó khăn trong thực tiễn.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các vụ án dân sự được thụ lý và giải quyết tại TAND huyện Bình Xuyên trong 3 năm (2020-2022), với tổng số trên 1.500 vụ việc, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2022 đến tháng 6/2023, bao gồm giai đoạn thu thập số liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng vụ việc và áp dụng biện pháp thu thập chứng cứ: Trong giai đoạn 2020-2022, TAND huyện Bình Xuyên thụ lý và giải quyết tổng cộng 1.545 vụ việc dân sự, trong đó tỷ lệ giải quyết thành công đạt trung bình 90,4%. Số lượt áp dụng các biện pháp thu thập chứng cứ là 1.018 lượt, trong đó lấy lời khai đương sự và người làm chứng chiếm 70%, định giá tài sản chiếm 10%, ủy thác thu thập chứng cứ chiếm 5%, các biện pháp khác chiếm 15%.

2. Tỷ lệ vụ án tạm đình chỉ do chờ kết quả thu thập chứng cứ còn cao: Trong 3 năm, có khoảng 150 vụ án bị tạm đình chỉ do chờ kết quả ủy thác thu thập chứng cứ, giám định hoặc chờ cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu. Tỷ lệ này chiếm khoảng 9,7% tổng số vụ việc, gây ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ án.

3. Một số vụ án bị hủy, sửa do chưa áp dụng đầy đủ biện pháp thu thập chứng cứ: Qua phân tích các vụ án điển hình, có ít nhất 6 vụ án bị hủy hoặc sửa do việc xem xét thẩm định tại chỗ chưa đầy đủ, định giá tài sản không chính xác hoặc chưa thu thập đủ chứng cứ quan trọng. Ví dụ, vụ án ly hôn và chia tài sản chung giữa anh Ngô Văn Sử và chị Nguyễn Thị Vương bị hủy một phần do Hội đồng thẩm định chưa xem xét hết các tài sản chung, dẫn đến quyết định chia tài sản không chính xác.

4. Khó khăn trong phối hợp với các cơ quan, tổ chức cung cấp chứng cứ: Việc yêu cầu các cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu chứng cứ thường gặp trở ngại do chậm trễ, thiếu hợp tác hoặc không có chế tài xử lý nghiêm minh. Điều này làm kéo dài thời gian giải quyết vụ án và ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ một số yếu tố:

• Quy định pháp luật còn chưa đồng bộ và chi tiết: Mặc dù Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 đã có nhiều cải tiến, nhưng vẫn còn những điểm chưa rõ ràng về trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp thu thập chứng cứ, đặc biệt là trong việc ủy thác thu thập và giám định. Ví dụ, chưa có hướng dẫn cụ thể về thời hạn thực hiện ủy thác, trách nhiệm chịu chi phí giám định khi Tòa án chủ động trưng cầu.

• Năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của một số thẩm phán còn hạn chế: Việc thu thập chứng cứ đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và sự khách quan tuyệt đối. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một số thẩm phán chưa có kinh nghiệm đầy đủ hoặc chưa tuân thủ nghiêm túc quy trình, dẫn đến sai sót trong thu thập và đánh giá chứng cứ.

• Hạn chế về cơ sở vật chất và nguồn lực: TAND huyện Bình Xuyên còn thiếu thốn về trang thiết bị, nhân lực và kinh phí để thực hiện các biện pháp thu thập chứng cứ một cách hiệu quả, đặc biệt là trong các vụ án phức tạp, có nhiều tài sản tranh chấp.

• Ý thức và trình độ hiểu biết pháp luật của đương sự còn thấp: Nhiều đương sự không chủ động thu thập chứng cứ hoặc không biết cách cung cấp chứng cứ hợp pháp, dẫn đến Tòa án phải chủ động hỗ trợ, gây áp lực lớn cho hoạt động thu thập chứng cứ.

So sánh với các nghiên cứu trước đây tại các địa phương khác, kết quả nghiên cứu tại Bình Xuyên tương đồng về những khó khăn trong việc áp dụng biện pháp thu thập chứng cứ, tuy nhiên mức độ phức tạp và số lượng vụ việc lớn hơn do đặc thù địa phương là huyện công nghiệp với dân số đông.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ áp dụng các biện pháp thu thập chứng cứ theo năm, bảng thống kê số vụ án tạm đình chỉ và lý do, cũng như biểu đồ so sánh tỷ lệ vụ án bị hủy, sửa do thiếu chứng cứ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự

   • Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến trình tự, thủ tục và trách nhiệm trong thu thập chứng cứ, đặc biệt là ủy thác thu thập và giám định.
   • Xây dựng hướng dẫn chi tiết về thời hạn thực hiện, chế tài xử lý vi phạm và phân định rõ trách nhiệm chi phí giám định.
   • Thời gian thực hiện: 12-18 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với TANDTC.

2. Nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp cho thẩm phán và cán bộ Tòa án

   • Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn chuyên sâu về kỹ năng thu thập và đánh giá chứng cứ, kỹ thuật định giá tài sản, giám định pháp lý.
   • Xây dựng bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp và giám sát việc tuân thủ.
   • Thời gian thực hiện: liên tục, ưu tiên trong 6-12 tháng đầu.
   • Chủ thể thực hiện: TANDTC, Trường Đại học Luật Hà Nội.

3. Tăng cường phối hợp giữa Tòa án và các cơ quan, tổ chức liên quan

   • Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, có văn bản cam kết hỗ trợ cung cấp tài liệu chứng cứ đúng hạn.
   • Áp dụng công nghệ thông tin để quản lý, theo dõi tiến độ cung cấp chứng cứ.
   • Thời gian thực hiện: 6-12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: TAND huyện Bình Xuyên phối hợp UBND, công an, các cơ quan chuyên môn.

4. Nâng cao nhận thức và hỗ trợ đương sự trong việc thu thập chứng cứ

   • Tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về nghĩa vụ chứng minh và quyền lợi trong tố tụng dân sự.
   • Cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý miễn phí hoặc hỗ trợ kỹ thuật cho đương sự.
   • Thời gian thực hiện: liên tục.
   • Chủ thể thực hiện: TAND, Hội Luật gia, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Thẩm phán và cán bộ Tòa án nhân dân các cấp

   • Lợi ích: Nâng cao hiểu biết về quy trình, kỹ năng thu thập chứng cứ, áp dụng pháp luật tố tụng dân sự hiệu quả.
   • Use case: Áp dụng trong công tác xét xử, giải quyết vụ án dân sự.

2. Luật sư và chuyên gia pháp lý

   • Lợi ích: Hiểu rõ hơn về thực tiễn thu thập chứng cứ tại Tòa án, từ đó tư vấn, hỗ trợ khách hàng hiệu quả hơn.
   • Use case: Chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ cho vụ án, tham gia tố tụng.

3. Sinh viên, học viên ngành Luật

   • Lợi ích: Nắm vững kiến thức lý luận và thực tiễn về tố tụng dân sự, đặc biệt là hoạt động thu thập chứng cứ.
   • Use case: Tham khảo tài liệu học tập, nghiên cứu khoa học.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức liên quan

   • Lợi ích: Đánh giá thực trạng, đề xuất chính sách hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự.
   • Use case: Xây dựng văn bản pháp luật, hướng dẫn thi hành.

Câu hỏi thường gặp

1. Thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự là gì?
   Thu thập chứng cứ là hoạt động do Tòa án tiến hành nhằm phát hiện, thu thập các tài liệu, vật chứng, lời khai có liên quan để làm căn cứ giải quyết vụ án dân sự. Ví dụ, lấy lời khai đương sự, định giá tài sản tranh chấp.

2. Ai có quyền thu thập chứng cứ trong tố tụng dân sự?
   Thẩm phán hoặc Hội đồng xét xử là chủ thể có quyền thu thập chứng cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự. Đương sự cũng có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ cho Tòa án.

3. Khi nào Tòa án được chủ động thu thập chứng cứ?
   Tòa án được chủ động thu thập chứng cứ khi đương sự không thể tự mình thu thập hoặc khi xét thấy cần thiết để đảm bảo việc giải quyết vụ án khách quan, đúng pháp luật, theo quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

4. Các biện pháp thu thập chứng cứ phổ biến là gì?
   Bao gồm lấy lời khai đương sự và người làm chứng, đối chất, xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, ủy thác thu thập chứng cứ, yêu cầu cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu, xác minh sự có mặt của đương sự.

