Chương 1: Lý luận chung về tạp chí và thông điệp trên tạp chí. Chương 2: Phân tích thông điệp làm đẹp cho phụ nữ trên 3 tạp chí Đẹp, Heritage Fashion, Thời trang tré (Từ tháng 1 năm 2010 đến tháng 6 năm 2014). Chương 3: Kinh nghiệm va giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thông điệp về vấn đề làm đẹp cho phụ nữ trên tạp chí. CHUONG 1: LÝ LUẬN CHUNG VE TẠP CHÍ VA THONG ĐIỆP TREN TAP CHi 1.
Những vấn đề lý thuyết co bản về tap chí 1. Khái niệm tạp chi Tạp chí là loại hình báo chí, thuộc hệ thống báo In. Tạp chí là một khái niệm đã trở nên rất quen thuộc với chúng ta trong cuộc sống hằng ngày. Nhưng không phải ai cũng hiểu đúng và hiểu hết nội ham của khái niệm này với tư cách là một khái niệm của báo chí học.
Chính vì vậy trước hết người viết muốn xác định lại nội hàm của khái niệm “tạp chí” trong sự đối sánh với khái niệm “báo” đặt trong tông thê hệ thống báo in. Trên thế giới, tạp chí được gọi một cách phô biến là “Magazine”. Lúc đầu có quan niệm cho rằng Magazine chỉ là một loại hình tạp chí phục vụ cho mục đích thư giãn. Quan niệm này xuất phát từ sự ra đời của tờ tạp chí Gentlemen s Magazine (Tạp chi dành cho quý ông) 1731 — 1907 ở nước Anh, bao gồm các bài tiểu luận, truyện và thơ, đương thời rất có ảnh hưởng trong đời song xã hội.
Nhung trong tiến trình phát triển của mình, cùng với báo, tạp chí phục vu mọi nhu cầu thông tin trong xã hội, được sử dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực, do đó magazine mở rộng phạm vi hoạt động, không còn bó hẹp là phương tiện giải trí nữa. Từ thực tê đó, quan niệm về tạp chí cũng được mở rộng cho sát với thực tê. Theo “Microsoft Encarta 99 Encyclopedia” thì những ấn phẩm xuất bản trong các khoảng thời gian dài hơn một ngày (hàng tuần, hai tuần, hàng tháng, hàng quý thậm chí là hàng năm mới ra một só), in trên giấy tốt, với các trang đóng nhỏ hơn báo được gọi là tạp chí xuất bản định kỳ (Periodicais). Như vậy Periodicals — tạp chí xuất bản định kỳ bao gồm tất cả các xuất bản phẩm mang tính định kỳ với khoảng cách xuất bản thường đài hơn báo.
Mặt khác bài viết cho Periodicals cũng khác, thường sử dụng những chất liệu đặc biệt dé lôi cuốn ban đọc quan tâm chú ý. Những nội dung của các tạp chí xuất bản định kỳ thường ít liên quan đến các thông tin hiện hành. Trong quá trình phân phối thông tin thì chúng thường tập trung vào các tin tóm tắt hoặc các bài bình luận. Theo quan niệm này thì tạp chí là Magazine nhưng khởi thủy của nó là những tạp chí xuất bản định kỳ với các đặc trưng nêu trên.
Lại có quan niệm: “Tạp chí cũng là một loại hình trong số các phương tiện thông tin đại chúng. Trên thực té nó cũng quan trọng tương đương như sách trên thị trường. Anh hưởng của nó cũng rat lớn, không thé do đếm được. Cũng khó có thể thông kê được có bao nhiêu ấn phẩm xuất bản dưới dạng định kỳ.
Trên các quây bán báo, sự có mặt của tạp chỉ cũng khá vắng bóng, phan lớn các tap chi được đặt mua dài hạn thông qua mạng bưu chính. Vi thế cũng có quan niệm cho rang tạp chí có nhiều nét trơng dong với loại hình sách” [17, tr. 5] Trên thế giới, việc phân loại tạp chí cũng có nhiều cách khác nhau. Có khi phân chia theo từng lĩnh vực hoạt động, có khi phân loại theo đối tượng bạn đọc, cũng có khi phân thành “magazine đặc biệt” và “magazine thông thường”.