5. Những khó khăn thường gặp trong thu thập chứng cứ tại TAND huyện Bình Xuyên?
   Khó khăn gồm chậm trễ trong phối hợp với các cơ quan cung cấp chứng cứ, năng lực chuyên môn của một số cán bộ còn hạn chế, quy định pháp luật chưa chi tiết, ý thức của đương sự chưa cao, dẫn đến kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

Kết luận

• Thu thập chứng cứ là hoạt động mang tính quyền lực nhà nước, do Tòa án tiến hành nhằm đảm bảo giải quyết vụ án dân sự khách quan, công bằng và đúng pháp luật.
• Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 đã có nhiều quy định tiến bộ về biện pháp thu thập chứng cứ, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế trong thực tiễn áp dụng tại TAND huyện Bình Xuyên.
• Thực trạng thu thập chứng cứ tại Bình Xuyên cho thấy số lượng vụ việc tăng, đa dạng biện pháp được áp dụng nhưng vẫn còn tỷ lệ vụ án tạm đình chỉ và bị hủy, sửa do thiếu chứng cứ.
• Nguyên nhân chủ yếu là do quy định pháp luật chưa đồng bộ, năng lực cán bộ hạn chế, phối hợp giữa các cơ quan chưa hiệu quả và ý thức của đương sự chưa cao.
• Đề xuất hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường phối hợp liên ngành và hỗ trợ đương sự là các giải pháp trọng tâm cần thực hiện trong thời gian tới.

Next steps: Triển khai các khóa đào tạo, xây dựng hướng dẫn chi tiết, tổ chức hội thảo chuyên đề và theo dõi đánh giá hiệu quả thực hiện các giải pháp đề xuất.

Call-to-action: Các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan cần phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ, góp phần bảo vệ công lý và quyền lợi hợp pháp của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VAN ĐỀ CHUNG VE THU THẬP CHUNG CỨ CỦA TỎA ÁN TRONG TỔ TUNG DÂN SỰ 11. KHÁI NEM, ĐẶC DIEM VÀ Ý NGHĨA CUA THU THẬP CHUNG CỨ CUA TOA ÁN TRONG TỔ TUNG DAN SỰ. Khái niệm về thu thập chứng cứ cia Tòa án trong tố tụng ân sự Cơ quan tổ chúc, cá nhân có quyền khôi kiện vụ án dân nự yêu cầu giải quyết viée dinarte: Tod án có thi quyên để bio vệ công lý bảo về quyền cơn người quyền công din, béo vệ lợi ích của Nhà nước, quyén và lợi ích hợp pháp của mình hoặc cũa "người khác Muôn gii quyét VVDS thi Toa án cân phải có chúng cứ Chúng eta vẫn đi trung tâm của hoạt động chứng minh trong TTDS. Trân cơ sở ching cứ Toà án sẽ đánh giá để đơarụ phản quyết cho VVDS.

Khéng thể có phin quyết đúng din kh giấc quyit VVDS nếu như không thụ thip đậy đã chứng cử Theo Dai từ đến ng vật “Chúng cứ là cái được dẫn ra để đơn vio đổ mã xác dink một điều là đúng hay sai, thật hay gia”? Tei Điều 93 BLTTDS 2015 quy dink: "Chúng cứ trong VVDS lá ahing g có thật được đương my và cơ quan, tỔ chúc, cá nhân khác giao nộp, xuất tình cho Toa án trong quá tinh tổ ng hoặc đo Tòa án thu thập được theo trình hạ th tue do Bộ luật này quy dinh và được Tòa án sở đụng lam căn cứ đỂ xác dinh các tình tất khách quan của vụ én công nữ xác dinh yêu cầu hay mự phân đối của đương sựlã có căn cứ và hợp ppt Chứng cử đợc thu thập tờ nguồn chúng cứ bao gm: các tả liêu đọc được, nghệ. được, nhờn được, đỡ liệu điện tử, vật chúng, lời khai của các đương sự, lời khai của "người lam chúng, kế luận giám dink; biên bản ghi nhận kết quả thẫn định tử chỗ, kết apd thẫm dinh giá tai săn, thâm định giá tài sân; vin bản gh nhận sự kiện, hành vi pháp lý do người có chúc ning lập, văn bản công ching, ching thục; các nguồn khác ma pháp luật cố quy định Chúng cứ bao gém các thuộc tính: tỉnh khách quan, tính Hiên aqua, tính hợp pháp, ` Ehuặy 1 Đôn 4 BLTTDS. 'Ngyễn Nur ¥ (998), Basic adn Tng Pt, ob, Vin hóa thing tn w 415 7 Chứng cứ có tính khách quan bài chứng cr lé cơ sỡ để nhận thúc VVDS* Chúng cirla nhõng gi có thất, tổn tạkhách quan và không phụ thuốc vào ý thúc chủ quan cũa con người. Cần cử vào tín khách quan côn chứng củ Toa án loại 86 được những gì không có thất dim bio cho việc giãi quyết VVDS được đảng din.