Từ điển báo chí thực hành của B. Halada đưa ra khái niệm về tạp chí và phân tích một cách cụ thé hơn như sau: “7:ap chí là một loại ấn phẩm xuất bản ở một khu vực, địa điểm nhất định, có tính thường kỳ đều đặn, it nhất là nửa năm, nhiều nhất là một tuần một số. Tạp chí khác với nhật bảo ở chỗ: tính thời sự thấp hơn nhật báo, tính khải quát đề tài lại cao hơn nhật báo.ap chi thường hướng tới một phạm vi độc giả nào đó đã được thông tin một cách van tat, sơ lược về một van dé nhất định nhưng chưa thỏa mãn và đang di tim những số liệu chỉ tiết tỉ mỉ và có tính chuyên ngành hơn. Khác với các loại tuân báo, báo bán nguyệt san, tạp chi có số lượng.
Tap chi còn bao hàm cả các loại tạp chi khoa học chuyên ngành và các loại lược tin thông tắn, tập san (bulletin) xuất ban theo quý hoặc nửa năm một quyền. Có nhiều kiểu phân loại tạp chỉ như: - Phân loại theo lượng xuất bản. - Theo tuổi tác độc giả (cho thanh niên, thiểu niên, người cao tuổi) - Theo sở thích giải trí (ô tô — môtô, âm nhạc, vườn cảnh) - Theo giới tính (cho phụ nữ, nam giới) - Theo chuyên ngành (hóa học, toán học, y học) - Theo nội dung và thành phân độc giả (tạp chí gia đình, tạp chí phổ cập tri thức, tạp chí chuyên ngành và không chuyên ngành) Với sự phát triển của mạng Internet và CD ROM, tạp chí không chỉ là một dạng ấn phẩm mà còn là dạng văn hóa phẩm điện tử. Tap chí xuất hiện từ dau thé kỷ XVII, ban dau là tạp chí chuyên ngành.
Cùng với sự phát triển của nghé in, kỹ thuật minh họa, đến dau thé kỷ XIX bắt dau xuất hiện các tạp chí có tính chính trị. Mỗi thời kỳ lịch sử và các thành tựu kỹ thuật công nghiệp, đều mang đến cho tạp chí một bước phát triển độc đáo, làm xuất hiện những loại hình tạp chi mới: tạp chí anh, tạp chi điện anh, tạp chí chương trình truyền hình” [38, tr. Ở Việt Nam, tạp chí có lịch sử non trẻ hơn rất nhiều so với tạp chí thế giới. Vì thế cũng không quá khó hiểu, khi khái niệm tạp chí ở Việt Nam cũng chưa có được một nội hàm thật rõ ràng và thống nhất.
Do tính chất, quy mô, nhiệm vụ của tạp chí Việt Nam nên nó có những đặc điểm riêng biệt khác với tạp chí ở các nước phát triển. Có ý kiến cho rằng: “Tạp chí trên thực tế là một tờ báo viết nhưng nó khác với bảo ở chỗ: tạp chí là cơ quan ly luận học thuật khoa hoc của một tổ chức, một đoàn thể nào đó, chủ yếu di sâu vào nghiên cứu, hướng dan trao đổi nghiệp vụ khoa học về một lĩnh vực nào đó thuộc phạm vi ngành mình, địa phương minh. Định ky phát hành cua tạp chí thường dai hơn định ky phát hành cua bao” [26, tr. Định nghĩa này đã chỉ ra sự khác nhau của báo và tạp chí trên phương diện: cơ quan chủ quản, nội dung thông tin, thời gian định kỳ phát hành.
Tuy nhiên có thê thấy sự so sánh này chỉ dựa trên đặc điểm của những tạp chí lý luận chính trị và khoa học, những tạp chí mang tính chất chuyên ngành, nhóm tạp chí chỉ dẫn — giải trí dường như chưa được đê cập đên. Lần ngược trở lại lịch sử báo chí Việt Nam, năm 1917, tạp chí Nam Phong ra đời — tờ tạp chí thứ hai ở Bắc Kỳ được xuất bản và đã cho đăng nhiều 10 bài viết về nghề làm báo, về cách thức làm báo. Chủ bút của tờ tạp chí này - Phạm Quỳnh có lẽ là người Việt Nam đầu tiên nêu lên sự khác nhau giữa báo và tạp chí: “Tờ báo, tiếng Anh gọi la “Newspaper” nghĩa là trở về các tờ nhật báo, tuân báo xuất bản ra có định kỳ. Tính chất các tờ báo ấy chỉ cốt là thuật chép lấy thời sự cho tường, so với các tờ tạp chí tùng san chuyên luận thuật về chính trị học thuật và công việc xã hội tựu trung có hơi khác nhau’” (57, tr.
Hoa Bằng — Hoàng Thúc Trâm một thành viên “gánh gạch xe vôi” của nhóm Tri Tân cũng đưa ra cách phân chia các loại hình tạp chí như sau: “7uần san, bán nguyệt san, hoặc nguyệt san chia làm hai hạng. Thông tục và chuyên môn. Thông tục là loại “chấp chỉ — nhặt nhanh” nhét món gì vào cũng được miễn đáp ứng được tiếng đòi gọi của độc giả thì thôi. Còn loại chuyên môn, là những tạp chí di riêng từng đường chuyên khoa như sử học, văn học, khoa học, chỉnh trị, kinh tế, pháp luật.
loại này chỉ hợp với một số độc giả lựa chọn, vì ai thích món nào thì mới chuốc đến những tờ chuyên môn ấy”[58, tr. Cách hiểu và phân chia của Hoa Bằng gần giống với cách phân chia tạp chí thành 2 loại: Tạp chí đặc biệt và tạp chí thông thường ở Mỹ trước đây. Năm 1986 ở Việt Nam, Ủy ban Khoa học Xã hội (nay là Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia) có tô chức một cuộc hội thảo lớn bản về tạp chí. Phần lớn các quan niệm của các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý, các nhà báo lão thành đều dựa trên sự phát triển tạp chí ở Việt Nam, theo đó: Đặc trưng của tạp chí làm chức năng tuyên truyền, nghiên cứu lý luận và hoạt động khoa học - khác với báo chí là co quan lý luận khoa học và dé phân biệt giữa báo và tạp chí thường dựa trên ý kiến của Lénin khi bàn về báo chí: “Tap chí chủ yếu làm công tác tuyên truyền, báo hàng ngày chủ yếu làm công tác cổ động” [60, tr.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của tạp chí, thì quan niệm về nó cũng không ngừng thay đổi. TS Đinh Hường trong bài giảng về tạp chí cho rằng: “Trước đây tạp chí như một cuốn nhật ky ghi chép các sự kiện của tòa án, chỉnh phủ. Ngày nay, tạp chí thường là cơ sở lý luận, học thuật chuyên sâu về lĩnh vực nào đó nhằm phục vụ người trong ngành. Tinh định kỳ của tạp chí dài (tháng, quy.
Dung lượng của tạp chí lớn để truyén tải được tác phẩm lớn. Tạp chí 11 thường có hai loại: tạp chi mang tính tuyên truyền pho biến và tạp chí mang tinh chuyên ngành ”[L7, tr.9] Theo Tir điển Tiéng Việt của NXB Khoa học xã hội nam 1994, tạp chi được coi là “xuất bản phẩm định kỳ, đăng nhiều bài do nhiễu người viết đóng thành tập, thường có khổ nhỏ hơn báo”. Như vậy, theo cách định nghĩa này tạp chí và báo chỉ được phân biệt với nhau bằng khổ in ấn, là một tiêu chí hoàn toàn không có tính cụ thể, xác định, không nói lên bản chất của từng loại báo cũng như tạp chi.