Tính liên quan cia ching cứ thé hiện ở chỗ giữa chứng cử và VVDS dang gai quyết có mối liên hệ nhất định Các tả liêu được coi là chúng cử khš nó chúa đụng những nội đang có mắt liên hộ với vide giải quyét VVDS Tính hop pháp ca chứng cử, có nghĩa la yêu cầu chúng cứ phải được th thập theo ding tình hạ thủ tue do pháp luật quy ảnh Những ở không được thu thập theo đăng tình ty thủ tục quy dinh côn pháp luật thi không được cơi là chúng cử và không được sử dang lâm cẩn cứ để giải quyết VVDS V khái niém thu thập chúng cứ. Dưới gốc độ ngôn ngữ học thi khả niệm thu thấp chứng cử được hp bối h tư "Thu thập"và"Chứng cử" The từ đẵn ng vất thi “Thu thập" được hiểu là “nhặt nhanh, thu góp lai" “Chúng cứ" được hiểu là “những, cải cụ thể như lời nói, việc làm, vật chúng, tai liệu tô 18 điều gì dé có thật"5 Như vậy dưới gốc đồ này, có thé iễu "Thu thập chứng cứ” Tà hoạt động nhất nhanh thu gom các tình it, sơ kiện, tả liệu cóliên quan để lim 18 nợ thật khách quan côn vụ viée Didi góc độ khoa học pháp lý, cho đn thời điểm hiện tú, chưa có khá niệm vé *Thu thập chứng cử côa To ái" trong các vin bên pháp luật. Còn trong khoa học pháp ly, cũng có một sổ khả niệm và “tim thập chúng cỡ" Giáo tinh Luật TTDS cia Trường Dai hoc Luật Hà Nội đã đơa ra khái niệm, tna thập chúng cử là việc phát hiện tim re các chúng c tập hợp đơn vio hồ sơ VVDS đỗ nghiên cứu, đánh giá va sử dụng giã quyết VVDS"S. Khái niệm trên đã đổ cập din đến chủ lấn hành thu thập chứng cứ Tei dé tài nghiên cửu khos học cấp trường của Trường Dai học Luật Hà Nội “Một sổ vẫn é li luân về chứng minh trong TTDS", do TS.

Nguyễn Công Bình lâm chủnhiệm đồ tài đã xây đọng khá niệm thu thập chúng cứ hong TTDS nhụ sau: “Thu thập chúng citla hoạt động tổ tạng do Tòa ántiền hành nhằm tim nhất hiện, th gi ghỉ nhân thôm, Bình ( ‘eth Công 3021), Giáo oink de TẾ ng đân sự Dệt Now, Trung Đại học Lait Hà Nội, Nob Công nhện din, 165 * Nghyễn Nay (1998), Banc adn Tổng Viết, No. Văn hóa ting tn, Ha Nội 1593. ` Ngyễn Nou ¥ (1998), Baan đn ng Pdr Ne Văn hóathông tn, Hà Nội, 186 "Trường Địt học Lait Hà Nội 2031), Gió rà Lude TTDS iệ: an, Công nhân dn, 153, 8 những bing ching cén thất khác ding lam cần cứ cho việc gai quyết VVDS". So với kt niệm rên thi khái niệm nay đã làm rổ được chủ thể và phạm wath thập chứng cứ của Tos án chỉ là thu thập thêm những ching cử đừng lâm cén cứ gi quyét VVDS.

Tuy hiên, khá niệm trên côn han ché ở chố chưa làm rõ được trong trường hop nào Tòa án có thể thục hiện một hoặc một số biện pháp thụ thập chúng cứ, tỉnh tự thủ học thực hiện để các chứng cử này có giá tì pháp lý để lam cần cử xem xét gai quyét vụ việc Vi cáth tip cân thu thấp chúng cứ là một biên pháp, Luận vin thạc đ luật học của tác giã Đăng Thị Thuỷ với để tài "Biện pháp thụ thập chứng cử cũa Toà án trong TTDS và thực tẫn tạ TAND huyện Yên Lạc, nh Vinh Phúc" đã đơa ra khá niệm vé tiện pháp tha thập chứng cứ đưới góc đồ khoa học pháp lý nur sau: “Biện pháp the thập chúng cử cia Tòa án trong TTDS 1a tổng thé các cách thúc, phương pháp do pháp luật TTDS quy định cho Tàn án trong nhõng điều kién nhất Ảnh được ép đụng nhằm tim kiểm, phát hiên, th git, bão quân những ching cử cin thất để lim căn cử giã quyết 'vụ việc dân sự mốt cách chính xác, đúng dan”? Nhờ vậy thu thập chúng cứ được nghién cửa dưới nhiễu góc độ khác nhan Tuy nhiên, rong phạm vi của luận vin chi nghiên cứu to thập chứng cứ dati góc đô hoạt đông tổ tong Theo đó, tin thập chứng cứ cia Toa án trong việc giã quyét VVDS: là hoạt đồng tỔ nog của Toà cn do Thi phán hoặc Hội đồng xét xr hắn hành theo trình: tự thit tue được pháp luật TTDS quy dinh để tập hop các chứng cứ nhằm hỖ tro đương. carong việc thực hién ngÌãa vụ chứng mình đồng thời vác Ảnh sự thất khách quan của TTDS tio căn cử cho việc giã quyễt VTTDS đừng cin và chính xác 1. Đặc điểm của thu thập chúng cứ của Téa án trong tố tung dan sự - Thị thập ching cứ của Tòa án là hoạt đồng mang tinh quyễn lực nhà nước Diy là đặc điểm mang tinh chit đặc trưng của host động thu thập chúng cứ của Toà án, khác hoàn toàn so với hoạt động th thip ching cứ cia đương mạ người đại din cin đương sự người bảo vệ quyên và lợi ích hop pháp ci đoơng mr Bi, Tòa nla cơ quan tơ pháp, nhân danh quyền lọc nhà nước thực hiện quyển từ pháp. Do vậy: "hot động thu thập ching cử của Tòa án meng tính quyền lục nhà mage.

Tính quyển lực ny được thể hiénở chổ các biên pháp thu thập chúng cứ ma Tòa án sở đụng có tinh bit thuộc moi cơ quan tổ chúc và sẻ nhân có liên quan nghiên chỉnh chấp hành Cụ th lẽ -Ngyễn Công Bàn (Chỗ bền, 2013), ĐỂ ei ngưễn cất hoa lọc cấp tường: Một sổ tất a in vể cứng. "up ong 71D5, Trường Đụ học Laat Ha Nội 98 e * Ding Thị Ty (2021), Biển pháp thư tiếp chứng cứ của Tod ân rong TTDS va thực én tại TAND Iupén Yen Lạ, nh Fink Phúc, bin vin we sĩ, Đạ học Lut Ha Nội, 9. 9 Xôi Toà án có gly tiêu tập đương nợ dén lay lài kh, tham gia hoà giải. th đương say phii có mất theo giấy tiệu tập, khi Toa án có quyết Ảnh định giá quyét Ảnh xem xétthim định tạ chỗ gũi đến các co quan cóliên quan th các sơ quan này phải cừngười để tham gia host động Ảnh giá, xem xế thâm đính ti chỗ: khi Toà án yêu cu các cơ quan tổ chúc, cả nhân cong cấp ti liệu, chúng cứ dang lưu trữ tì các cơ quan này phẩi có trách nhiệm thực hiện theo yêu cầu của Tod én trong thời hạn nhất dn, - Thị thập chứng cứ cña Tba án do Thm phân được phân công giãi yết TTDSI và Hội đồng vế xử hẳn hành Trong giai đoạn chin bị xát xố xát đơn yêu cầu, Thim phán được phân công là "người trục tiếp xây dụng hỗ sơ thu thập chúng oi lién quan din và vige Ho là người nắn rõ nhất những tình tất cin vụ việc và là chủ thể đuy nhất có quyển thu thip chứng cử Te phiên toa, phiên hop thi Thâm phán, Hội đẳng xét xử là nhing người được trae tiếp tần hành các hoạt động thu thập chứng cử theo quy định côn pháp luật Đặc điểm, ny côn hoạt động thu thập chúng cử thể hiện quyền năng của Thim phán, Hồi đẳng xét xử trong quá tỉnh giã quyết va việc mã không phi chỗ thể nào công có được - Thị thập chứng cứ của Tòa án nhằm HỖ trợ đương sự trơng vig thực hiện ngiấa chứng minh và đâm bảo vác se thất khách quan PTS TrongTTDS, ngiĩa vụ chúng mình thuộc và đương sơ Đây là mốt nguyên tic của BLTTDS.

Việt Nem la nước theo truyền thống tổ hạng xét hồ, nghĩa vụ thu thập chứng cử đỗ chứng minh trước hết thuộc về đương sơ hoạt động thụ thập chứng cứ cũa Toa án chỉ mang tính hỗ tro cho đương sự và phục vụ cho việc âm rõ cơ số, quyết nh cũa Tò án Toa án có trích nhiệm hỗ tro đương sơ rong việc thụ thấp chứng cứ và chỉ tién "hành the thập, xác minh ching cứ trong những trường hop do Bộ luật này quy định.